• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.4°C / 26.8°C
    3 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.7°C / 26.1°C
    1 BF
    74%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.5°C / 26.6°C
    1 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    1 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 21.9°C / 24.9°C
    0 BF
    69%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.5°C / 25.4°C
    1 BF
    70%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.4°C / 22.6°C
    2 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    1 BF
    59%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.4°C / 26.5°C
    4 BF
    61%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 22.9°C / 24.9°C
    2 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.8°C / 26.4°C
    5 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.6°C / 25.6°C
    1 BF
    63%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.3°C / 22.9°C
    0 BF
    73%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 21.5°C / 27.2°C
    0 BF
    52%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.9°C / 25.8°C
    2 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.6°C / 27.0°C
    1 BF
    47%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.4°C
    2 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.7°C / 26.1°C
    1 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    1 BF
    57%
AP Photo/Petros Giannakouris
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Προβοκάτσια

  • A-
  • A+
Ετυμολογικά σχετίζεται με τη φωνή: από το pro + voco, δηλαδή «καλώ, ονομάζω» και το «vox», που σημαίνει φωνή.

«Η δράση ή ενέργεια που έχει σκοπό να παρασύρει άτομο ή ομάδα σε παράνομες ή ανάρμοστες πράξεις ώστε να εκτεθούν ή να ωφεληθούν οι αντίπαλοί τους, η αστυνομία κ.λπ.», είναι ο ορισμός που δίνει για την προβοκάτσια το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας.

Είναι αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός πως οι δυνάμεις ασφαλείας και οι μυστικές υπηρεσίες χρησιμοποιούν αυτό το μέσο διαχρονικώς και παγκοσμίως, όταν πιαστούν, για να το πούμε παραστατικά, με τη γίδα στην πλάτη.

Οταν χρειαστεί μια περαιτέρω αποσταθεροποίηση της πολιτικής ζωής ώστε οι δυσαρεστημένες μάζες να ξαναμπούν σκιαγμένες στο συστημικό μαντρί, όταν ανοίξει το καπάκι κάποιου σκανδαλώδους υπονόμου, όταν πρέπει πάση θυσία να στραφούν τα φώτα της δημοσιότητας μακριά από τις σκοτεινές και όζουσες περιοχές της εξουσίας, τότε επιστρατεύεται το ύστατο πολιτικό όπλο της προβοκάτσιας. Και αίφνης κακοί γίνονται οι απέναντι που αμφισβητούν το status quo και οι πρώην θύτες περιβάλλονται το φωτοστέφανο του θύματος. Αλλά, πάντα, κάποιος αθώος την πληρώνει.

Το Λεξικό του κυρίου Μπαμπινιώτη, που μόνο αριστερό δεν τον λες τον άνθρωπο, αναφέρει ως παράδειγμα της προβοκάτσιας το εξής: «οι διοργανωτές της διαδήλωσης απέδωσαν τις καταστροφές καταστημάτων σε προβοκάτσια, που αποσκοπούσε στο να στρέψει την κοινή γνώμη εναντίον τους». Αυτό θα μπορούσε να είναι η λεζάντα σε πολλές φωτογραφίες που δείχνουν «μπαχαλάκηδες» με κράνη μηχανής και στειλιάρια να βγαίνουν από τις κλούβες των ΜΑΤ για να αναλάβουν υπηρεσία σε κάποια διαδήλωση...

Αυτές είναι τεκμηριωμένες προβοκάτσιες, κάτι που όμως δεν έχει αποδειχτεί για άλλα δύο εγκλήματα: ο εμπρησμός της Μαρφίν τον Μάιο του 2010, κατά τη διάρκεια αντιμνημονιακής απεργίας, που κόστισε τη ζωή σε τρεις υπαλλήλους της τράπεζας, αλλά και η ένοπλη επίθεση από τις πρωτοεμφανιζόμενες Μαχόμενες Λαϊκές Επαναστατικές Δυνάμεις εναντίον των ατόμων που φρουρούσαν τα γραφεία της Χρυσής Αυγής στο Νέο Ηράκλειο τον Νοέμβρη του 2013, με αποτέλεσμα τον θάνατο δύο νέων και τον σοβαρό τραυματισμό ενός τρίτου.

Βέβαια, προβοκάτσια μπορεί να υπάρξει και μεταξύ εμπόλεμων κρατών. Το αίσχος στην ουκρανική Μπούτσα, με τα πτώματα των αμάχων να κείτονται στους δρόμους, είτε είναι έγκλημα πολέμου των δυνάμεων εισβολής, είτε κάποια προβοκάτσια, όπως ισχυρίζονται οι Ρώσοι. Ομως, αποδεδειγμένη κρατική προβοκάτσια ήταν τα Σεπτεμβριανά στην Κωνσταντινούπολη.

Τον Σεπτέμβρη του 1956, φερτός καθοδηγούμενος τουρκικός όχλος επιδόθηκε σε ανήκουστες βιαιοπραγίες εναντίον των Ρωμιών της Πόλης, λεηλατώντας και πυρπολώντας καταστήματα, σπίτια, σχολεία, εφημερίδες, νοσοκομεία, επιχειρήσεις και ιδρύματα, ενώ βεβήλωσε εκκλησίες και νεκροταφεία, σαν απάντηση για μια υποτιθέμενη βομβιστική επίθεση στο πατρικό σπίτι του Κεμάλ Ατατούρκ στη Θεσσαλονίκη. Το κόστος των υλικών ζημιών υπολογίστηκε σε 200-500 εκατομμύρια δολάρια, όμως οι 30 νεκροί Ελληνες ομογενείς, οι εκατοντάδες τραυματίες και οι 2.000 βιασθείσες γυναίκες σίγουρα θα είχαν να πουν πολλά για τον εγκληματικό χαρακτήρα της προβοκάτσιας.

Αλλωστε, η προβοκάτσια ετυμολογικά σχετίζεται με τη φωνή: η λέξη παράγεται από το ρωσικό «provokatzija», εκ του λατινικού «provocation», που σημαίνει «πρόκληση», από το ρήμα «provocare» (προκαλώ), που ετυμολογείται από το pro + voco, δηλαδή «καλώ, ονομάζω», από το «vox», που σημαίνει φωνή.

Ο προβοκάτορας, αυτός δηλαδή που διεισδύει σε μια οργάνωση, διαδήλωση, πολιτική εκδήλωση και δρα υπονομευτικά, στοχεύοντας να προκαλέσει ταραχές ή να παρασύρει κάποιους σε ενέργειες που θα τους εκθέσουν, σήμαινε αρχικά «ξιφομάχος» όπως λέει το Λεξικό. Κοφτερή η γλώσσα των προβοκατόρων από παλιά...

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τότε και Τώρα
Τώρα ξαναέχουμε ευτελισμό πολιτικής και πολιτικών, αλλά δεν έχουμε καμιά άνοιξη, καμιά οργανωμένη αντίσταση, καμιά ελπίδα.
Τότε και Τώρα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ποια Ενωμένη Ευρώπη;
Ενα κείμενο γραμμένο τον Μάιο του 1996. Με λίγες μικρές αλλαγές, μοιάζει σαν να γράφτηκε σήμερα...
Ποια Ενωμένη Ευρώπη;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το Ανατολικό Ζήτημα
Ο όρος αυτός καθιερώθηκε στη γλώσσα της διπλωματίας το 1822, σε σχέση με τα δυσεπίλυτα πολιτικά αλλά και οικονομικά προβλήματα που είχαν δημιουργηθεί με πρωταγωνιστές κυρίως τις μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης.
Το Ανατολικό Ζήτημα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Bαριοπούλες
H βαριά, το σφυρί είναι μια πανάρχαια λέξη, ινδοευρωπαϊκής προέλευσης, ετυμολογικά συγγενής με το συνώνυμο γαλλικό «grave», αλλά και με το «grief», τη θλίψη.
Bαριοπούλες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ολιστικά και ληστρικά
Ο πρωθυπουργός είναι ένας γόνος πολιτικής φαμίλιας που δεν έχει ζήσει ούτε λεπτό όπως ο μέσος Ελληνας και δεν καταλαβαίνει τις δικές μας αγωνίες.
Ολιστικά και ληστρικά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Γινόμαστε όλα αυτά που πιστεύουμε
Αν οι πεποιθήσεις μας ευθυγραμμίζονται με την ηθική στάση που έχουμε απέναντι σε κάποια ζητήματα, τότε μάλλον δεν επιλέγουμε αυτό που πιστεύουμε.
Γινόμαστε όλα αυτά που πιστεύουμε

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας