• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.8°C / 26.8°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.6°C / 24.1°C
    3 BF
    62%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.0°C / 21.6°C
    2 BF
    80%
  • Ιωάννινα
    Ομίχλη
    15°C 14.9°C / 18.1°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    0 BF
    83%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.8°C / 23.7°C
    0 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    18°C 18.4°C / 20.1°C
    2 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.6°C / 22.6°C
    1 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    23°C 21.0°C / 24.4°C
    1 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.9°C / 21.2°C
    3 BF
    78%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.8°C / 24.4°C
    3 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.7°C / 23.7°C
    2 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    0 BF
    100%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.9°C / 22.9°C
    0 BF
    73%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.7°C / 24.9°C
    0 BF
    48%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.6°C / 21.8°C
    2 BF
    69%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 26.9°C
    0 BF
    58%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.3°C / 21.0°C
    1 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.7°C / 24.4°C
    1 BF
    73%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    2 BF
    70%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια Ελληνίδα στο θέατρο του Μπέργκμαν

  • A-
  • A+
Ο Ματίας Άντερσον κάλεσε την Ελλη Παπακωνσταντίνου να γράψει και να σκηνοθετήσει τη δική της εκδοχή της «Αλκηστης» του Ευριπίδη για το Dramaten της Σουηδίας.

Το Dramaten είναι το Εθνικό (Βασιλικό) Θέατρο της Σουηδίας. Υπήρξε ανέκαθεν το κέντρο της δραματικής τέχνης της χώρας. Σημαδεύτηκε από την παρουσία του Ινγκμαρ Μπέργκμαν, που υπήρξε επί χρόνια καλλιτεχνικός διευθυντής του. Εδώ και σχεδόν δυο χρόνια, τη διεύθυνση του Dramaten ανέλαβε ο Ματίας Αντερσον, ένας νέος άνθρωπος με σπουδαία πορεία ως σκηνοθέτης και δραματουργός.

Στο πλαίσιο της ανανέωσης της πρώτης σκηνής της χώρας, που έχει μια βαριά παράδοση στο ψυχολογικό θέατρο, ο Αντερσον αποφάσισε να ανοίξει τις πόρτες της σε διαφορετικές φωνές από άλλα είδη θεάτρου, σε άλλες χώρες και παραδόσεις. Σε αυτό το πλαίσιο κάλεσε την Ελλη Παπακωνσταντίνου να γράψει και να σκηνοθετήσει τη δική της εκδοχή της «Αλκηστης» του Ευριπίδη, μια ρηξικέλευθη δουλειά έντονα επηρεασμένη από τον φεμινισμό και το κίνημα #metoo.

Λίγες ώρες πριν από την πρεμιέρα της «Αλκηστης», βρεθήκαμε με τον διευθυντή και τη σκηνοθέτιδα στο γραφείο του πρώτου στο Dramaten, για μια συζήτηση που αποδείχτηκε συναρπαστική.

● Στην Ελλάδα από το σουηδικό θέατρο γνωρίζουμε φυσικά τον Στρίντμπεργκ, τον Μπέργκμαν, το Λαρς Νορέν, κάποιοι τον Στιγκ Ντάγκερμαν και τον Περ Ολοβ Ενκβιστ. Τι άλλο θα έπρεπε να ξέρουμε;

ΜΑΤΙΑΣ ΑΝΤΕΡΣΟΝ: Είναι ενδιαφέρον ότι όλοι οι συγγραφείς και οι σκηνοθέτες που αναφέρατε είναι πολύ έντονα συνδεδεμένοι με αυτό το θέατρο. Ολοι τους είχαν εδώ τις πρεμιέρες των έργων τους κι ο Ινγκμαρ Μπέργκμαν υπήρξε καλλιτεχνικός διευθυντής του επί πολλά, πολλά χρόνια. Είναι τα θεμέλια της σουηδικής θεατρικής παράδοσης, που χαρακτηρίζεται από τον ψυχολογικό ρεαλισμό και βασίζεται στη μέθοδο Στανισλάφσκι. Είναι κυρίως θέατρο σχέσεων, οικογενειακά δράματα· ειδικά στον Μπέργκμαν, βέβαια, όπου όλα συμβαίνουν μέσα στην οικογένεια και δεν τον απασχολεί τόσο ο εξωτερικός κόσμος. Υπάρχουν φυσικά και εντελώς διαφορετικές σχολές, που δουλεύουν σε πιο εννοιολογικές κατευθύνσεις.

Θα έλεγα πως ειδικά το Dramaten εκπροσωπούσε το θέατρο που βασίζεται στο κείμενο. Οι ηθοποιοί εδώ είναι εκπαιδευμένοι να δουλεύουν με πλήρη κείμενα, κλασικά στη μορφή τους, περισσότερο απ’ ό,τι με σύγχρονα έργα. Ομως νεότεροι σκηνοθέτες χρησιμοποιούν στη δουλειά τους και άλλες προσεγγίσεις. Από τη δεκαετία του ’60 και του ’70 υπάρχει στη Σουηδία έντονο ρεύμα πολιτικού θεάτρου, ιδιαίτερα στο Γκέτεμποργκ απ’ όπου κατάγομαι κι εγώ. Εκεί δούλευα μέχρι να αναλάβω αυτό το θέατρο. Υπήρξαν πολλές ανεξάρτητες ομάδες με δυνατή κοινωνική στράτευση.

● Καταλαβαίνω ότι αισθάνεστε το βάρος αυτής της κληρονομιάς, της παράδοσης, αλλά θέλετε και να φέρετε κάτι καινούργιο σε αυτό το θέατρο.

Μ.Α.: Ναι, σίγουρα. Είναι απολύτως απαραίτητο. Η σουηδική κοινωνία αλλάζει. Ζουν εδώ τόσο πολλοί άνθρωποι με διαφορετική καταγωγή, μετανάστες από διαφορετικά μέρη του κόσμου. Φυσικά, δεν μπορείς να μιλάς για οικογένεια μόνο με τον τρόπο που την εννοούν ο Στρίντμπεργκ, ο Νορέν ή ο Μπέργκμαν, ούτε να συνδεόμαστε μόνο με τον Θεό για τον οποίο μιλάει ο Μπέργκμαν. Αρα είναι φυσικό και το Εθνικό Θέατρο να συμπεριλάβει διαφορετικές θεματολογίες, διαφορετικές φωνές. Αυτό είναι μέρος της αποστολής μου: να φέρω ανθρώπους με διαφορετικό υπόβαθρο μέσα σε αυτό που αποτελεί τον Οίκο της Εξουσίας για το πολιτιστικό τοπίο της Σουηδίας, έχει πολλούς πόρους και είναι το κέντρο της καλής Τέχνης του θεάτρου.

Μέχρι πριν από δύο χρόνια, ήμουν στο Backa Theatre σε ένα βιομηχανικό κτίριο του Γκέτεμποργκ. Δουλέψαμε πολύ πάνω σε κοινωνικά πρότζεκτ, προσπαθώντας να εμπλέξουμε στο θέατρο νέους με διαφορετικό κοινωνικό υπόβαθρο. Οπως είναι φυσικό, αυτές τις ιδέες τις έφερα μαζί μου όταν ανέλαβα τη διεύθυνση του Dramaten. Από την άλλη, δεν γίνεται να πετάξω οτιδήποτε παλιό. Πρέπει να βρεις τρόπο να τα συνδυάσεις. Αυτό που σίγουρα μπορώ να πω είναι ότι έχουμε πραγματικά προικισμένους, εξαιρετικούς ηθοποιούς. Πρέπει να τους έχω με το μέρος μου. Χωρίς αυτούς, δεν είναι δυνατόν να επιτύχω τους στόχους μου.

● Ελλη, ήταν διαφορετικά να δουλεύεις με Σουηδούς ηθοποιούς; Είναι ένας διαφορετικός κόσμος εδώ;

ΕΛΛΗ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ: Οπως είπε ο Ματίας, είναι ένα θέατρο όπου παραδοσιακά η δουλειά τους βασίζεται στο κείμενο. Τους πήρε χρόνο να κατανοήσουν, αλλά και να επιτρέψουν στον εαυτό τους να δεχτεί ότι είναι δυνατόν να δουλέψουν κι έτσι. Οτι μπορεί να γίνει μια παράσταση όπου το κείμενο να έχει αποσπασματικότητα, και να δοκιμάσουν άλλους τρόπους για να πουν μια ιστορία, είτε πιο σωματικά, είτε με τη χρήση του ζωντανού βίντεο. Αποκτήσαμε μια κοινή γλώσσα.

Είχα γράψει το κείμενο από πριν και είχα κάποιες ιδέες που ήθελα να αναπτύξω, αλλά δουλεύω πάντα πολύ στενά με τους ηθοποιούς και δημιουργούμε την παράσταση μαζί. Εφεραν πολλή από τη γνώση και την παράδοσή τους πάνω στη δομή της οικογένειας. Γιατί στην «Αλκηστη» όλα ξεκινούν από την οικογένεια.

● Η δική σου «Αλκηστη» είναι βασισμένη στην τραγωδία. Στην Ελλάδα, δεν είναι πολύ εύκολο να δεχτούμε «πειραγμένες» εκδοχές της παράδοσής μας. Ηταν ευκολότερο να δουλέψεις πάνω στην «Αλκηστη» στη Στοκχόλμη απ’ ό,τι στην Αθήνα;

Ε.Π: Ναι, ήταν πολύ πιο εύκολο και μάλιστα σε θεσμικό επίπεδο. Στην Ελλάδα, δυστυχώς, δεν νομίζω πως το Εθνικό Θέατρο θα ήταν τόσο ανοιχτό όσο το Εθνικό Θέατρο της Σουηδίας στο να προσκαλέσει μια τέτοια δουλειά. Ηταν ευκολότερο να πάρω την ανάθεση, γιατί υπήρχε μεγαλύτερη διαθεσιμότητα. Το ίδιο ισχύει και για τους ηθοποιούς, γιατί η ιστορία της Αλκηστης είναι εντελώς άγνωστη εδώ, λίγοι τη γνώριζαν –δεν είναι σαν τον μύθο της Μήδειας, που τον ξέρουν όλοι.

Και το έργο του Ευριπίδη είναι πολύ αινιγματικό: Είναι τραγωδία; Είναι κωμωδία; Είναι για τον Αδμητο ή για εκείνη; Πώς μπορούν να μπουν μέσα θέματα όπως το #metoo και τα σημερινά ζητήματα φύλου; Είναι ένας αρκετά περίπλοκος κόσμος αυτός που προσπάθησα να δημιουργήσω μαζί τους. Εδώ προστίθεται ακόμη μια παράμετρος: η διαφορετική αντίληψη και κατανόηση των gender politics στην Ελλάδα και τη Σουηδία. Οι Σουηδοί ηθοποιοί είναι πιο ανοιχτοί στο να εμπλακούν στα ζητήματα που ήθελα να αγγίξω με την «Αλκηστη».

● Αν ένας Ελληνας ή Σουηδός σκηνοθέτης αντιμετώπιζε με τολμηρή ματιά ένα έργο του Στρίντμπεργκ ή κάτι άλλο που αποτελεί κομμάτι της θεατρικής σας παράδοσης, πόσο ανεκτικοί θα ήταν ηθοποιοί και κοινό προς αυτή τη θεώρηση;

Μ.Α: Ειδικά σε αυτό εδώ το θέατρο, έρχεται ένα παραδοσιακό, πολύ συντηρητικό κοινό. Ομως όλα έχουν γίνει. Για τον Στρίντμπεργκ, όπως και τον Σέξπιρ, υπάρχουν τόσες απόψεις, εκδοχές και παραλλαγές... Είναι μια συζήτηση που μένει διαρκώς ανοιχτή: «Γιατί να θέλετε να αλλάξετε αυτά τα υπέροχα κλασικά κείμενα; Γιατί δεν αφήνετε τον λόγο του συγγραφέα να μιλήσει μόνος του;».

Αυτή είναι, φυσικά, η παραδοσιακή αντιμετώπιση. Τέτοιος διάλογος γίνεται και μέσα στα ίδια τα θέατρα. Δεν θεωρείται πρόκληση η καινοτομία καθεαυτή. Εγώ ο ίδιος σκηνοθέτησα το 2012 το «Ονειρόδραμα» του Στρίντμπεργκ, έκανα αρκετές παρεμβάσεις κι όμως πήγε πολύ καλά. Από την άλλη, έχουμε φτάσει σε ένα σημείο όπου για τη νεότερη γενιά δεν υπάρχουν και τόσα που να είναι γνωστά σε όλους ώστε να ενοχληθούν αν κάποιος τα αλλάξει! Αλλά προφανώς κι εδώ υπάρχουν άνθρωποι που ενοχλούνται με τις παρεμβάσεις.

● Σκέφτεστε να παρουσιάσετε την «Αλκηστη» και στην Ελλάδα;

Μ.Α: Αυτό θα ήταν υπέροχο. Εξαρτάται από τις προσκλήσεις που θα υπάρξουν. Φυσικά και μπορούμε να το κάνουμε. Θα κάνουμε απόψε την πρεμιέρα, και θα δούμε τι ακολουθεί. Εχουμε σχέδια για την παράσταση. Είναι ενδιαφέρον να δούμε πώς λειτούργησαν οι Σουηδοί ηθοποιοί.

Ε.Π: Σίγουρα. Στην Ελλάδα μάλλον θα ήταν πολύ δύσκολο για το Εθνικό Θέατρο, για παράδειγμα, να προγραμματίσει μια φεμινιστική παράσταση –μια παραγωγή, τέλος πάντων, που να ασχολείται με φεμινιστικά ζητήματα σήμερα. Είναι σημαντικό να δημιουργηθεί το έδαφος για να αγγίζουμε τέτοια θέματα. Σε όλη την Ευρώπη, όχι μόνο στην Ελλάδα και τη Σουηδία, υπάρχει πολύς συντηρητισμός και είναι λίγοι οι σκηνοθέτες που αγγίζουν σύγχρονα ζητήματα που για όλους είναι καυτή πατάτα. Τα μεγάλα ιδρύματα έχουν την τάση να κινούνται συντηρητικά και να αποφεύγουν να πάρουν θέση πολιτικά. Είναι πολύ σημαντικό αυτό που έγινε, είμαι ευγνώμων.

● Βλέποντας τι έχετε προγραμματίσει ώς τώρα στο Dramaten, μπορώ να δω περίπου τον δρόμο που έχετε επιλέξει. Πώς βλέπετε το μέλλον του;

Μ.Α: Ανέλαβα τη διεύθυνση του θεάτρου πριν από ενάμιση χρόνο. Μια εβδομάδα αργότερα ξέσπασε ο Covid! Ηταν πολύ περίπλοκο να το διαχειριστώ. Τώρα είναι η πρώτη φορά που ένα μέρος του δικού μου προγραμματισμού άρχισε να συνδυάζεται με τις παλαιότερες παραστάσεις. Είναι ένα πολύ μεγάλο θέατρο με πολυάριθμο μόνιμο προσωπικό. Υπάρχουν 45 ηθοποιοί με συμβόλαια αορίστου χρόνου και κάπου 40 ακόμα, καθώς και πολλοί ακόμα εργαζόμενοι. Εχουμε πέντε σκηνές. Πρέπει να συζητήσουμε: ποιες είναι οι θεμελιώδεις αρχές αυτής της Τέχνης τη δεκαετία του 2020; Πρέπει, φυσικά, να εξελίσσεται, να παίρνει ρίσκα, να προχωρήσει τη φόρμα της πιο πέρα.

Από την άλλη, πώς είναι η σύγχρονη κοινωνία της Σουηδίας σήμερα; Πώς είναι η σύγχρονη Ευρώπη; Πώς θα μπορέσουμε να κάνουμε όσο το δυνατόν περισσότερα μέλη της σουηδικής κοινωνίας να νιώσουν πως αυτό το θέατρο είναι το δικό τους σπίτι, ότι τους αφορά; Κάνοντας επιλογές στο ποιες ιστορίες παρουσιάζουμε στη σκηνή, αλλά και στην αισθητική που χρησιμοποιούμε.

Η πολυφωνία επιτυγχάνεται ανεβάζοντας στη σκηνή όσο περισσότερες διαφορετικές οπτικές πάνω στον σύγχρονο κόσμο είναι δυνατόν. Δεν παρουσιάζουμε ένα παγιωμένο, μοναδικό αφήγημα. Φυσικά, πρέπει να έχω κοινό! Ετσι έχουμε στο ρεπερτόριο μετακλήσεις και συνεργασίες για να προχωρήσουμε την Τέχνη πιο πέρα, αλλά κάνουμε και παραστάσεις με άλλο στόχο. Απαιτείται μια ισορροπία. Δεν είναι εύκολο για ένα μεγάλο θέατρο να μην κάνει καθόλου συμβιβασμούς. Δεν μπορώ να παρουσιάσω πράγματα που ένα ευρύτερο κοινό δεν θα ήθελε καθόλου να δει.

● Τι περιμένετε από την αποψινή πρεμιέρα, από αυτό το ανέβασμα; Τι θα θεωρήσετε ως επιτυχία;

Ε.Π: Πρώτα απ’ όλα το τι θα θεωρήσω επιτυχία είναι μακροπρόθεσμο. Εγώ σε λίγο θα φύγω και η παράσταση θα παραδοθεί στους ηθοποιούς. Θα ήταν υπέροχο να επέστρεφα και να δω πώς έχει εξελιχτεί η παράσταση στο μέλλον, να διαπιστώσω πως το έργο αυτό είναι ένας κόσμος με τον οποίον παίζουν, συνεχίζουν να τον εξελίσσουν και να τον απολαμβάνουν.

Αυτό θα είναι το πρώτο επίπεδο επιτυχίας. Το δεύτερο θα έχει να κάνει με το κοινό, γιατί υπάρχει κι ένα διαδραστικό κομμάτι. Το έργο ξεκινάει πιο βίαια, αλλά τελειώνει με παιχνιδιάρικο τρόπο που εμπλέκει τους θεατές. Αυτή η ανοιχτή δραματουργία ζητάει από το κοινό να συμμετάσχει. Αν όντως μπορέσει να λάβει μέρος και να το απολαύσει, αυτό θα έκανε και μένα να το απολαύσω. Δεν είναι αυτονόητο για το σουηδικό κοινό, που από όσο έχω καταλάβει δεν είναι συνηθισμένο σε τέτοιου είδους εμπλοκή.

Μ.Α: Είναι σαν να κάθομαι σε δύο διαφορετικές καρέκλες. Προφανής επιτυχία θα είναι ο κόσμος να πει πως του άρεσε και να μείνει ευχαριστημένος. Αν απόψε η ατμόσφαιρα στο θέατρο είναι καλή, όλο και περισσότεροι θεατές θα έρθουν στην παράσταση. Ισως γραφτούν καλές κριτικές. Ως καλλιτεχνικός διευθυντής, έχω περίπου μία πρεμιέρα κάθε εβδομάδα από τότε που ανοίξαμε μετά τον Covid.

Για μένα λοιπόν είναι πιο σημαντικό να δω ποια θέση έχει μέσα στο ευρύτερο ρεπερτόριό μας και ο κόσμος να δει και να εκτιμήσει πως είμαστε ένα θέατρο ανοιχτό σε διαφορετικές οπτικές γωνίες. Ετσι κρίνω εγώ την επιτυχία. Αν το κοινό πει πως όταν πας στο Dramaten, δεν ξέρεις τι να περιμένεις. Ελπίζω να εκπλαγούν. Οχι να τους προκαλέσει σύγχυση, αλλά να πουν: «Α, αυτό δεν το έχω ξαναδεί!»

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής


? Η «Αλκηστη» σε κείμενο και σκηνοθεσία της Ελλης Παπακωνσταντίνου, βασισμένη στο έργο του Ευριπίδη, παίζεται στη Lilla Scene του Dramaten, Εθνικού Θεάτρου της Σουηδίας, από τις 2 Δεκεμβρίου. Τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι της Μαρίας Πανουργιά, η μουσική της Τζούλια Κεντ και το ζωντανό βίντεο του Παντελή Μάκκα.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μάλλον δεν καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει δημοκρατία
Ο Γεράσιμος Γεννατάς υποδύεται τον Αντονέν Αρτώ στην παράσταση «Κόκκαλο» και μιλά στην «Εφ.Συν.» για το νέο θεατρικό εγχείρημα και τη σημερινή κατάσταση.
Μάλλον δεν καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει δημοκρατία
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Οταν στεγνώσει η ψυχή βγαίνουν τα τέρατα»
Η σκηνοθέτις και ηθοποιός αποφάσισε να ανεβάσει τη «Μήδεια» του Ευριπίδη, σαν «χάρτη με οδοδείκτες» για το πώς η βία και η οργή μπορούν να μετατρέψουν ένα θύμα σε θύτη.
«Οταν στεγνώσει η ψυχή βγαίνουν τα τέρατα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με εκπλήσσει το πόσο θεραπευτικό είναι το θέατρο
Η Μαίρη Μηνά υποδύεται την Κονστάνς στην παράσταση «Αμαντέους» που ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη συνάντησή της με το θέατρο και την πορεία της μέχρι σήμερα.
Με εκπλήσσει το πόσο θεραπευτικό είναι το θέατρο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια εξαιρετική μέρα
Η Δημοκρατία του Μπακλαβά είναι ένα σύγχρονο, ελληνικό έργο με αναφορές στα όσα ζούμε, δεν ζούμε και θα θέλαμε να ζήσουμε.
Μια εξαιρετική μέρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας