• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 18.7°C / 21.2°C
    3 BF
    49%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.5°C / 23.6°C
    1 BF
    41%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.5°C / 23.2°C
    3 BF
    38%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.9°C
    3 BF
    26%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    4 BF
    40%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.1°C / 23.0°C
    1 BF
    47%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.8°C / 19.4°C
    1 BF
    26%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.2°C / 20.2°C
    1 BF
    35%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.4°C / 21.5°C
    5 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 18.5°C / 20.9°C
    4 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 20.4°C / 20.8°C
    5 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 17.3°C / 19.7°C
    1 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    2 BF
    57%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.7°C / 21.9°C
    2 BF
    28%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.5°C / 21.0°C
    2 BF
    54%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.2°C / 23.8°C
    3 BF
    66%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.0°C / 21.0°C
    3 BF
    41%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.3°C / 21.6°C
    3 BF
    50%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 23.7°C
    2 BF
    40%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    44%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η τέχνη είναι η γαλήνη, η ξεκούρασή μας

  • A-
  • A+
Τα έργα ανήκουν πάντα σ’ εκείνον που τα υπογράφει και στο κοινό, άσχετα ποιος τα κατέχει... Μοναδικό κριτήριο των επιλογών μας είναι τα έργα να αρέσουν στα μάτια μας.

Ο Αντώνης Χατζηιωάννου στο πεδίο της Νομικής είναι ένας αναγνωρισμένος δικηγόρος, των καλλιτεχνών και των φιλότεχνων ένας δυναμικός συλλέκτης. Επί 40 χρόνια μαζί με τη γυναίκα του Αζια Δημοτάκη συλλέγουν παραστατικά, ανθρωποκεντρικά ζωγραφικά έργα, κυρίως σύγχρονων Ελλήνων ζωγράφων, κατέχοντας περισσότερους από 1.200 πίνακες διαφορετικών τεχνοτροπιών που συγκροτούν μια από τις σημαντικότερες ιδιωτικές συλλογές στο είδος της.

Ενα μικρό μέρος της, κυρίως έργα που αποκτήθηκαν τα τελευταία 15 χρόνια, παρουσιάζεται στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων, στην έκθεση «Το πάθος του Ορατού» σε επιμέλεια της ιστορικού τέχνης Ελισάβετ Πλέσσα.

Το συλλέγειν όχι μόνο δεν του ήταν άγνωστο, αλλά γαλουχήθηκε σ’ αυτό αφού χάζεψε, μύρισε, άγγιξε, πούλησε και συνέλεξε γραμματόσημα από τη δεκαετία του ‘60 στο κατάστημα γραμματοσήμων του πατέρα του στον οδό Λέκκα. «Η καλλιέργεια του βλέμματος ξεκινάει από το κατάστημα του πατέρα μου χωρίς να το έχω συνειδητοποιήσει», λέει στην «Εφ.Συν.». Πιτσιρικάς κατάρτισε την πρώτη συλλογή του γραμματοσήμων, έκτοτε απέκτησε πολλές ακόμα, εκτός από τα ζωγραφικά έργα - με σαφή προτίμηση σ’ εκείνα που απεικόνιζαν κυρίως έργα ζωγράφων.

Οταν στην Παλιά Πινακοθήκη του Μονάχου είδε για πρώτη φορά Δομήνικο Θεοτοκόπουλο ένιωσε συγκλονισμένος. Κοιτάζοντας τα πράγματα με απόσταση, η ιδιότητα του συλλέκτη φαίνεται σχεδόν προδιαγεγραμμένη για εκείνον. Οσο για τη Νομική βρέθηκε σχεδόν τυχαία. «Οι φίλοι μου συμπλήρωσαν την αίτηση για να δώσω τις εξετάσεις της εποχής», θυμάται και γελάει. Τελικά διέγραψε μια λαμπρή καριέρα στη δικηγορία. Υπήρξε εκ των συνιδρυτών της δικηγορικής εταιρείας Κυριακίδης-Γεωργόπουλος, επί πολλά χρόνια senior partner, επικεφαλής του δικαστικού τμήματος και από πέρυσι σύμβουλος της εταιρείας.

Κι αν πίσω από κάθε ισχυρό άντρα βρίσκεται μια γυναίκα, η Αζια Χατζηιωάννου, διακεκριμένη καθηγήτρια αγγλικών, βρισκόταν πάντα στο πλάι του. Μοιράστηκε μαζί του τη ζωή της και το πάθος της για την τέχνη, τις χαρές και τις δυσκολίες.

Καλλιεργημένοι, χωρίς έπαρση, άμεσοι, προσιτοί, απαλλαγμένοι από τον κομπασμό της κοινωνικής επιτυχίας, η κυρία και ο κύριος Χατζηιωάννου κατάρτισαν τη συλλογή τους με βάση την αισθητική του βλέμματός τους. Αντλούν χαρά κάθε φορά που μοιράζονται τα έργα της συλλογής τους με το κοινό στις εκθέσεις που διοργανώνουν ανά την Ελλάδα (Χανιά, Θεσσαλονίκη, Σύρο αλλά και Μόναχο) καθώς θεωρούν ότι ο προορισμός της τέχνης είναι η συνομιλία της με το κοινό.

Ο δικηγόρος και συλλέκτης Αντώνης Χατζηιωάννου

Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο κ. Χατζηιωάννου ξετυλίγει το νήμα της ζωής του, μιλάει για τους καλλιτέχνες και τα έργα τους και αποκαλύπτει τα σχέδια για το μέλλον της συλλογής τους που πρόκειται να διαχειριστεί η νέα γενιά της οικογένειας, τα δύο παιδιά τους.

«Ο πατέρας μου ήταν έμπορος γραμματοσήμων. Από αυτό ζούσε την οικογένειά του. Ηταν «πιασάρικο» γιατί συνδύαζε το επάγγελμα και το χόμπι. Δεν σε κούραζε ποτέ. Την εποχή εκείνη οι γονείς δεν κατεύθυναν τα παιδιά τους. Δεν μοιράζονταν ανησυχίες για τον σκοπό της ζωής, για τη σημασία της μόρφωσης, τι θα κάνεις αύριο, πώς θα βγεις στην παραγωγή. Ποτέ δεν μιλούσαμε γι’ αυτά στο σπίτι μας. Αυτονόητα θεωρούσαν ότι είμαι ο διάδοχος του πατέρα μου. Από παιδάκι βρισκόμουν στο κατάστημα στην οδό Λέκκα 10-19. Δύο φορές την εβδομάδα κατέβαινα στο Σύνταγμα, αφού τέλειωνα τα μαθήματά μου. Βοηθούσα τον πατέρα μου και αργότερα στα φοιτητικά μου χρόνια κρατούσα το μαγαζί».

● Πώς αποφασίσατε να πάτε στη Νομική;

Εδωσα εξετάσεις το ‘66. Επρεπε να δώσω το ‘65 αλλά η μητέρα μου ήταν βαριά άρρωστη και τρία χρόνια μετά, πέθανε. Δεν είχα την ανησυχία τι θα κάνω, δεν συζητήσαμε ποτέ με τους γονείς μου για το Πανεπιστήμιο, ούτε εγώ το σκεφτόμουν. Εναν χρόνο μετά την αποφοίτηση, η μητέρα μου, που ήταν καλύτερα στην υγεία της, μου είπε: «Πήγαινε να πάρεις το απολυτήριό σου, μπορεί κάποτε να σου χρειαστεί». Πάω λοιπόν στο σχολείο και συναντάω δύο φίλους μου. «Τι κάνετε εδώ;», τους ρωτάω. «Θα ξαναδώσουμε», μου λένε. «Εσύ δεν θα δώσεις;». «Οχι», τους απαντώ. Αρχισαν να με παροτρύνουν κι εγώ άρχισα να το σκέφτομαι. Επειδή ήμουν καλός στα αρχαία, έκαναν εκείνοι αίτηση για να δώσω στη Νομική. Επιστρέφω στο σπίτι και με ρωτάει η μάνα μου «τι ώρα είναι αυτή που γυρνάς;». Αρχισα να της εξηγώ τι είχε συμβεί και χωρίς να μπορώ να αρθρώσω τις λέξεις, ψελλίζω: «Θα δώσω στο Πανεπιστήμιο».

Η απάντηση ήταν: «Μη με μπερδεύεις μ’ αυτά, το βράδυ που θα γυρίσει ο πατέρας σου να του τα πεις». Μιλάμε με τον πατέρα μου και ψελλίζω πάλι ότι «σκέφτομαι να δώσω Νομική». Με ρωτάει «στο μαγαζί θα έρχεσαι;» Του απαντάω «φυσικά». Μου δίνει το ελεύθερο και μάλιστα τον έπεισα να γραφτώ και φροντιστήριο που τότε κόστιζε 50 δραχμές τον μήνα. Στην πρώτη εβδομάδα γνωρίζω την Αζια. Μια κούκλα. Κομψή αλλά ποτέ προκλητική, με ωραία σύνολα και γοβάκια Πετρίδη. Τότε πλέχτηκε το ειδύλλιο. Τελικά εκείνη πέτυχε στην Αγγλική Φιλολογία και εγώ στη Νομική. Ερωτευμένοι, με προοπτική να παντρευτούμε, ξεκινήσαμε τις σπουδές μας.

Οπότε αρχίζετε να ξεκόβετε από το πατρικό κατάστημα;

Καθόλου. Μετά τις σπουδές η Αζια φεύγει για την Αμερική και εγώ για τον στρατό. Επιστρέφουμε και παντρευόμαστε το ‘74. Συνεχίζω να εργάζομαι στο κατάστημα των γραμματοσήμων και στην ουσία ξεκόβω από τη Νομική. Οι πελάτες είχαν χωριστεί στα δύο. Σ’ εκείνους που ήθελαν να τους εξυπηρετεί ο πατέρας μου και σ’ εκείνους που ήθελαν εμένα. Ο πατέρας μου ζούσε μαζί μας γιατί η μητέρα μου είχε πεθάνει. Τα έσοδα ήταν σεβαστά, γύρω στις 30.000 δρχ. όταν το ενοίκιο για το πρώτο σπίτι μας στην πλατεία Αμερικής ήταν 3.000 δρχ.

Η Αζια εργαζόταν στα Εκπαιδευτήρια Δούκα, καθηγήτρια Αγγλικών, έκανε και ιδιαίτερα τα απογεύματα οπότε δεν είχαμε οικονομικό πρόβλημα. Μου λέει τότε η πεθερά μου, μια κυρία εκπάγλου καλλονής και ποιήτρια, με περισσότερα από 2.000 βιβλία στο σπίτι τους: «Παιδί μου, καλό το εμπόριο, αλλά μην αφήσεις τη δικηγορία». Της λέω: «Μάμι -έτσι τη φωνάζαμε- όλοι έχουν ξεκινήσει, εγώ δεν έχω ασχοληθεί, ίσως είναι αργά». Τότε μου αποκαλύπτει ότι ο άντρας της καλύτερης φίλης της ήταν συνεργάτης στο δικηγορικό γραφείο του καθηγητή Γεωργόπουλου. Μου κόπηκαν τα πόδια. Θα πάω εγώ σε καθηγητικό γραφείο; Βλέπαμε τότε τους καθηγητές σαν θεούς. «Αγόρι μου, πήγαινε, σε περιμένουν, αν δεν σου αρέσει συνέχισε τη δουλειά σου».

Πηγαίνω λοιπόν και στη βδομάδα επάνω μου αναθέτουν υπόθεση με αγοροπωλησίες πλοίων και δανειοδοτήσεις. Ετσι ξεκινάω και αρχίζει να μου αρέσει. Ηταν δικηγορία υψηλού επιπέδου. Τέσσερα χρόνια αργότερα ο Γεωργόπουλος αποφάσισε να συνεργαστεί με το γραφείο του Κυριακίδη. Στην αρχή σκέφτηκα να ξαναγυρίσω στο πατρικό κατάστημα, αλλά εκείνος επέμεινε. «Θέλω να έρθεις μαζί μου». Τη δεκαετία του ‘80 αρχίζει να δημιουργείται το δικαστικό τμήμα του γραφείου το οποίο αναλαμβάνω. Παίρναμε τεράστιες υποθέσεις με μεγάλη επιτυχία. Οπότε αρχίζει η τρελή δουλειά με 15ωρα εργασίας και τα Σαββατοκύριακα.

Τα γραμματόσημα άφησαν ισχυρό αποτύπωμα μέσα σας. Συμμερίζεστε ότι η ουσιαστική επαφή σας με την τέχνη άρχισε από το πατρικό κατάστημα;

Η καλλιέργεια του βλέμματος ξεκινάει από εκεί χωρίς να το έχω συνειδητοποιήσει. Στη συνέχεια έρχονται τα άλλα ερεθίσματα. Το 1968 έκανα ένα ταξίδι στο Μόναχο για να φέρω γραμματόσημα για το κατάστημα του πατέρα μου και βέβαια πήγαμε με την Αζια. Κρυφά εννοείται (γέλια). Επισκεπτόμαστε λοιπόν την Παλιά Πινακοθήκη του Μονάχου και βλέπουμε το έργο «Ο Διαμερισμός των Ιματίων». Στο κέντρο ο Χριστός με την Πορφύρα και οι άλλοι δίπλα του έτοιμοι να τον ξεσκίσουν. Συγκλονίζομαι. Διαβάζω από κάτω «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος ο Κρης εποίει» (σ.σ. βουρκώνει).

Ηταν μια αποκάλυψη για εμένα. Στο σπίτι της Αζιας είχαν ορισμένα έργα τέχνης, εμείς δεν είχαμε τίποτε άλλο εκτός από τα γραμματόσημα. Ετσι αρχίζουμε να επισκεπτόμαστε μουσεία, να βλέπουμε εκθέσεις. Οταν παντρευτήκαμε αποφασίσαμε να αγοράσουμε κάποια έργα για το σπίτι μας. Το πρώτο ήταν η «Πράσινη Μπλούζα» του Λάμπρου Αχλα. Ακολούθησαν το δεύτερο, το τρίτο και χωρίς να το καταλάβουμε φτάσαμε στα 50-100 έργα. Εκπλαγήκαμε κάποια στιγμή όταν ένας γκαλερίστας με σύστησε λέγοντας ότι «ο κ. Χατζηιωάννου είναι συλλέκτης».

● Η τέχνη πώς συνδέεται με τη δικηγορία;

Οταν είσαι 15 ώρες στο γραφείο, όταν δίνεις τα πάντα για τον πελάτη γιατί εκείνος έστρωνε το τραπέζι μας, η επαφή με την τέχνη λειτουργούσε ως διέξοδος. Επέστρεφα στο σπίτι κι έβλεπα ωραία έργα. Μερικές φορές που κάνουμε τους δικούς μας απολογισμούς με τη γυναίκα μου, την αποτίμησή μας, λέμε ότι αυτό είναι η γαλήνη, η ξεκούρασή μας. Σαν να έχουμε πάρει μια μεγάλη βάρκα, να έχουμε βάλει μέσα όλα τα έργα και να πηγαίνουμε ταξίδι.

Η συλλογή είχε για εσάς επενδυτικό χαρακτήρα;

Με κανέναν τρόπο, μακριά από εμάς. Ούτε μας ενδιέφερε να επενδύσουμε ούτε σκεφτήκαμε ποτέ να πουλήσουμε. Ολα αυτά τα χρόνια δωρίσαμε ελάχιστα έργα σε καλούς φίλους που καταλάβαιναν από τέχνη. Στην περίοδο της κρίσης που οι τιμές καταβαραθρώθηκαν, αν είχαμε επενδύσει θα έπρεπε να είχαμε αυτοκτονήσει. Οταν ένας ζωγράφος που αγαπάς πηγαίνει καλά χαίρεσαι, ίσως κολακεύεσαι κι εκεί τελειώνει. Με πολλούς καλλιτέχνες έχουμε προσωπικές σχέσεις. Ξέρουν ότι τα παιδιά τους, τα έργα τους, είναι και δικά μας παιδιά. Εμείς δεν είμαστε τίποτε άλλο παρά διακάτοχοι των έργων, τα οποία ανήκουν πάντα σ’ εκείνον που τα υπογράφει και ο προορισμός τους είναι να τα βλέπει ο κόσμος.

Με ποιο κριτήριο αποφασίσατε να συλλέγετε αποκλειστικά παραστατική-ανθρωποκεντρική ζωγραφική σύγχρονων καλλιτεχνών;

Μοναδικό κριτήριο των επιλογών μας είναι τα έργα να αρέσουν στα μάτια μας. Ογκόλιθοι της διεθνούς και της ελληνικής τέχνης έχουν ασχοληθεί με την αφαιρετική ζωγραφική, αλλά δεν είναι αυτό που θέλουμε εμείς αν και κατέχουμε και λίγα αφαιρετικά έργα.

● Πώς οραματίζεστε το μέλλον της συλλογής σας;

Η σκέψη είναι να θεσμοθετηθεί η συλλογή μέσω κάποιου ιδρύματος και να περάσει στην επόμενη γενιά, στα παιδιά μας, τον Βασιλογιάννη και την Ξένη, που επίσης αγαπούν την τέχνη και τους καλλιτέχνες. Ισως δημιουργήσουμε έναν χώρο για να τα βλέπει το κοινό.

● Είστε ικανοποιημένος από την έκθεση στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων;

Ναι, θεωρώ ότι η Ελισάβετ Πλέσσα έκανε εξαιρετική δουλειά, όπως και όλοι οι συνεργάτες. Είναι από τις σημαντικότερες ιστορικούς τέχνης, επέλεξε όλα τα έργα μόνη της και τελικά κατάφερε να υπάρχει μια συνεχής συνομιλία του ενός έργου με το άλλο. Είναι σημαντικό να δουν την έκθεση οι ντόπιοι και οι επισκέπτες του νησιού, ο καθένας να πάρει τα δικά του ερεθίσματα, να απολαύσει τα έργα ζωγράφων που γνωρίζει και άλλων που δεν ξέρει. Αυτός είναι ο στόχος μας.


📌 Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων
Το Πάθος του Ορατού - Εργα από τη Συλλογή Αντώνη και Αζιας Χατζηιωάννου.
Διάρκεια έως 22 Σεπτεμβρίου.
Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο

 

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Μήπως η ζωή δεν είναι ασυνάρτητη;»
Έκθεση αφιερωμένη στο έργο του Νίκου Εγγονόπουλου παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Θεοχαράκη με τίτλο «Ο Ορφέας του Υπερρεαλισμού».
«Μήπως η ζωή δεν είναι ασυνάρτητη;»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ο Τζον Κράξτον «επιστρέφει» στην Κρήτη
Η έκθεση που φιλοξενήθηκε στην Αθήνα από το Μουσείο Μπενάκη για το έργο του Τζον Κράξτον μεταφέρεται στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων μέχρι 31 Ιανουαρίου 2023.
Ο Τζον Κράξτον «επιστρέφει» στην Κρήτη
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Στις παρηκμασμένες κοινωνίες ταιριάζει light τέχνη»
Με αφορμή την αναδρομικού χαρακτήρα έκθεσή του «Enigma 2», ο ζωγράφος και γλύπτης Κωστής Γεωργίου μάς δίνει μερικά από τα «κλειδιά» της εικαστικής του πορείας.
«Στις παρηκμασμένες κοινωνίες ταιριάζει light τέχνη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
O Σουρεαλισμός είναι επανάσταση
Η έκθεση στην Τέιτ Γκάλερι του Λονδίνου ρίχνει φως στη σπίθα της εξέγερσης που μεταλαμπαδεύτηκε σε ολόκληρο τον κόσμο από τη δεκαετία του 1920 μέχρι τη δεκαετία του 1970.
O Σουρεαλισμός είναι επανάσταση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μιχαήλ Αγγελος (ή Δαίμονας;)
Γλύπτης, ζωγράφος, αρχιτέκτονας και ποιητής στοχεύει σε μια τέχνη που να είναι σύνθεση των ειδικών τεχνικών και πραγματοποιεί το καθαρό σχέδιο.
Μιχαήλ Αγγελος (ή Δαίμονας;)
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο ύπνος της λογικής
Στο έργο του Φραντσίσκο Γκόγια «Duelo a garrotazos» δεν απεικονίζονται τα δεινά του πολέμου αλλά μάλλον οι παράπλευρες απώλειες από τα δεινά της ειρήνης.
Ο ύπνος της λογικής

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας