• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 24.2°C / 26.8°C
    3 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 20.9°C / 24.9°C
    1 BF
    67%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 23.7°C / 24.9°C
    1 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    78%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 19.0°C / 21.5°C
    2 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 17.9°C
    1 BF
    94%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    22°C 21.8°C / 21.8°C
    1 BF
    79%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.8°C / 28.0°C
    2 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.3°C / 23.9°C
    2 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 25.5°C
    2 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.3°C / 24.7°C
    0 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    3 BF
    94%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 20.1°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 21.5°C / 24.5°C
    1 BF
    62%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 25.4°C
    5 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    25°C 24.7°C / 26.0°C
    2 BF
    67%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    62%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.4°C / 22.2°C
    1 BF
    77%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    0 BF
    95%

Λένα Διβάνη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δυο φιλενάδες κουβεντιάζουν

  • A-
  • A+
Με τον τρόπο γραφής της η Λένα Διβάνη καταφέρνει στο βιβλίο αφενός να δώσει ροή συζήτησης κι αφετέρου επιτρέπει τα διαλείμματα.

Κατ’ αρχάς να επισημάνω τον ευρηματικό τρόπο που υιοθετεί η συγγραφέας για τη συγκεκριμένη βιογραφία. Ο αναγνώστης σιγουρεύεται αμέσως πως «ό,τι λέει η Διδώ Σωτηρίου» την εκφράζει απόλυτα, αφού γίνεται φανερό ότι η συγγραφέας έχει διπλοτσεκάρει πηγές, πληροφορίες, απόψεις, ακόμη και ατάκες ότι όντως ειπώθηκαν.

Ετσι διαβάζει και απολαμβάνει το κείμενο χωρίς καμία δυσπιστία, ενώ η συγγραφέας από τη μεριά της προσθέτει πληροφορίες και περιστατικά προκειμένου να στηρίξει τις ερωτήσεις της, κάτι που θα έκανε κι ένας δημοσιογράφος σε μια ζωντανή συνέντευξη.

Το αποτέλεσμα είναι ότι καταφέρνει στο μεγάλο αυτό κείμενο αφενός να δώσει ροή συζήτησης μεταξύ φιλενάδων κι αφετέρου επιτρέπει τα διαλείμματα αφού, κάνοντας χρήση εύστοχων στίχων ποιητών που αφουγκράστηκαν την αγωνία των πολλών, χωρίζει το όλο έργο σε κεφάλαια.

Το βιβλίο ξεκινάει από τη γέννηση της πρωταγωνίστριας στο Αϊδίνι, δίνοντας αρκετές λεπτομέρειες για τη ζωή της ίδιας αλλά και γενικότερα των Ελλήνων στη Μικρασία που τουλάχιστον από τα ιστορικά βιβλία παραλείπονται. Ετσι μαθαίνουμε ότι η Διδώ Σωτηρίου δεν ήταν η πρώτη γυναίκα στην οικογένεια που βίωσε μια ζωή μακριά από καθωσπρεπισμούς.

Μαθαίνουμε κι άλλα ακόμα πιο ενδιαφέροντα για τον αναγνώστη που το ενδιαφέρον του για κείνη τη μεγάλη δεκαετία 1940-50 δεν εξαντλείται στα πεδία των μαχών, στην ακριβή ανάλυση της τότε πολιτικής και κοινωνικής κατάστασης και στις κεντρικές κομματικές γραμμές. Τα πάρτι του ΕΑΜ, λοιπόν, τα σοβιετικά ρομάντζα σε συνέχειες στην εφημερίδα του ΚΚΕ φωτίζουν δευτερεύουσες αλλά αξιολογότατες πλευρές της εποχής τους.

Η τραγική ιστορία τού, συνεκτελεσμένου με τον Μπελογιάννη, Μπάτση. Η συγγραφέας αφιερώνει τρεις σελίδες στη μνήμη του και προλαβαίνει να ενημερώσει συνοπτικά αλλά ουσιαστικά τον αναγνώστη για την περίπτωσή του. Αλλά είναι φανερό ότι και γι’ αυτόν τον άνθρωπο θα μπορούσε να γραφτεί κάποιο πόνημα, υπήρχαν κι άλλες παρόμοιες περιπτώσεις αγωνιστών, οπωσδήποτε η δικιά του είναι η κορυφαία.

Και πώς να μην αναφερθώ στις σελίδες του βιβλίου που η κουβέντα των δύο γυναικών έρχεται στον Νίκο Μπελογιάννη τον νεότερο. Ξανά συνοπτική περιγραφή της ζωής του και της σχέσης του με τη θεία του, αλλά τελικά είναι αυτός ένας πολύ απλός τρόπος, τα λίγα λόγια, να δείξεις τον σεβασμό σου και τον θαυμασμό ακόμα για έναν άνθρωπο.

Η δικαιότατη επισήμανση της διαφοράς ανάμεσα στην κομμουνίστρια και τη φεμινίστρια και οι πληροφορίες για τις ελληνικές αγριότητες στη Μικρασία στο βιβλίο του Βενέζη. Και βέβαια, η βιογραφούμενη. Η Διδώ Σωτηρίου. Που μεγαλώσαμε έχοντας τα βιβλία της ως σημεία αναφοράς. «Την “Εντολή” να διαβάσεις!» λέγαμε στους καινούργιους στις αριστερόφρονες παρέες. Ή «έχετε διαβάσει τα “Ματωμένα Χώματα”;». Αυτή η ερώτηση γινόταν σε οικογενειακά ή φιλικά περιβάλλοντα και ερχόταν, ευκαιρίας δοθείσης, μετά από πολιτική συζήτηση που είχε επιφέρει κάποια ένταση στη συντροφιά. Είχαμε τη σιγουριά ότι η ανάγνωση του συγκεκριμένου βιβλίου θα έδιωχνε αρκετή δυσπιστία και προκατάληψη για τους αριστερούς διανοούμενους και όχι μόνο.

Αλλά το σπουδαιότερο που πετυχαίνει η κυρία Διβάνη με το βιβλίο της, είναι ότι μας θυμίζει τα νιάτα μας με τον πλησίστιο άνεμό τους. Χαιρόμαστε να διαβάζουμε ότι η βιογραφούμενη σε όλα τα «σταυροδρόμια» της άναψε το φλας που ήθελε, έστριψε προς την ίδια κατεύθυνση, δεν μετάνιωσε ποτέ και σήμερα διαβάζουμε τη βιογραφία της. Τις πλάκες που έκαναν αυτή και η παρέα της όντας αρκετά μεγάλοι ηλικιακά.

Θα διαφωνήσω όμως κάπου με τη συγγραφέα αλλά και τη συνεντευξιαζόμενη. Στην άποψή τους ότι ο εμφύλιος μπορούσε να αποφευχθεί. Δεν το πιστεύω, ειδικά με όσα έγιναν από το 1949 μέχρι το 1974 που είχαν μάλιστα την έγκριση του ξένου παράγοντα. Η φύση του παρόντος κειμένου δεν μου επιτρέπει να στηρίξω αναλυτικότερα την άποψή μου. Το σημειώνω, όμως, γιατί το συγκεκριμένο σημείο είναι το αιχμηρότερο σε ένα συμπερασματικό ύφος γραφής του βιβλίου –καθόλου πρωτεύον είναι η αλήθεια– «τώρα που τα πράγματα ηρέμησαν, να πούμε κι ότι η άλλη πλευρά το παράκανε».

Οπωσδήποτε το βιβλίο ανήκει σε μια ομάδα βιβλίων ιστορικών βιογραφιών που με το πλήθος πληροφοριών και την ακρίβεια που τις χαρακτηρίζει, για συγκεκριμένες ιστορικές στιγμές της Ελλάδας που έζησαν οι βιογραφούμενοι, όχι μόνο αναπληρώνει τα σχολικά βιβλία αλλά αναμοχλεύει τη σύγχρονη κοινωνική συνείδηση και σπρώχνει τον καλόπιστο αναγνώστη να ψάξει βαθύτερα στην Ιστορία.

*Αγρότης


Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Γράφεται από αναγνώστες που απευθύνονται σε αναγνώστες για να τους μιλήσουν για κάποιο βιβλίο που τους συνεπήρε. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας (το πολύ 700 λέξεις) στο smatzorou @efsyn.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ζώσα λογοτεχνία
«Κλασικό είναι το βιβλίο που όλοι υμνούν αλλά κανείς δεν έχει διαβάσει» αποκρίνεται σε έναν από τους πλέον γνωστούς αφορισμούς του ο Μαρκ Τουέιν. Παράλληλα ακούμε αποκρίσεις τύπου: «Δεν γράφονται πια...
Ζώσα λογοτεχνία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο οργισμένος έφηβος του Ντοστογιέφσκι
Ο «Εφηβος», το σπουδαίο αυτό μυθιστόρημα, συνδυάζει το τραγικό με το απίθανα κωμικό, το κυνικό και το βαθιά συναισθηματικό, σε στιγμές που δεν το περιμένεις.
Ο οργισμένος έφηβος του Ντοστογιέφσκι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Λόγος κουβεντιαστός και απροσποίητος
Ο αφηγηματικός λόγος της συγγραφέως είναι λιτός, απροσποίητος, κουβεντιαστός, με αρκετά στοιχεία από την πελοποννησιακή ντοπιολαλιά.
Λόγος κουβεντιαστός και απροσποίητος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ιστορίες που καθηλώνουν
Μια ωδή στη ζωή, στον θρήνο, τον πόνο, την αγωνία και τον θάνατο, προβάλλοντας με αινιγματική απλότητα, χωρίς επιτήδευση, με απολύτως νηφάλια συγκίνηση, την περιπλάνηση στα σκοτεινά μονοπάτια των αισθήσεων και...
Ιστορίες που καθηλώνουν
ΝΗΣΙΔΕΣ
Λυσσασμένα σκυλιά
Το «Mad Dogs» ξεχωρίζει γιατί η γρήγορη, ξέφρενη αφήγηση και οι σπαρταριστοί διάλογοι πετυχαίνουν ένα συναρπαστικό πέρα-δώθε στον χρόνο, όπου ο αναγνώστης απολαμβάνει την κύρια πλοκή και ταυτόχρονα το παρελθόν...
Λυσσασμένα σκυλιά

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας