• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.1°C / 27.9°C
    3 BF
    50%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.1°C / 27.0°C
    3 BF
    61%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    28°C 22.0°C / 27.7°C
    2 BF
    53%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    1 BF
    60%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    4 BF
    57%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    24°C 21.0°C / 25.7°C
    2 BF
    66%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 17.4°C / 20.1°C
    2 BF
    77%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.3°C / 23.3°C
    2 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 25.2°C / 26.0°C
    4 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.0°C / 24.9°C
    2 BF
    69%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.4°C
    5 BF
    78%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    5 BF
    63%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 28.1°C / 28.1°C
    3 BF
    55%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.1°C / 25.1°C
    1 BF
    64%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.5°C / 25.1°C
    2 BF
    72%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.8°C / 24.9°C
    2 BF
    84%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.3°C / 28.0°C
    4 BF
    49%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.3°C / 21.3°C
    2 BF
    83%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 24.4°C / 26.4°C
    2 BF
    57%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    19°C 19.1°C / 19.1°C
    0 BF
    84%

Ντίνος Σιώτης: Σχεδόν αύριο, Πανοπτικόν ποίημα, Εδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2022

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο ερμηνευτικός και ο εικονικός κόσμος του Ντίνου Σιώτη

  • A-
  • A+
Ανάμεσα στα θετικά τα οποία μπορούν να αναγνωριστούν στον Ντίνο Σιώτη ανήκει -σε αντίθεση με τους περισσότερους Ελληνες ποιητές- η προγραμματική υιοθέτηση του «εικονικού λόγου». Συνακόλουθα, η ποιητική του ιδιόλεκτος αποποιείται τη συμβατική οριοθέτηση μίας ιδιολέκτου.

«Ο ποιητικός τρόπος του Ντίνου Σιώτη οργανώνεται ως μια συνεχής ροή λόγου και εικόνων, μετερχόμενος κι αυτός την τεχνική του διασκελισμού: η κάθε ποιητική του φράση δεν ταυτίζεται με την έκταση ενός στίχου αλλά αρχίζει κάπου στη μέση του και ολοκληρώνεται στον επόμενο, ακόμα και αν αυτός ανήκει στην επόμενη στροφή, αφού καμιά συμβατική τομή δεν περιορίζει την αδιάκοπη ροή·…».
Κώστας Βούλγαρης, «Η δικιά μας Ελένη», σ. 168

… τι θα κάνουμε σαν μείνουμε από μέλλον, φίλους, / συνεργάτες, ανεξιχνίαστο ηθικό πλεονέκτημα;… Τι θα τους / πούμε όταν θα ’χουμε ξεμείνει πίσω και δεν θα // ’ναι κανείς να μας ακούσει;… Και αν τελειώσουν οι // φυσικές καταστροφές, τα χτυπήματα κάτω απ’ / τη ζώνη και έρθει η αναβολή μιας Καθαρής / Λύσεως; Και τι θα κάνουμε αν μείνουμε από // Μέρες Κρίσεως;
«Σχεδόν αύριο», σ. 36

Ο ίδιος ο Ντίνος Σιώτης στο προλογικό σημείωμα του νέου ποιητικού βιβλίου του, μεταξύ άλλων, αναφέρει: «Το ποίημα αυτό δεν είναι ένα αλλά πολλά, είναι μία σύνθεση-κολάζ ποιημάτων... Πρόκειται για ένα μακρύ πολιτικό ποίημα ενδεδυμένο με μανδύα ελαφρύ, αφαιρετικό και σουρεαλιστικό... Οφείλω πολλά στον Γιάννη Ρίτσο και στη συλλογή του Το τερατώδες αριστούργημα (1978), από όπου έκλεψα την ιδέα της σύνθεσης-κολάζ ποιημάτων».

Κατ’ αρχάς, χρειάζεται να γίνει μία διάκριση ανάμεσα σε δυο τύπους του λόγου, εκ των οποίων ο πρώτος ας ονομαστεί «ερμηνευτικός» ενώ ο δεύτερος «εικονικός». Επεξηγητικά τώρα: Ο πρώτος αφορά σε έναν σταδιακά εκλείποντα λόγο ο οποίος λειτουργεί νοηματοδοτικά, αφού επιχειρεί στην περιοχή της ερμηνείας της πραγματικότητας. Ο δεύτερος τύπος αφορά τον σύγχρονο λόγο, ο οποίος επιβάλλει μία πραγματικότητα επιδεικτικά τεχνητή, ώστε η προσπάθεια της νοηματοδότησής της αποδεικνύεται άσκοπη.

Ο σκοπός πλέον είναι η διαμόρφωση μίας προσωρινής μιντιακής αφήγησης, η οποία επαναλαμβάνεται μέχρι να αποικίσει ολοκληρωτικά την ομιλία. Γιατί τότε η γλώσσα απογυμνώνεται από οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό της εκτός από την επιτελεστικότητα: Ο λόγος του καθενός εξομοιώνεται με μία αδιαπραγμάτευτη επιβεβαίωση της επιβεβλημένης πραγματικότητας. Ανάμεσα στα θετικά λοιπόν τα οποία μπορούν να αναγνωριστούν στον Ντίνο Σιώτη ανήκει –σε αντίθεση με τους περισσότερους Ελληνες ποιητές– η προγραμματική υιοθέτηση του «εικονικού λόγου».

Συνακόλουθα, η ποιητική του ιδιόλεκτος αποποιείται τη συμβατική οριοθέτηση μίας ιδιολέκτου. Απλώνεται στο φάσμα του κυρίαρχου σήμερα γλωσσικού κώδικα των μέσων και συμφύρει με αυτό τη λογοτεχνική της ποιότητα. Πρόκειται για εμπρόθετη σύμφυρση, προκειμένου να υπονομευθεί η επιτελεστικότητα του «εικονικού λόγου». Η αμαλγαματική μορφή του «Σχεδόν αύριο» αντιποιείται τη μονόσημη και επαναλαμβανόμενη αφήγηση των μέσων φθάνοντας σε ένα καλειδοσκοπικό και ανοικειωτικό αποτέλεσμα.

Σε αυτό το εκτενές ποίημα η ροή προκαλεί την ταχύτατη διαδοχή του ενός στιγμιότυπου από το άλλο, του ενός θέματος από το επόμενο, ώστε στα πάντα αφιερώνεται η ίδια ελάχιστη προσοχή. Παρατηρείται δηλαδή μία προσεγγιστική διαδικασία, κατά την οποία δίνεται η ίδια μικρή βαρύτητα τόσο στο πιο καθημερινό και τετριμμένο όσο και στο πιο σοβαρό γεγονός. Αυτή η ίση και επιπόλαιη μεταχείριση ισοδυναμεί με μία τραγικότητα η οποία απορρέει από την ανυπαρξία του απαραίτητου χρόνου για να αποτιμηθεί ο βαθμός της τραγικότητας ορισμένων πραγμάτων.

Ολα, μικρά και μεγάλα, φωτίζονται με όμοιο τρόπο. Τα προηγούμενα δημιουργούν μία αναλογία με την αντιμετώπιση της ιδιωτικής και της δημόσιας ζωής από τον σύγχρονο άνθρωπο: τη βιαστική και επιπόλαιη. Ετσι η ποίηση του Ντίνου Σιώτη συναριθμείται στις επιτυχημένες περιγραφές της πραγματικότητας. Κι αυτό για έναν επιπλέον λόγο: όπως η πορεία του κόσμου αποδεικνύεται εξακολουθητικά κατηφορική, αντίστοιχα και η ποίησή του ακολουθεί μία καθοδική σημασιολογική ευθεία, διατρέχοντας μία σειρά συντελεσμένων δυστοπιών: την πανδημία, τους εγκλεισμούς, την αυθαιρεσία των μέσων, την κατασταλτική δημοκρατία, τις επιταχυνόμενες κοινωνικές ανισότητες, την κλιματική κρίση. Αντιστικτικά όμως στη διαρκή κάθοδο λειτουργεί ένας νοσταλγικός λυρισμός, ο οποίος ταυτίζεται ταυτόχρονα με μία αλλοτινή ουτοπία και με μία μελλοντική ανέφικτη πολιτεία. Με ένα ιδανικό τηνιακό παρελθόν και με μία φανταστική παγκόσμια ευτοπία.

Χάρη στη σύνθεση-κολάζ το συγκεκριμένο ποιητικό βιβλίο αναδεικνύεται ως το πιο αντιπροσωπευτικό του Ντίνου Σιώτη, επειδή ανταποκρίνεται απόλυτα στο αδιάσπαστο συνεχές το οποίο αποτελεί στην ουσία η ποίησή του. Ενα συνεχές όπου περιλαμβάνονται όλες οι εκδοθείσες συλλογές καθώς και ένα μεγάλο κειμενικό σώμα από αδημοσίευτα ποιήματα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το έπος της Φεράρα
Το «Μυθιστόρημα της Φεράρας» είναι ένα επικό δίτομο έργο σπουδαίας λογοτεχνίας που συμπυκνώνει το συγγραφικό ταλέντο του Τζόρτζιο Μπασάνι.
Το έπος της Φεράρα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Από το Αυτεξούσιον στο Πανδαιμόνιον
Η περιδιάβασή μας στη Θεία Κωμωδία και στον Χαμένο Παράδεισο μέσα από την ποιητική συλλογή του Α. Καλοκαιρινού δεν θα είναι ανθόσπαρτη, γιατί και τα δυο έργα που σχολιάζονται μάλλον στις δυστοπίες πρέπει να...
Από το Αυτεξούσιον στο Πανδαιμόνιον
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα οστά της μνήμης
Η Κατερίνα Παούρη που πρόσφατα διακρίθηκε από τον ΟΗΕ για μια διαφορετική ιστορία για το γνωστό παραμύθι της Χιονάτης, επιστρέφει με την πρώτη ποιητική συλλογή με τίτλο «Τα οστά της μνήμης.
Τα οστά της μνήμης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στίχοι σαν ήρεμη αφήγηση
Η νέα ποιητική συλλογή της Μάρθας Βασκαντήρα με τον τίτλο «Δούρειος Ιππος» περιλαμβάνει 51 ποιήματα, εκ των οποίων μερικά παίρνουν τη μορφή θεατρικού μονολόγου.
Στίχοι σαν ήρεμη αφήγηση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας