• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    29°C 25.4°C / 31.2°C
    3 BF
    53%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 25.2°C / 29.8°C
    4 BF
    63%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.0°C / 32.6°C
    3 BF
    44%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    3 BF
    26%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 24.6°C / 31.0°C
    2 BF
    59%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 27.4°C
    2 BF
    34%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.1°C / 29.1°C
    2 BF
    41%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.1°C / 26.9°C
    1 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.3°C / 28.9°C
    3 BF
    48%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 26.8°C
    5 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    3 BF
    70%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.2°C / 27.9°C
    4 BF
    54%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    30°C 25.5°C / 29.9°C
    2 BF
    45%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.8°C / 27.1°C
    4 BF
    61%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 25.6°C / 30.8°C
    1 BF
    37%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.3°C / 25.5°C
    1 BF
    75%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.5°C / 26.7°C
    3 BF
    83%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.4°C
    3 BF
    41%
Eurokinissi/Τατιάνα Μπόλαρη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Νίκος Γραικός: Ίσως η καλύτερη πατρίδα μας να είναι μια ζεστή αγκαλιά

  • A-
  • A+

Δεν είναι ο μόνος. Είναι, όμως, από αυτούς τους λίγους, που πραγματικά (εντελώς πραγματικά όμως) ζουν κάπου ανάμεσα στη λογοτεχνία, τους αγώνες, τις τέχνες, τους αγώνες (ναι, πάλι), τη γλώσσα και φυσικά την αγάπη (δεν το λέμε γλυκερά, αλλά βιωματικά). Ο ίδιος, βέβαια, υποστηρίζει πως ζει «ανάμεσα σε ερωτηματικά και θαυμαστικά». Τα μεν δεν αναιρούν τα δε, τα όσα λέμε εμείς για εκείνον δεν αναιρούν τα όσα μάς λέει ο ίδιος για τον ίδιο. Και όλα αυτά επιβεβαιώνονται πλήρως στο βιβλίο του «Ερωτήματα. Μια ζωή γεμάτη ερωτηματικά και θαυμαστικά», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Συρτάρι. Ο λόγος για τον Νίκο Γραικό -ένα όνομα, πολλές ιστορίες (αρκετές από αυτές αναφέρει και στο βιβλίο του): ιστορίες ζωής, προσωπικές, κινηματικές, ιδεολογικές, οραματικές.

Η «Λουνέτ» είναι η χαρακτηριστική γυναικεία φιγούρα που σκιτσάρει ο Ν. Γραικός. Έτσι την ονομάσαμε εμείς, εξαιτίας των γυαλιών της (γυαλιά=λουνέτ, στα γαλλικά)

Ο Νίκος Γραικός ζει στη Παρίσι από το 1984. Είναι 40 χρόνια καθηγητής της ελληνικής ως ξένης γλώσσας. Είναι καλλιτέχνης. Αρτίστα θα τον χαρακτηρίζαμε: αρτίστα, γραφιά και πολίτη. Ενεργό και στα τρία πεδία. Η «Λουνέτ» του (δεν λέγεται έτσι, αλλά εμείς έτσι την ονομάσαμε, καθώς πολύ συχνά φοράει γυαλιά) είναι η χαρακτηριστική φιγούρα των έργων του: τα σκίτσα της φέρουν μέσα τους όλες τις ανησυχίες του δημιουργού τους. «Με προστατεύουν αυτές οι φιγούρες» μάς λέει. «Κυκλοφορούν σε πέτα, είναι σε σπίτια φιλικά, σε κούπες του καφέ, σε τσάντες. Είναι οι αγκαλιές που δεν έδωσα, τα χάδια που ίσως κάποια χρόνια μού έλειψαν. Ίσως γεννήθηκαν από το “πλεόνασμα τρυφερότητας” για το οποίο μιλώ και στο βιβλίο».

Η «Λουνέτ» εκτός από πίνακες, «εκτίθεται» πλέον και σε κονκάρδες, μπλουζακια και κούπες στο colourmagic.gr

Ταυτόχρονα και παράλληλα, διεκδικεί δικαιώματα και οράματα, πάντα από τη μεριά της Αριστεράς. Έγινε περισσότερο γνωστός στην Ελλάδα, εξαιτίας της υποψηφιότητάς του στις προηγούμενες ευρωεκλογές (με τον ΣΥΡΙΖΑ). Τότε, το γεγονός πως «είναι παντρεμένος με άντρα» (τον υπέροχο σύντροφό του, Φιλίπ Ρενιέ, που μιλάει καλύτερα ελληνικά κι από εμάς) είχε «σκανδαλίσει» κάποιους δημοσιογράφους (εν έτει 2019!). «Δεν κρύβω ότι στη ζωή μου έζησα (με κεφαλαία γράμματα) μεγάλες συγκινήσεις με άτομα του ίδιου φύλου. Παλεύω όμως για την ισονομία των πολιτών, τον γάμο για όλους, την τεκνοθεσία. Όλοι ίσοι κι όλοι διαφορετικοί» μάς λέει, παίρνοντας θέση.

Πάντα παίρνει θέση. Με όλους τους τρόπους. Είτε μέσα από τα γραπτά του ή τους πίνακες και τα σκίτσα του, είτε μέσα από τις προσωπικές του επιλογές, είτε μέσα από τα μαθήματά του, είτε διαδηλώνοντας, φορώντας το παλτό του αγωνιστή πατέρα του: πάντα «στον δρόμο του αγώνα, ακόμα και για όσους διάλεξαν άλλο μετερίζι, αλλά παραμένουν σύντροφοι. Είμαστε αδέρφια για μια ζωή που δεν θα μας κάνει να ντρεπόμαστε», λέει και στις δύο γλώσσες - ελληνικά και γαλλικά.

ΝΙΚΟΣ ΓΡΑΙΚΟΣ, Ερωτήματα, Εκδόσεις Συρτάρι



«Δυο πατρίδες. Συχνά διπλή χαρά αλλά και διπλή λύπη», γράφει στο βιβλίο του. Και μας εξηγεί: «Το σημαντικό τελικά δεν είναι οι πολιτισμικές ή άλλες διαφορές ανάμεσα στις δύο χώρες. Το να είμαστε ίδιοι άνθρωποι παντού είναι το ζητούμενο. Εξάλλου, όπως αναφέρω και στο βιβλίο, πατρίδα μας είναι όπου έχουμε αναμνήσεις και αγάπες. Πατρίδα μας εξάλλου είναι οι αγώνες. Γιατί νιώθω στο σπίτι μου στη Βρετάνη; Μεταφυσικά πράγματα... Ίσως τελικά, η καλύτερη πατρίδα είναι μια ζεστή αγκαλιά». «Ίσως είμαι λίγο χίπικη φυσιογνωμία», συνεχίζει. «Μπερδεύομαι πολύ με τα χαρτιά, οπότε ας μη μιλήσουμε για ταυτότητες, διαβατήρια, υπηκοότητες, φορολογικές δηλώσεις κ.λπ. Στην ουσία είμαι πια Ελληνογάλλος. Η διαχείριση του χρόνου στην καθημερινή μου ζωή είναι γαλλική, οι γεύσεις που αγαπώ ελληνογαλλικές, η σκέψη μου σε δύο γλώσσες. Έχω όμως έναν ιδιαίτερο πατριωτισμό, ταξικό και πολιτιστικό: πατρίδα μου είναι το όνειρο κι η ουτοπία».

Τον ρωτάμε πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για έναν άνθρωπο σαν εκείνον, μετανάστη, μορφωμένο, αριστερό και γκέι, να μη φέρει μέσα του απολυτότητες. Τον ρωτάμε τι σημαίνει το να είναι κάποιος «δραστήριος διανοούμενος» και «μαχόμενος ακτιβιστής», ειδικά σήμερα, που και η αγορά μιας έντυπης εφημερίδας είναι μία πολιτική πράξη. Τον ρωτάμε γιατί διάλεξε τα «ερωτηματικά» και τα «θαυμαστικά», καθώς ως γραφιάς που είναι, «συναλλάσσεται» με όλα τα σημεία στίξης. Αν βάζει κάπου τελεία, τον ρωτάμε. Αν αντιμετωπίζει τη ζωή με χιούμορ, κάπως ανάμεσα σε κωμωδία και τραγωδία ρωτάμε - κάτι που φαίνεται ξεκάθαρα από το βιβλίο του. Όπως και για την απόφασή του να «εκτεθεί» και στην πολιτική με την υποψηφιότητά του. Απαντάει σε όλα.

«Δύσκολες όλες αυτές οι έννοιες. Είμαι μετανάστης ή Γάλλος ελληνικής καταγωγής; Είμαι μορφωμένος ή απλά μου αρέσει να σκέφτομαι γιατί μισώ την υπακοή σε διαταγές και αντιπαθώ τα στρατιωτάκια; Υπάρχουν πτυχιούχοι του πανεπιστημίου της ζωής που είναι εξαιρετικοί διανοούμενοι και καθηγητές πανεπιστημίου που είναι πραγματικοί γραφειοκράτες. Αριστεροί και δεξιοί ουσιαστικά δεν υπάρχουν - δεξιές κι αριστερές ιδέες και συμπεριφορές υπάρχουν. Πολλοί συντηρητικοί συγγραφείς βλέπουν πιο μακριά από άλλους που θεωρούν εαυτόν αριστερό. Καθημερινή κατάκτηση είναι όλα τούτα. Υπάρχουν καταστροφικές πολιτικές που επιβάλλονται με αριστερό περιτύλιγμα. Η ιστορία θα δείξει τι γίνεται τελικά. Όσο για τον γκέι... πέρα από τη δική μου ζωή, οι εντάξεις σε κοινότητες με ενοχλούν. Την ταυτότητα φύλου κι άλλες σύγχρονες θεωρίες προσπαθώ να τις καταλάβω περισσότερο από σεβασμό και κατανόηση των φίλων που τις ενστερνίζονται παρά από προσωπική ανάγκη. Εκνευρίζομαι πολύ με τη χρήση αγγλοσαξονικών όρων σε ελληνικά κείμενα. Η χρήση της αμερικανικής αργκό θεωρείται στην Ελλάδα ως κάτι το φυσικό. Ας χρησιμοποιήσω κι εγώ γαλλικούς όρους. Θα μοιάζω με παλιομοδίτικες κυρίες της αστικής τάξης και θα με πειράζετε. Οι νέες έννοιες ας μεταφράζονται στα ελληνικά για να εντάσσονται στη σκέψη μας.

»Το μόνο που διεκδικώ είναι η θεωρητική αντιμετώπιση της επαγγελματικής πρακτικής μου. Όταν διδάσκω, ξέρω με ποιο θεωρητικό υπόβαθρο γίνεται το κάθε μάθημα. Σχεδόν τα πάντα στη ζωή μου έχουν κάποιο φιλοσοφικό και ιδεολογικό υπόβαθρο. Αν αυτό σημαίνει ότι είμαι διανοούμενος, ας το κρίνουν οι άλλοι. Προσωπικά, θα ήθελα να είμαι και του σαλονιού και του αλωνιού.

»Θεωρώ ότι είμαι ακτιβιστής, όταν αντιμετωπίζω κάθε πρόβλημά μου σε συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο. Κάποια στιγμή αρρώστησα και δεν μπορούσα να πάρω κάποιο φάρμακο για δυο μήνες και να έρθω στην Ελλάδα για δουλειά. Κινητοποίησα συλλόγους και τα κατάφερα. Το πετύχαμε για όλους! Δεν με ενδιαφέρει να τα καταφέρω απλά για την πάρτη μου. Δεν αξίζει έτσι...

»Όσο για την όποια κοινωνική και πολιτική στράτευση, αυτή είναι συχνά υπαρξιακά απελευθερωτική. Ζούμε στο παρόν αλλά οραματιζόμαστε το μέλλον! Δεν γίνεται να ζήσω διαφορετικά. Ο δάσκαλος, είτε διδάσκει παιδιά είτε ενήλικες, προετοιμάζει ένα καλύτερο μέλλον. Όταν μαθαίνουμε, καταλαβαίνουμε τον κόσμο. Συχνά οι γνώσεις μάς κάνουν να θέλουμε να τον αλλάξουμε - μήπως αυτή η φράση σάς θυμίζει το μπρεχτικό θέατρο; Όλη η έρευνά μου για τις θεατρικές τεχνικές στη διδασκαλία των ξένων γλωσσών συνδέονται με αυτή τη θεωρία.

»Αποφάσισα να γίνω δάσκαλος όταν ήμουν στο Δημοτικό. Αυτό μάλιστα έγινε παράλληλα με την πρώτη μου μεταφυσική κρίση, όταν ανακάλυψα την ύπαρξη του θανάτου. Ο καθηγητής εκτίθεται στην τάξη που είναι και θεατρική σκηνή! Όσο για τις ευρωεκλογές, δε μου φάνηκε καθόλου παράξενο που μου ζητήθηκε να είμαι υποψήφιος. Δεν έπρεπε να πάρω κι εγώ τον λόγο; Καιρός ήταν!

»Ναι, θα ήθελα να εκλεγώ ευρωβουλευτής. Δεν είμαι επαγγελματίας πολιτικός. Δεν έχω πλάνο καριέρας. Θα παραμείνω πάντα ένας μαχητής. Οι σύντροφοι κι οι εκλογείς θα αποφασίσουν. Από την εκλογική μου περιπέτεια αποκόμισα μόνο γνώσεις κι αγάπη. Οι δυσκολίες, τα λάθη, οι παγίδες είναι στο πρόγραμμα. Ποτέ δεν πίστεψα ότι η ζωή είναι ένα ήρεμο ποτάμι. Έχω δεχτεί άπειρα χτυπήματα κάτω από τη μέση. Σιγά μην κλάψω, σιγά μη φοβηθώ.

»Μου αρέσει πολύ η λέξη γραφιάς. Δεν ξέρω αν είμαι συγγραφέας. Όταν φεύγει το γραπτό, σε αφήνει - είναι ένα ζωντανός χωρισμός. Το κάθε έργο είναι αυτόνομο και ζει τη ζωή του: ας μου επιτραπεί ο παραλληλισμός με τα παιδιά που δεν ανήκουν στους γονείς. Γι’ αυτό ίσως τα ερωτηματικά και τα θαυμαστικά με κάνουν να νιώθω ελεύθερος, γιατί αφήνονται στον αναγνώστη. Ίσως και γιατί ο χειμαρρώδης λόγος μου κρύβει και μιαν ανασφάλεια ή και μια δόση υστερίας, με την έννοια άλλοτε ενός μη ελεγχόμενου ενθουσιασμού ή και μιας απέχθειας στην απολυτότητα και στους ξερόλες. Ίσως και να χρειάζεται λιγότερη τόλμη έτσι. Πάντως, ως καθηγητής, αλλά και ως ενεργός πολίτης, έχω αναλάβει τις ευθύνες μου για όσα λέω και πράττω. Η έκθεσή μου στο βλέμμα των άλλων δεν είναι καινούρια υπόθεση. Αρκεί να μη γίνεται επίδειξη κι εύκολη εξομολόγηση χάριν εντυπωσιασμού. Η τελεία, και μάλιστα η τελεία και παύλα, μού θυμίζει αυταρχική συμπεριφορά και κλείσιμο. Μια ταφόπλακα καμιά φορά. Όταν πεθάνω, ας βάλετε όλοι εσείς οι φίλοι μου την τελεία...».

Τελικά, Αριστερά δίχως ερωτηματικά και θαυμαστικά υπάρχει; «Είδατε πώς όλα ενώνονται γλυκά; Τα θαυμαστικά της παιδικής ηλικίας, όταν ανακαλύπτουμε τον κόσμο, και τα ερωτηματικά των ενηλίκων, σαν ερχόμαστε αντιμέτωποι με το μυστήριο του θανάτου. Είναι δυνατόν λοιπόν να μην παλεύουμε για έναν καλύτερο κόσμο, να μην παλεύουμε για την επικράτηση της ανθρωπιάς, της αγάπης και του σεβασμού; Είναι δυνατόν να στοχεύουμε στον πλουτισμό και στο θεαθήναι; Όπλο μας είναι πάντα το χιούμορ. Η τραγικότητα της ζωής απεχθάνεται τις γελοιότητες - η κλάψα δεν βοηθά! Το χιούμορ είναι το όπλο των αδύναμων. Είμαστε όμως δυνατοί γιατί έχουμε επίγνωση των αδυναμιών μας.

»“Πολεμάμε και τραγουδάμε” είναι το καλύτερο σύνθημα. Θα πρόσθετα: και χορεύουμε! Χιούμορ και μεράκι! Ας ακολουθήσουμε το παράδειγμα όσων έγραψαν καταπληκτικά ποιήματα στη Μακρόνησο. Δεν είμαι πια νέος, αλλά όταν ακούω κάποια τραγούδια, σηκώνομαι από το γραφείο και χορεύω ή άλλοτε φωνάζω συνθήματα στο σαλόνι μου όταν παρακολουθώ την απευθείας μετάδοση μιας πολιτικής εκδήλωσης. Ίσως είμαι λίγο τρελός. Ίσως πάλι έχω επίγνωση των άσχημων πλευρών της ζωής και δεν με τρομάζουν πια. Πεισμώνω μόνο και παλεύω καλύτερα».

• INFO

Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει την Τρίτη 12/04, στις 19.00, στο «Σπούτνικ» (Κεραμεικού 46 και Μυλέρου, Μεταξουργείο). Θα μιλήσουν οι: Πόλυ Κρημνιώτη (δημοσιογράφος «Αυγή»), Σοφία Μούτσου (φιλόλογος), Τζένη Αρσένη (σκηνοθέτρια, δραματουργός), η γράφουσα και ο συγγραφέας. Αποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσουν η Μαρουλίνα (αφηγήτρια) και η Κατερίνα Ξαναλάτου (ηθοποιός).

[email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Δεν τη θέλω την κανονικότητά τους»
Ο Ντιντιέ Εριμπόν, φιλόσοφος, καθηγητής Κοινωνιολογίας μιλά στην «Εφ.Συν.» για την περίοδο της πανδημίας και τις αλλαγές που φέρνει σε κοινωνικό επίπεδο.
«Δεν τη θέλω την κανονικότητά τους»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο ενοχλητικός κ. Αλτουσέρ
Οι εκδόσεις «Εκτός Γραμμής» εξέδωσαν πριν από λίγες εβδομάδες ένα σπάνιο βιβλίο του, με τον περίεργο τίτλο «Το υπόγειο ρεύμα του υλισμού της συνάντησης». Πρόκειται για κείμενα που γράφτηκαν από έναν εκ των...
Ο ενοχλητικός κ. Αλτουσέρ
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Ο ένοπλος αγώνας γνώρισε μια θλιβερή ήττα»
Ο συγγραφέας Στεφάν Οσμόν, όταν ήταν φοιτητής, επηρεασμένος από τον Μάη του ‘68, συμμετείχε ενεργά στα κινήματα του ένοπλου αγώνα της Ακρας Αριστεράς. Αργότερα, διετέλεσε στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών...
«Ο ένοπλος αγώνας γνώρισε μια θλιβερή ήττα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η παρακαταθήκη ενός αιρετικού
Η «Εκμηδένιση» του Μισέλ Ουελμπέκ είναι μια ιστορία πολιτική, προσωπική και οικογενειακή που αναφέρεται στην κοινωνική κατάσταση και την εξέλιξη των ηθών και ταυτόχρονα στην ενδοσκόπηση της ανθρώπινης...
Η παρακαταθήκη ενός αιρετικού
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα οστά της μνήμης
Η Κατερίνα Παούρη που πρόσφατα διακρίθηκε από τον ΟΗΕ για μια διαφορετική ιστορία για το γνωστό παραμύθι της Χιονάτης, επιστρέφει με την πρώτη ποιητική συλλογή με τίτλο «Τα οστά της μνήμης.
Τα οστά της μνήμης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με καταγωγή από τη Μαριούπολη
Η συγγραφέας Νατάσα Βόντιν με το αυτοβιογραφικό της βιβλίο καταθέτει περισσότερο το χρονικό και τη μαρτυρία του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου παρά μία απλή παράθεση γεγονότων ζωής.
Με καταγωγή από τη Μαριούπολη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας