• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    34°C 31.5°C / 35.8°C
    3 BF
    29%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.2°C / 34.1°C
    3 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.0°C / 38.2°C
    2 BF
    50%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    34°C 25.3°C / 33.9°C
    3 BF
    31%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 31.3°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.6°C / 36.2°C
    4 BF
    31%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 27.4°C / 32.6°C
    1 BF
    82%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    2 BF
    31%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.8°C / 31.5°C
    5 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 31.8°C
    4 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.8°C / 28.4°C
    5 BF
    54%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.7°C / 30.1°C
    2 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    3 BF
    58%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 33.4°C / 33.4°C
    4 BF
    26%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    35°C 32.5°C / 34.9°C
    3 BF
    32%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 30.4°C / 30.8°C
    4 BF
    42%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    34°C 31.7°C / 36.0°C
    3 BF
    17%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 30.3°C / 30.5°C
    3 BF
    66%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 28.9°C / 32.7°C
    4 BF
    58%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 21.6°C
    2 BF
    82%

Η Ντίνα Προνίτσεβα καταθέτει στις 24 Ιανουαρίου 1946, σε δίκη για εγκλήματα πολέμου δεκαπέντε μελών της γερμανικής αστυνομίας στο Κίεβο

http://muse.jhu.edu/journals
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η κατάρα του Μπάμπι Γιαρ

  • A-
  • A+
Η αληθινή ιστορία της Ντίνας Προνίτσεβα μέσα από τις σελίδες ενός βιβλίου.

«Απέναντι από το κοιμητήριο, σε όλο τον δρόμο –όσο μπορώ να δω– έχει τοποθετηθεί αγκαθωτός φράχτης και μεγάλα εμπόδια. Κατά μήκος του φράχτη υπάρχει τριπλή σειρά φρουρών. Εξω είναι Ουκρανοί αστυνομικοί με μαύρες στολές και γκρι μανσέτες, στη μέση Γερμανοί στρατιώτες με σήματα στο στήθος μαζί με Ουκρανούς αστυνομικούς και, τέλος, ακόμα μια σειρά Γερμανών. Αυτοί δημιουργούν τον δρόμο για τον κόσμο να περάσει πίσω από τον φράχτη στενεύοντας τη σειρά ανά εκατό άτομα περίπου, προσπαθώντας να δημιουργήσουν μια τάξη στο χάος.

Στην είσοδο στέκεται μια πολύ παράξενη φιγούρα, ένας ψηλός ενεργητικός άντρας με ουκρανικό κεντητό πουκάμισο και κοζάκικο μουστάκι, ο οποίος δίνει εντολές. Το πλήθος περνά ελεύθερα πίσω από αυτόν, όπου υπάρχει μια προστατευτική μπάρα, αλλά φαίνεται ότι από εκεί δεν βγαίνει κανείς. Μόνο τα φορτηγά που μεταφέρουν ρούχα, βαλίτσες, παλτά, μπόγους και παπούτσια και δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο την κίνηση και αυξάνουν τον θόρυβο. Ιδιαίτερα οι οδηγοί, που βρίζουν κιόλας.

Ο φράχτης που έχει στηθεί στρίβει αριστερά, το ίδιο και η σειρά των ανθρώπων που έχουν οδηγηθεί εκεί. Δεν έχω ξαναβρεθεί ποτέ σε αυτό το σημείο. Δεν ήξερα τι βρίσκεται πέρα από το νεκροταφείο. Μήπως έχει κάποιο σταθμό τρένου, όπου θα γίνει όντως η επιβίβαση για τη μετεγκατάσταση όλου αυτού του κόσμου; Τούτη η σκέψη αμέσως διαλύεται στη θέα των Γερμανών στρατιωτών, που ζητούν από τους ανθρώπους να αφήσουν σε έναν σωρό τα παλτά τους και τις γούνες τους και σε άλλο σωρό τα υπόλοιπα πράγματά τους.

Εκείνοι διαμαρτύρονται, γιατί φυσά παγωμένος αέρας και κρυώνουν. Αγκαλιάζουν τα σώματά τους για να ζεσταθούν και ρωτούν πότε θα ξαναβρούν τα προσωπικά τους είδη. Επικρατεί οχλαγωγία». Παραδίπλα, κάποιοι αστυνομικοί φορτώνουν τα παλτά, τα ρούχα και όλα τα υπόλοιπα αντικείμενα στα καμιόνια. Τώρα καταλαβαίνω τι μεταφέρουν τα φορτηγά που φεύγουν. Σε ένα ανοιχτό σημείο πιο πέρα υπάρχει ένα τραπέζι που αφήνουν τα κοσμήματά τους. Μέχρι και τα χρυσά δόντια από το στόμα αφαιρούνται!».

34.000 Εβραίοι στη φονική χαράδρα

Το 1941 το Μπάμπι Γιαρ, ένα φαράγγι βόρεια του Κιέβου, έγινε τόπος εκτέλεσης για χιλιάδες Εβραίους, Τσιγγάνους, αντιστασιακούς και αιχμαλώτους, κατά τη διάρκεια της ναζιστικής εισβολής στη Σοβιετική Ενωση.

Τον Σεπτέμβριο του 1941 οι γερμανικές δυνάμεις που κατέλαβαν το Κίεβο τοιχοκόλλησαν σε κάθε γωνιά της πόλης μια ανακοίνωση που έγραφε: «Ολοι οι Εβραίοι του Κιέβου και των περιχώρων διατάσσονται να παρουσιαστούν στις 8 το πρωί της 29ης Σεπτεμβρίου, στη γωνία των οδών Μελνικόφσκι και Ντοκτούροφ, κοντά στο νεκροταφείο. Θα πρέπει να φέρουν μαζί τους οποιοδήποτε έγγραφο που να πιστοποιεί την ταυτότητά τους, καθώς και τα προσωπικά τους είδη. Οποιος παρακούσει τη διαταγή και βρεθεί σε άλλο μέρος της πόλης θα εκτελείται επιτόπου, όπως και κάθε πολίτης που θα εισέλθει σε κατοικία Εβραίου και συλληφθεί να κλέβει».

Περισσότεροι από 34.000 Εβραίοι εξοντώθηκαν στη χαράδρα του Μπάμπι Γιαρ.

Στην «Καταραμένη Χαράδρα», όπως μέχρι σήμερα λέγεται, διαδραματίστηκε το φρικιαστικό «ολοκαύτωμα με σφαίρες» των ναζί. Η εξόντωσή τους, ωστόσο, πέρασε διαδοχικές φάσεις έτσι ώστε να μη μείνει ούτε ίχνος των νεκρών…

Η συγγραφέας Στεφανία Ρουλάκη στο ιστορικό της μυθιστόρημα «Εγώ θα ζήσω» καταγράφει την απίστευτη ιστορία της Ντίνας Πρανίτσεβα, ενός από τους ελάχιστους ανθρώπους που επέζησαν από τη θηριωδία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ογδόντα χρόνια μετά, το Μπάμπι Γιαρ (Φαράγγι της Γιαγιάς) της Ουκρανίας επανήλθε στην επικαιρότητα στις αρχές Μαρτίου με τραγικό πάλι τρόπο. Το τηλεοπτικό κτίριο που βρίσκεται λίγα μέτρα πιο πέρα από το μνημείο για τα θύματα του Μπάμπι Γιαρ, βομβαρδίστηκε με αποτέλεσμα πέντε άτομα που εργάζονταν εκεί να χάσουν τη ζωή τους…

Το ανεξέλεγκτο στη ζωή

Η συζήτηση με τη Στεφανία Ρουλάκη γίνεται με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Εγώ θα ζήσω», την ώρα που η ειδησεογραφία γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία παραμένει καταιγιστική.

● Γράφετε στην εισαγωγή του βιβλίου σας ότι σας εντυπωσίασε η δύναμη της Ντίνας Πρανίτσεβα και η αποφασιστικότητά της να ζήσει. Πόσοι άνθρωποι διαθέτουμε αυτή τη δύναμη; Και για ποιον άραγε λόγο τη... χάνουμε;

Με απασχολούσε η σκέψη του «ανεξέλεγκτου» στη ζωή. Πώς μπορεί να αλλάξει η καθημερινότητά μας από τη μια στιγμή στην άλλη από παράγοντες που ούτε γνωρίζουμε αλλά ούτε επιλέγουμε. Αντίθετα, μας επιβάλλονται, όπως ένας πόλεμος. Ποια είναι η θέση του ανθρώπου; Ποια είναι τα εργαλεία του για να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και να επιβιώσει; Κατέληξα, λοιπόν, ότι είναι συγκεκριμένη η στόφα των νικητών.

Ετσι μου έμοιασε και η Ντίνα Πρανίτσεβα και γι’ αυτό μου τράβηξε την προσοχή. Γι’ αυτό την έψαξα κι αποφάσισα να γράψω την ιστορία της. Για να δείξω πώς από την άγνοια του κινδύνου ένας άνθρωπος μπορεί να περάσει στην αναμέτρηση με αυτόν και να μαζέψει τους διαθέσιμους πόρους του, που δεν είναι άλλοι από την τύχη, τη θέλησή του να ζήσει, την ανθεκτικότητά του, τη δύναμή του εν τέλει ώστε να τα καταφέρει.

Αυτός είναι ο στόχος, να τα καταφέρουμε και να βρούμε πώς θα φτάσουμε σε αυτόν τον στόχο. Εκεί νομίζω ότι άλλοι κερδίζουν κι άλλοι χάνουν. Στη συγκρότηση του εαυτού τους και των πόρων που διαθέτουν για να πετύχουν τον στόχο τους. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν έχουν διδαχτεί πώς πραγματώνονται οι στόχοι και γι’ αυτό έχουμε τόσα «θύματα» των εκάστοτε περιστάσεων.

Στα γεγονότα που περιγράφετε ότι συνέβησαν στην Ουκρανία και σε αυτά που συμβαίνουν σήμερα βρίσκετε ομοιότητες και διαφορές, και αν ναι ποιες;

Η Στεφανία Ρουλάκη

Ναι, υπάρχουν ομοιότητες. Το πλαίσιο είναι παρόμοιο. Η Σοβιετική Ενωση, στα μάτια του περισσότερου κόσμου πια, είναι η σημερινή Ρωσία. Οι Ουκρανοί ποτέ δεν τα πήγαιναν καλά με κανένα από τα δύο καθεστώτα. Ο πόλεμος είναι πάντα πόλεμος. Ο εισβολέας, εισβολέας. Ο άμαχος πληθυσμός, άδικα θύματα. Η βιαιότητα, βιαιότητα.

Ο αντίκτυπος ενός πολέμου παραμένει στον αιώνα τον άπαντα. Η διαφορά σε αυτόν τον πόλεμο είναι ότι ο «εχθρός» δεν είναι οι Γερμανοί, αλλά οι Ρώσοι. Τουλάχιστον έτσι φαίνεται γιατί η προπαγάνδα παραμένει προπαγάνδα. Ο στόχος δεν είναι πια οι Εβραίοι αλλά ένας πληθυσμός με κοινά χαρακτηριστικά, με ένα διαφορετικό όμως: δεν υποτάσσονται. Και η κοινή γνώμη είναι με το μέρος τους. Ο τρόπος που πληροφορούμαστε για τον πόλεμο πια είναι διαφορετικός. Σαν να βλέπουμε το «Big Brother». Από την «ασφάλεια» του σπιτιού μας, πιθανόν με ποπ κορν στα χέρια, παρακολουθούμε τον παραλογισμό να εξελίσσεται. Ο φόβος είναι κοινός. Μήπως μας χτυπήσει κι εμάς την πόρτα ο πόλεμος.

● Εχετε επισκεφθεί την Ουκρανία; Υπάρχει κάποιο μνημείο που να συμβολίζει αυτή την ιστορία στο Μπάμπι Γιαρ ή αλλού;

Οχι, δυστυχώς. Το ήθελα αλλά τα τελευταία δύο χρόνια με την καραντίνα ήταν δύσκολο και τώρα με τον πόλεμο ανέφικτο. Στο μέλλον η Ουκρανία δεν θα είναι πια ίδια. Θα έχει παρόμοιες καταστροφές με αυτές του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μάλλον πιο μεγάλες αφού τα όπλα είναι πιο σύγχρονα και αποτελεσματικά (να ακόμη μία ομοιότητα και διαφορά της παραπάνω ερώτησης). Για να γράψω το βιβλίο χρησιμοποίησα εκτός από τις πηγές που αναφέρονται και τους χάρτες των περιοχών στις οποίες εξελίσσεται η ιστορία. Στο σημείο που βρισκόταν παλιά το φαράγγι του Μπάμπι Γιαρ, έχει γίνει πάρκο. Το τελευταίο κομμάτι του βιβλίου μου αναφέρεται σε αυτό γιατί η ηρωίδα του, Ντίνα Πρανίτσεβα, πρωτοστάτησε στη διεκδίκηση της κατασκευής του μνημείου των θυμάτων. Δυστυχώς, κοντά στο Μπάμπι Γιαρ βρίσκεται ένα τηλεοπτικό κτίριο το οποίο βομβαρδίστηκε και υπήρχαν πέντε θύματα. Φαίνεται πως αυτή είναι η λεγόμενη «κατάρα» του Μπάμπι Γιαρ…

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο άνθρωπος που έσωσε την τέχνη
Στο βιβλίο «Φάκελος απόδρασης» η Τζούλι Οριντζερ ασχολείται με τις αρχές του 1941, που τα τύμπανα του πολέμου χτυπούσαν δυνατά σε κάθε γωνία της Ευρώπης.
Ο άνθρωπος που έσωσε την τέχνη
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Κλικ» στην Ιστορία
Η βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών στην Αρχαιολογία, Δήμητρα Καμαρινού φέρνει στο φως μία πολύτιμη συλλογή με τον τίτλο «Καρέ Ιστορίας. Αγώνες των Ελλήνων 1821-1923».
«Κλικ» στην Ιστορία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η συνωμοσία του Παύλου
Βρισκόμαστε στα μέσα του 1ου μεταχριστιανικού αιώνα. Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας μας, ο Απόστολος Παύλος που παρουσιάζεται ως ο σημαντικότερος κήρυκας των χριστιανών.
Η συνωμοσία του Παύλου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με καταγωγή από τη Μαριούπολη
Η συγγραφέας Νατάσα Βόντιν με το αυτοβιογραφικό της βιβλίο καταθέτει περισσότερο το χρονικό και τη μαρτυρία του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου παρά μία απλή παράθεση γεγονότων ζωής.
Με καταγωγή από τη Μαριούπολη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο πολεμικός ιμπεριαλισμός υφάνθηκε με το βαμβάκι!
Ο καθηγητής Ιστορίας στο Χάρβαρντ, Σβεν Μπέκερτ, μάς συστήνει το νέο του βιβλίο με τίτλο «Η αυτοκρατορία του βαμβακιού» και μας μιλά για το σύστημα του καπιταλισμού μέσα στον χρόνο.
Ο πολεμικός ιμπεριαλισμός υφάνθηκε με το βαμβάκι!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας