• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.6°C / 26.2°C
    2 BF
    49%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.6°C / 24.1°C
    2 BF
    72%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 22.7°C / 26.0°C
    1 BF
    54%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 20.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.5°C / 22.0°C
    1 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.4°C
    1 BF
    82%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 19.6°C
    2 BF
    73%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 25.4°C
    4 BF
    77%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 21.2°C / 22.9°C
    3 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.8°C
    4 BF
    69%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    3 BF
    74%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    2 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 20.1°C
    0 BF
    88%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.5°C / 22.7°C
    2 BF
    71%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 24.8°C
    2 BF
    63%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 26.0°C
    0 BF
    58%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.1°C / 20.1°C
    2 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.2°C / 22.7°C
    2 BF
    89%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.5°C / 18.5°C
    1 BF
    86%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μάνα, μητέρα, μαμά

  • A-
  • A+
Η Γιορτή της Μητέρας, του ανθρώπου με τον οποίο όλοι οι άνθρωποι έχουν την πρώτη και στενότερη σχέση έχει ένα μεγαλύτερο βάθος, νοηματικό και συναισθηματικό, από τη δημώδη εμπορική της μεταποίηση.

Τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου, δηλαδή για φέτος στις 8/5, γιορτάζεται η Μέρα της Μητέρας. Η ονοματοδοσία της ημέρας έχει τις ρίζες της στο φεμινιστικό και φιλειρηνικό κίνημα στις ΗΠΑ, όταν η μαχητική ακτιβίστρια Αν Τζάρβις ίδρυσε το 1865 ένα κίνημα με το όνομα «Mothers Friendship Day», ενώ, πέντε χρόνια αργότερα, η φεμινίστρια Τζούλια Γουόρν Χάου οργάνωσε μια εκδήλωση φιλειρηνικής συγκέντρωσης μητέρων με το σύνθημα «peace and motherhood day» με σκοπό να μη στέλνονται πια οι νέοι στον πόλεμο.

Ο πρώτος εορτασμός της Ημέρας της Μητέρας έγινε το 1908 στο Γκράφτον της Δυτικής Βιρτζίνια, τη γενέτειρα της Τζάρβις - ήταν μια ημέρα πένθους και μνήμης για τους στρατιώτες που έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο. Τότε, οι μνήμες από τον Αμερικανικό Εμφύλιο (1861-1865) ήταν ακόμα νωπές, αν όχι αιμάσσουσες: στα πεδία των μαχών είχαν σκοτωθεί 600.000 στρατιώτες, ενώ οι τραυματίες και οι ακρωτηριασμένοι, Βόρειοι και Νότιοι, ήταν άλλοι τόσοι...

Η Γιορτή της Μητέρας, του ανθρώπου με τον οποίο όλοι οι άνθρωποι έχουν την πρώτη και στενότερη σχέση, προφανώς έχει ένα μεγαλύτερο βάθος, νοηματικό και συναισθηματικό, από τη δημώδη εμπορική της μεταποίηση σε μια ημέρα εντατικής κατανάλωσης λουλουδιών, γλυκισμάτων και επικοινωνιακών υπηρεσιών.

Αυτό το βάθος θα έλεγε κανείς πως το τιμά με τον δικό του, παράξενο, σκοτεινό τρόπο ο Γιώργος Διαλεγμένος με το εμβληματικό θεατρικό του έργο «Μάνα, μητέρα, μαμά». Η ηλικιωμένη μητέρα, που χαράζει με το αναπηρικό της καροτσάκι το δικό της μονοπάτι στη ζούγκλα της μεταπολιτευτικής μικροαστικής μιζέριας, όπου καραδοκούν τα εξ αίματος αρπακτικά για να της πάρουν το σπίτι, ό,τι δηλαδή της έχει απομείνει που έχει κάποια αξία για αυτούς, μας συνδέει εναργώς με τον ετυμολογικό και νοηματικό πλούτο της λέξης «μητέρα». Μητέρα δεν είναι μόνον η γυναίκα που έχει γεννήσει, που έχει παιδιά, σύμφωνα με το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας. Είναι και καθετί στο οποίο οφείλει κάποιος την ύπαρξή του, είναι η γενεσιουργός αιτία: λέμε «αργία μήτηρ πάσης κακίας», ή «μητέρα όλων των μαχών».

Η μητέρα είναι η πηγή, η προέλευση: την πρώτη γλώσσα που μαθαίνουμε τη λέμε μητρική, η χώρα (ή η πόλη) που έχει δημιουργήσει αποικίες είναι η μητρόπολη, ο κατάλογος που τηρείται από τις Αρχές με τα ονόματα και τα στοιχεία ταυτότητας των πολιτών είναι το μητρώο, το motherboard των υπολογιστών είναι η μητρική πλακέτα, τα γνήσια ανταλλακτικά μιας μηχανής ή ενός αυτοκινήτου είναι αυτά «της μάνας του», ενώ ο συμφεροντολόγος «πουλάει και τη μάνα του», αλλά όλοι μας πιο συχνά αναφωνούμε «μάνα μου!» παρά «Θεέ μου!» όταν νιώθουμε έντονη έκπληξη, πόνο, χαρά ή στοργή...

Ετυμολογικά, η αρχαία λέξη «μήτηρ» προέρχεται από το ινδοευρωπαϊκό «ma-ter», που απαντά σε όλες σχεδόν τις γλώσσες αυτής τη οικογένειας: σανσκρικτικά «matar», λατινικά «mater» (απ’ όπου και το γαλλικό «mere» και το ισπανικό «madre»), αρχαία περσικά «matar», αρχαία σλαβικά «mati», γερμανικά «mutter», αγγλικά «mother», κ.λπ. Ομόρριζα της λέξης: μάμμη (απ’ όπου παράγεται το «μαμά» και το «μάννα», δηλαδή η μάνα, αλλά με δύο νι, όπως το ορθογραφεί το Λεξικό), μαία, μαμμή, μητρυιά, μητρώος, κ.λπ. Η αρχική ρίζα όλων αυτών των όρων δεν είναι άλλη από τον ήχο «μα», αυτή την πρωταρχική λέξη του μωρού, που φωνάζει τη μαμά, τη μητέρα, τη μάνα του...


📌 Μάνα, μητέρα και μαμά

έχουν διαφορετικές εκφραστικές / υφολογικές απηχήσεις, αλλά την ίδια απώτατη και μάλιστα αρχαιότατη προέλευση. Ανάγονται όλες σε μια ηχομιμητική συλλαγή, το «μα-» η οποία μιμείται ή αποδει τον ήχο των παιδιών όταν αρχίζουν να μιλάνε.
Λεξικό Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γ. Μπαμπινιώτη

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πεθαίνοντας από εκφοβισμό
Το παιδί που εισέρχεται στο σχολείο είναι φορέας της εμπειρίας που έχει αποκτήσει στο οικογενειακό του περιβάλλον και αρχίζει για πρώτη φορά να ζει υπό την επίδραση όχι μόνο των γονέων αλλά και των σχολικών...
Πεθαίνοντας από εκφοβισμό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ευτυχισμένα παιδιά - 9 βήματα για γονείς
Συμβουλές που μπορούν να ακολουθήσουν οι γονείς με στόχο ευτυχισμένα και ανεξάρτητα παιδιά μέσα από την οικογένεια και τις συμπεριφορές.
Ευτυχισμένα παιδιά - 9 βήματα για γονείς
ΝΗΣΙΔΕΣ
Είστε γονιός «ελικόπτερο»; 7 σημάδια
Αν ζητήσουν τη βοήθειά σας ή αν δείτε ότι έχουν κάποιο πρόβλημα, διδάξτε τους πώς να μιλήσουν μόνοι τους στον δάσκαλο, τον καθηγητή ή τον προπονητή.
Είστε γονιός «ελικόπτερο»; 7 σημάδια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εχετε σκεφτεί τι παραμύθια λέτε στα παιδιά σας;
Αν τα παραμύθια είναι πολιτισμικοί μηχανισμοί εσωτερίκευσης κοινωνικών συμπεριφορών, είναι επιτακτική ανάγκη να αναζητήσουμε νέες μυθικές αφηγήσεις για να απαλλαγούμε από έμφυλα στερεότυπα.
Εχετε σκεφτεί τι παραμύθια λέτε στα παιδιά σας;
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Χριστουγεννιάτικο
Τα Χριστούγεννα υπήρξαν μια γιορτή που πάντοτε κρατούσε την ημερολογιακή της υποχρέωση χωρίς να υπόσχεται τίποτα.
Χριστουγεννιάτικο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας