• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.8°C / 30.6°C
    4 BF
    29%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.6°C / 31.6°C
    2 BF
    53%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.9°C / 33.3°C
    2 BF
    37%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.9°C / 28.1°C
    1 BF
    50%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 29.6°C
    4 BF
    39%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.6°C / 28.0°C
    0 BF
    60%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.4°C
    1 BF
    38%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    2 BF
    21%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.1°C / 27.7°C
    5 BF
    51%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.9°C / 26.2°C
    4 BF
    61%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.4°C / 24.8°C
    6 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.1°C / 25.7°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    0 BF
    70%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 29.0°C
    0 BF
    44%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.7°C / 28.4°C
    1 BF
    33%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    26°C 26.0°C / 26.8°C
    4 BF
    61%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.0°C / 29.9°C
    4 BF
    26%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.3°C / 28.3°C
    0 BF
    43%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.7°C / 28.4°C
    2 BF
    32%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.6°C / 24.6°C
    1 BF
    68%

Μπέργκχοϕ, 1939. Από αριστερά, Φραντς ϕον Πάπεν, Aλμπερτ Σπέερ, Χίτλερ, Χέρμαν Eσερ, Βάλτερ Φουνκ και Aλϕρεντ Ρόζενμπεργκ

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο σκοτεινός κύκλος του Φύρερ, πριν και μετά

  • A-
  • A+
Oλα τα μέλη της «αυλής» αρνούνταν πως γνώριζαν κάτι για τα εγκλήματα του ναζιστικού καθεστώτος.

Από το ξεκίνημα του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου οι Σύμμαχοι είχαν ενδιαφερθεί για την κορυφή του εγκληματικού καθεστώτος, τον Χίτλερ και για όλα τα πρόσωπα των στενών συναναστροφών του στο Βερολίνο και στο Ομπερζάλτσμπεργκ.

Πριν από την εισβολή των αμερικανικών δυνάμεων στη Γερμανία, το Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών είχε ακριβείς πληροφορίες για τον «inner circle» του Φύρερ, παρότι τα μέλη της «αυλής» ήταν σχεδόν άγνωστα στη γερμανική κοινή γνώμη.

Την άνοιξη του 1945 οι Αμερικανοί ήταν σε θέση να κάνουν συλλήψεις συγκεκριμένων ατόμων και ανακρίσεις για να εξακριβώσουν εάν ο Χίτλερ ζούσε ενδεχομένως ή είχε τραπεί σε φυγή. Παράλληλα, η αντικατασκοπεία του σοβιετικού στρατού έκανε έρευνες για τους ακολούθους του Χίτλερ στο περικυκλωμένο Βερολίνο και, όσους συνέλαβε, τους μετέφερε στη Μόσχα ως «Ηγετική Ομάδα του Ράιχ».

Με εξαιρέσεις, όπως του Αλμπερτ Σπέερ, τα μέλη της «αυλής» περιέπεσαν περίπου στη λήθη. Οσοι στα τέλη Απριλίου του 1945 διέφυγαν από το μπούνκερ της καγκελαρίας ή εγκατέλειψαν το Μπέργκχοφ αντιμετώπισαν automatic arrest, στρατόπεδα περιορισμού, ανακρίσεις από αξιωματικούς των Συμμάχων, ποινικές δίκες και Ειδικά Δικαστήρια αλλά και αποναζιστικοποίηση. Ομως, όπως δείχνει η Γκερτεμάκερ, παραδόξως ισχυροποιήθηκαν.

Heike B. Görtemaker: Η αυλή του Χίτλερ, Ο στενός κύκλος του Φύρερ στο Τρίτο Ράιχ και μετέπειτα, Μετάϕραση: Γιάννης Κέλογλου, Εκδόσεις Gutenberg, 2021

Το πρώτο βιβλίο της ιστορικού Χάικε Γκερτεμάκερ ήταν το «Eva Braun: Life with Hitler». Το «Η αυλή του Χίτλερ», με άγνωστα έως σήμερα ντοκουμέντα, είναι μια αφήγηση λεπτομέρειας για τον πυρήνα του ναζισμού.

Η Γκερτεμάκερ περιγράφει τα προσωπικά, τα πολιτικά κίνητρα και τις σχέσεις των ατόμων του στενού κύκλου, δείχνοντας ότι ο Χίτλερ δεν έδρασε ως «παρανοϊκός της ιστορίας» ή ως «μοναχικός ηγέτης», όπως συνήθως παρουσιάζεται. Και, ναι μεν το εθνικοσοσιαλιστικό σχέδιο κατέρρευσε με την ήττα του Τρίτου Ράιχ και την αυτοκτονία του στις 30 Απριλίου 1945 στο μπούνκερ της καγκελαρίας, όμως, με ζώντες τους περισσότερους από τους έμπιστους συνεργάτες του.

Οι περισσότεροι τους θεωρούσαν υποτιμητικά «σοφεράντζες» του Χίτλερ, «συρφετό μικροαστών και ημιεγκληματίες τραμπούκους». Οι ίδιοι παρέμειναν στο ημίφως. Ωστόσο, από τη στιγμή που «πέθανε ο Φύρερ, λύθηκε ο όρκος, ο καθένας τώρα για τον εαυτό του», φρόντισαν με εσωτερική συμφωνία, και τηρουμένων των κανόνων της αυτοπροστασίας, να ζήσουν και να διατηρήσουν τη μνήμη του.

Με βάση τη μεταγενέστερη απομνημονευματογραφία, τα μέλη του στενού κύκλου του Χίτλερ συνέχισαν να εκπροσωπούν μια ορκισμένη κοινότητα, της οποίας ο κοινός παρονομαστής ήταν ο απόλυτος αντισημιτισμός. Οι ίδιοι ωφελήθηκαν από την αμετακίνητη στάση τους να παρουσιάζουν δημοσίως τον Χίτλερ ως «ενσάρκωση του κακού».

Ο Aλμπερτ Σπέερ, ο Γιόζεϕ Γκέμπελς και ο Καρλ Χάνκε (στη φωτογραφία άκρη δεξιά) στα εγκαίνια του κτιρίου της Διοικητικής Περιφέρειας του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος στο Βερολίνο, 1932

Για παράδειγμα, η γραμματέας του Χίτλερ, Τράουντλ Γιούνγκε –οι αναμνήσεις της οποίας το 2004 συμπεριλήφθηκαν στην ταινία «Η πτώση» του Μπερντ Αϊχινγκερ–, αισθανόταν ότι μέχρι το τέλος βρισκόταν στο «τυφλό σημείο» της ιστορίας του «ακατονόμαστου» Χίτλερ και των εγκλημάτων του. Παρ’ όλα αυτά, τα μέλη του «magic circle», όπως τον αποκάλεσε ο Ιρβινγκ, πέρα από τη διαχείριση του παρελθόντος, είχαν τη δυνατότητα να επηρεάσουν πολιτικές εξελίξεις στη Δυτική ή στην Ανατολική Γερμανία και να αποκτήσουν με «συγκαλυμμένο οπορτουνισμό» μια «ζωή μετά το τέλος».

Μετά τον όλεθρο, έγιναν περιζήτητοι θεσμικοί συνομιλητές της παιδευτικής αποναζιστικοποίησης την περίοδο 1945-1949, πολλών δημοσιογράφων και ιστορικών. Από τους τελευταίους, αρκετοί συμπαραστάθηκαν στα μέλη της «αυλής» κατά τη σύνταξη των ιστορικών μαρτυριών τους. Οι μαρτυρίες τους υπήρξαν μνημεία φορτισμένων ιστοριών προσωπικής απενοχοποίησης, της «υπέροχης ζωής δίπλα στο αφεντικό», συσκότισης, ψεμάτων και στερεοτυπικής αποστασιοποίησης από τους στόχους και τις πολιτικές του Χίτλερ.

Για παράδειγμα, ο Αλμπερτ Σπέερ στα απομνημονεύματά του, που έγιναν μπεστ σέλερ, παρουσίασε τον Χίτλερ ως «Μεφίστο» από τον οποίο κατακυριεύτηκε. Κατάφερε να αποκτήσει το φωτοστέφανο του εξαπατημένου, αρνούμενος μέχρι τέλους ότι γνώριζε κάτι για το Ολοκαύτωμα. Αργότερα έγινε μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος και πέθανε το 1981 κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού στο Λονδίνο.

Η Γκέλι Ράουμπαλ σε καϕέ με τον Γκέμπελς και τον Χίτλερ γύρω στο 1930

Στο βιβλίο της η Χάικε Γκερτεμάκερ έκανε ταυτόχρονα πολλά πράγματα. Καθώς ο μύθος της «Ωρας Μηδέν», της εξάλειψης κάθε ναζιστικού ίχνους από τη ζωή της Γερμανίας, έχει προ πολλού καταρρεύσει, άνοιξε άγνωστες πηγές, αποδόμησε τον μύθο του «μοναχικού Φύρερ», ερεύνησε τον «στενό κύκλο» στις φάσεις του, ερεύνησε τον «κύκλο» χωρίς τον «ηγέτη» και τη δικτύωση της «αυλής» μετά το 1945, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των γυναικών, στην πανίσχυρη Μάγκντα Γκέμπελς, στην αδελφή του Νίτσε, στην κόρη του Βάγκνερ και στις πολύ νεαρές ερωμένες του «Φύρερ»: από την ανιψιά του μέχρι την Εύα Μπράουν.

Κυρίως, έδειξε ότι «η ζωή μετά τον Χίτλερ στη Γερμανία έμοιαζε να αντικατοπτρίζεται εν πολλοίς στον αυτοπροσδιορισμό των παλαιών πιστών επιζώντων ακολούθων του». Η «αυλή» του Χίτλερ με την όλη δράση της φρόντισε να διατηρηθεί «ζώσα» η σκιά του στη μεταπολεμική Δυτική Γερμανία που, από την εποχή του Κόνραντ Αντενάουερ, ήθελε να κλείσει το κεφάλαιο της αποναζιστικοποίησης και, κυρίως, να ξεχάσει: να σβήσει από τη μνήμη τον όλεθρο που έσπειραν οι ναζί.

Βέβαια, δικαιώνονται οι καταληκτικές σκέψεις του Καμί στην «Πανούκλα», μια και σήμερα οι χιτλερικές σημαίες δείχνουν ότι ο ναζισμός, δυστυχώς για την Ευρώπη, έχει ξεπεράσει τα όρια του χωροχρόνου της Γερμανίας του 1933-1945.

Διαβάστε τις υπόλοιπες Βιβλιοαναγνώσεις παρακάτω:

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Φως στην Ιστορία από έναν αυτόπτη μάρτυρα
Ο Δημήτρης Φωτιάδης στο νέο του βιβλίο για την Μικρασιατική Καταστροφή αξιολογεί σωστά, συμπεραίνει δίχως να αυθαιρετεί, βεβαιώνει παραθέτοντας χρήσιμα τεκμήρια και εξηγεί με σημειώσεις, αναφορές, παροράματα,...
Φως στην Ιστορία από έναν αυτόπτη μάρτυρα
ΝΗΣΙΔΕΣ
H Ελληνική Επανάσταση και η σημασία της
Στο νέο του βιβλίο ο Αλέξης Ηρακλείδης ασχολείται με τις ελληνοαλβανικές σχέσεις, στο «Βορειο- ηπειρωτικό», στην ελληνική μειονότητα στην Αλβανία και στο ακανθώδες ζήτημα των Τσάμηδων.
H Ελληνική Επανάσταση και η σημασία της
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αριστερά σημαίνει ανιδιοτέλεια
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος επιστρέφει στο προσκήνιο με το 20ό βιβλίο του, εστιάζοντας στους αντάρτες και στις αντάρτισσες που αντιστάθηκαν στις δυνάμεις Κατοχής από τις γραμμές του ΕΛΑΣ.
Αριστερά σημαίνει ανιδιοτέλεια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας
Η αλήθεια της γλώσσας που χρησιμοποιεί ο Α. Λιάκος, η σωστή χρήση της και ο σεβασμός που την αντιμετωπίζει, κάνουν συμμέτοχους τους αναγνώστες στην κατανόηση της ιστορικής αφήγησης.
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο του…
Το νέο βιβλίο του Μαραγκόπουλου «Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο, τόποι και γλώσσες στο Ulysses του Τζέιμς Τζόις» είναι άλλη μια βαθιά βουτιά, από αυτές που συνηθίζει ο Μαραγκόπουλος, στα έγκατα της τζοϊσικής γραφής.
Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο του…

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας