• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.3°C / 17.9°C
    1 BF
    86%
  • Θεσσαλονίκη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 14.5°C
    1 BF
    86%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.7°C / 16.6°C
    2 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 11.1°C
    2 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.5°C / 14.9°C
    3 BF
    82%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.0°C / 11.6°C
    1 BF
    87%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.8°C
    2 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    1 BF
    94%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 14.3°C / 18.8°C
    3 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.7°C
    1 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.5°C / 17.4°C
    2 BF
    81%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    1 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    3 BF
    80%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 13.4°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.5°C / 15.1°C
    1 BF
    89%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.8°C / 18.8°C
    2 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 17.7°C
    0 BF
    88%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 13.8°C
    1 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.1°C / 13.4°C
    0 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.3°C / 8.3°C
    1 BF
    92%

Ορχάν Παμούκ, Νύχτες πανούκλας, Μετάφραση: Στέλλα Βρεττού, Εκδόσεις Πατάκη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οι κοινωνίες στις επιδημίες

  • A-
  • A+
Το νέο βιβλίο του Ορχάν Παμούκ κυκλοφόρησε πρόσφατα και προβληματίζει ως σχόλιο στον καιρό της πανδημίας

Κάθε πέντε χρόνια περίπου ο νομπελίστας Τούρκος συγγραφέας Ορχάν Παμούκ κυκλοφορεί ένα νέο μυθιστόρημα που φωτίζει από μιαν άλλη, διαφορετική γωνία τη χώρα του. Μιλάει πάντα για την ιστορία και την πολιτική της Τουρκίας μέσα από τα μάτια πολλών ανθρώπων. Ετσι και στις «Νύχτες πανούκλας», το τελευταίο βιβλίο του που κυκλοφόρησε μέσα στο καλοκαίρι από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση της Στέλλας Βρεττού, δεν απογοητεύει το μεγάλο κοινό του. Σε ένα ογκώδες μυθιστόρημα -περίπου εννιακοσίων σελίδων- περιγράφει μια «μελανή» περίοδο, την άνοιξη του 1901, στο φανταστικό νησί Μίνγκερ που βρίσκεται ανάμεσα στην Κρήτη και την Κύπρο. Η πανούκλα έχει λεηλατήσει τα πάντα και οι άνθρωποι προσπαθούν να νικήσουν την αρρώστια αλλά και τις βαθιά ριζωμένες εθνικιστικές προκαταλήψεις.

Οι «Νύχτες πανούκλας» κυκλοφόρησαν στην Τουρκία τον Μάρτιο του 2021 και τον Νοέμβρη του ίδιου χρόνου ασκήθηκε δίωξη στον συγγραφέα από το καθεστώς Ερντογάν με την κατηγορία της προσβολής του συμβόλου της τουρκικής σημαίας και του Κεμάλ Ατατούρκ.

Γιατί όμως θίχτηκαν τόσο οι τουρκικές αρχές; Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Βρισκόμαστε λοιπόν στο 1901, ο Αμπντουλχαμίντ Β’ βρίσκεται στον θρόνο ήδη είκοσι πέντε χρόνια και, παρά τις μεγάλες εδαφικές απώλειες και τη χρεοκοπία της αυτοκρατορίας, η βασιλεία του είναι σταθερή αλλά η παράνοιά του γίνεται αχαλίνωτη. Οταν μαθαίνει ότι η επικίνδυνη πανούκλα έπληξε το Μίνγκερ, στέλνει τον αφοσιωμένο του αρχιεπιθεωρητή υγείας Μπονκόφσκι πασά, σε μια προσπάθεια να ρίξει φως στο θέμα. Σύντομα το σώμα του χημικού θα βρεθεί σε ένα δρομάκι. Είναι μια τυχαία τραγική δολοφονία ή είναι αντίποινα για την πανούκλα, πράξη ενός κατοίκου του νησιού; Την υπόθεση ως άλλος Σέρλοκ Χολμς αναλαμβάνει να λύσει ο νεαρός γιατρός Νουρί.

Ο Νουρί σίγουρα όμως δεν είναι Σέρλοκ Χολμς και οι αρχές της τουρκικής αυτοκρατορίας σε τίποτα δεν μοιάζουν με τις βρετανικές αρχές. Η κατάσταση ξεφεύγει και η πανούκλα εξαπλώνεται. Μουσουλμάνοι και χριστιανοί, πιστεύοντας πως ο θεός θα τους σώσει, δεν υπακούν στις απαγορεύσεις. Και, ναι, είναι αδύνατο ο σημερινός αναγνώστης να μη χαμογελάσει πικρά μετά την πρόσφατη εμπειρία μας με τον κορονοϊό. Ούτε να μη θυμηθούμε την περίφημη «Πανούκλα» του Καμί και τα καμώματα του ιερέα Πανελού, όπου εκτός από την πεποίθησή του πως ο θεός μάς δοκιμάζει και οι δίκαιοι θα σωθούν φλερτάρει και με τον ολοκληρωτισμό. Καθώς λοιπόν η πανούκλα σαρώνει το νησί, οι θεωρίες συνωμοσίας δίνουν και παίρνουν. Φονταμενταλιστές και κερδοσκόποι ληστεύουν, βιάζουν, εκβιάζουν, δολοφονούν. Ο Παμούκ «χειρίζεται» εφευρετικά τους πάντες κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Φτιάχνει έναν ολόκληρο κόσμο για κάθε ήρωα, τον μελετά με το μικροσκόπιό του και μας δίνει ένα παραδοσιακά ωραίο -σχεδόν αστυνομικό- χορταστικό μυθιστόρημα.

Πώς όμως εμπλέκεται ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ; Λόγιοι της «σύγχρονης» Τουρκίας θεωρούν ότι ένας από τους κύριους χαρακτήρες του μυθιστορήματος, ο Κολαγάσι Καμίλ, έχει το ίδιο αρχικό με τον Κεμάλ στο μικρό του όνομα και η ιστορία του, όπως λέγεται στο μυθιστόρημα, μοιάζει με τη ζωή του Ατατούρκ. Θεωρώ πως πρόθεση του συγγραφέα ήταν η αποδοκιμασία της πολιτικής και της τυραννίας του σουλτάνου. Το σίγουρο είναι πάντως πως για ακόμη μια φορά ο Παμούκ μάς δίνει ένα ατόφιο μυθιστόρημα με σπουδαία λογοτεχνικά χαρακτηριστικά που δικαίως του έχουν δώσει μια θέση ανάμεσα στους καλύτερους συγγραφείς του κόσμου μας.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η απάντηση είναι στον άνεμο
Ο τρόπος με τον οποίο ο συγγραφέας μάς μεταφέρει το τραύμα της εξορίας είναι τόσο πολύπλευρος και διαφορετικός όσο και οι καταστάσεις που βιώνουν οι «εξόριστοι» χαρακτήρες του.
Η απάντηση είναι στον άνεμο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο οργισμένος έφηβος του Ντοστογιέφσκι
Ο «Εφηβος», το σπουδαίο αυτό μυθιστόρημα, συνδυάζει το τραγικό με το απίθανα κωμικό, το κυνικό και το βαθιά συναισθηματικό, σε στιγμές που δεν το περιμένεις.
Ο οργισμένος έφηβος του Ντοστογιέφσκι
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Εγραψα για την οικογένειά μου με θάρρος, ενσυναίσθηση και νηφαλιότητα»
Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα, η Ρέα Γαλανάκη μας μιλά για το έργο αλλά και για τόπους και πρόσωπα που έπρεπε να προσκαλέσει η μνήμη στο συγγραφικό εργαστήρι.
«Εγραψα για την οικογένειά μου με θάρρος, ενσυναίσθηση και νηφαλιότητα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το «κακό» παιδί της Γαλλίας επιστρέφει χωρίς να προκαλεί
Ο Μισέλ Ουελμπέκ, το «κακό» παιδί των γαλλικών γραμμάτων και του σύγχρονου ευρωπαϊκού φιλοσοφικού λόγου, επιστρέφει με το βιβλίο «Εκμηδένιση».
Το «κακό» παιδί της Γαλλίας επιστρέφει χωρίς να προκαλεί
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
Η συγγραφέας Τζέννυ Ερπενμπεκ στο νέο της βιβλίο μένει στη μυστηριώδη αφήγησή της, χωρίς να μας δίνει διαλόγους και εμφανή στοιχεία αλληλεπίδρασης μεταξύ των προσώπων.
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ολοι οι καλοί έχουν πεθάνει;
Ο Γ. Μπέκας ζει στο Βερολίνο, είναι πολιτολόγος, πεζογράφος και θεατρικός συγγραφέας. Τα έργα του έχουν ανέβει στις σκηνές του Maxim Gorki Theater, του Theater Augsburg, καθώς και στην Πειραματική Σκηνή του...
Ολοι οι καλοί έχουν πεθάνει;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας