• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 2.5°C / 7.4°C
    4 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.2°C / 7.0°C
    3 BF
    33%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 5.5°C / 8.0°C
    4 BF
    53%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.9°C / 3.9°C
    3 BF
    30%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.9°C / 4.1°C
    4 BF
    51%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    4°C 0.7°C / 3.7°C
    2 BF
    43%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -2°C -1.6°C / 0.1°C
    3 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    3 BF
    36%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.6°C / 8.8°C
    4 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 4.0°C / 4.9°C
    3 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.4°C / 6.1°C
    4 BF
    62%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.5°C / 5.5°C
    6 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    0 BF
    43%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 1.2°C / 2.9°C
    2 BF
    52%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    3°C 0.5°C / 2.7°C
    3 BF
    67%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.4°C / 7.4°C
    4 BF
    40%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 1.8°C / 7.7°C
    2 BF
    89%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.3°C / 3.8°C
    3 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.4°C / 4.4°C
    3 BF
    58%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    1°C 1.1°C / 1.1°C
    2 BF
    45%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η τιμή, ο Μενούσης και η κάμα

  • A-
  • A+
⌛ τιμή η : Καλή φήμη: H ~ της οικογένειας / του ονόματός του. H τήρηση της συμφωνίας είναι ζήτημα τιμής. Λόγος τιμής, προφορική υπόσχεση, διαβεβαίωση, που η αθέτησή της συνεπάγεται την απώλεια της τιμής αυτού που υπόσχεται: Δίνω τον λόγο της τιμής μου, ότι θα... Σου δίνω τον λόγο της τιμής μου. Θα έρθω οπωσδήποτε, στον λόγο της τιμής μου. Λόγο τιμής! (έκφρ.) συμβόλαιο* τιμής. |

Παλιότερα οι γυναικοκτονίες ονομάζονταν εγκλήματα τιμής ή πάθους. Εφόσον η πατριαρχία τοποθέτησε την τιμή, την υπόληψη του πατέρα, του αδελφού ή του συζύγου της γυναίκας ανάμεσα στα πόδια της, οποιοσδήποτε εισέβαλε εκεί χωρίς την άδειά τους έπρεπε να πληρώσει το τίμημα.

Η «τιμή της κοπέλας» ήταν, και ίσως είναι ακόμα, ένας ευφημισμός για τον παρθενικό υμένα, την αληθινή της προίκα, το πολυτιμότερο αγαθό που έχει μια κόρη, φυλαγμένο για τον νόμιμο σύζυγο, ακριβώς μετά τη γαμήλια τελετή του Υμεναίου (ναι, η λέξη είναι από το «υμένας»...). Όποιος λοιπόν γυρόφερνε αυτή τη «σφραγίδα ασφαλείας», χωρίς εξουσιοδότηση (ως αρραβωνιαστικός, ας πούμε) από τους κηδεμόνες της κόρης, τους φύλακές της, τότε μιλούσαν τα μαχαίρια και τα πιστόλια: το παρθενικό αίμα πληρωνόταν με αίμα πληγών.

Αυτές ήταν οι γυναικοκτονίες, που έλαμψαν στην τιμημένη λαϊκή μας παράδοση. Από τα δημοτικά τραγούδια, όπως ο «Μενούσης», που έσφαξε τη γυναίκα του γιατί ο συμπότης του Μεχμέτ Αγάς γνώριζε, ως μη όφειλε, το χρώμα των εσωρούχων της, μέχρι τα λαϊκά: στο «Αερόπλανο θα πάρω» του Αγάθωνα Ιακωβίδη, η κοπελιά θέλει να παρατήσει τον καλό της και να πάει στην Αμερική για να κάνει μια νέα αρχή: Και μ’ αερόπλανο να ‘ρθεις κι/όσο γρήγορα να φτάσεις/σ’ το ‘πα και σ’ το ξαναλέγω πως δε σ’ αγαπώ/μόρτη μου κακό θα πάθεις κι απ’ τη ζήλια σου θα σκάσεις/στην Αμερική θα πάω για να παντρευτώ.

Όμως ο λεγάμενος διαφωνεί: «Βρε μη μου πατάς τον κάλο πεισματάρα μου/θα τα μπλέξεις δίχως άλλο παιχνιδιάρα μου/και μη μου γλιστράς σαν χέλι αφού ξέρεις πως μπορώ/με την κάμα μου στο χέρι να ‘ρθω πάλι να σε βρω» («κάμα» είναι το δίκοπο μαχαίρι)...

Όλα αυτά αντικατοπτρίζουν μια επονείδιστη κοινωνική πραγματικότητα: η γυναίκα, σίγουρα όχι μόνο στην ελληνική κοινωνία, δεν ήταν (δυστυχώς, πιο σωστά, δεν είναι) παρά ένα περιουσιακό στοιχείο, ένα asset, ένα παρελκόμενο του ανδρός, που όταν χαλάσει, αυτός το πετάει. Σ’ όλη αυτή τη φριχτή παράδοση με τα εγκλήματα τιμής, το φορτίο της ενοχής και της ντροπής βάραινε περισσότερο τη γυναίκα.

Μπορεί αυτός που την είχε ατιμάσει να γλίτωνε τη ζωή του, αυτή όμως όχι: «Ο άνδρας δεν φταίει, άντρας είναι», έλεγαν, και λένε ακόμα. «Του κουνήθηκε, την πήδηξε, και μετά ο αδελφός/πατέρας/σύζυγος την έσφαξε, και καλά της έκανε, αλλά δεν θα κάτσει και πολύ στη φυλακή». Αυτή η φράση συμπυκνώνει το σενάριο χιλιάδων εγκλημάτων τιμής, χιλιάδων εγκλημάτων πάθους – χιλιάδων γυναικοκτονιών.

Η τιμή λοιπόν! Η λέξη προέρχεται από το ρήμα «τίω», που σημαίνει «αποδίδω τιμή, εκτιμώ, σέβομαι». Στα αρχαία, «τιμή» σήμαινε (και χρηματική) αξία, αλλά και τον οφειλόμενο σεβασμό που απέρρεε από την κοινωνική θέση ή την περιουσία κάποιου. Η τιμή, που για πράγματα είναι η αξία, το χρηματικό ποσό που καταβάλλει κάποιος για να αποκτήσει κάτι. Η τιμή, που για πρόσωπα δηλώνει την υπόληψη, την κοινωνική εκτίμηση που κάθε άνθρωπος δικαιούται. Η τιμή λοιπόν, που τιμή δεν έχει, (από το γαλλικό «l’ honneur n’a pas de prix»), που σημαίνει πως η τιμή είναι ανεκτίμητο αγαθό που δεν εξαγοράζεται με τίποτε. Εάν η παροιμία αφορά την τιμή των κοριτσιών, που το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας ορίζει ως «παρθενία, αγνότητα», τότε η γυναικοκτονία δεν είναι μακριά.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Δεν είμαι εγώ γυναίκα;
Η Σοτζούρνερ Τρουθ γεννήθηκε και μεγάλωσε ως σκλάβα στα τέλη του 18ου αιώνα με την ομιλία της για τη συνθήκη ζωής των γυναικών έμεινε στην ιστορία με τον τίτλο «Ain’t I a Woman?».
Δεν είμαι εγώ γυναίκα;
ΝΗΣΙΔΕΣ
H σκιώδης πανδημία της βίας κατά των γυναικών
H πανδημία ενίσχυσε τη βία κατά των γυναικών, ξεκαθαρίζει η νέα έκθεση «Μέτρηση της σκιώδους πανδημίας: Βία κατά των γυναικών στη διάρκεια της COVID-19» που καταγράφει τον αντίκτυπο της πανδημίας.
H σκιώδης πανδημία της βίας κατά των γυναικών
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ναι, μπορούν ηλίθιε!
Η πορεία δύο γυναικών στην πολιτική και τη δημοσιογραφία και η δύναμή τους να αλλάξουν μία κατάσταση.
Ναι, μπορούν ηλίθιε!
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Είναι δύσκολο να μην αισθανθείς τη γοητεία της Ρόζας μέσα από το έργο της»
Η Λούξεμπουργκ δείχνει πειστικά ότι αυτή η προοπτική μετάβασης στον σοσιαλισμό χωρίς επανάσταση ήταν μια απάτη και στην πράξη σήμαινε υποταγή στην αστική τάξη.
«Είναι δύσκολο να μην αισθανθείς τη γοητεία της Ρόζας μέσα από το έργο της»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας