• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.3°C / 31.8°C
    3 BF
    33%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.1°C / 35.5°C
    3 BF
    32%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    33°C 32.7°C / 33.0°C
    1 BF
    22%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    36%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 33.9°C / 34.1°C
    5 BF
    22%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 31.2°C / 33.7°C
    2 BF
    27%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.4°C / 30.4°C
    0 BF
    17%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    30°C 29.6°C / 29.6°C
    1 BF
    26%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.8°C / 27.1°C
    3 BF
    71%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.5°C / 28.9°C
    3 BF
    48%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.8°C / 30.4°C
    4 BF
    35%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 27.9°C / 29.7°C
    1 BF
    37%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    5 BF
    51%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.1°C / 30.1°C
    3 BF
    16%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.5°C / 31.0°C
    2 BF
    31%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 28.2°C
    4 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.6°C / 32.0°C
    2 BF
    20%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 33.3°C / 33.8°C
    3 BF
    27%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.2°C / 34.4°C
    3 BF
    41%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    1 BF
    32%

Ναπολέων Σουκατζίδης

Μια φωνή από το παρελθόν στο σήμερα

  • A-
  • A+

Ιούνιος 1947. Αμέσως μετά την ήττα... αμέσως μετά τους πολέμους, την κατοχή, την Εθνική Αντίσταση… αμέσως μετά το όνειρο. Η εικόνα της Ελλάδας θολή, η πορεία δύσκολη. Οι αγωνιστές όχι μόνο δεν δικαιώνονται, αλλά καταδιώκονται. Δωσίλογοι, χίτες, προσκυνημένοι και συνεργάτες των Γερμανών παίρνουν κεφάλι.

Ενας λαός καθημαγμένος από τις κακουχίες και τη φτώχεια, ένας λαός που για λίγα χρόνια πριν είχε προς στιγμήν πιστέψει στο όραμα της ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, που αγωνίστηκε γι’ αυτά, και που τελικά προδόθηκε.

Η Ιστορία γραφόταν από τους δυνατούς. Και όμως υπήρξαν φωνές. Στο τραγικό, ιστορικό γράμμα του ο ηρωικός αρχικαπετάνιος του ΕΛΑΣ Αρης Βελουχιώτης, το οποίο έστειλε, μετά την κατάπτυστη συμφωνία της Βάρκιζας, σε όλα τα μέλη της Κ.Ε. του ΚΚΕ στις 24-3-1945 προειδοποιούσε και σχεδόν κραύγαζε: «Δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έρχεται να με συναντήσει με λαχτάρα σε κάθε χωριό που περνάω και να μου ρίχνει βροχή τα ερωτήματα: Γιατί το κάνατε αυτό; Για πού πάμε, γιατί χύσαμε το αίμα μας και κάψαμε τα σπίτια μας επί τρία χρόνια; Γιατί μας παραδίνετε αμαχητί; Τι θα κάνουμε τώρα; Πού είναι η λαϊκή μας δικαιοσύνη και η αυτοδιοίκηση;»

Αμείλικτα ερωτήματα… Οπως και πάντα, όπως και τώρα… ΓΙΑΤΙ;

Βροχερό πρωινό και μουντό. Ηταν 14 Ιουνίου του 1947, όταν ο Στρατής Περγαλίδης, πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου, μεταφέρθηκε στην Ασφάλεια, επειδή δεν «συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις». Μαζί του και ο αντιπρόεδρος.

Ο Στρατής Περγαλίδης. Η οικογένειά του ήταν συγγενής με την οικογένεια της μητέρας του Ναπολέοντα Σουκατζίδη. Από μικρασιατική φύτρα και αυτός... δεν έκανε πίσω. Ηταν παλικάρι. Γίνανε αχώριστοι με τον ξάδελφό του. Στις δύσκολες τότε μέρες της Μικρασιατικής Καταστροφής ήταν παιδιά… σχεδόν ίδια ηλικία. Αργότερα πορευτήκανε μαζί στους αγώνες. Ο Στρατής έγινε πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου. Εντιμος άνθρωπος και τίμιος αγωνιστής. Χαθήκανε αργότερα στις φυλακές και στις εξορίες.

14 Ιουνίου… Βροχερό πρωινό και μουντό. Με φορείο τον μετέφεραν από την Ασφάλεια… με σπασμένα πόδια, με ανοιχτές πληγές στο κεφάλι, με το κορμί μελανό από τα χτυπήματα. Δεν λύγισε, δεν πρόδωσε, δεν προσκύνησε. Οι αρετές αυτές του κομμουνιστή βαραίνουν, ενοχλούν, εξοργίζουν και δεν συγχωρούνται. Ετσι έγινε και τότε. Τρεις μέρες όρθιος ο Στρατής. Τρεις μέρες μετά το ταλαιπωρημένο κορμί του σε ένα σεντόνι, ένα άσπρο σεντόνι της κλινικής… ένα νεκροσέντονο. Δεν άφησαν κανέναν στην κηδεία. Μόνο τη γυναίκα του… και αυτήν από μακριά, σαν να φοβούνταν μήπως το νεκρό σώμα μιλήσει.

Το μουντό εκείνο πρωινό έφυγε για το μεγάλο ταξίδι, να συναντήσει τον παιδικό του φίλο, τον Ναπολέοντα, και να ονειρευτούν και πάλι, όπως τότε παιδιά στην πατρική γη. Είχε προλάβει λίγο πριν να δώσει το όνομα του αγαπημένου του συντρόφου και φίλου στο καμάρι του, στον γιο του. Ναπολέοντα τον βάφτισε…

Και ο αντιπρόεδρος έγινε πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου. Αυτός φέρθηκε πιο έξυπνα… αυτός ήταν ρεαλιστής. Κατάλαβε έγκαιρα τις μάταιες πράξεις και απλά συνθηκολόγησε… έτσι πάντα το έλεγαν. Μια απλή υπογραφή, δύο με τρία ονοματάκια, μερικές μικρές εξυπηρετήσεις και ελεύθερος με ανταμοιβή. Μικρά πράγματα εξάλλου του ζήτησαν… μικρά πράγματα για μικρούς ανθρώπους.

Ο μπαρμπα-Φώτης ο Σουκατζίδης όμως… αυτός δεν είχε την ίδια γνώμη. Αυτός ήταν έντιμος άνθρωπος, ήταν αγωνιστής. Παρέμενε όρθιος στα αλλεπάλληλα χτυπήματα. Δεν επέτρεπε στον εαυτό του την κλάψα και τη μιζέρια. Αγωνιστής της καθημερινής ζωής ήταν… περήφανος, αξιοπρεπής. Ποτέ δεν προσκύνησε, ποτέ δεν λύγισε. Κοντά στον μονάκριβο γιο του ώς το τέλος… νοερά. Αυτός δεν θα έκλεινε ποτέ τον κύκλο των «μάταιων» πράξεων. Αυτός δεν θα έβγαζε ποτέ τα εισαγωγικά από τη λέξη.

Και τα έμαθε όλα: και τα θανατικά βασανιστήρια του Στρατή και το κιότεμα του αντιπροέδρου. Προχώρησε σε αυτά που τον πρόσταζαν η Ιστορία του, η καρδιά του, η συνείδησή του.

Βαριά βήματα ακούστηκαν στον διάδρομο του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου. Ο μπαρμπα-Φώτης προχωράει με αργά αλλά σταθερά βήματα προς την αίθουσα των συνελεύσεων. Αυτή που έχει ονομαστεί και αίθουσα «Ναπολέων Σουκατζίδης». Ετσι αποφάσισε η Γενική Συνέλευση του Εργατικού Κέντρου, για να τιμήσει το σπλάχνο της.

Παραμιλάει προχωρώντας. Τα μέλη της εκτελεστικής συνεδρίαζαν. Πέρασε από μπροστά τους. Ευθυτενής, κοιτώντας μόνο μπροστά… ήξερε καλά πού πήγαινε και ποιος ήταν ο σκοπός του.

-Μπαρμπα-Φώτη, θέλεις κάτι; κάποιος τον ρώτησε.

Καμία απάντηση. Συνέχισε το βήμα του.

- Μπαρμπα-Φώτη, πες μας τι θέλεις να σε εξυπηρετήσουμε.

Τώρα ήταν ο πρόεδρος, ο οποίος σηκώθηκε και όρθιος και πήρε ξοπίσω τον μπαρμπα-Φώτη.

Και τώρα καμία απάντηση. Πάγωσαν τα μέλη της εκτελεστικής. Ο ένοχος πρόεδρος ακολουθούσε την ενοχή του. Τον τρόμαζε το βλέμμα ενός γέροντα... του αποκάλυπτε τη γύμνια και την ενοχή του, την προδοσία του. Τον ξαναρώτησε με ικετευτικό πλέον ύφος.

-Θα σε βοηθήσουμε, μπαρμπα-Φώτη, εδώ είμαστε εμείς. Πες μας σε παρακαλώ τι θέλεις;

Ο μπαρμπα-Φώτης τον παραμέρισε ελαφρά χωρίς να τον κοιτάει και έσκυψε να τραβήξει έναν πάγκο, από αυτούς που χρησιμοποιούσαν στην αίθουσα των συνεδριάσεων. Τον τράβηξε με αργές κινήσεις και τον έφερε κάτω από τη φωτογραφία του γιου του, του Ναπολέοντα Σουκατζίδη.

Ολοι έμειναν αποσβολωμένοι να τον κοιτούν.

Ανέβηκε στον πάγκο, κάποιοι επιχείρησαν να τον βοηθήσουν. Τους απώθησε. Δική του ήταν η δουλειά… μόνος του θα την τελείωνε. Ξεκρέμασε και κατέβασε το πορτρέτο του Ναπολέοντα… το κρατούσε στην αγκαλιά του.

Οπως τότε, στον εκτοπισμό από τους Γερμανούς, στις αρχές του 1915. Ετσι και τώρα συνέχιζε τον Γολγοθά του. Με τη φωτογραφία του αγαπημένου του γιου στην αγκαλιά του. Ούτε που κοίταξε γύρω του. Σήκωσε λίγο το κεφάλι του και συνομίλησε με τη φωτογραφία, σαν να ήταν ζωντανή.

-Αργησα, αγόρι μου… άργησα. Είμαι γέρος και ανήμπορος, αγόρι μου, συγχώρεσέ με.

Περπατούσε προς την έξοδο, κρατώντας σφιχτά το πορτρέτο, σαν να φοβόταν ότι κάποιος θα του το πάρει. Δεν άντεχε να χάσει και πάλι το μονάκριβο παιδί του.

-Ξέρω ότι δεν βολεύεσαι εσύ με τους προσκυνημένους. Δεν αισθανόσουν καλά… ήσουν άβολα. Αργησα, αγόρι μου... άργησα.

Κοίταξε πίσω του.

-Θα ξανάρθεις εδώ, σ' το υπόσχομαι εγώ ο γέροντας. Με τους συντρόφους σου, όταν εδώ θα είναι οι τίμιοι άνθρωποι, οι μεροκαματιάρηδες, οι περήφανοι άνθρωποι, οι κομμουνιστές. Τότε θα ξανάρθεις, αγόρι μου…

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι επαναστάσεις στην Ευρώπη, 100 χρόνια μετά
Η λήξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, τον Νοέμβρη του 1918, ανάγγειλε την κατάρρευση δύο προμαχώνων της φεουδαρχίας: της δυναστείας των Χοεντσόλερν στη Γερμανία και των Αψβούργων στην Αυστροουγγαρία. Η συνακόλουθη...
Οι επαναστάσεις στην Ευρώπη, 100 χρόνια μετά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πώς κατέγραψε η Ασφάλεια τη διάσπαση του ΚΚΕ
Η διάσπαση του ΚΚΕ το 1968 -πράγμα αναμενόμενο- προκάλεσε βαθύτατο ρήγμα μέσα στους κομμουνιστές, στους προοδευτικούς και δημοκρατικούς πολίτες, στους εργαζόμενους, δυσκόλεψε την αντιδικτατορική πάλη και...
Πώς κατέγραψε η Ασφάλεια τη διάσπαση του ΚΚΕ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η σύλληψη του Νίκου Ζαχαριάδη
Ο Νίκος Ζαχαριάδης υπήρξε η μεγαλύτερη πολιτική μορφή του ΚΚΕ και από τους επιφανέστερους ηγέτες του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Η Αστυνομία τον αποκαλούσε «Φαντομά». Αδύνατον να τον εντοπίσουν και να...
Η σύλληψη του Νίκου Ζαχαριάδη
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Τράβα τον δρόμο σου και άσε τους άλλους να μιλάνε»
«Ο Κώστας Κάππος δεν υπήρξε ένα οποιοδήποτε “όστρακο” κομματικού βυθού που η πατρωνία της παράταξής του ανέσυρε από το πουθενά στον αφρό του δημοσίου βίου. Ηταν ο ματωμένος αγωνιστής που είχε δώσει σκληρές...
«Τράβα τον δρόμο σου και άσε τους άλλους να μιλάνε»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Εζησα το θαύμα της Αλβανίας, έζησα από θαύμα»
Ο νομπελίστας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης είχε την τιμή και το σθένος να συνεισφέρει στο Επος του '40. Να πολεμήσει στην πρώτη γραμμή ως έφεδρος ανθυπολοχαγός. Βεβαίωση του Α' Στρατολογικού Γραφείου Αθηνών, με...
«Εζησα το θαύμα της Αλβανίας, έζησα από θαύμα»
ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Το φάντασμα του μαυραγορίτη
Aν τα πεπραγμένα του ένοπλου δωσιλογισμού είναι σχεδόν αδύνατο ν’ αμφισβητηθούν από οποιονδήποτε καλόπιστο ερευνητή της θυελλώδους δεκαετίας του ’40, δεν συμβαίνει το ίδιο με το κοινωνικό και -ιδίως- το...
Το φάντασμα του μαυραγορίτη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας