• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.3°C / 31.3°C
    4 BF
    45%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 27.6°C / 33.1°C
    3 BF
    37%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.0°C / 31.5°C
    0 BF
    36%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 24.9°C
    1 BF
    50%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 31.3°C
    5 BF
    32%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    30°C 27.9°C / 30.4°C
    2 BF
    40%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 25.4°C / 26.8°C
    2 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    31°C 31.3°C / 31.3°C
    3 BF
    19%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.7°C / 29.7°C
    4 BF
    56%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 28.5°C
    1 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.4°C / 26.8°C
    4 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.3°C / 28.7°C
    3 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    1 BF
    27%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    0 BF
    35%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.4°C / 31.6°C
    2 BF
    30%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.1°C / 27.8°C
    3 BF
    73%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.3°C / 31.0°C
    4 BF
    28%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 29.3°C
    2 BF
    39%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.7°C / 31.7°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 27.7°C / 27.7°C
    1 BF
    27%

Kristina Norman, «Bring Back My Fire Gods», 2018. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«‘‘Το κράτος δεν είναι έργο τέχνης’’, όπως έλεγε και ο Χέγκελ»

  • A-
  • A+
Η πρώτη έκθεση με την οποία επέλεξε να συστηθεί στο ευρύτερο κοινό η νέα διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, Κατερίνα Γρέγου, είναι η πιο μεγάλη, αλλά και η πιο πολιτική που έχει οργανωθεί μέχρι σήμερα στην έδρα του μουσείου, το οποίο μπαίνει σε τροχιά διαμόρφωσης της νέας ταυτότητάς του, εξωστρέφειας και πλήρους λειτουργίας.

«Statecraft. Διαμορφώνοντας το κράτος»: μια έκθεση επίκαιρη και ρηξικέλευθη, με τη συμμετοχή 39 διεθνών καλλιτεχνών, οι οποίοι από τις 17 Ιουνίου θα καταλάβουν δυο ορόφους του ΕΜΣΤ. Μία έκθεση πολυφωνική που θέλει να κεντρίσει όχι μόνο σε καλλιτεχνικό επίπεδο, αλλά να προκαλέσει ερωτήματα, προβληματισμό και συζητήσεις πάνω σε ένα θέμα με βαθιές ρίζες και πολλές διαστάσεις.

Η διεθνής ομαδική έκθεση εξετάζει τους μηχανισμούς κατασκευής, τη δομή και την ιδεολογική ρητορική που ενέχει το οικοδόμημα του έθνους και του κράτους. Αναλύει τα εγγενή τους προβλήματα και τις περιπλοκότητές τους και παρατηρεί τη σημερινή τους αστάθεια, σε μια εποχή που διαπιστώνουμε την ανησυχητική άνοδο του εθνικισμού στην Ευρώπη.

Katya Ev, «Augenmusik», 2016. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και του M HKA (Βέλγιο)

Φωτ.: Mathilde Geldhof

Εντοπίζει την κατάχρηση και τα αδιέξοδα της κρατικής εξουσίας, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει αυτή στις σημερινές πολυφυλετικές πλουραλιστικές κοινωνίες, όπως και τη μεταβίβαση των εθνικών εξουσιών σε υπερεθνικούς οργανισμούς ή πολυεθνικές εταιρείες.

Γιατί αυτή η έκθεση, γιατί τώρα; Στον απόηχο της επετείου της Επανάστασης του 1821, «η στιγμή μοιάζει πλέον πιο νηφάλια και πρόσφορη για να συζητήσουμε το θέμα της διαμόρφωσης του κράτους με ενδελεχή, κριτικό τρόπο και από πολλαπλές οπτικές γωνίες, πέρα από την παραδοσιακή, κυρίαρχη αφήγηση της εθνικής μας ιστορίας», όπως σημειώνει η Κατερίνα Γρέγου, η οποία επιμελείται την έκθεση και προσθέτει: «Ενώ ετοιμαζόταν η έκθεση, η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, γεγονός που κατέστησε σαφές με τον πλέον επώδυνο τρόπο ότι η μετά-ψυχροπολεμική τάξη πραγμάτων έχει αρχίσει να αποσυντίθεται· ότι η δημοκρατία και η εθνική κυριαρχία δεν μπορούν να θεωρηθούν δεδομένες· και ότι η ανεξέλεγκτη κρατική εξουσία οδηγεί σε βίαιες και επικίνδυνες συνθήκες τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το περιβάλλον».

Stéphanie Lagarde, «Déploiements», 2018. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Οπως συμπεραίνει η ίδια «το εθνικό κράτος δεν είναι ποτέ μια παγιωμένη κατάσταση: πάντα υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης και με αυτή την έννοια θα λέγαμε ότι είναι διαρκώς σε εξέλιξη — ένα έργο με εγγενή σφάλματα και προβλήματα που παρουσιάζει διαφορετικούς βαθμούς επιτυχίας και αποτυχίας ανάλογα με το ποιος βρίσκεται στο πηδάλιο σε κάθε χώρα. Οπως είχε πει ο Χέγκελ “Το κράτος δεν είναι έργο τέχνης”· δεν είναι δηλαδή ποτέ μια παγιωμένη και ολοκληρωμένη συνθήκη, είναι διαρκώς εν εξελίξει και πάντα υπόκειται σε αναθεώρηση και βελτίωση».

Ewa Axelrad, «Shtamah #1», 2017. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας και της γκαλερί Copperfield, Λονδίνο

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Bani Abidi, Ewa Axelrad, Zanny Begg & Oliver Ressler, Loulou Cherinet, Liu Chuang, Köken Ergun, Katya Ev, Αλέξης Φιδετζής, Marta Górnicka, Ivan Grubanov, Γιώργος Γύζης, Lise Harlev, Femke Herregraven, Ελένη Καμμά, Navine G. Khan-Dossos, Thomas Kilpper, Szabolcs Kisspál, Πάνος Κοκκινιάς, Stéphanie Lagarde, Langlands & Bell, Ella Littwitz, Thomas Locher, Cristina Lucas, Tanja Muravskaja, Marina Naprushkina Kristina Norman, Daniela Ortiz, Trevor Paglen, Αντώνης Πίττας, Jaanus Samma, Larissa Sansour, Jonas Staal, Αναστάσης Στρατάκης, Sasha Streshna, Μαρία Βαρελά, Βαγγέλης Βλάχος, Ειρήνη Βουρλούμη.

Προδημοσίευση από το επιμελητικό κείμενο της Κατερίνας Γρέγου

Ενα χρόνο μετά την επέτειο των διακοσίων ετών από την Ελληνική Επανάσταση, καθώς πλέον υποχωρούν οι επετειακές τυμπανοκρουσίες, μπορούμε πλέον να συζητήσουμε, με πιο νηφάλια, κριτική και πολυπρισματική διάθεση, ένα θέμα το οποίο είναι κρίσιμο για τη μελλοντική πορεία της Ευρώπης καθώς και για τη συνοχή της.

Zanny Begg & Oliver Ressler, «The Right of Passage», 2013. Ευγενική παραχώρηση των καλλιτεχνών

Η έκθεση παρουσιάζει τριάντα εννέα καλλιτέχνες των οποίων τα έργα εστιάζουν στη συγκρότηση του έθνους, ως πραγματικότητας αλλά και ως έννοιας, διερευνώντας τα πολύπλοκα εγγενή σε αυτό προβλήματα και την αστάθειά του, προτείνοντας μια πιο λεπτή και διευρυμένη αντίληψη του ζητήματος, πέρα από τις στερεοτυπικές κατηγοριοποιήσεις του όρου, τονίζοντας τόσο τις καταχρήσεις της ισχύος του όσο και τους παραλογισμούς του.

Sasha Streshna, «1775», 2011. Ευγενική παραχώρηση της καλλιτέχνιδας

Οι καλλιτέχνες που παρουσιάζει η έκθεση πραγματεύονται μια σειρά από ζητήματα όπως η θεμελιώδης κατασκευασιμότητα του έθνους-κράτους, οι επινοημένες παραδόσεις, καθώς και η πολιτική και πολιτισμική φιλοσοφία που διαπερνά την ιδεολογική βάση της κρατικής πολιτικής· τα διαφορετικά είδη εθνικιστικής ταύτισης, όπου η ομοιομορφία στάσεων και αντιλήψεων έχει μεγαλύτερο βάρος από την πολυφωνία· η εθνικιστική αισθητική και η απεικονίσεις της προπαγάνδας που βασίζονται σε φαντασιακές ιδέες της ιστορικής συνέχειας· οι κοινωνικά συγκροτητικές τελετές που συνδέονται με πατριωτικά ή εθνικιστικά ένστικτα, για παράδειγμα στο ποδόσφαιρο· τα μνημεία και τα εθνικά σύμβολα, όπως οι σημαίες ή οι εθνικοί ύμνοι, ως κατασκευές ιστορικών αφηγήσεων των εθνών-κρατών και η επισήμανση ενός ψεύδους που χειραγωγεί· η γλώσσα ως θεμελιακό στοιχείο της εθνικής ταυτότητας και ως κεντρική παράμετρος του καθορισμού της διακυβέρνησης και των δικαιωμάτων· το θέμα της σύγχρονης ιθαγένειας, ποιος τη δικαιούται και ποιος όχι, καθώς και ο μετασχηματισμός της σε οικονομική ή καταναλωτική οντότητα· η κυριαρχία επί αιώνες της ανδρικής πατριαρχίας στην παγκόσμια πολιτική σκηνή· η κατάχρηση της κρατικής εξουσίας ή η υπέρβαση των νόμιμων ορίων μέσω της αστυνομικής βίας, της λογοκρισίας και των μυστικών μεθόδων του σκιώδους κράτους· τα δίκτυα συλλογής δεδομένων και παρακολούθησης, η τεχνητή νοημοσύνη που επιτρέπει στις κυβερνήσεις να παρακολουθούν παράνομα τους πολίτες· το ζήτημα του ποιος εφαρμόζει το νόμο και της ευθύνης όταν το ίδιο το κράτος ευθύνεται για αποτρόπαια εγκλήματα· το ζήτημα του συλλογικού βίου και τον ρόλο των δημόσιων χώρων και της ελευθερίας του λόγου· εναλλακτικές μορφές της τέχνης της πολιτικής για αυτούς που μένουν απέξω από τη διεθνή τάξη που συγκροτείται στη βάση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της κρατικής νομοθεσίας παροχής προστασίας· κοινοβούλια για τους απάτριδες, εναλλακτικά δικαστήρια από τους πολίτες, εναλλακτικές μορφές διακυβέρνησης· τον ρόλο της αρχιτεκτονικής στη συγκρότηση των κρατικών θεσμών· και τέλος, η μεταναστευτική κρίση, η σχέση της με την αποικιοκρατία και η αναζωπύρωση των εθνικιστικών αντιλήψεων στην Ευρώπη.

Στη σημερινή πολυπολιτισμική Ευρώπη είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βρεθούν αντικειμενικά κριτήρια για την έννοια του έθνους, καθότι οι έννοιες της ταυτότητας, της γλώσσας, της εθνότητας μεταβάλλονται και αυτές με τη σειρά τους. Τι μπορούμε να πούμε σε αυτό το πλαίσιο για το έθνος-κράτος, αυτή τη σχετικά πρόσφατη κατασκευή;

Σε ποιο βαθμό είναι το έθνος μια φαντασιακή πολιτική κοινότητα, ένα πολιτιστικό μόρφωμα που παράγεται από τον ακατάπαυστο διάλογο, όπως υπαινίσσεται ο Benedict Anderson στο βιβλίο του Imagined Communities: Reflections on the Origins and spread of Nationalism; Και πώς επινοούνται οι μύθοι που προάγουν την ιδέα μιας συνεκτικής εθνικής κοινότητας;

Η έκθεση μας καλεί να σκεφτούμε το έθνος-κράτος υπό το πρίσμα των σημερινών συνθηκών, πάνω από 200 χρόνια μετά τη σύλληψή του ελληνικού κράτους. Μπορούμε να φανταστούμε άλλα μοντέλα κοινωνικής οργάνωσης και κράτους που δεν ταυτίζονται με συγκεκριμένες σημαίες ή διαβατήρια; Ποιες άλλες μορφές ανήκειν και της κοινότητας εκτός του έθνους-κράτους θα μπορούσαν να διαμορφωθούν;

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του ΕΜΣΤ, Κατερίνα Γρέγου

Φωτ.: Anna Primou

Πώς μπορούμε να υπερβούμε την τοξικότητα του εθνικισμού, διατηρώντας ταυτόχρονα τα προτερήματα του έθνους- κράτους; Είναι η έννοια του «παγκόσμιου πολίτη», που φαίνεται να κερδίζει έδαφος λόγω της ανάγκης ανεύρεσης κοινών λύσεων σε κοινά προβλήματα, καν εφικτή ή ευλογοφανής; Οι καλλιτέχνες της έκθεσης επιχειρούν μια ευρεία κριτική ανατομία αυτών των ζητημάτων και προβλημάτων. Τα έργα τους αποκαλύπτουν τις κρυφές/αφανείς πτυχώσεις των εννοιών και της πραγματικότητας του έθνους και του κράτους, αναγκάζοντάς μας να τα προσεγγίσουμε από μια καινοτόμα, ευφάνταστη και ευρηματική οπτική γωνία.


📌 «Statecraft. Διαμορφώνοντας το κράτος» από 17/6 έως 30/10
ΕΜΣΤ, Καλλιρρόης και Φραντζή, τηλέφωνο: 2111019000, www.emst.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Μήπως η ζωή δεν είναι ασυνάρτητη;»
Έκθεση αφιερωμένη στο έργο του Νίκου Εγγονόπουλου παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Θεοχαράκη με τίτλο «Ο Ορφέας του Υπερρεαλισμού».
«Μήπως η ζωή δεν είναι ασυνάρτητη;»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Κοσμικό ανατομείο»
Αναδρομική έκθεση για τον ανατρεπτικό ζωγράφο και περφόρμερ, Γρηγόρη Σεμιτέκολο, στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων.
«Κοσμικό ανατομείο»
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Ο από μηχανής θεός» των εικαστικών
Η ομαδική έκθεση με τίτλο «Deus ex machina» έχει σκοπό να πυροδοτήσει μια ανοιχτή συζήτηση περί υπερφυσικών θεμάτων, θρησκευτικών κατασκευών, οιονεί επιστήμης και αρχιτεκτονικής του αρχαίου ελληνικού θεάτρου.
«Ο από μηχανής θεός» των εικαστικών
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εικαστικές συναντήσεις σε βουνά και θάλασσες
Σε μουσεία και αίθουσες τέχνης λαμβάνουν χώρα ενδιαφέρουσες εκθέσεις, όλες νέες παραγωγές, που έχουν αφετηρία ιστορικά γεγονότα όπως η Μικρασιατική Καταστροφή, αλλά και επίκαιρα κοινωνικά θέματα.
Εικαστικές συναντήσεις σε βουνά και θάλασσες
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Κάθε φορά που ο Καβάφης «επέστρεφε» στον καμβά
Η νέα έκθεση του Ανδρέα Γεωργιάδη με τίτλο «Επέστρεφε» γεννήθηκε μέσα στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, διαβάζοντας Καβάφη και ανακαλύπτοντας υλικό από τη ζωή και το έργο του ποιητή.
Κάθε φορά που ο Καβάφης «επέστρεφε» στον καμβά
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
«Εχω μάθει να είμαι ανοιχτός σε βιώματα»
Ο διάσημος εικαστικός Τζεφ Κουνς ετοιμάζεται για την έκθεσή του στην Υδρα που θα αντανακλά την αγάπη του για την αρχαία ελληνική γλυπτική αλλά και τη φιλοσοφία, ιδιαίτερα του Πλάτωνα.
«Εχω μάθει να είμαι ανοιχτός σε βιώματα»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας