• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    31°C 26.4°C / 33.8°C
    3 BF
    43%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 26.9°C / 31.2°C
    4 BF
    59%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    33°C 31.0°C / 34.9°C
    3 BF
    42%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.9°C / 31.9°C
    5 BF
    22%
  • Αλεξανδρούπολη
    Θύελλα με ασθενείς βροχοπτώσεις
    23°C 22.9°C / 25.7°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    26°C 26.2°C / 32.0°C
    2 BF
    48%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    28°C 28.4°C / 28.4°C
    3 BF
    30%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.7°C / 30.7°C
    3 BF
    31%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 27.5°C
    2 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    30°C 28.5°C / 29.9°C
    4 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 26.8°C
    4 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 23.5°C / 26.7°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    31°C 30.9°C / 30.9°C
    3 BF
    62%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 28.4°C / 30.9°C
    4 BF
    40%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    30°C 27.5°C / 30.5°C
    3 BF
    43%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 27.8°C / 28.2°C
    4 BF
    57%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    31°C 27.3°C / 34.0°C
    2 BF
    31%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 24.3°C / 26.0°C
    2 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.6°C / 28.7°C
    3 BF
    78%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.8°C / 27.8°C
    4 BF
    32%
ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Με εκπλήσσει το πόσο θεραπευτικό είναι το θέατρο

  • A-
  • A+
«Μόνο αν οι άνθρωποι δημιουργήσουν μια ασπίδα, θα φτάσουμε σ’ ένα αποτέλεσμα που θα το χαρεί το κοινό» σημειώνει η ταλαντούχα ηθοποιός.

Η Μαίρη Μηνά ανήκει στις ηθοποιούς που έκαναν αίσθηση ήδη από την πρώτη τους εμφάνιση. Είναι φανερό πως διαθέτει αρετές που κάνουν σκηνοθέτες και κοινό να μην μπορούν να πάρουν τα μάτια τους από πάνω της: ταλέντο, τεχνική, εκρηκτική ενέργεια, αφοσίωση στο θέατρο, ομορφιά και μια φυσική ευγένεια που κερδίζει τόσο τον θεατή, όσο και τον συνομιλητή της.

Αυτό ήταν και το κυρίαρχο στη συζήτησή μας με αφορμή το «Αμαντέους» του Πίτερ Σάφερ, τη νέα παράσταση όπου παίζει εδώ και λίγες μέρες: η ευγένεια στη διατύπωση, αλλά και η σεμνότητα, ο ενθουσιασμός και το πάθος για το θέατρο, όπου οδηγήθηκε από μονοπάτια μάλλον ασυνήθιστα.

● Να ξεκινήσουμε από την αρχή. Τι σας έφερε στο θέατρο;

Μπήκα λίγο από σπόντα. Ηθελα να κάνω δραματοθεραπεία. Η ανάγκη μου να δω εκ των έσω πώς λειτουργεί μία θεατρική ομάδα με έφερε στο Ωδείο Αθηνών. Και αυτό άρχισε να με γοητεύει όλο και περισσότερο. Ξεχάστηκα μέσα στη διαδικασία, άφησα τον φακό του παρατηρητή και μπήκα πιο βαθιά. Ετσι οδηγήθηκα πρακτικά, αν και υπάρχει κάτι πιο υποσυνείδητο: η ανάγκη να εμπλακώ με κάτι που ξεκολλάει από την πραγματικότητα και πηγαίνει σε άλλους δρόμους.

● Τι μας σπρώχνει να αναζητήσουμε έναν δρόμο που, όπως είπατε, φεύγει από την πραγματικότητα;

Ισως το αβάσταχτο του να ζεις γενικότερα, να βιώνεις την πραγματικότητα γυμνή. Υπάρχει η ανάγκη για όνειρο, για ονειροπόληση, για βλέμμα σε κάτι πιο φωτεινό. Το θέατρο μπορεί να το κάνει όπως τίποτε άλλο. Οχι μόνο στους ανθρώπους που ασχολούνται, αλλά και στους ανθρώπους που το αγαπούν και το παρακολουθούν.

Σε βάζει σε μια διαδικασία να οραματίζεσαι - και το όραμα είναι η εκκίνηση για την πραγμάτωση. Είναι πολύ δυσβάσταχτο να ζεις το απογυμνωμένο, θέλεις με κάτι να το ντύσεις και να το φροντίσεις όλο αυτό που ονομάζεται ζωή.

©ElinaGiounanli

● Οπως λέει ο Σεφέρης: Κι αν σου μιλώ με παραμύθια και παραβολές είναι γιατί τ’ ακούς γλυκότερα. Ασχοληθήκατε πάντως με τη δραματοθεραπεία, όχι;

Με μια φίλη που είχε τελειώσει και αυτή θεατρολόγος και νηπιαγωγός, κάναμε σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, για το πώς να ενταχθεί το θεατρικό παιχνίδι στην εκπαιδευτική διαδικασία. Ηταν πολύ ωραία εμπειρία. Το θέατρο σε εξωθεατρικές συναντήσεις έχει μεγάλο ενδιαφέρον.

Οταν οι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται για το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, αλλά για την ουσία της διαδικασίας, έχει βαθιά συγκινητικές διαστάσεις το ποια είναι τα αιτήματά τους. Δεν θα σταματήσει ποτέ να με εκπλήσσει το πόσο θεραπευτικό μπορεί να είναι το θέατρο.

● Εχετε δουλέψει και με εξαρτημένα άτομα;

Ναι, στη Βιέννη ως εξωτερικός παρατηρητής και αξιολογητής ενός κέντρου απεξάρτησης. Ηταν πολύ ισχυρή εμπειρία. Αργότερα έγινε και πολύ μεγάλος οδηγός για την πρώτη μου παράσταση, το «Με λένε Εμα». Είπα, τι ωραία! Ολες οι διαδρομές που έχω διαγράψει ενώνονται και φτιάχνουν ένα κανάλι συγκεκριμένο για να προσεγγίσω αυτό τον ρόλο.

● Η Εμα που δεν τη λένε Εμα, έτσι;

Η ηρωίδα τού «Με λένε Εμα» συνεχώς διάλεγε ονόματα από λογοτεχνικά έργα. Ενώ είχα βρει από πού τα διάλεξε όλα, το Εμα δεν το είχα ανακαλύψει. Ηταν από τη «Mαντάμ Μποβαρί». Εκλεισε κι αυτός ο κύκλος.

● Στη μέχρι τώρα πορεία σας στο θέατρο έχετε συνεργαστεί με σκηνοθέτες πολύ διαφορετικούς. Ο δικός σας δρόμος ποιος είναι; Τι είναι αυτό που ψάχνετε;

Οσο κι αν ενδεχομένως ακούγεται κλισέ, αυτό που με αφορά περισσότερο είναι η συνάντηση με τους ανθρώπους. Δεν με ενδιαφέρει να κάνω θέατρο για το θέατρο, για μια παράσταση που θα πάει καλά ή όχι. Αυτό το διάστημα της ζωής μου θα συνομιλήσω επί της ουσίας με μια παρέα ανθρώπων και θα κληθώ να εξωτερικεύσω κάτι ιδιωτικό και να το κάνω συλλογικό. Αν δεν υπάρχει ένα δίχτυ προστασίας, δεν έχει νόημα, γιατί δεν θα φτάσεις ποτέ σε κάτι βαθύτερο. Δεν θα εκτεθείς, δεν θα δοκιμάσεις, δεν θα στείλεις ένα βέλος πιο βαθιά. Θα παραμείνεις σε κάτι επιφανειακό.

Μόνο αν οι άνθρωποι δημιουργήσουν μια ασπίδα, ότι προσπαθούμε μαζί και είμαστε όλοι ασφαλείς, ούτε θα σε κρίνω, ούτε θα σε βιάσω ώστε να κάνεις κάτι. Αν αυτή η συνάντηση φτιάξει ένα αποτέλεσμα που θα το χαρεί το κοινό και θα μετατοπιστεί, τότε η χαρά είναι διπλή. Είναι οι άνθρωποι και τίποτα άλλο. Οταν ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος μου πρότεινε να είμαι στο «Αμαντέους», στην αρχή είπα: Δεν ξέρω αν θέλω να το κάνω με όλα αυτά που συμβαίνουν. Και μετά λέω: Τι κάνω; Εγώ με αυτόν τον άνθρωπο συνομιλώ, τον αφουγκράζομαι, έχει μια αδιανόητη ευγένεια και ένα όραμα, μια τρέλα κι ένα χιούμορ που με αφορά. Θα είμαι και με τον Γιάννη Νιάρρο, θα συναναστραφώ ανθρώπους που με εμπνέουν. Τον ξαναπαίρνω τηλέφωνο και του λέω: Εκανα λάθος. Θέλω πολύ να είμαι στην παράσταση γιατί θέλω να είμαι μαζί σας.

● Οι περισσότεροι ανακαλύψαμε το «Αμαντέους» μέσα από την ταινία του Φόρμαν. Ο δικός σας σε ποια κατεύθυνση πηγαίνει;

Ο δικός μας «Αμαντέους» έχει ως όπλο αυτή την αίσθηση βαθιάς τρέλας και μαύρου χιούμορ, η οποία μπορεί να γίνει σχεδόν προκλητική. Εχουμε προσπαθήσει να φωτίσουμε το πόσο παράφωνες έμοιαζαν κάποιες συμπεριφορές και κάποιοι εγκέφαλοι σε μία εποχή που όλα ήταν πολύ καθωσπρέπει και είχαν μια βιτρίνα καλά τεθωρακισμένη.

Η παράσταση επιχειρεί να φωτίσει αυτές τις αντιφάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης που ταξιδεύουν μέσα στον χρόνο. Εχει και κάτι πολύ ονειρικό, ακριβώς γιατί η συνθήκη της μνήμης -γιατί όλα τα αφηγείται ο Σαλιέρι- μας δίνει το περιθώριο να πειράξουμε το πώς θυμάται κανείς. Αυτή η συνθήκη του απολογισμού της ζωής έχει πλάκα, γιατί δεν είναι κάτι στατικό. Οταν κανείς προσπαθεί να αναπολήσει, μπορεί να θυμάται κάτι φοβερά διογκωμένο, ενώ αν το βλέπαμε αποτυπωμένο σε φωτογραφία ή βίντεο, θα καταλαβαίναμε ότι έχει μεγάλη απόκλιση.

● Σίγουρα την ιστορία μας την ξαναγράφουμε ανάλογα με το από πού τη βλέπουμε.

Ανάλογα με το πού στεκόμαστε και ποια είναι η ανάγκη μας ξαναφωτίζουμε τη μνήμη με στοιχεία που έχουν να κάνουν με το σήμερα. Μια παιδική μνήμη, αν τη σκεφτώ τώρα, θα έχει διαφορετική αίσθηση, ακριβώς γιατί δεν μπορεί να απεμπλακεί από το πού είμαι συντονισμένη σήμερα. Μπορεί να φωτίσω τα μάτια του πατέρα μου πολύ διαφορετικά από το πώς τον σκεφτόμουν δέκα χρόνια πριν, επειδή αλλάζω και ανακαλώ κάτι στο σήμερα.

● Αυτό ισχύει και για τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε ένα έργο τέχνης, μια παράσταση.

Σίγουρα. Γι’ αυτό και είναι τρομερό το θέατρο, διότι κάθε φορά είναι διαφορετικό, και για τον καθένα. Υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια που ο καθείς μπορεί να κατανοήσει και να εκτιμήσει, αλλά σε κρατάει ενεργό το θέατρο. Σε καλεί να συμμετέχεις, είτε το θέλεις είτε όχι. Να μην είσαι πλαδαρός στον τρόπο που κοιτάζεις. Το κάνει αυτό η τέχνη, είτε εν γνώσει μας είτε εν αγνοία μας. Ακόμα κι αν δεν το καταλαβαίνουμε, κάτι μέσα μας ερεθίζεται και αυτό που κοιτάμε το αλλάζει, το μεταμορφώνει. Είναι μια δύναμη σχεδόν θεϊκή.

● Τα τελευταία δύο χρόνια στερηθήκαμε το θέατρο. Πώς λειτούργησε σε εσάς αυτό;

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Ηταν πολύ βασανιστικό. Οχι τόσο γιατί υπήρξε η παύση, όσο γιατί άρχισε να γεννιέται ένας φόβος πώς θα είναι το μετά. Ολη αυτή η διακοπή αναγκαστικά έφερε μια αίσθηση απολογισμού. Ολα αυτά τα σημεία και τέρατα που έχουν συμβεί μέχρι σήμερα και έχουν γράψει μέσα μας με τρομάζει το τι αντανακλάσεις θα έχουν και στο ίδιο το θέατρο. Αλλά αυτό έχει και μια γοητεία.

Θα υπάρξει μια στροφή, αλλά δεν ξέρεις πού θα οδηγήσει· μπορεί σε έναν γκρεμό, μπορεί σε μια απογείωση. Επειδή η Ιστορία γράφεται τώρα, μένει να φανεί τι αποτυπώματα θα αφήσει όλο αυτό. Εμπλέκομαι με μεγάλο ενθουσιασμό, αλλά έχω και μια φοβερή αγωνία αν αυτή η μετακίνηση θα πάει προς μια πλευρά φωτεινή ή αν θα πέσουμε στην παγίδα του κυνισμού. Αυτή είναι η αντίσταση που νιώθω ότι πρέπει να καταβάλω, προσωπικά και συλλογικά.

● Είχατε δασκάλους που σας επηρέασαν;

Σαφέστατα. Επί της ουσίας δάσκαλοι, που στη σχολή τρία χρόνια δίναμε μαζί πολλές μάχες. Αλλά δάσκαλοι είναι και τα βιβλία, άνθρωποι που δεν έχω γνωρίσει, αλλά έχω γνωρίσει τη δουλειά τους. Να σας πω την αλήθεια, για μένα μεγαλύτερος δάσκαλος υπήρξε η ομάδα μέσα από την οποία άρχισα να ψηλαφίζω τι σημαίνει θεατρική λειτουργία.

Μάθαινα πολλά από τους ανθρώπους με τους οποίους σπούδαζα, από τις αποτυχίες τους, από τα ευάλωτα και τρωτά τους σημεία, τα οποία με μεγάλη γενναιοδωρία -επειδή είχαμε δημιουργήσει ένα πολύ ασφαλές κλίμα- τα έδειχναν. Μου επέτρεπαν να τους παρατηρώ, και έτσι μπορούσα να καταλάβω όλη την γκάμα της ανθρώπινης λειτουργίας. Και φυσικά μου επέτρεπαν να εκδηλώσω κι εγώ όλα μου τα σκοτάδια και όλες μου τις φωτεινές πτυχές. Αυτή η παραχώρηση χώρου, το «έλα κι άνοιξε», ήταν το μεγαλύτερο σχολειό.

● Είμαι σίγουρος ότι αν σας ρωτήσω για ρόλους τους οποίους θα θέλατε να παίξετε, θα μου πείτε ότι δεν υπάρχουν.

Το μαντέψατε σωστά.

● Υπάρχουν όμως άνθρωποι με τους οποίους θα θέλατε να συναντηθείτε στο θέατρο;

Αγαπώ πολύ τον Νίκο Καραθάνο, έχει και κάτι συναισθηματικά βουκολικό σε αυτά που κάνει και βαθύ, που συντονίζεται με πολλές δικές μου προσωπικές χορδές. Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός είναι για μένα ένας αδιανόητος καλλιτέχνης και το σύμπαν που φτιάχνει έχει τεράστια γοητεία και βάθος. Ο Δημήτρης Καραντζάς έχει κάτι πολύ δικό του, μια ταυτότητα ουσιαστική. Και πολλά νέα παιδιά.

Ο Γιώργος Κουτλής, που ήμασταν μαζί στη σχολή, ήταν δυο χρόνια μεγαλύτερος, και τον συνάντησα στη Ρωσία, βλέπω ότι είναι μια στιγμή που ανθίζει και κάνει κάτι που είχαμε πολλή ανάγκη. Φέρνει μια αίσθηση ενέργειας και ανάσας στη σκηνή και μια αίσθηση παιχνιδιού που την είχαμε ξεχάσει. Υπάρχουν πολλοί με τους οποίους θα ήθελα να συνεργαστώ. Μακάρι! Τώρα το τι μου ταιριάζει, δεν ξέρω. Δεν νομίζω ότι έχω αποκτήσει ακόμη θεατρική ταυτότητα. Ακόμα πλάθω, δεν θα ήθελα κάπου να κατασταλάξω, με τίποτα. Θα ήθελα να παραμείνω ανοιχτή να αγγίζω διάφορα είδη και να εμπλέκομαι σε διαφορετικά πράγματα.

● Ο «Ορέστης» δεν ήταν η πρώτη σας Επίδαυρος, αλλά ήταν ο πρώτος μεγάλος ρόλος. Τον μύθο αυτού του θεάτρου πώς τον βιώσατε;

Ηταν συγκλονιστικό. Κλισέ και πάλι, αλλά έτσι είναι. Αυτός ο ρόλος σε αυτό το θέατρο επήλθε μετά την πανδημία, την αποχή, άρα και πολύ μεγάλη περισυλλογή. Ηταν μια επανεκκίνηση. Είχε κάτι πολύ τρομακτικό, γιατί όταν απέχει κανείς από το επάγγελμα νιώθει ότι σκουριάζει, ότι το μυαλό του έχει φύγει σε άλλα: το να ξαναμπείς στην αρένα στην Επίδαυρο είναι μεγάλο άλμα.

Υπήρχε η αγωνία: πώς επιστρέφουν στη σκηνή και δη στη σκηνή της Επιδαύρου; Ελα που αυτό το θέατρο είναι τόσο φιλόξενο και μαγικό! Δεν είναι καθόλου τυχαίο το ότι έχει υπάρξει θεραπευτικός χώρος. Ηταν γιορτή. Δεν έχω νιώσει κάτι πιο συγκινητικό στη ζωή μου. Δεν είχε μια φόρτιση συναισθηματική ακραία, αλλά είχε κάτι πολύ βαθύ, συντονισμένο και ουσιαστικό. Και δεν έχει να κάνει με την ίδια την παράσταση, αλλά με τη στιγμή και με τη συνάντηση. Τόσοι άνθρωποι μαζί, τόσα μυαλά, τόσα αιτήματα για επανασύνδεση, ήταν σαν ενεργειακός πυρήνας εκείνη τη βραδιά. Κι όταν πήγα θεατής στην Επίδαυρο το ένιωσα. Το σκέφτομαι και αλλάζουν οι παλμοί μου.

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής


? Το «Αμαντέους» του Πίτερ Σάφερ παίζεται στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά.
Διασκευή - σκηνοθεσία: Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος
Μετάφραση αρχικού κειμένου: Ελενα Καρακούλη
Σκηνικά - κοστούμια: Ολγα Μπρούμα
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Ενορχήστρωση - μεταγραφές - μουσική επιμέλεια: Δημήτρης Σιάμπος
Βοηθοί σκηνοθέτη: Αναστασία Στυλιανίδη, Δανάη Μουτσοπούλου
Διανομή: Σαλιέρι: Νίκος Ψαρράς, Αμαντέους: Γιάννης Νιάρρος, Κονστάνς: Μαίρη Μηνά, Αυτοκράτορας: Γιάννης Κότσιφας, Ρόζενμπεργκ: Γιώργος Τριανταφυλλίδης, Βαν Σβίτεν: Γιώργος Τζαβάρας, Βεντιτσέλι: Βαγγέλης Δαούσης, Βασίλης Ντάρμας.
Μουσικοί: 1ο βιολί: Κώστας Καριτζής, 2ο βιολί: Αγγελική Ποτήρη, βιόλα: Ελευθερία Τόγια, τσέλο: Αρης Ζέρβας, κοντραμπάσο: Κώστας Πατσιώτης, sound design - mίξεις: Σωτήρης Ζηλιασκόπουλος.
Πληροφορίες και εισιτήρια: ΑΜΑΝΤΕΟΥΣ | Εισιτήρια online! | Viva.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μάλλον δεν καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει δημοκρατία
Ο Γεράσιμος Γεννατάς υποδύεται τον Αντονέν Αρτώ στην παράσταση «Κόκκαλο» και μιλά στην «Εφ.Συν.» για το νέο θεατρικό εγχείρημα και τη σημερινή κατάσταση.
Μάλλον δεν καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει δημοκρατία
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Οταν στεγνώσει η ψυχή βγαίνουν τα τέρατα»
Η σκηνοθέτις και ηθοποιός αποφάσισε να ανεβάσει τη «Μήδεια» του Ευριπίδη, σαν «χάρτη με οδοδείκτες» για το πώς η βία και η οργή μπορούν να μετατρέψουν ένα θύμα σε θύτη.
«Οταν στεγνώσει η ψυχή βγαίνουν τα τέρατα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια εξαιρετική μέρα
Η Δημοκρατία του Μπακλαβά είναι ένα σύγχρονο, ελληνικό έργο με αναφορές στα όσα ζούμε, δεν ζούμε και θα θέλαμε να ζήσουμε.
Μια εξαιρετική μέρα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Κάφκα τώρα και στα Γιάννενα!
H παράσταση «Αναφορά για μια Ακαδημία», βασισμένη στο έργο του Φραντς Κάφκα και σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου ταξιδεύει σε Καβάλα, Θεσσαλονίκη και Ιωάννινα.
Ο Κάφκα τώρα και στα Γιάννενα!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας