• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.3°C / 22.4°C
    2 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.6°C / 19.8°C
    2 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    19°C 15.0°C / 18.8°C
    0 BF
    75%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    12°C 8.9°C / 12.2°C
    1 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.1°C / 14.9°C
    0 BF
    67%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.0°C / 17.1°C
    2 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 13.4°C
    1 BF
    71%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.0°C / 18.0°C
    1 BF
    66%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 18.8°C / 23.0°C
    4 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    3 BF
    51%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.2°C / 22.8°C
    3 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    3 BF
    56%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    3 BF
    73%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.9°C / 16.2°C
    0 BF
    62%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    20°C 15.5°C / 20.5°C
    0 BF
    52%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.2°C / 23.8°C
    5 BF
    50%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.0°C / 22.1°C
    1 BF
    38%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    19°C 19.4°C / 19.4°C
    1 BF
    45%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.0°C / 18.7°C
    1 BF
    63%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    0 BF
    88%

«Milk»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ομαλή μετάβαση εξουσίας σε έναν θεσμό υπόδειγμα

  • A-
  • A+
Η εικοσαήμερη διοργάνωση του Φεστιβάλ της Αβινιόν συμβάλλει καίρια στην οικονομία της πόλης αλλά και στην παιδεία των κατοίκων της περιοχής, αποτελώντας ταυτόχρονα παγκόσμιο πόλο έλξης για τους θεατρόφιλους αλλά και παράδειγμα προς μίμηση.

Η τελευταία χρονιά της θητείας του Ολιβιέ Πι ως καλλιτεχνικού διευθυντή του Φεστιβάλ της Αβινιόν δεν μπορούσε παρά να αποτελεί τη σύνοψη της πολιτικής που εφάρμοσε όλα τα χρόνια –εννιά το σύνολο– που παρέμεινε σε αυτή τη θέση: κείμενα ποιητικά και πολιτικά, καλλιτέχνες από χώρες απρόσμενες, από την Κίνα ώς τη Μέση Ανατολή –με έμφαση στην τελευταία– και εμμονή σε ένα θέατρο που μπορεί να προσελκύσει το ευρύτερο κοινό και δεν απευθύνεται αυστηρά στους φεστιβαλιστές και στην ελίτ.

Ο αντικαταστάτης του, Τιάγο Ροντρίγκεζ, δεν έχει ανοίξει ακόμα τα χαρτιά του για το ποιες θα είναι οι δικές του προτεραιότητες. Η αλλαγή σκυτάλης έγινε κατά την αποχαιρετιστήρια συνέντευξη Τύπου τού Πι, ο οποίος έκανε τον απολογισμό του κλείνοντας με μια ανοιχτή επιστολή στον διάδοχό του, την οποία διάβασε με δάκρυα στα μάτια και ράγισε καρδιές.

Θα περιμένω να δω κάτι αντίστοιχο στα καθ’ ημάς, όπου συνήθως αυτές οι τελετές γίνονται τόσο με το ζόρι, που καταντούν παρωδιακές (βλ. παράδοση από Λιβαθινό σε Λιγνάδη). Να τονίσω πως ο διορισμός του Ροντρίγκεζ έχει ανακοινωθεί από πέρυσι, δύο χρόνια δηλαδή πριν από τον πρώτο του προγραμματισμό. Στη χώρα όπου ανθεί φαιδρά πορτοκαλέα (όπως και πολλά άλλα φαιδρά) μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δηλαδή 10 μήνες πριν από την έναρξη του επόμενου Φεστιβάλ Αθηνών, ο επικεφαλής του μετά τη λήξη της θητείας της Κατερίνας Ευαγγελάτου παραμένει άγνωστος…

«Ο μαύρος καλόγερος»

Το πρώτο αριστούργημα του Φεστιβάλ ήρθε από τη Ρωσία: «Ο μαύρος καλόγερος» σε σκηνοθεσία Κιρίλ Σερεμπρένικοφ. Η Αυλή της Τιμής του Παλατιού των Παπών, ο κεντρικός, αχανής και δύσκολος χώρος του Φεστιβάλ, που έχει «καταπιεί» τόσους και τόσους σκηνοθέτες στο παρελθόν, χρησιμοποιήθηκε ιδανικά, σε μια παράσταση με ουσία αλλά και όρους υπερθεάματος. Ο Σερεμπρένικοφ δούλεψε πάνω στην ομώνυμη νουβέλα του Τσέχοφ, επαναλαμβάνοντάς την τέσσερις φορές: αυτό που άλλαζε ήταν η οπτική γωνία, αλλά και ο υποδυόμενος τον κεντρικό ήρωα – η ηρωίδα παρέμενε σχεδόν απαράλλαχτη… Παρ’ όλο που δεν συμμερίζομαι τον εμφανή μυστικισμό του σκηνοθέτη, είναι αδύνατον να μην παρασυρθεί κανείς από τη δύναμη της αφήγησης και των εικόνων του. Με κάθε νέα του δουλειά, κατοχυρώνει τη θέση του ανάμεσα στους κορυφαίους Ευρωπαίους δημιουργούς της γενιάς του, παρουσιάζοντας και κάτι εντελώς διαφορετικό: πολύ μικρή συγγένεια έχει «Ο μαύρος καλόγερος» με το «Outside» ή τις «Νεκρές ψυχές».

«Futur Proche»

Στον αντίποδα, η άλλη παράσταση της Αυλής, το «Futur Proche» του Γιαν Μάρτενς. Είναι απορίας άξιον πώς έφτασε ώς εδώ ο συγκεκριμένος χορογράφος: με τον γνωστό του ναρκισσισμό, τους χορευτές του να κάνουν μόνιμα βάδην επί σκηνής, με μηδενική αξιοποίηση του χώρου, με ασκήσεις ρυθμικής και «τα χεράκια πάνω - τα χεράκια κάτω», κατάφερε να καταξιωθεί. Αν το προσεχές μέλλον –όπως υπονοεί ο τίτλος– του χορού είναι αυτό, ευχαριστώ αλλά δεν θα πάρω.

«Θυσία» και «Via Injabulo»

Η αλήθεια είναι πως ο χορός, που εδώ και πολλά χρόνια αποτελεί ένα από τα δυνατότερα σημεία του Φεστιβάλ, φέτος δεν ικανοποίησε. Ούτε η «Θυσία» της Ντάντα Μαζίλο –εξ αναβολής από πέρυσι λόγω κόβιντ– ήταν ιδιαίτερα εμπνευσμένη. Το δε «Via Injabulo» της νοτιοαφρικανικής ομάδας Via Katlehong Dance, επιχείρησε να φέρει κοντά τον σύγχρονο χορό, τα τοπικά street ιδιώματα και την παράδοση, αλλά τα υλικά έμοιαζε να αρνούνται να ενωθούν σε μια νέα γλώσσα: χωρίς η παράσταση να στερείται ενδιαφέροντος, παρέμενε ένα μείγμα ετερογενών διαθέσεων.

«Tumulus»

Σημαντικά καλύτερο το «Tumulus» του χορογράφου Φρανσουά Σενιό και του ειδικού στην παλαιά μουσική Ζοφρουά Ζουρντέν, ιδρυτή της μουσικής ομάδας «Cris de Paris». Απρόσμενος και γοητευτικός συνδυασμός εκτελεσμένος από μια εντυπωσιακή ομάδα. Με δυσκολία αποφαίνεται κανείς αν πρόκειται για χορευτές που τραγουδούν ή λυρικούς καλλιτέχνες που χορεύουν. Ξεχωριστό και μοναδικό το «Οσα μου αφηγήθηκε η μητέρα μου» του Λιβανέζου Αλί Σαχρούρ, αγγίζει ζητήματα εξαιρετικά ευαίσθητα: επί σκηνής μαζί του τραγουδούν και χορεύουν μια συγγενής του με τον γιο της, ο οποίος πολέμησε στη Συρία και επέστρεψε ζωντανός, αποτίνοντας φόρο τιμής στη θεία του, που μέχρι το τέλος της ζωής της αναζητούσε τον γιο της που δεν γύρισε ποτέ από εκεί. Η τραγωδία ενός λαού, τα τραύματα μιας οικογένειας, αλλά και η ευεργετική δύναμη της Τέχνης: ο ίδιος ο Σαχρούρ μού αποκάλυψε πως έθεσε στον νεαρό το δίλημμα: «Θα γυρίσεις στη Συρία να σκοτωθείς ή θα έρθεις στην παράστασή μου να χορέψεις με τη μητέρα σου;». Η απάντηση δόθηκε επί σκηνής και τα μάτια μας γέμισαν δάκρυα.

«Η έβδομη μέρα»

Από το θέατρο, ξεχώρισε «Η έβδομη μέρα» του Κινέζου Μενγκ Τζινγκχουί. Τρία χρόνια μετά από «Το σπίτι του τσαγιού», που διαπραγματευόταν περισσότερο την πρόσφατη ιστορία της χώρας του, ο ιδιοφυής σκηνοθέτης μάς χάρισε ένα ντελιριακό, σουρρεαλιστικό αριστούργημα με απρόσμενες εικόνες πάνω στην περιπλάνηση ενός νεκρού τις επτά μέρες που ακολουθούν τον θάνατό του. Με αιχμηρό χιούμορ και αναφορές στη σύγχρονη κινεζική πραγματικότητα, μας χάρισε μία από τις κορυφαίες στιγμές του Φεστιβάλ.

«Το αναμάσημα των νεκρών»

Θέαμα-σοκ «Το αναμάσημα των νεκρών (Ορατόριο εν εξελίξει)» του Groupe Merci. Συγκεντρωθήκαμε σε ένα νεκροταφείο αργά, αφού έπεσε το σκοτάδι. Μας μοίρασαν σκαμπό και μας οδήγησαν στους σκοτεινούς του διαδρόμους. Ξαφνικά, μικρά θαμπά φωτάκια άναψαν: οι ηθοποιοί, ξαπλωμένοι σε φέρετρα, ακίνητοι, μας περίμεναν διάσπαρτοι στον χώρο. Καθόμασταν κοντά τους μόνοι ή ανά 2-3, κι εκείνοι ξυπνούσαν για λίγο και μας έλεγαν χαμηλόφωνα μια ιστορία… Πρέπει να τo δει κανείς για να το πιστέψει.

«Η ταραγμένη μου νιότη»

Ο ίδιος ο Ολιβιέ Πι αποχαιρετά το Φεστιβάλ με την καλύτερη δουλειά του εδώ και χρόνια: το «Η ταραγμένη μου νιότη», δεκάωρης διάρκειας. Ενα κείμενο σεξπιρικής πνοής για τον έρωτα του Ποιητή για τον Αρλεκίνο, που εξαπολύει μύδρους ενάντια σε όλες τις εξουσίες, ακόμα και στην καθολική Εκκλησία – έκπληξη για τον δεδηλωμένα πιστό σκηνοθέτη. Ο ίδιος κάνει μια εμφάνιση cameo ενός λεπτού προς το φινάλε του έργου, υποδυόμενος τον Πάπα!

«Μια φωλιά από στάχτες»

Η έτερη μαραθώνιας διάρκειας παράσταση της Αβινιόν, το «Μια φωλιά από στάχτες» του Σιμόν Φαλγκιέρ. Ενα ευφάνταστο παραμύθι που δεν κατορθώνει να δικαιολογήσει τη δεκατριάωρη (!) διάρκειά του, παρ’ όλο που απογειώνεται κατά το τελευταίο δίωρο. Παραμένει ένα από αυτά τα αξιοπερίεργα των φεστιβάλ: θεάματα που μόνο εκεί μπορείς να δεις, γιατί ποτέ άλλοτε δεν μπορείς να τους αφιερώσεις τόσο χρόνο.

«Τράνζιτ»

Ενας πολύ ξεχωριστός δημιουργός, γνωστός και στην Ελλάδα –τον είχαμε δει στη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση– ο Ιρανός Αμίρ Ρεζά Κουεστάνι, χάρισε στο Φεστιβάλ ακόμα μία σπουδαία στιγμή: το «Τράνζιτ», με αφετηρία μια προσωπική εμπειρία του. Οταν βρέθηκε στο αεροδρόμιο του Μονάχου τράνζιτ για τη Χιλή, συνελήφθη επειδή από λάθος των γερμανικών αρχών η παραμονή του στη Ζώνη Σένγκεν υπερέβαινε κατά μερικές μέρες το επιτρεπόμενο όριο, κρατήθηκε στον «ουδέτερο τομέα» του αεροδρομίου και απελάθηκε στο Ιράν. Αυτή η περιπέτεια σε συνδυασμό με το μυθιστόρημα «Τράνζιτ» της Αννα Ζέγκερς, οδηγούν τον Κουεστάνι σε ένα συναρπαστικό οπτικά αλλά και πυκνό νοηματικά θέαμα, που μας οδηγεί σε σκέψεις για το τι μπορεί να συμβεί από τη μια στιγμή στην άλλη σε ανθρώπους που έτυχε να γεννηθούν σε μια χώρα το διαβατήριο της οποίας δεν τους παρέχει τα προνόμια των δικών μας. Ο δαιμόνιος Ιρανός ανήκει στους πιο ενδιαφέροντες θεατρικούς δημιουργούς της εποχής μας κι αξίζει να παρακολουθούμε συστηματικά το έργο του.

Ούτε θέατρο ούτε χορός

Υπάρχουν και παραστάσεις που παραμένουν απολύτως ακατάτακτες: ούτε θέατρο τις λες, ούτε χορό ούτε περφόρμανς ούτε devised ούτε τίποτα. Σε αυτές ανήκει το «One song» της Μιτ Ουόρλοπ, που ξεσήκωσε το κοινό της Αβινιόν που το αποθέωσε όρθιο επί ώρα. Τι θα συμβεί αν ένα μουσικό συγκρότημα λειτουργήσει στη συναυλία του με όρους αθλητικού αγώνα, κι αν αντίστοιχα το κοινό του φερθεί σαν ποδοσφαιρική εξέδρα; Ξέφρενοι ρυθμοί και αχαλίνωτη φαντασία, και μια δημιουργός που αξίζει να γνωρίσουμε κι εδώ.

Εξίσου ακατάτακτα και το «Flesh» των Σοφί Λινσμό - Αουρέλιο Μέργκολα, ένα σπονδυλωτό θέαμα χωρίς ίχνος λόγου, με χιούμορ και τραγικότητα, ενδιαφέρον αλλά άνισο, όπως και το «Milk» του Παλαιστίνιου Μπασάρ Μουρκούς, που θριάμβευσε στο περσινό Φεστιβάλ με το «Μουσείο» του, μια σκληρή, συγκλονιστική πολιτική αλληγορία. Φέτος επέστρεψε με ένα θέαμα επίσης χωρίς λόγια, με κίνηση, χορό και επιβλητικές εικόνες, που μοιάζει να έχουν επηρεαστεί και από τον δικό μας Δημήτρη Παπαϊωάννου – αν και αμφιβάλλω ο Μουρκούς να έχει δει τη δουλειά του.

«One song»

Γνωστοί του ελληνικού κοινού και οι Ισπανοί El Conde de Torrefiel, που έχουν εμφανιστεί αρχικά στο Mir Festival και αργότερα στο Φεστιβάλ Αθηνών. Το νέο τους πόνημα «Μια εσωτερική εικόνα» μπορεί να μην είναι το αριστούργημά τους, αλλά παραμένει μια παράσταση ιδιαίτερης ομορφιάς και γοητείας, και βαθαίνει περισσότερο τους γνωστούς προβληματισμούς τους για το μέλλον της ανθρωπότητας.

Η εμπειρία της Αβινιόν, πέραν του ολιγοήμερου ονείρου όπου σε ένα μικρό μέρος όλα περιστρέφονται γύρω από το θέατρο, είναι και η χαρά ενός θεσμού που λειτουργεί υποδειγματικά. Δεν εξιδανικεύω: έχουν υπάρξει και λιγότερο ομαλές μεταβάσεις εξουσίας από αυτήν μεταξύ Πι και Ροντρίγκεζ, και το Φεστιβάλ, όπως όλοι οι ευρωπαϊκοί πολιτιστικοί οργανισμοί, αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα.

Ομως το θαύμα μιας εικοσαήμερης διοργάνωσης που συμβάλλει καίρια στην οικονομία της πόλης, αλλά και στην παιδεία των κατοίκων της περιοχής, αποτελώντας ταυτόχρονα παγκόσμιο πόλο έλξης για τους θεατρόφιλους, είναι ένα παράδειγμα προς μίμηση. Αλήθεια, είναι τόσο μάταιη η ελπίδα, αν δεν έχουμε την έμπνευση να δημιουργήσουμε στη χώρα μας κάτι εκ του μηδενός, τουλάχιστον να αντιγράψουμε ένα επιτυχημένο ξένο μοντέλο;

«Flesh»

Το Φεστιβάλ της Αβινιόν υποστηρίζεται από τον δήμο, την Περιφέρεια και το υπουργείο Πολιτισμού και αποτελεί καύχημα των κατοίκων της πόλης, που το υποστηρίζουν κατανοώντας πως ωφελούνται ποικιλότροπα. Το δικό μας δράμα συνοψίζεται στην έλλειψη πολιτικής βούλησης, τους τοπικίστικους ωφελιμισμούς των δήμων, τη μη συνεργασία των επιμέρους φορέων, αλλά και το κοντόφθαλμο πνεύμα ενός τόπου που δεν κατορθώνει να επενδύσει στο μέλλον σε κανένα επίπεδο. Μοναδική εξαίρεση υπήρξε το Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας. Μήπως πρέπει να ρωτήσουμε κάποτε τη Βίκυ Μαραγκοπούλου να μας διεκτραγωδήσει τι πέρασε για να το στήσει;

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το θέατρο ανθεί τον χειμώνα
Μια πρώτη πλάγια ματιά στο ρεπερτόριο των παραστάσεων που έρχονται επιτρέπει μια αισιόδοξη -και αντικειμενική- διαπίστωση και πολλές -υποκειμενικές- προτάσεις.
Το θέατρο ανθεί τον χειμώνα
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Εχουμε ένα μερίδιο στη ζωή αυτού του τόπου»
Αιμιλία Υψηλάντη και Χρύσα Καψούλη μιλούν για τη συνεργασία τους στην «Κυρία Κλάιν» του Νίκολας Ράιτ, το θέατρο και τη θέση της τέχνης στον άνθρωπο και τη κοινωνία.
«Εχουμε ένα μερίδιο στη ζωή αυτού του τόπου»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Δύο σκηνοθέτες και ένας υφυπουργός...
Η αντιμετώπιση του θεάτρου από τον υφυπουργό Πολιτισμού σε σύγκριση με τη στάση των ανθρώπων του χώρου που επιλέγουν τα έργα που θα παρουσιάσουν στο κοινό.
Δύο σκηνοθέτες και ένας υφυπουργός...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εμείς είμαστε ο ιός
Η Δανάη Παπουτσή μιλά στην «Εφ.Συν.» για την τέχνη, το θέατρο, αλλά και το νέο της βιβλίο με τίτλο «Παραφροσύνη».
Εμείς είμαστε ο ιός
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Γιάννος Περλέγκας κάνει θέατρο σε μια εποχή που είναι πράξη σχεδόν απαγορευμένη
Ο Γιάννος Περλέγκας σκηνοθετεί την παράσταση «Η Στέλλα με τα κόκκινα γάντια» του Ιάκωβου Καμπανέλλη που θα παρουσιάστεί σε live streaming.
Ο Γιάννος Περλέγκας κάνει θέατρο σε μια εποχή που είναι πράξη σχεδόν απαγορευμένη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας