• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.6°C / 34.8°C
    4 BF
    32%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.2°C / 34.1°C
    3 BF
    50%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    35°C 34.0°C / 37.6°C
    3 BF
    35%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 33.9°C / 33.9°C
    3 BF
    29%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 30.9°C / 32.4°C
    3 BF
    45%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 29.6°C / 36.8°C
    0 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 28.4°C / 33.1°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    36°C 35.7°C / 35.7°C
    2 BF
    25%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.8°C / 31.0°C
    5 BF
    52%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 31.8°C
    5 BF
    39%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.8°C / 28.4°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.1°C / 30.1°C
    3 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    0 BF
    58%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    33°C 33.4°C / 33.4°C
    1 BF
    25%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.5°C / 34.9°C
    2 BF
    35%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.3°C / 29.8°C
    4 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    34°C 32.5°C / 35.0°C
    3 BF
    20%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.4°C / 30.3°C
    2 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.3°C / 32.8°C
    3 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    32°C 32.4°C / 32.4°C
    1 BF
    46%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η 59η Μπιενάλε είναι γένους θηλυκού

  • A-
  • A+
Συμμετέχουν 58 χώρες, 213 καλλιτέχνες

Από το Σάββατο 23 Απριλίου έως την Κυριακή 27 Νοεμβρίου θα απλωθεί στα πολυσύχναστα μέρη της Βενετίας Gentral Pavilion, Giardini και Αrsenale με 90 εθνικά περίπτερα και τη μεγάλη διεθνή έκθεση που περιλαμβάνει 213 καλλιτέχνες από 58 χώρες και περισσότερα από 1.400 έργα.

Η φετινή διοργάνωση αφουγκράζεται τα σημεία των καιρών και προφανώς επηρεασμένη από τις διεθνείς διαστάσεις και τις κατακτήσεις του κινήματος metoo, δίνει τον πρώτο και κύριο λόγο στις γυναίκες. Γυναίκες που ξεχώρισαν στην καλλιτεχνική πρωτοπορία ή που συμβολίζουν τους αγώνες για ισότητα, κατά των διακρίσεων και του ρατσισμού. Το κάνει αυτό σαφές εξαρχής η 59η Μπιενάλε Bενετίας, αφού την ημέρα των εγκαινίων θα βραβεύσει με Χρυσό Λέοντα για το σύνολο του έργου τους δυο σπουδαίες καλλιτέχνιδες, την Γερμανίδα Katharina Fritsch και τη Cecilia Vicuña από τη Χιλή. Σίγουρα δεν είναι τυχαίο ότι σε γυναίκα, μάλιστα πρώτη φορά σε Ιταλίδα, ανατέθηκε η επιμέλεια της κεντρικής έκθεσης που έχει τίτλο «Το γάλα των ονείρων», με τη Cecilia Alemani να δίνει έμφαση σε γυναίκες και non binary δημιουργούς, που καταλαμβάνουν το 80% των συμμετοχών. Ακόμα και οι ΗΠΑ εκπλήσσουν θετικά, καθώς για πρώτη φορά μια μαύρη εικαστικός καταλαμβάνει με ατομική έκθεση ολόκληρο το εθνικό περίπτερο. Ας σημειώσουμε πως την Ελλάδα εκπροσωπεί η Λουκία Αλαβάνου με την εικονικής πραγματικότητας ταινία (VR) 360 μοιρών «Στον δρόμο για τον Κολωνό», ένα κοινωνικό και καλλιτεχνικό πείραμα που δίνει ενεργό ρόλο στους περιθωριοποιημένους Ρομά.

Αναπόφευκτα, η πιο ιστορική αλλά και μεγαλύτερη Μπιενάλε στην Ευρώπη ένιωσε κι αυτή τις αναταράξεις από τον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς η ρωσική αντιπροσωπεία με μια πολιτική κίνηση αποφάσισε να αποχωρήσει με την εικαστικό Alexandra Sukhareva να δηλώνει: «Δεν υπάρχει χώρος για τέχνη όταν οι πολίτες πεθαίνουν κάτω από τα πυρά των πυραύλων, όταν πολίτες της Ουκρανίας κρύβονται σε καταφύγια, όταν οι Ρώσοι διαδηλωτές φιμώνονται. Ως Ρωσίδα αποφασίζω να μην παρουσιάσω τη δουλειά μου στο ρωσικό περίπτερο στην Μπιενάλε της Βενετίας».

Εν τω μεταξύ, η ουκρανική ομάδα βρίσκεται σε υπεράνθρωπο αγώνα για να ολοκληρωθεί το έργο του Pavlo Makov και να ταξιδέψουν όλοι με ασφάλεια στη Βενετία. Ο καλλιτέχνης, που θα εκπροσωπήσει την Ουκρανία στην παγκοσμίου φήμης έκθεση, γεννήθηκε στη Ρωσία αλλά έχει ουκρανική υπηκοότητα. Αμέσως μετά τη ρωσική εισβολή, σε μήνυμά του στο twitter ανέφερε «Προς το παρόν, δεν μπορούμε να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για το έργο του περιπτέρου λόγω του κινδύνου για τη ζωή μας».

Ωστόσο καταβάλλονται προσπάθειες, ώστε να παρουσιαστεί στη Βενετία το έργο του Makov, μια εκδοχή της παλαιότερης επιτοίχιας εγκατάστασής του με τίτλο «The Fountain of Exhaustion» (1995), όπου νερό έπεφτε από 78 χάλκινες χοάνες.

Χρυσός Λέοντας

Το μεγάλο βραβείο μοιράζονται δύο γυναίκες. Για τη συμβολή της στο πεδίο της σύγχρονης τέχνης βραβεύεται η Katharina Fritsch, η οποία ζει και εργάζεται στο Βούπερταλ και στο Ντίσελντορφ της Γερμανίας. Τα γλυπτά της σε διάφορες κλίμακες και έντονα χρώματα «μοιάζουν με μνημεία εξωγήινου πολιτισμού». Ποντίκια, αρχιτεκτονικά μοντέλα και σχέδια, ανθρώπινες φιγούρες και αντικείμενα της καθημερινής ζωής είναι μέρος του κόσμου της, όπου το κανονικό συναντά το αλλόκοτο, δημιουργώντας αίσθημα έκπληξης.

Tο έργο της βραβευμένης με Χρυσό Λέοντα Katharina Fritsch «Hahn/Cock»

Ποιήτρια, εικαστικός, σκηνοθέτρια και ακτιβίστρια, η δεύτερη που θα κρατήσει τον Χρυσό Λέοντα, η Cecilia Vicuña, ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη και το Σαντιάγο της Χιλής. Επίκεντρο της τέχνης της είναι σύγχρονα ζητήματα, μεταξύ των οποίων η οικολογική καταστροφή, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η πολιτισμική ομογενοποίηση. Σημαντική είναι η προσπάθειά της για τη διάδοση του έργου των Λατινοαμερικανών συγγραφέων, αλλά και η ακτιβιστική της δράση για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των αυτόχθονων πληθυσμών στη Χιλή.

Cecilia Vicuna, Χρυσός Λέοντας

Με την ευκαιρία της βράβευσής της η Vicuña τόνισε ότι «η τέχνη και η συνείδησή μας μπορούν να παίξουν ρόλο στην επείγουσα ανάγκη να απομακρυνθούμε από τη βία και την καταστροφή, να σώσουμε το περιβάλλον μας από την επικείμενη κατάρρευση».

Το γάλα των ονείρων

Από το βιβλίο της Βρετανίδας σουρεαλίστριας ζωγράφου και συγγραφέα Λεονόρα Κάρινγκτον «Τhe milk of dreams» εμπνέεται η Ιταλίδα επιμελήτρια Cecilia Alemani, το θέμα της κεντρικής, διεθνούς έκθεσης όπου θα συμμετάσχουν 213 καλλιτέχνες, 180 από αυτούς για πρώτη φορά στην Μπιενάλε Βενετίας, με τις γυναίκες να έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο. Oπως δηλώνει η Alemani, στο βιβλίο της η Λεονόρα Κάρινγκτον «περιγράφει έναν μαγικό κόσμο όπου η ζωή επανεφευρίσκεται συνεχώς μέσα από το πρίσμα της φαντασίας και στον οποίο είναι δυνατό να αλλάξει κανείς, να μεταμορφωθεί, να γίνει άλλος από τον εαυτό του». Έτσι και η έκθεση «προτείνει ένα φανταστικό ταξίδι μέσα από τη μεταμόρφωση των σωμάτων και τους ορισμούς του ανθρώπου».

Η έκθεση χωρίζεται σε πέντε θεματικές «κάψουλες» που σχετίζονται με την παρούσα εποχή, όπου το μέλλον της ανθρωπότητας απειλείται από κλιματικές κρίσεις, παγκόσμιες πανδημίες και κοινωνικές ανισότητες, αλλά διερευνώνται και άλλα θέματα, επιστήμης και τέχνης. «Πώς αλλάζει η έννοια της ανθρώπινης ταυτότητας; Τελειώνει η Ανθρωπόκαινος και η υπεροχή του ανθρώπου έναντι της φύσης; Τι ευθύνη έχουν οι άνθρωποι απέναντι στους συνανθρώπους μας αλλά και στις άλλες μορφές ζωής σε αυτόν τον πλανήτη; Πώς θα έμοιαζε η ζωή στη Γη χωρίς εμάς;».

Η πρώτη χρονοκάψουλα «The Witch’s Cradle» είναι εμπνευσμένη από το έργο της Maya Deren και περιλαμβάνει έργα καλλιτεχνών που συνδέονται με την πρωτοπορία του 20ού αιώνα όπως οι Remedios Varo, Leonor Fini, Jane Graverol, Dorothea Tanning, Baya Mahieddine.

Η δεύτερη κάψουλα, «Techno-logies of Enchantment», ερευνά «τη σχέση μεταξύ του σώματος και της τεχνολογίας» κι εδώ βρίσκουμε έργα των Laura Grisi, Grazia Varisco, Marina Apollonio, Lucia Di Luciano.

Η κάψουλα «Orbiting Body» επικεντρώνεται στη σχέση σώματος και γλώσσας, με έργα των Mary Ellen Solt, Tomaso Binga, Unica Zűrn, Minnie Evans κ.ά.

Η τέταρτη κάψουλα ανοίγει με το έργο της Belkis Ayón, η οποία, επηρεασμένη από τις αφρο-κουβανικές παραδόσεις, περιγράφει μια φανταστική μητριαρχική κοινότητα, ενώ διάφορες ευφάνταστες οργανικές μορφές αναδύονται από τα έργα των Ruta Asawa, Toshiko Takaezu, Bridget Tichenor, Aletta Jacobs.

Η τελευταία κάψουλα έχει τίτλο «Seduction of a Cyborg», περιλαμβάνει έργα Νταντά, Μπάουχαους, Φουτουρισμού (Marianne Brandt, Marie Vassilieff, Aleksandra Ekster, Kiki Kogelnik).

Janis Rafa

Η γεννημένη στην Αθήνα Τζάνις Ραφαηλίδου (Janis Rafa) είναι η μοναδική Ελληνίδα που επιλέχτηκε να συμμετάσχει με μια βιντεοεγκατάσταση στο «Γάλα των ονείρων», καθώς η θεματολογία της επικεντρώνεται στη σχέση ανθρώπου και ζώου, αλλά και του ζωντανού και νεκρού σώματος. Έχει σπουδάσει στη Σχολή Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου του Λιντς (2002-2012) με διδακτορικό στη video art, ενώ οι περισσότεροι τη γνωρίζουν από την πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία «Kala azar» (2020) με πρωταγωνιστές ένα ζευγάρι που αποτεφρώνει νεκρά κατοικίδια ζώα, που έχει προβληθεί σε διεθνή φεστιβάλ και έχει αποσπάσει πολλά βραβεία.

Simone Leigh «Las Meninas»

Το περίπτερο των ΗΠΑ

Για πρώτη φορά είναι αφιερωμένο αποκλειστικά σε μια μαύρη γυναίκα καλλιτέχνιδα, τη Simone Leigh από το Σικάγο, «στο απόγειο της δύναμής της», διάσημη για τη γλυπτική της με πανύψηλες, γοητευτικές και δυναμικές φιγούρες μαύρων γυναικών. Τυλιγμένες με ογκώδεις φούστες, που έχουν αναφορές στον περίφημο πίνακα «Las Meninas» του Βελάσκεθ, στις παραδοσιακές αφρικάνικες καλύβες, αλλά και στις σκλάβες του αμερικανικού νότου, οι φιγούρες της στέλνουν μηνύματα ενάντια στον ρατσισμό και τα κατάλοιπα της αποικιοκρατίας.

Η Λουκία Αλαβάνου εκπροσωπεί την Ελλάδα

«Στον δρόμο για τον Κολωνό»

(«On the way to Colonus»). Για την ακρίβεια στον δρόμο για τον Ασπρόπυργο, η Λουκία Αλαβάνου συνάντησε την κοινότητα Ρομά της Νέας Ζωής, ένα σύγχρονο γκέτο, όπου με υπομονή κατάφερε να διεισδύσει, να κερδίσει την εμπιστοσύνη και τη συνεργασία τους. Έτσι, κινηματογράφησε τη δική της εκδοχή της τραγωδίας του Σοφοκλή «Οιδίπους επί Κολωνώ», με τους ρόλους του έργου να ενσαρκώνονται από τους Ρομά, με συνειδητή υπερβολή και απροκάλυπτη απόλαυση. Μάλιστα, ένας ηλικιωμένος «βασιλιάς των Τσιγγάνων της Θήβας» ερμηνεύει τον εξόριστο βασιλιά της κι ας σημειώσουμε πως η συγκεκριμένη κοινότητα Ρομά είχε μετεγκατασταθεί εκεί στη δεκαετία του 1980 από τη Θήβα.

«Στον δρόμο για τον Κολωνό», η ελληνική συμμετοχή της Λουκίας Αλαβάνου στην Μπιενάλε της Βενετίας

Πρόκειται για μια 15λεπτη ταινία επαυξημένης πραγματικότητας, με την πολύπλοκη τεχνολογία VR360 μοιρών, που προσφέρει μια μοναδική εμπειρία στους θεατές. Θα την παρακολουθούν με ειδική κάσκα με γυαλιά, εντός ημισφαιρικών θόλων, με ηχητική εγκατάσταση, καθισμένοι στις υβριδικές, ανθρωπόμορφες «καρέκλες» του αρχιτέκτονα Τάκη Ζενέτου, ο οποίος τη δεκαετία του 1960, όταν η Αθήνα τσιμεντωνόταν, οραματίστηκε μια «Αποικία στα σύννεφα» και σε κάθε οικισμό υπάρχει μια καρέκλα πάνω στην οποία πράττουμε τα πάντα, χωρίς να κάνουμε τίποτα.

Μία σύγχρονη αλληγορία για τον εκτοπισμό, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την οικουμενική ελευθερία, ένα κοινωνικό και καλλιτεχνικό πείραμα από την 43χρονη βραβευμένη καλλιτέχνιδα, η οποία ζει και εργάζεται ανάμεσα στο Βέλγιο και την Αθήνα, με πολλές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, συνεργασίες με διεθνείς οργανισμούς και προβολές των φιλμ της σε διαγωνιστικά τμήματα σημαντικών φεστιβάλ. Την επιμέλεια έχει ο Heinz Peter Schwerfel και φορέας υλοποίησης της εθνικής συμμετοχής είναι η Εθνική Πινακοθήκη.

•INFO

Η Μπιενάλε σε αριθμούς

Διάρκεια: 23 Απριλίου - 27 Νοεμβρίου.

Χώρος: 90 εθνικά περίπτερα και η διεθνής Έκθεση με 213 καλλιτέχνες από 58 χώρες και 1.400 έργα

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ενας «ποιητής» της γλυπτικής
Επίκαιρη η αθηναϊκή έκθεση του Τζουζέπε Πενόνε στο κέντρο της πόλης, καθώς μας θυμίζει τις καταστροφές στη φύση από την ανθρώπινη παρέμβαση και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Ενας «ποιητής» της γλυπτικής
ΝΗΣΙΔΕΣ
«‘‘Το κράτος δεν είναι έργο τέχνης’’, όπως έλεγε και ο Χέγκελ»
Με τη συμμετοχή 39 διεθνών καλλιτεχνών που εξετάζουν τους μηχανισμούς κατασκευής, τη δομή και την ιδεολογική ρητορική που ενέχει το οικοδόμημα του έθνους και του κράτους ξεκινά η πολυφωνική έκθεση στο ΕΜΣΤ.
«‘‘Το κράτος δεν είναι έργο τέχνης’’, όπως έλεγε και ο Χέγκελ»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Υπάρχει μια συνεχόμενη καταστολή της κοινωνίας»
Η Δανάη Στράτου μας μιλά για τη νέα της έκθεση στο κέντρο της Αθήνας όπου δημιουργεί ένα περιβάλλον εμβύθισης και αφύπνισης για τη διαμόρφωση μιας κοινωνικής-οικολογικής συνείδησης, με δυο έργα σε αντιπαράθεση.
«Υπάρχει μια συνεχόμενη καταστολή της κοινωνίας»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στον «Αμαζόνιο» του Νίκου Κεσσανλή και της Χρύσας Ρωμανού
Ο Δημήτρης Τσουμπλέκας δημιουργεί εκεί ένα πολυσήμαντο έργο που αποτελείται από φωτογραφίες μεγάλου μεγέθους και γλυπτικές κατασκευές με αντικείμενα από το εργαστήριο των Κεσσανλή και Ρωμανού.
Στον «Αμαζόνιο» του Νίκου Κεσσανλή και της Χρύσας Ρωμανού
ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ
Ανατροπές με τον τρόπο των γυναικών
Δύο μαύρες καλλιτέχνιδες, η Sonia Boyce και η Simone Leigh, εκθέτουν για πρώτη φορά στη Βενετία και αποσπούν τους Χρυσούς Λέοντες για το καλύτερο εθνικό περίπτερο και την καλύτερη συμμετοχή στη διεθνή έκθεση...
Ανατροπές με τον τρόπο των γυναικών
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Μήπως η ζωή δεν είναι ασυνάρτητη;»
Έκθεση αφιερωμένη στο έργο του Νίκου Εγγονόπουλου παρουσιάζεται στο Ίδρυμα Θεοχαράκη με τίτλο «Ο Ορφέας του Υπερρεαλισμού».
«Μήπως η ζωή δεν είναι ασυνάρτητη;»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας