• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 3.6°C / 9.6°C
    2 BF
    52%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    8°C 5.5°C / 9.4°C
    2 BF
    44%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 4.0°C / 9.4°C
    2 BF
    47%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 0.9°C / 4.4°C
    1 BF
    60%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.9°C / 3.5°C
    2 BF
    75%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 5.0°C / 7.7°C
    2 BF
    50%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 1.4°C / 1.4°C
    2 BF
    44%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 2.4°C / 2.4°C
    1 BF
    64%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 6.5°C / 10.8°C
    4 BF
    66%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.5°C / 5.9°C
    2 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.6°C / 9.4°C
    3 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.3°C / 7.3°C
    3 BF
    44%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    2 BF
    61%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    3°C 2.9°C / 3.4°C
    0 BF
    70%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.5°C / 4.5°C
    1 BF
    76%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    5 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 8.8°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 5.9°C
    2 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.7°C
    2 BF
    57%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 1.4°C / 1.4°C
    1 BF
    60%

Τα έρημα Βαρώσια

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εγκλημα στο Κραν Μοντανά

  • A-
  • A+
Για το Κυπριακό επικρατούν μύθοι και στρεβλές αντιλήψεις που δεν επιτρέπουν στους Ελληνοκύπριους (και στους Ελληνες) να αντιληφθούν τι έχει συμβεί από το 1963 μέχρι σήμερα και γιατί το Κυπριακό δεν επιλύεται.

Για το Κυπριακό επικρατούν μύθοι και στρεβλές αντιλήψεις που δεν επιτρέπουν στους Ελληνοκύπριους (και στους Ελληνες) να αντιληφθούν τι έχει συμβεί από το 1963 μέχρι σήμερα και γιατί το Κυπριακό δεν επιλύεται

Ενας πρώτος μύθος είναι ότι το Κυπριακό είναι αποκλειστικά ζήτημα «εισβολής και κατοχής», δηλαδή ξεκινάει με την εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974. Υπάρχει άγνοια και λήθη για το τι συνέβη από τα Ματωμένα Χριστούγεννα του 1963 μέχρι τον Ιούνιο του 1974, τα δεινά που υπέστησαν οι Τουρκοκύπριοι από τους Ελληνοκυπρίους τα έντεκα αυτά χρόνια.

Ο πιο πρόσφατος μύθος και η πλήρης διαστρέβλωση της πραγματικότητας είναι το τι διαμείφθηκε στις συνομιλίες του 2016-17, με κορύφωση το φιάσκο του Κραν Μοντανά το καλοκαίρι του 2017. Τόσο για το Κραν Μοντανά όσο και για το Κυπριακό γενικότερα επικρατεί η εντύπωση ότι η μη επίλυση και η διατήρηση της διχοτόμησης οφείλεται αποκλειστικά στην Τουρκία και στην τουρκοκυπριακή πλευρά, ό,τι λένε και κάνουν είναι «κακόβουλο, υστερόβουλο, ψευδές και προπαγανδιστικό», ενώ το αντίθετο συμβαίνει με την ελληνοκυπριακή πλευρά (σελ. 12 του βιβλίου).

Ωστόσο το 2016-17 τα πράγματα όπως διαμείφθηκαν ήταν τελείως διαφορετικά, όπως φαίνεται από το τεκμηριωμένο βιβλίο του διακεκριμένου μελετητή του Κυπριακού, Μακάριου Δρουσιώτη, ένα βιβλίο που ρίχνει άπλετο φως στο γιατί απέτυχαν οι πλέον ελπιδοφόρες συνομιλίες για την επίλυση του Κυπριακού. Πρόκειται και για «μία εκ των έσω καταγραφή της διαχείρισης του Κυπριακού από τον Αναστασιάδη» (σελ. 10) μια και ο Δρουσιώτης υπήρξε επί σειρά ετών σύμβουλος του προέδρου Αναστασιάδη.

Ας μου επιτραπεί να παρουσιάσω το σκηνικό παραστατικά με τη μορφή dramatis personae όπως ξεπηδούν από τις σελίδες του βιβλίου.

Πρόεδρος Αναστασιάδης, ηγέτης ευφυής, με «την ικανότητα να παίζει στα δάκτυλά του το πολιτικό σύστημα» (σελ. 53), αλλά με εκρήξεις και μεταπτώσεις, ιδιοτελής, με «εμμονή να κατατροπώνει το ΑΚΕΛ» (σελ. 18), δηλαδή τον κύριο σύμμαχό του για την επανένωση-επίλυση. Η στάση του στις συνομιλίες πέρασε από τέσσερις φάσεις όπως τις διακρίνω με βάση τα γραφόμενα του Δρουσιώτη.

Νίκος Αναστασιάδης

MotionTeam

Πρώτη φάση. H επίλυση όχι στις προτεραιότητές του Αναστασιάδη που όμως δικαιολογείται πριν από την έλευση του Μουσταφά Ακιντζί στην τουρκοκυπριακή ηγεσία. Ωστόσο η Αγκυρα που τον εμπιστευόταν και πριν λάβει τα ηνία (λόγω και της στάσης του υπέρ του Σχεδίου Ανάν) έκανε ανοίγματα στον Αναστασιάδη, στα οποία εκείνος ανταποκρινόταν μέσω έμπιστών του όπως ο Δρουσιώτης και άλλοι.

Δεύτερη φάση. Με την έλευση του Μουσταφά Ακιντζί στην τουρκοκυπρια

Μουσταφά Ακιντζί

κή ηγεσία (26 Απριλίου 2015, με 60% των ψήφων) ο Αναστασιάδης φάνηκε πολύ θετικός (συναντήσεις με Ακιντζί σε εξαιρετικό κλίμα) και ξεκίνησαν οι συνομιλίες με του καλύτερους δυνατούς οιωνούς στην ιστορία του Κυπριακού, με τις ευλογίες των ΗΠΑ του Ομπάμα αλλά και με ξεκάθαρο πράσινο φως από την Αγκυρα. Η πορεία αυτή συνεχίζεται αμείωτη γεννώντας μεγάλες προσδοκίες, με τις δύο πλευρές να έχουν οδηγηθεί σε συγκλίσεις σε σχεδόν όλα τα θέματα μέχρι το τέλος του 2016, κάτι που δεν είχε υπάρξει ποτέ μέχρι τότε, ούτε στις συνομιλίες Χριστόφια - Ταλάτ.

Τρίτη φάση. Ο Αναστασιάδης γίνεται διστακτικός (το γιατί θα το δούμε παρακάτω), μην έχοντας όμως κάνει τη μετέπειτα ολική στροφή (που έγινε τον Ιανουάριο του 2017). Οπως έλεγε στους λίγους στενούς του συνεργάτες που ήταν υπέρ της επίλυσης, αισθανόταν μόνος και πολύ φοβόταν ότι η λύση δεν θα πέρναγε από δημοψήφισμα, παρ’ όλο που του είχε καταστεί σαφές από ενδελεχή μελέτη του Μακαρίου Δρουσιώτη και του Χρυσόστομου Περικλέους, την οποία ο ίδιος είχε ζητήσει, ότι οι συγκλίσεις που είχαν επιτευχθεί σε όλα τα θέματα είχαν αποτέλεσμα μια λύση σαφώς καλύτερη από το Σχέδιο Ανάν αλλά και από το αρχικό Κυπριακό Σύνταγμα στη βάση των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου.

Η «μοναξιά» του Αναστασιάδη οφειλόταν καταρχάς σε δύο εγγενείς λόγους με υπεύθυνο τον ίδιο: στο ότι δεν συντονιζόταν με το ΑΚΕΛ και ότι, περιέργως, είχε ως κύριους διαπραγματευτές δύο απορριπτικούς, τον Ανδρέα Μαυρογιάννη και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο και μετέπειτα υπουργό Εξωτερικών Νίκο Χριστοδουλίδη, με το δε κυπριακό ΥΠΕΞ να είναι «το βαθύ κράτος που υποσκάπτει τη λύση», αυτό κατά την έκφραση του ιδίου του Αναστασιάδη (σελ. 163). Υπήρχαν όμως δύο άλλοι πιο καθοριστικοί παράγοντες που συντονίζονταν και ποδηγετούσαν τους Μαυρογιάννη, Χριστοδουλίδη και το όλο απορριπτικό λόμπι στη Λευκωσία: η Ρωσία του Πούτιν και η ελληνική κυβέρνηση με κυρίαρχο στο Κυπριακό τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά.

Τέταρτη φάση. Η «ολική στροφή» του Αναστασιάδη τον Ιανουάριο του 2017 που δείγματά της είχαν φανεί από τα τέλη του 2016, υιοθετώντας πλήρως το «δόγμα Κοτζιά», το γνωστό «μηδέν εγγυήσεις, μηδέν τουρκικός στρατός», στάση που νομοτελειακά θα οδηγήσει τις συνομιλίες στο ναυάγιο.

Κοτζιάς, γνωστός εθνικιστής στα ελληνικά «εθνικά θέματα», με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να αδυνατεί να τον τιθασεύσει παρά τις αρχικές παροτρύνσεις του Αναστασιάδη πριν μεταστραφεί. Συντονίστηκε από την αρχή με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Λαβρόφ για να προκαλέσει τον γνωστό εκτροχιασμό των συνομιλιών, παίρνοντας ο ίδιος τη μια πρωτοβουλία μετά την άλλη, βάζοντας συνεχώς φρένο και τρικλοποδιές πριν και μετά το «δόγμα Κοτζιά». Φρόντισε να σκοντάψουν οι τρεις συναντήσεις του Μον Πελεράν και η συνάντηση της Γενεύης (2016-17), ενώ σχεδόν όλα είχαν συμφωνηθεί, ακόμη και τα πλέον ακανθώδη όπως τα εδαφικό, με εξαίρεση τις εγγυήσεις και την αποχώρηση του τουρκικού στρατού.

Επίσης φρόντισε, σε συνεργασία με τους Χριστοδουλίδη και Μαυρογιάννη, να σπιλωθεί αδίκως ο ικανός και ακριβοδίκαιος εκπρόσωπος του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Νορβηγός Εσπεν Αϊντα. Στο δε Κραν Μοντανά ο Κοτζιάς υπήρξε πάλι απορριπτικός αλλά κεκαλυμμένα, μια και το κύριο βάρος του ναυαγίου το είχε αναλάβει ο ίδιος ο Αναστασιάδης, παρακάμπτοντας πλήρως, με τη βοήθεια εννοείται του Κοτζιά, και τον Ελληνα πρωθυπουργό (ο οποίος είχε αντιληφθεί ότι χανόταν μια χρυσή ευκαιρία και ήθελε συνάντηση των δύο πρωθυπουργών, Ελλάδας και Τουρκίας, για την επίλυση του ζητήματος των εγγυήσεων και την αποχώρηση του στρατού στο πλαίσιο των προτάσεων του γ.γ. του ΟΗΕ).

Ο καταστροφικός ρόλος της Ρωσίας

Η Ρωσία, όπως το τεκμηριώνει πειστικά ο Δρουσιώτης, δεν θέλει επίλυση του Κυριακού και γι’ αυτό έκανε -και συνεχίζει και κάνει- τα πάντα για να διατηρηθεί η διχοτόμηση. Τρεις είναι, κατά τον Δρουσιώτη, οι λόγοι γι’ αυτή τη στάση της:

α. με τη μη επίλυση θα δηλητηριάζονταν οι σχέσεις μεταξύ των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, ενώ η επίλυση θα ενίσχυε τη συνοχή τους,

β. να κατορθώσει να αποσπάσει την Τουρκία από τη Δύση, ενώ με την επίλυση η Τουρκία θα κλίνει προς την Ευρώπη και τη Δύση, και

γ. η επίλυση θα πλήξει ενεργειακά τη Ρωσία μια και θα επιφέρει ενεργειακό διάδρομο από την ανατολική Μεσόγειο προς την Τουρκία, ενώ χωρίς λύση η Τουρκία εξαρτάται ενεργειακά από τη Ρωσία (σελ. 23-4).

Οι Ρώσοι (Λαβρόφ, Ζαχάροβα, ο πρέσβης στην Κύπρο), με στενούς συμμάχους τον Κοτζιά και τους Ελληνοκύπριους απορριπτικούς, παρουσίασαν τον εκπρόσωπο του γ.γ. του ΟΗΕ, τις ΗΠΑ, τη Βρετανία -που όλοι τους έπαιζαν πολύ εποικοδομητικό ρόλο - ότι δήθεν θέλουν να επιβάλουν λύση σε βάρος των Ελληνοκυπρίων (με «επιδιαιτησία» όπως την αποκαλεί η Ρωσία, χαρτί που είχε χρησιμοποιήσει και το 2004 ο Τάσσος Παπαδόπουλος ενδεχομένως καθ’ υπόδειξη της Μόσχας). Βλέποντας μάλιστα τον Αναστασιάδη να οδεύει ολοταχώς προς την επίλυση, φρόντισαν να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο, θεμιτό και αθέμητο (ακόμη και με δυσφήμηση του Αναστασιάδη και εκβιασμούς), και έτσι τελικά κατάφεραν να τον μεταπείσουν με την αρωγή και των συμμάχων τους σε Λευκωσία και Αθήνα, που βέβαια και χωρίς τη ρωσική συνδρομή θα έκαναν αυτό που έκαναν (πλην βέβαια της δυσφήμησης και των εκβιασμών που ήταν καθαρά ρωσικό βρόμικο παιχνίδι).

Αντόνιο Γκουτέρες

Οι αταλάντευτα εποικοδομητικοί σε αυτή την πορεία ήταν ο Ακιντζί, ο Αϊντα, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες (καθώς και η Βρετανία), που έκαναν υπεράνθρωπες προσπάθειες να επιτευχθεί λύση μέχρι και την τελευταία στιγμή στο Κραν Μοντανά.

Η ευκαιρία υπήρξε μοναδική και ανεπανάληπτη, όχι μόνο λόγω του Ακιντζί και του αρχικού Αναστασιάδη, αλλά και για άλλους δύο καίριους λόγους. Πρώτον, γιατί για όλα τα θέματα είχε βρεθεί λύση, ακόμη και για το πιο δύσκολα (εδαφικό, προεδρία) ή τα πιο σύνθετα (περιουσιακό, επανεγκατάσταση) (σελ. 342-3, 358, 361, 393). Οσο για τις εγγυήσεις και την αποχώρηση του τουρκικού στρατού (πλην ελαχίστων, κάτω από τους χίλιους) ο Γκουτέρες, έχοντας αποσπάσει προφορική δέσμευση από τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Τσαβούσογλου (με έγκριση του Ερντογάν) για αποδοχή πρότασης που θα υποβαλλόταν από τον γ.γ. του ΟΗΕ και θα προνοούσε πλήρη απομάκρυνση των κατοχικών στρατευμάτων και κατάργηση της Συνθήκης Εγγυήσεως με τη δημιουργία Μηχανισμού Ασφαλείας και Εφαρμογής της Λύσης υπό τον ΟΗΕ, ενημέρωσε σχετικά τον Αναστασιάδη σε κατ’ ιδίαν συνάντηση πριν από το μοιραίο δείπνο.

Ο Αναστασιάδης όμως απαίτησε άμεση αποχώρηση και των συμβατικών αποσπασμάτων ΕΛΔΥΚ-ΤΟΥΡΔΥΚ (950 Ελληνες και 650 Τούρκοι) και αποκλεισμό της Τουρκίας από συμμετοχή στον Μηχανισμό Ασφαλείας έστω και χωρίς δικαίωμα επέμβασης. Στην ύστατη προσπάθεια του Γκουτέρες στο τελικό δείπνο, ο Αναστασιάδης στύλωσε τα πόδια και δεν υποχωρούσε αν δεν είχε γραπτή σχετική δήλωση-δέσμευση της Τουρκίας εδώ και τώρα! Ετσι επήλθε λόγω της στάσης του Αναστασιάδη το ναυάγιο της Διάσκεψης προς ικανοποίηση της Ρωσίας και των κάθε λογής απορριπτικών στην Κύπρο.

Ωστόσο «η προτεινόμενη λύση» ήταν κανονικά «τόσο καλή που ο Αναστασιάδης δεν θα μπορούσε να την απορρίψει» (σελ. 394). Ακόμη και οι απορριπτικοί Μαυρογιάννης και Χριστοδουλίδης παραδέχτηκαν μετά δημοσίως ότι φτάσαμε «μία τρίχα πριν τη λύση» και «τόσο κοντά σε λύση του Κυπριακού» (σελ. 394).

Θα καταλήξω με την εκτίμηση ενός άλλου διακεκριμένου Ελληνοκύπριου μελετητή του Κυπριακού, του Χρυσόστομου Περικλέους: «Ο αναγνώστης του βιβλίου έχει τη δυνατότητα να ιχνηλατήσει, μέσα από την παράθεση αδιάσειστων στοιχείων, τη δαιδαλώδη διαδρομή Αναστασιάδη προς το Κραν Μοντανά, μέσα από ένα σωρό αντιφάσεων και συνεχών μεταπτώσεων […] με την αδυναμία σταθερής προσήλωσης στον στόχο της λύσης, και αφ’ ετέρου, με την εξάρτηση και τη διαπλοκή του με τα ρωσικά συμφέροντα».

*Ομότιμος καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και συγγραφέας δύο βιβλίων για το Κυπριακό

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΨΕΙΣ
«Μισές αλήθειες» στο φόντο της διχοτόμησης
Καθώς πολλαπλασιάζονται τα αδιέξοδα στο Κυπριακό μια συνέντευξη του Μουσταφά Ακιντζί στην αντιπολιτευτική εφημερίδα «Γενί Ντουζέν» (17-18/8) γίνεται αιτία να βγουν στο φως πολλά από όσα συνέβησαν στο Κυπριακό...
«Μισές αλήθειες» στο φόντο της διχοτόμησης
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κυπριακό: Ο Γκουτέρες περιμένει ιδέες
Χωριστές συναντήσεις με τον Νίκο Αναστασιάδη και τον Μουσταφά Ακιντζί είχε σήμερα η αντιπρόσωπος του γ.γ. του ΟΗΕ για την Κύπρο, η οποία προσβλέπει σε συνάντηση με όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στο Κυπριακό,...
Κυπριακό: Ο Γκουτέρες περιμένει ιδέες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το βάρος του άλυτου Κυπριακού
Ο Κύπριος πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης δείχνει να μην έχει τίποτα να προτείνει επί της ουσίας: «Στους εναπομείναντες μήνες (της θητείας του), η προσπάθεια επικεντρώνεται στο να επανέλθουν όλοι στις παραμέτρους που...
Το βάρος του άλυτου Κυπριακού
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ενεργότερη εμπλοκή στο Κυπριακό ζητάει από Γκουτέρες ο Ν. Αναστασιάδης
Η Λευκωσία καταγγέλλει τις νέες μονομερείς και έκνομες ενέργειες της Τουρκίας στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, στην περίκλειστη περιοχή της Αμμοχώστου και στην Καρπασία.
Ενεργότερη εμπλοκή στο Κυπριακό ζητάει από Γκουτέρες ο Ν. Αναστασιάδης
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Προς διορισμό ειδικού απεσταλμένου για το Κυπριακό από τον ΟΗΕ
Την πληροφορία ότι ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, προσανατολίζεται στον διορισμού ειδικού απεσταλμένου (special envoy) για το Κυπριακό, έδωσε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Νίκος...
Προς διορισμό ειδικού απεσταλμένου για το Κυπριακό από τον ΟΗΕ
ΕΥΡΩΠΗ
Ακιντζί: Η Τουρκία θέλει να προσαρτήσει τα κατεχόμενα στην Κύπρο
Η Τουρκία δεν έχει στην ατζέντα της την αναγνώριση του ψευδοκράτους, σύμφωνα με τον πρώην ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας, ο οποίος σε συνέντευξή του είπε ότι αυτό που επιδιώκεται ουσιαστικά από την...
Ακιντζί: Η Τουρκία θέλει να προσαρτήσει τα κατεχόμενα στην Κύπρο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας