• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.8°C / 27.3°C
    2 BF
    48%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.7°C / 24.4°C
    1 BF
    72%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 25.0°C
    2 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 20.5°C / 22.9°C
    1 BF
    76%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 18.4°C
    1 BF
    77%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    2 BF
    64%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 25.8°C
    3 BF
    65%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    4 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.4°C
    4 BF
    60%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.9°C / 25.7°C
    2 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    64%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 21.8°C
    0 BF
    83%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 21.2°C
    2 BF
    73%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.6°C / 27.8°C
    2 BF
    60%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.1°C / 26.0°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    61%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 22.7°C / 24.5°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.7°C / 15.7°C
    1 BF
    91%
ΦΩΤ.: ΕΥΗ ΦΥΛΑΚΤΟΥ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο έρωτας στις κοινωνίες των αρτιμελιστικών αντιλήψεων

  • A-
  • A+
Μπορούμε να ερωτευτούμε όποιον και όπως θέλουμε ή μήπως οι κοινωνίες αρτιμελιστικών αντιλήψεων μέσα στις οποίες ζούμε καθορίζουν ακόμα και τον τρόπο που θα υπάρχουμε και θα επιθυμούμε;

«Ο κόσμος δεν μπορεί να ερωτευτεί έναν Αλλο που είναι ανάπηρος. (παύση) Μπορεί αρκεί να το αποδεχτεί». Μια από τις πρωταγωνίστριες της ομάδας Εν Δυνάμει, μιας κολεκτίβας καλλιτεχνών με και χωρίς αναπηρία, θίγει -μέσα σε δυο φράσεις- ένα από τα σπουδαιότερα ζητήματα της ανθρώπινης κατάστασης: την πρόσβασή μας στον έρωτα... ένα δικαίωμα που στην πραγματικότητα δεν καθορίζεται από καμία αναπηρία ή διαφορετικότητα αλλά… από τις απεικονίσεις της καπιταλιστικής αρτιμελιστικής κοινωνίας.

Στα μίντια και στην τέχνη υπάρχει συνήθως η τάση αναπαραγωγής του μύθου περί αναπηρικής δυστυχίας. Τι καθορίζει ποιος είναι ευτυχισμένος; Ποιος αποφασίζει για το ποιος μπορεί να έχει δικαίωμα στη σεξουαλική έκφραση και στην ερωτική ικανοποίηση; «Φοβούνται πως είμαστε ζώα, πως δεν θα ξέρουμε πώς να κρύψουμε τον έρωτά μας, φοβούνται μήπως κάνουμε παιδιά και είναι ξεχωριστά όπως εμείς», λέει μια ηρωίδα της παράστασης «Ερωτευμένα άλογα», που ανέβασε η ομάδα Εν Δυνάμει. Τα λόγια που ακούγονται πάνω στη σκηνή έχουν τη δύναμη να παραλύσουν στιγμιαία τα σώματα που βρίσκονται από κάτω και παρακολουθούν με έναν λυγμό στο στήθος. Τα «Ερωτευμένα άλογα» δεν ενθαρρύνουν τα νομιμοποιημένα στερεότυπα που καταλήγουν στην κατασκευή της εικόνας του ανάπηρου ως «μη κανονικού», σπάνε τα ταμπού για την αναπηρία και τη σεξουαλικότητα, υμνώντας τη γενετήσια ορμή και τη συναισθηματική ανάγκη -ανεξάρτητα από την όποια διαφορετικότητα- για ερωτικό μοίρασμα - με τον όποιον Αλλο. Μιλούν για τον έρωτα «γιατί είναι ανάγκη να μιλήσουν γι’ αυτόν» και όχι να τον «πνίξουν» προτού προλάβει καν να συλληφθεί ή να εκδηλωθεί μέσα από την ιατρικοποίηση ή ακόμα και την ψυχιατρικοποίηση της αναπηρίας.

Η αναπηρία είναι εξάλλου μια κοινωνικά κατασκευασμένη έννοια, που συνδέεται με επιστημονικές, ιδεολογικές και πολιτικές αντιλήψεις. Συνεπώς ο τρόπος που προσλαμβάνει μια κοινωνία την έλλειψη αρτιμέλειας ή την απουσία πλήρους λειτουργικότητας είναι πάνω απ’ όλα ένα πολιτικό ζήτημα, δεδομένου πως καθορίζει τις προτεραιότητες στις πολιτικές ατζέντες και τις πρόνοιες που θα θεσμοθετηθούν.

Οι αρτιμελιστικές αντιλήψεις καθορίζουν με τη σειρά τους τον τρόπο που θα υπάρχουν τα ανάπηρα και τα μη ανάπηρα άτομα, τον τρόπο με τον οποίο θα συσχετίζονται, θα απολαμβάνουν και θα δημιουργούν. Η αναπηρία, έτσι, καταλήγει μια βιολογική κατηγορία ετερότητας και όχι ένα σύνθετο κοινωνικό ζήτημα το οποίο χρήζει πολιτικών παρεμβάσεων και έτσι ώστε να αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο αναπαράγονται τα στερεότυπα στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και κατ’ επέκταση η συμμετοχή των ανάπηρων ατόμων στην εργασία, στην εκπαίδευση, στην ψυχαγωγία.

Αν είχε δημιουργηθεί ο χώρος για τα αναπηρικά αμαξίδια στα πεζοδρόμια των πόλεών μας και στους χώρους εστίασης όπου συχνάζουμε, αν είχαμε δημιουργήσει τον χώρο για άτομα με αναπτυξιακές διαταραχές στα γραφεία μας και στις παρέες μας, τότε θα υπήρχε χώρος και στο μυαλό μας για να καταλάβουμε πως το πρόβλημα δεν είναι η αναπηρία καθαυτή, αλλά ο τρόπος με τον οποίο αναπαράγονται τα στερεότυπα στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Η ζωτική και λειτουργική σύνδεση όλων μας με την κοινωνία -ανεξάρτητα από ποια διαφορετικότητα μας συνοδεύει- θα έπρεπε να είναι αυτονόητη.

Στην κοινωνία των αρτιμελιστικών αντιλήψεων τείνουμε όμως να θέτουμε την αναπηρία σε μια κατάσταση αεργίας, η οποία υπάρχει μόνο με προνοιακά επιδόματα, χωρίς ποτέ να χαράζουμε πραγματικά πολιτικές ενσωμάτωσης και προσβασιμότητας στο δομημένο περιβάλλον. Τείνουμε να θεωρούμε την κοινωνική ζωή, την εργασία, ακόμα και τον έρωτα προνόμια των αρτιμελών. Αποφεύγουμε να συζητάμε για τη σεξουαλικότητα των ανάπηρων ατόμων σαν να είναι ταμπού, σαν αν είναι πρόβλημα και όχι απλά μια διαφορετική κατάσταση.

Αν δεν πάψουμε να προσεγγίζουμε την αναπηρία μόνο μέσα από το ιατρικό μοντέλο και τη μελέτη της βλάβης και δεν αρχίσουμε να μιλάμε για την αναπηρία με βάση κοινωνικούς όρους, δεν θα καταφέρουμε να δούμε πως το σώμα μας προσδιορίζεται με βάση τις περιρρέουσες αντιλήψεις περί σώματος στο πλαίσιο της κοινότητας στην οποία ζει το κάθε άτομο, βάσει της φουκοϊκής σκέψης. Οσο στον νου μας και στον κόσμο μας θα είναι ταυτόσημες οι έννοιες αναπηρία και βλάβη τόσο ο έρωτας δεν θα είναι δημοκρατικός και δεν θα εξισώνει. Εμείς είμαστε όλοι ένα απέραντο λιβάδι από απότιστα λουλούδια. Είμαστε ένα απέραντο λιβάδι με λουλούδια -φράση δανεική από τα «Ερωτευμένα άλογα»- και ο έρωτας είναι να δίνεις αυτό που δεν έχεις - φράση δανεική από τον Ζακ Λακάν. Δεν μπορούμε δηλαδή να ερωτευτούμε πραγματικά αν δεν αναγνωρίσουμε την έλλειψή μας και δεν τη δώσουμε στον Αλλο…

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ελπίζω και φοβάμαι. Είμαι άνθρωπος»
Στα βιβλία του ο συγγραφέας Στέλιος Χαλκίτης βάζει στο επίκεντρο τη γυναίκα, τον έρωτα, αλλά και την αναζήτηση της ουσίας στη ζωή των ανθρώπων με τους χαρακτήρες να προσπαθούν να ελευθερωθούν.
«Ελπίζω και φοβάμαι. Είμαι άνθρωπος»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μεταμορφώσεις της αγάπης
Η είσοδός μας στις ερωτικές σχέσεις γίνεται μέσα από την αντικειμενοποίηση των ερωτικών συντρόφων, γεγονός που ενθαρρύνεται από την εμπορευματοποίηση της ρομαντικής αγάπης στη μεταμοντέρνα εποχή.
Μεταμορφώσεις της αγάπης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μία απ’ όλα - με ή χωρίς;
Ως ρεύμα ο μεταμοντερνισμός ξεκίνησε ήδη γύρω στο 1920 κυρίως μέσα από τη μουσική, για να φτάσει στην πλήρη δόμησή του μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Μία απ’ όλα - με ή χωρίς;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η γεωμετρία του έρωτα
Στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων συνήθως υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί κανείς να λύσει ένα πρόβλημα ή να φτάσει στο ίδιο αποτέλεσμα.
Η γεωμετρία του έρωτα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σε ένα μέρος μοναχικό
Ο ελεύθερος άνθρωπος έχει την ικανότητα να μπλοκάρει το συναίσθημά του προκειμένου να υπερβεί την ανάγκη του για εγγύτητα και συντροφικότητα.
Σε ένα μέρος μοναχικό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας