• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 34.7°C
    3 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.8°C / 33.8°C
    4 BF
    31%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    34°C 34.0°C / 35.4°C
    2 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    3 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 29.6°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.0°C / 33.8°C
    3 BF
    31%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.4°C / 28.4°C
    3 BF
    29%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.5°C / 33.5°C
    3 BF
    26%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    31°C 29.8°C / 34.3°C
    4 BF
    40%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 30.7°C
    4 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.8°C / 28.8°C
    4 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.5°C / 29.7°C
    3 BF
    42%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    2 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.2°C / 32.9°C
    0 BF
    27%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 31.5°C / 33.3°C
    3 BF
    32%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.3°C / 29.8°C
    4 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.8°C / 34.0°C
    3 BF
    26%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.3°C / 29.9°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.8°C / 32.8°C
    3 BF
    37%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.5°C / 28.5°C
    1 BF
    40%
AP Photo/Sergei Grits
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Γινόμαστε όλα αυτά που πιστεύουμε

  • A-
  • A+
Πώς καταλήγουμε στις πεποιθήσεις μας και κατά πόσο τις ορίζουμε; Η επανάληψη των ίδιων ιδεών οδηγεί συχνά το πλήθος να τις ενστερνιστεί ως δικές του, δίχως καν να αντιλαμβάνεται ποια ήταν η αρχική τους προέλευση.

Ο πόλεμος συνεχίζεται στην Ουκρανία, μια νέα οικονομική κρίση έχει ξεκινήσει, ενώ η πανδημία, που μας έκανε να αναμετρηθούμε με σοβαρές απώλειες και απειλές, δεν έχει τελειώσει. Τι επιπτώσεις έχει η πραγματικότητα στον ψυχισμό των Ελλήνων; Τι είδους συναισθήματα διακατέχουν την κοινωνία σήμερα; Και κατά πόσο έχουμε τον έλεγχο όλων εκείνων που πιστεύουμε;

Η νέα έρευνα της ΔιαΝΕΟσις με τίτλο « Τι πιστεύουν οι Ελληνες το 2022» που διεξήχθη στις αρχές του έτους, μαζί με ένα συμπληρωτικό μέρος που πραγματοποιήθηκε στα μέσα Μαρτίου, λίγο μετά την έναρξη του πολέμου, έγινε αφορμή όχι απλά για να δούμε ποιες είναι οι πεποιθήσεις μας ως κοινωνίας σε αυτή τη φάση, αλλά για να αναστοχαστούμε πάνω στον τρόπο με τον οποίο αυτές διαμορφώνονται.

Βάσει των ευρημάτων της νέας έρευνας της ΔιαΝΕΟσις προέκυψε πως μετά την εισβολή στην Ουκρανία έχει αυξηθεί το ποσοστό των Ελλήνων που έχει αίτημα κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής. Και για πρώτη φορά οι Αμερικανοί είναι δημοφιλέστεροι από τους Ρώσους στη χώρα μας. Για πρώτη φορά καταγράφεται κατάρρευση της δημοτικότητας του Πούτιν στην ελληνική κοινωνία.

Παράλληλα έχουν αυξηθεί τα ποσοστά εκείνων που θέλουν να διατηρήσουμε ως χώρα μια πιο αυστηρή στάση απέναντι στους πρόσφυγες και τους μετανάστες, ενώ ταυτοχρόνως έχει μετασχηματιστεί το στερεότυπο για το τι σημαίνει πρόσφυγας. Υπάρχει σημαντική μεταβολή στην ανοχή στη διαφορετικότητα, για παράδειγμα έχουμε μεγαλύτερη ανεκτικότητα ως κοινωνία στους ομόφυλους γάμους, ενώ παρατηρείται μείωση του θρησκευτικού αισθήματος. Οι Ελληνες δηλαδή ομολογούν πιο εύκολα πως δεν πηγαίνουν στην Εκκλησία ή πως δεν πιστεύουν στη θρησκεία. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα κυρίαρχα συναισθήματα των Ελλήνων είναι απαισιοδοξία και θυμός, ενώ πριν από δύο χρόνια ήταν ανασφάλεια και αισιοδοξία.

Πώς καταλήγουμε στις πεποιθήσεις μας; Από τι είναι κατασκευασμένες και κατά πόσο τις ορίζουμε;

Οι πεποιθήσεις, οι οποίες διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στη ζωή μας, διαμορφώνονται από την παιδική μας ηλικία, μεταδίδονται από τους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά μας και σχετίζονται με την ανάγκη να ανήκουμε κάπου. Αν οι πεποιθήσεις μας ευθυγραμμίζονται με την ηθική στάση που έχουμε απέναντι σε κάποια ζητήματα, τότε μάλλον δεν επιλέγουμε αυτό που πιστεύουμε. Ισως να μην επιλέγουμε ούτε αυτό που γνωρίζουμε. Ο Σπινόζα ταύτιζε τις πεποιθήσεις με τη γνώση υποστηρίζοντας πως για να γνωρίζεις κάτι, πρέπει να το έχεις πιστέψει.

Τα πιστεύω μας, στα οποία ενσωματώνεται κάθε νέο δεδομένο, λειτουργούν σαν οδηγός μας. Για παράδειγμα, οι πεποιθήσεις μας για τη Ρωσία, για την κλιματική αλλαγή, για τον εμβολιασμό, για το προσφυγικό, για την Ευρώπη, για τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ αντανακλούν αναπόδραστα μια πολιτική /πολιτιστική ταυτότητα. Υιοθετώντας τη μία και όχι την άλλη πεποίθηση σημαίνει πως επιλέγουμε τη μία ή την άλλη πλευρά.

Τι ρόλο παίζει σε αυτή την επιλογή η δημοσίευση των δημοσκοπήσεων σε σχέση με τις αντιλήψεις μας, αν λάβουμε υπόψη την πληροφοριακή κοινωνική επιρροή, δηλαδή την ανάγκη των ανθρώπων να υιοθετούν τη «σοφία του πλήθους» πιστεύοντας πως οι απαντήσεις των άλλων σε αμφίσημες καταστάσεις είναι πιο σωστές;

Τελικά επιλέγουμε τις πεποιθήσεις μας ή... ακόμα και τις προκαταλήψεις μας; Η επανάληψη των ίδιων ιδεών οδηγεί συχνά το πλήθος να τις ενστερνιστεί ως δικές του, δίχως καν να αντιλαμβάνεται ποια ήταν η αρχική τους προέλευση. Κάτι σαν νοητική επιδημία… εφόσον τα άτομα έχουν την τάση να συμμορφώνονται με τις θέσεις της πλειονότητας, να ταυτίζονται με απόψεις και αισθήματα που δεν ήταν δικά τους, αγνοώντας ακόμα τη στιγμή της γένεσης αυτών των πεποιθήσεων και των συναισθημάτων. Ο Αλμπερτ Μπαντούρα μέσα από την κοινωνική μάθηση είχε δείξει πως το κοινωνικό περιβάλλον επηρεάζει την ανθρώπινη συμπεριφορά.

Επιπλέον γνωρίζουμε μέσα από τη θεωρία του Le Bon πως η ασυνείδητη αποδοχή συναισθημάτων και πεποιθήσεων οδηγεί στην υποβολή, ένα προπαγανδιστικό εργαλείο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για χειραγώγηση από τις εκάστοτε ηγεσίες. Γνωρίζουμε μέσα από σύγχρονες μελέτες της κοινωνικής ψυχολογίας την κανονιστική κοινωνική επιρροή, δηλαδή την τάση των ανθρώπων να υιοθετούν τη θέση της πλειοψηφίας για να αισθάνονται «αρεστοί, κανονικοί και αποδεκτοί»… Οι δημοσκοπήσεις επηρεάζουν την ψήφο, κυρίως προς την κατεύθυνση του διαφαινόμενου νικητή, έτσι ώστε να νιώθουν πως ανήκουν στην ομάδα των νικητών ή σε μια ομάδα που τους καλύπτει το αίσθημα του ανήκειν.

Θρησκευτικές αντιπαλότητες, κοινωνικός διχασμός σχετίζονται με τις πεποιθήσεις μας. Είναι σημαντικό, συνεπώς, εκτός από το να χαρτογραφούμε τις απόψεις, τα συναισθήματα και τις αντιλήψεις πάνω σε μια σειρά από θέματα, να ανατρέχουμε στις μήτρες των πεποιθήσεων για να εντοπίσουμε τη γένεσή τους. Οπως είναι σημαντικό να διατηρούμε κριτική ματιά στην παρουσίαση των δημοσκοπήσεων. Για την αποφυγή νοητικών επιδημιών.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το Ανατολικό Ζήτημα
Ο όρος αυτός καθιερώθηκε στη γλώσσα της διπλωματίας το 1822, σε σχέση με τα δυσεπίλυτα πολιτικά αλλά και οικονομικά προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί με πρωταγωνιστές κυρίως τις μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης.
Το Ανατολικό Ζήτημα
ΕΜΕΙΣ ΚΙ ΑΥΤΑ
Της Αλλοπάρ*
Από τις εφημερίδες, τα ραδιόφωνα και τα κανάλια των 4 εφοπλιστών οι διάφοροι «αναλυτές» της δεκάρας προπαγάνδιζαν υπέρ του πολέμου και χαρακτήριζαν... κομμουνιστή όποιον μιλούσε και τραγουδούσε για ειρήνη.
Της Αλλοπάρ*
ΝΗΣΙΔΕΣ
O Ουκρανός πρόσφυγας
Οφείλουμε να επανεξετάσουμε την έννοια του ξένου… να αναμετρηθούμε ψυχικά μαζί του με τρόπο υπερβατικό και να τον δεχτούμε.
O Ουκρανός πρόσφυγας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Επιλεκτική μνήμη
Εικόνες σαν αυτές που βλέπουμε σήμερα στην Ουκρανία βίωσε και ο ελληνικός πληθυσμός στη Σμύρνη κατά τη διάρκεια στη Μικρασιατική καταστροφή.
Επιλεκτική μνήμη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ευχή ή ανάγκη;
Η Μαρία Χουρδάρη βρέθηκε στα σύνορα Πολωνίας - Ουκρανίας και κατέγραψε εικόνες, λέξεις, ευχές και ανάγκες...
Ευχή ή ανάγκη;

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας