• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.7°C / 33.5°C
    4 BF
    36%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.9°C / 32.0°C
    3 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    32°C 30.0°C / 31.6°C
    1 BF
    42%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    1 BF
    83%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    3 BF
    38%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 26.2°C / 30.0°C
    0 BF
    53%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 21.5°C / 26.4°C
    2 BF
    32%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    29°C 29.2°C / 29.2°C
    1 BF
    46%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.8°C / 30.4°C
    5 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.8°C / 32.9°C
    4 BF
    40%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 28.8°C
    5 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 26.8°C / 27.7°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 29.9°C / 29.9°C
    2 BF
    58%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.5°C / 30.9°C
    3 BF
    40%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    28°C 28.4°C / 29.5°C
    2 BF
    59%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.8°C / 29.9°C
    5 BF
    56%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 30.3°C / 33.0°C
    2 BF
    26%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 29.3°C / 29.4°C
    3 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.0°C / 30.5°C
    3 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    1 BF
    79%
ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Ξυράφι πάνω σε λάστιχο, να ένα έργο τέχνης»

  • A-
  • A+
Ο στίχος από το νέο άλμπουμ «ΕΤΙΚΑΙΕΤΙΚΑΙΤΗΚΑΙΤΗ» του ιδιοσυγκρασιακού δημιουργού ταιριάζει σε ό,τι λέει για τον συνειρμό που είναι «εχθρός του mainstream». Ο ίδιος μιλάει βέβαια και για πολλά άλλα: από τη σχέση του με τον Σαββόπουλο μέχρι αυτήν με τη Σαβίνα, τους Χειμερινούς Κολυμβητές και την τηλεόραση.

Μοναδικός, μοναχικός, ιδιοσυγκρασιακός, ασκητής: επίθετα που έρχονται στον νου για τον Μιχάλη Σιγανίδη. Μοιάζουν όμως πολύ λίγα, σχεδόν κοινοτοπίες: το ίδιο το πρόσωπο είναι τόσο πιο σύνθετο, ευφυές και συναρπαστικό, που το σκίτσο παραμένει ημιτελές.

Το νέο του ηχογράφημα (και όχι μόνο!) «ΕΤΙΚΑΙΕΤΙΚΑΙΤΗΚΑΙΤΗ», προσθέτει ακόμα μια ψηφίδα στο καλλιτεχνικό του σύμπαν και μας δίνει αφορμή για μια συζήτηση-λαβύρινθο: λογοπαικτική και γριφώδη, απελπισμένη και ξεκαρδιστική, σκέτη απόλαυση. Από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα, από το mainstream στην τηλεόραση, από τον Σαββόπουλο στον Ασλάνογλου…

● Κατέληξες να κάνεις τον δίσκο σου ανεξάρτητη παραγωγή αν και υπήρξαν σειρήνες…

Ηταν θέμα συμπεριφορικό. Εκδηλώθηκε ο τζαναμπέτης εντός μου προς τη δισκογραφική: Αντε, κουνηθείτε, έχουμε κατιτίς, δείξτε τον θαυμασμό σας έμπρακτα, όχι μόνο λιβάνισμα!

Δεν ξέρω γιατί. Είναι σαν να κινείται λίγο άνωθεν το σύστημα των επιλογών μας.

Σκέφτηκα τώρα κάτι ακραίο: τον φόνο του νεαρού φιλάθλου, που μου κόστισε πολύ. Πώς σουγιαδιάζουν ως δεξιοτέχνες, σαν να ’ναι περφόρμανς, αν το ήξερε την ώρα που το έκανε… Σε ποιο σκοτάδι του συνειδητού γίνονται αυτές οι κινήσεις;

Πήρα απόφαση να απορρίψω την πρόταση των πλουσιόπαιδων της δισκογραφίας. Ετσι, δεν έχω κανέναν να μου επιβάλλει τι θα κάνω. Και το κουπί το αντίστοιχο: όλα να πρέπει να τα διευθύνεις, τον γραφίστα, τον μοντέρ, και ύστερα το πούλημά του. Τι να κάνουμε για να πάει στα Ιωάννινα, στο Ηράκλειο, να μην είναι μόνο στην Πανεπιστημίου. Δίσκος, αυτή η χαρά, δεν γίνεται και κάθε μέρα! 10 φορές το έκανα, 63 χρόνια φούρναρης!

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

● Είπες «σε ποιο σκοτάδι». Θυμήθηκα τον στίχο του Σαββόπουλου. Του έχεις γράψει κι ένα τραγούδι...

Με ευχαρίστησε διά ζώσης, ότι είναι τιμή του. Τι είμαι γι’ αυτόν; Αυτό το ερώτημα! Συνέβη μια απίθανη συνάντηση μαζί του. Είναι συνοδηγός σε ένα αυτοκίνητο –δεν ξέρει να οδηγεί– και μια καλλίγραμμη γραμματέας-σοφερίνα τον συνοδεύει προς ένα προβάδικο στον Βοτανικό. Βγαίνει, χαιρετιόμαστε: –«Τι μου κάνεις;» –«Ζω εδώ τώρα». –«Αυτό είναι σπουδαίο!» Γυρίζει στη γραμματέα: «Γράψε το τηλέφωνο του κυρίου Σιγανίδη».

Και με ρωτάει: «Το μικρό σου;» Θυμάται ότι είμαι ο Σιγανίδης, αλλά δεν ξέρει ότι με λένε Μιχάλη, δεν έχει την οικειότητα. Καταπληκτικό δεν είναι; Προς σκέψη για το πώς είναι δομημένος ο εγκέφαλός του. Αλλά ο θαυμασμός μου και η εκτίμηση, όλη αυτή η παρακαταθήκη και το εφαλτήριο της εμπνεύσεώς μας δεν αλλάζουν ρούπι τόσα χρόνια. Εχει αυτή τη θέση σταθερά, ο πρώτος νεωτεριστής στην Ελλάδα.

● Συμφωνώ απόλυτα. Σαν να αγαπάμε ανθρώπους για κάτι που δεν είναι. Τον Σαββόπουλο τον αγαπάμε έτσι όπως είναι.

Αυτό συνέβη. Και ως ευφυής και γενναίος άνθρωπος –εγώ τον θαύμασα τότε– το ξεφορτώθηκε αυτό το κοινό, την πλέμπα που κοιτάζει μόνο μυθολογικά στοιχεία, καλολογικά, ενδυματολογικά, κρεπ παπούτσια, ο τροβαδούρος, όλο αυτό. Το τίναξε με το «Τραπεζάκια έξω», με το «Κούρεμα», απίθανη κίνηση, εξαιρετική, που απέδειξε εκείνες τις ποιότητες που θαυμάσαμε εξαρχής. Δεξιός; δεξιός. Εκεί έχω μερικούς τριγμούς. Αυτό έχει να κάνει με συμπάθεια ή όχι προς κάποιο πρόσωπο, αν θα ήσουνα φίλος-φίλος. Ισως θέλω από τις σχέσεις κάτι περισσότερο από τη θεατρικότητά τους. Νομίζω ότι χρειαζόμαστε την κουζίνα του σπιτιού, τα low chakras, για να αισθανθούμε σύνδεση πραγματική.

● Εσύ έχεις κοινό πιο περιορισμένο, αλλά τέτοιου είδους κοινό δεν έχεις. Ούτε είχες ποτέ.

Ναι, αυτό είναι η πικρή αλήθεια. Αισθάνομαι πάντοτε ότι ένας καλλιτέχνης δίνει γην και ύδωρ σε αυτό που εξαρχής, που καταρχήν και κατ’ αρχάς εχθρεύεται: το mainstream. Και μόλις γίνει mainstream ο Πορτοκάλογλου ή ο μακαρίτης ο Μαχαιρίτσας, η επαναστατικότητα καδράρεται τόσο κακόγουστα μετά… Ενας πολύ αντιπαθητικός καλλιτέχνης μπορεί να κάνει ένα τραγούδι που ενώ είναι φρικτό –που λέει ο Σαχτούρης «ήτανε όλα τόσο άσχημα, φριχτά που άρχισα να γελάω»– να παρηγορήσει έναν ερωτευμένο στο ταξί, να νιώσει αυτό που είναι η έννοια της παρηγοριάς, το να μυθολογείται, να ανήκουμε σε μια ευρύτερη μυθοπλασία.

Αλλιώς, τα πράγματα μοιάζουν περιχαρακωμένα από λίγες ανάγκες που έχουμε. Και πάντοτε είναι θλιβερό αυτό, σαν γηροκομείο: –Το πήρε το χάπι του; –Ναι, το πήρε. –Εφαγε το γιαούρτι; έχεσε; Κοιμήσου, σκάσε! –Πονάω, ο γέρος. –Σκάσε, κωλόγερε! Υστερα, με κρυφές κάμερες απολύουν τη νοσοκόμα, ο γέρος παραμένει γέρος, το γηροκομείο γηροκομείο... [Γέλια]. Πολιτική και καθημερινότητα!

● Ο τρόπος με τον οποίο σκέφτεσαι και κάνεις μουσική σε προστάτευσε από το mainstream. Δεν θα μπορούσες να χωρέσεις, και να ’θελες.

Είναι ένα ερώτημα αυτό το στοίχημα. Εφτασε να εκφραστεί στη Lyra, με τη φίλη μου Ντόρα Ρίζου. Είπε: «Γράψε ένα δίσκο με τραγούδια». Παραγωγή ωραία, με όσους μουσικούς θέλω, όπως το φαντάστηκα, ο ήχος εξαιρετικός. Οι «Μικρές αγγελίες». Ενθουσίασε συναδέλφους. Υπήρχε η αίσθηση ότι μπορούσε να παίξει στο ραδιόφωνο ένα τραγούδι του Μάλαμα και μετά ένα δικό μου, δεν θεωρούσε κανείς ότι αυτό είναι για λίγους. Γιατί η έννοια του mainstream έχει αυτό πάντα, είναι όπως ο καλλιτέχνης που δεν τον αγαπάει η οικογένειά του αλλά είναι πολύ δημοφιλής, κι έτσι σαν να παύει αυτή η βασική έλλειψη.

Οπως λέει ο χρησμός της Πυθίας: ο τρώσας ιάσεται, αυτός που σε χτύπησε θα σε γιατρέψει. Περιμένεις μόνο απ’ αυτόν να λυτρωθείς. Και ο μη mainstream, σαν κατσικάκι κι αυτός, θέλει να πιει το γάλα το επικοινωνιακό, να δοκιμαστεί εκεί. Δεν τα πήγε άσχημα ο δίσκος. Επιασαν τόπο τα καλά τραγούδια. Αλλά με έναν περίεργο τρόπο δεν μοιάζουν να ενδιαφέρουν καθόλου το εμπορικό κομμάτι της δισκογραφίας. Εμπορικό λέω ακόμα και έναν καλτ δίσκο που βγάζει η Inner Ear με μια κοπελίτσα από την Κυψέλη που τραγουδάει στα αγγλικά και μοιάζει σαν όλες τις κοπελίτσες του ντουνιά που τραγουδάνε αγγλικά.

● Δέκα άλμπουμ σε 63 χρόνια. Πώς αποφασίζεις να κάνεις ένα καινούργιο;

Αφενός υπάρχει μια έννοια δεδικασμένου: αφού έκανες έναν δίσκο και μπόρεσες να ιδρύσεις αυτή τη φόρμα εκφραστικά, θα ξανακάνεις. Η έννοια του δίσκου όπως τον λαχταρούσαμε στα δισκάδικα στη Θεσσαλονίκη, κάτι δίσκους της Atlantic με υπέροχα εξώφυλλα: ακούγοντάς τα υπήρχε ένα σπιτάκι, μια μονοκατοικία όπου κατοικεί κάποιος σημαντικός. Κάτι πολύ ζεστό εσωτερικά εκφράζει ο δίσκος.

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Να φτιάξεις μια αφήγηση με όλα αυτά που μαζεύεις καιρό: στιχάκια, μουσική, συγχρωτίζονται και φτάνουν στο σημείο της κοινής έκφρασης. Λέει ένα στιχάκι του δίσκου: «ξυράφι πάνω σε λάστιχο, να ένα έργο τέχνης». Είναι η πρώτη φορά που αισθάνθηκα λίαν καλώς, ότι συνέβη κάτι ενδιαφέρον – όχι για μια χρήση από όποιον το ακούει ή το βλέπει. Οτι μέσα σε μια ώρα μπορώ να ενσωματώσω πολλές εκφράσεις ταυτόχρονα, όχι μόνο μουσική, αλλά και λόγο, φωτογραφίες και βίντεο στο «ΕΤΙΚΑΙΕΤΙΚΑΙΤΗΚΑΙΤΗ», κάτι που ούτε εγώ το ήξερα. Είναι για πολλαπλές ακροάσεις.

● Λειτουργείς πολύ με τον συνειρμό. Και μουσικά και στιχουργικά.

Βεβαιότατα. Mainstream θεωρώ και έναν στιχουργό λαϊκών ασμάτων όχι τόσο ευπώλητο, που προσπαθεί να δώσει στίχους του σε μια εταιρεία για να τους πει ο Ρέμος. Η έννοια της επιτυχίας στην πιάτσα μας: σε θέλουνε, και υποκύπτεις στο mainstream. Η ασφάλειά του αποκλείει τον συνειρμό. Πρέπει να τον πακετάρει. Ασ’ το, θα γίνω κακός, δεν πρέπει να δίνουμε στίγμα, κανέναν να μην κρίνουμε. Γιατί αναγκαστικά πρέπει ονομαστικά να πεις: ο τάδε.

● Περί συνειρμού μιλούσαμε.

Ναι, είναι ο εχθρός του mainstream. Γιατί πακετάροντας τον συνειρμό, παύει η λειτουργία του. Τον χρησιμοποιείς μόνο εργαλειακά, για να σου φέρει την έμπνευση ενός στίχου, αλλά δεν κολατσίζεις! Γιατί το να αφεθείς στον συνειρμό έχει άλλα, που τα χάνεις έξω από την τελετή του. Είναι τελετουργία, συμβαίνει η συνθετική δουλειά με αυτοματισμό. Σαν να κάνεις οντισιόν: όπως βλέπεις πρόσωπα, το καταλαβαίνεις αμέσως ότι σου κάνει αυτός κι όχι εκείνος.

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

● Ενώ λειτουργείς με συνειρμό, το συνολικό αποτέλεσμα είναι πολύ δομημένο και συνειδητό.

Γιατί τα παντρεύω. Δεν αγνοώ το άλλο, είμαι φιλοξενούμενος κι εγώ, πώς να αγνοήσω αυτό που με έθρεψε; Ακούω πολύ τον άδικο τίτλο «κολάζ» – τον απεχθάνομαι προσωπικά. Ξεμπερδεύει κανείς λέγοντας τζαζ, κολάζ… Είναι σαν κακό τηλεπαιχνίδι αυτή η πρόσληψη. Αλήθεια είναι αυτό που λες. Ετσι παραμένει πάντοτε το ερώτημα: Τι είναι; Τζαζ μουσικός; Τι δουλειά κάνει;

● Τι δουλειά κάνεις;

Παίζω μπάσο με τη Σαβίνα Γιαννάτου.

● Και με τους Χειμερινούς Κολυμβητές.

Αλίμονο, όχι, εκείνο δεν το λέω «παίζω μπάσο». Εκεί είμαστε τα ΚΑΠΗ Κερατέας, είναι άλλη ιδιότητα [Γέλια]. Παίξαμε κάποτε για τα ΚΑΠΗ Κερατέας, αυτές οι ωραίες απογευματινές, 7 η ώρα, μαγεύτηκαν που άκουγαν τραγούδια. Τους θύμιζε κάτι παλαιότερο. Ταυτόχρονα έβλεπες και τη λειτουργία της φαρμακολογίας στους εγκεφάλους των γερόντων. Ποιος πήρε τι.

● Σαράντα χρόνια+, οι Χειμερινοί! Είναι πολλά.

Βέβαια είναι πολλά, ολόκληρη ζωή. Μια πολυκατοικία άδεια και ασυνάρτητη, που λέει ο Ασλάνογλου – αλλά όχι, είναι μια πολυκατοικία που κατοικείται, έχει απογόνους, επιγόνους.

● Τι σας κράτησε τόσα χρόνια μαζί; Μόνο εσείς και οι Rolling Stones!

Ναι, κι εμείς χωρίς πολλά λεφτά όπως οι Stones – δέλεαρ καλό για να κάθεται ο Τσάρλι Γουότς να σουφρώνει τα χείλη του εγγλέζικα! Είναι η μπαγκέτα του αρχηγού, ήταν θαυμάσιο εύρημα – ανάγκη του Αργύρη Μπακιρτζή να κρατήσει ένα όχι επαγγελματικό προφίλ του συγκροτήματος. Εχω εμπιστοσύνη μεγάλη στη δεξιότητά του τη διοικητική. Και μια αίσθηση μυστικής συγγένειας που δεν μπορείς να την εξηγήσεις. Περνάνε χρόνια και καταλαβαίνεις ότι συνέβη δυο-τρεις φορές στη ζωή σου να γίνουν συνάψεις σαν εξ αίματος – σπάνιο, όποτε συμβαίνει είναι θαυμάσιο. Στην περίπτωσή αυτή καρποφόρησε.

● Πώς αποφάσισες να έρθεις στην Αθήνα, τώρα; Αν το είχες κάνει πριν από 20 χρόνια θα πιθανολογούσα γιατί.

Υπήρχε πρόσχημα εύλογο: το WHO[’S] IS WHO[ON], εκείνο το project στη Στέγη το οποίο διηύθυνες εν τη απουσία σου! [γέλια] Επέβαλε συγκεκριμένους μήνες εργασίας και ήταν δύσκολο το πηγαινέλα. Και η Θεσσαλονίκη είχε γίνει αφόρητη σε αυτήν την πνιγηρή της παγίδα, έχεις μια αίσθηση ότι τελείωσε.

● Την έχεις ακόμα αυτή την αίσθηση;

Εχω καιρό να πάω, είναι η αλήθεια. Τη νοσταλγία μου τη φρενάρω στην ΕΡΤ3 και τοπικές τηλεοράσεις. Βλέπω πάρα πολλή τηλεόραση, ξέρω ποιος οίκος ντύνει την Τζένη Θεωνά, οτιδήποτε υπάρχει ως πληροφορία. Την πληροφορία-σκουπίδι, όλο αυτό το trash για τον εγκέφαλό μου. Γεμίζεις με όλη αυτή τη χημεία. Εχω φίλους που έχουν να δουν τηλεόραση τριάντα χρόνια, αρνούνται. Αλλά για μένα, πέρα από καταπληκτικό drug, υπέροχο, πάμφθηνο, νόμιμο –σαν ζάναξ είναι η τηλεόραση–, έχει και καλά προγράμματα. Καλά σενάρια, καλά παιξίματα – δεν το λέω ως τεχνοκρίτης, το λέω ως ασθενής.

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής


📌 Το «ΕΤΙΚΑΙΕΤΙ ΚΑΙΤΗΚΑΙΤΗ» του Μιχάλη Σιγανίδη βρίσκεται στην Αθήνα στο Music Corner (Πανεπιστημίου 56), στη Θεσσαλονίκη στον Λωτό (Σκρα 7), στο Stereodisc (Αριστοτέλους 4) και στις εκδόσεις Oblik (Σπανδωνή 29), και στα τηλέφωνα 6977125250 και 6973908986

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Επιτέλους, βγήκαν και τα τραγούδια της παράστασης!
Τα τραγούδια δρουν καταλυτικά σε μια ήδη θυελλώδη παράσταση, ενώ στέκονται και μόνα τους με το πικρό χιούμορ, τον έξυπνο στίχο και τη διαχρονικότητα της θεματικής τους.
Επιτέλους, βγήκαν και τα τραγούδια της παράστασης!
ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ
Δισκοκριτική: Black Midi, Neil Young, Jack White, Mazoha
Νέο σούπερ άλμπουμ για τους Black Midi ορμώμενοι από την ανάγκη τους να μην μπαίνουν σε καλούπια, ο κιθαριστικός Neil Young, δεύτερο άλμπουμ μέσα στη χρονιά για τον πολυπράγμονα της μουσικής Jack White και η...
Δισκοκριτική: Black Midi, Neil Young, Jack White, Mazoha
ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ
Δισκοκριτική: Various Artists - Ost, Mihalis Kalkanis Group, Porcupine Tree, Regina Spektor
Αγαπημένοι καλλιτέχνες διασκευάζουν τραγούδια του Elvis Presley για την ταινία που κυκλοφόρησε, το νέο άλμπουμ του Mihalis Kalkanis Group, η μεγάλη επιστροφή των Porcupine Tree και η νέα δουλειά της Regina...
Δισκοκριτική: Various Artists - Ost, Mihalis Kalkanis Group, Porcupine Tree, Regina Spektor
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ανανεώνουμε τις ουτοπίες μας για να σωθούμε
Η επικείμενη κυκλοφορία του δίσκου «Αινίγματα» σε μουσική του Γιώργου Καζαντζή και ερμηνεία του Παντελή Θαλασσινού μας δίνει την ευκαιρία να μιλήσουμε με τον στιχουργό του άλμπουμ Κώστα Φασουλά.
Ανανεώνουμε τις ουτοπίες μας για να σωθούμε
ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ
Δισκοκριτική: Florence + The MaCHINE, The Smile, Lia Hide, Desert Monks
Επιστροφή με ένα δυναμικό άλμπουμ για τους Florence + The Machine, έντονα στοιχεία από Radiohead στον δίσκο των The Smile, και δύο νέα άλμπουμ από ελληνικά συγκροτήματα με dark pop και ψυχεδελική ροκ διάθεση.
Δισκοκριτική: Florence + The MaCHINE, The Smile, Lia Hide, Desert Monks

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας