• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    27°C 25.2°C / 29.0°C
    4 BF
    27%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.6°C / 29.0°C
    2 BF
    32%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 25.5°C / 30.4°C
    1 BF
    42%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.9°C / 25.9°C
    2 BF
    27%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    43%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.9°C / 27.0°C
    1 BF
    39%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 25.4°C
    1 BF
    31%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    2 BF
    22%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 20.8°C / 23.3°C
    4 BF
    63%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.9°C / 23.5°C
    2 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 23.8°C
    4 BF
    40%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.7°C / 24.0°C
    2 BF
    46%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    0 BF
    46%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    26°C 26.2°C / 26.2°C
    1 BF
    34%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    27°C 23.5°C / 28.3°C
    2 BF
    30%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 22.8°C
    2 BF
    64%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.9°C / 27.7°C
    3 BF
    15%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.1°C / 22.3°C
    2 BF
    58%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.7°C / 27.2°C
    2 BF
    56%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.7°C / 25.7°C
    1 BF
    30%
Φωτ.: Αλκης Ισχνόπουλος
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακόμη πληρώνουμε τις πληγές του γένους

  • A-
  • A+
Με τον «Αρίστο», την εμπνευσμένη και πρωτότυπη σκηνοθεσία απ’ τον Γιώργο Παπαγεωργίου και τα σπαρταριστά παιξίματα των ηθοποιών, αναστήσαμε παραστατικά στο πάλκο μιαν εποχή αβάσταχτου ζόφου στη χώρα μας.

Σημαντικό κεφάλαιο για την ιστορία της Θεσσαλονίκης αποτελούν η Φιλαρέτη Κομνηνού και ο Θωμάς Κοροβίνης.

Η γνωριμία με τη Φιλαρέτη Κομνηνού είναι επένδυση σε τράπεζα χρυσού. Το όνομά της αποτελεί εγγύηση επιτυχίας. Μένεις έκθαμβος από το εξαιρετικό ταλέντο της, τις γνώσεις, τα ψυχικά χαρίσματά της. Πέτυχε την αψεγάδιαστη διαδρομή της ζωής της με σκληρή δουλειά, αφοσίωση και συνέπεια.

Ο Θωμάς Κοροβίνης είναι «η μελωδία της ευτυχίας». Οικείος, ανθρώπινος, φιλικός με όλους. Είναι διανοούμενος και το πνευματικό έργο του αποτελεί πηγή ιστορική, με φιλοσοφική κι ερευνητική πάντα ματιά.

Η συνάντησή μας έγινε στη Θεσσαλονίκη, μέσα στο καταχείμωνο, στο διαμέρισμά μου, με τσάι, καφέ και καρυδόπιτα από τη συνταγή της οικοδέσποινας. Εκείνο το πρωινό ήταν λουσμένο στο φως, χωρίς την ομίχλη της μαγικής πόλης μας. Φως εκθαμβωτικό, απλόχερο, λες και βρήκε συγγενείς του που γεννήθηκαν απ’ αυτό, στο όμορφο πρόσωπο, στο διαπεραστικό βλέμμα της Φιλαρέτης και στη λεβέντικη κορμοστασιά του Θωμά.

Τους ενώνει μια ιστορία αγάπης. Την όμορφη εικόνα τους συμπληρώνουν οι αναμνήσεις από τα φοιτητικά τους χρόνια, η συνεργασία, ο κοινός βηματισμός τους.

● Πότε γνωριστήκατε;

Φ.Κ.: Με τον Θωμά μάς συνδέουν μνήμες από τα πανεπιστημιακά μας χρόνια. Γνωριστήκαμε στη Φιλοσοφική σχολή του ΑΠΘ. Εκείνος μεγαλύτερός μου, δεν άφηνε κανέναν αδιάφορο με την ιδιαίτερη παρουσία του, την απαρομοίαστη. Αντιλαμβανόσουν αμέσως όταν τον συναντούσες ότι αυτός ο γοητευτικός και σκανδαλιάρης φοιτητής με το εκκεντρικό ντύσιμο μας επιφυλάσσει εκπλήξεις.

Πέρασαν τα χρόνια, χαθήκαμε. Ενα βράδυ τον άκουσα να τραγουδάει σε μια συναυλία, έχοντας στο πλάι του τη Λιζέτα Καλημέρη. Τραγουδώντας δικά του τραγούδια και παλιά ρεμπέτικα έφτιαχνε ένα συναρπαστικό κλίμα, αλλιώτικο, πολύ προσωπικό. Ο Θωμάς δεν μοιάζει με κανέναν άλλο, αυτό φαίνεται και στον τρόπο γραφής του.

● Τι το ιδιαίτερο έχει η γραφή του;

Φ.Κ.: Είναι θερμή, με θεατρική θαρρείς υποδομή, τολμηρή, ιδιαίτερη. Ειδικά όταν περιγράφει τη λαϊκή ατμόσφαιρα, τους ανθρώπους του περιθωρίου, τους ταπεινωμένους της ζωής. Ολα αυτά τα αποδίδει όχι σαν αντίγραφα ή μεταποιημένα στοιχεία, αλλά σαν αυθεντικά κομμάτια ζωής.

● Εσύ, Θωμά, πώς θα αποτιμούσες τη Φιλαρέτη;

Θ.Κ.: Από τότε που την πρωταντίκρισα, φοιτητής, ασκεί επάνω μου μιαν ιδιαίτερη μαγγανεία. Μα το πυκνό νταλαβέρι εμπεριέχει το ρίσκο να φθαρεί η ποιότητα των εκατέρωθεν πηγαίων αισθημάτων. Κι εμείς το αποφύγαμε, ίσως από ένστικτο, σαν κάπως ερωτευμένοι από μακριά. Εξάλλου η Φιλαρέτη είναι κατά την κρίση μου, πέρα από τα άλλα ακριβά ταλέντα της, εξίσου μαστόρισσα και σ’ αυτό το είδος τέχνης όπου λίγοι τα καταφέρνουν, να μη φθείρεται από επικαιρικά καμώματα.

Είναι τολμηρή στις επιλογές της, μα ζυγισμένη στην κρίση της. Και είναι κέρδος που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της ιδιαίτερης πατρίδας μας μια προσωπικότητα με τέτοια συγκρότηση. Δεν την άφησα στιγμή, την καμάρωνα πάντα ξεχωριστά. Την παρακολούθησα σε πολλά. Ως Ερωφίλη, ως Φαίδρα, ως Εκάβη, ως κυρία Νίνα, ως Νίκη, και στα τηλεοπτικά της βέβαια. Το πέρασμά της απ’ τη σκηνή σημαδεύει τα έργα με βούλα ανεξίτηλη, βάζοντάς τα «αμανάτι» σε βάθος χρόνου.

● Αυτή η σχέση αλληλοεκτίμησης μετουσιώθηκε στο θέατρο. Εκεί πώς τα πήγατε;

Θ.Κ.: Με τιμούσε διαβάζοντας κείμενά μου. Ωσπου τα τελευταία χρόνια «έκατσε κι ο αρραβώνας μας», με τη διασκευή του «Γύρου του θανάτου» για το θέατρο, που μας χαροποίησε και τους δυο μας πολύ. Η έκπληξη ασφαλώς δεν ήταν οι «σοβαροί ρόλοι» στους οποίους έχει καθιερωθεί, αλλά η επιτυχία της να πείσει και ως «Σύλβα», δηλαδή να μπει στο πετσί μιας ερωτοπαθούς, περπατημένης, παροπλισμένης, λαϊκής αρτίστας.

Με τον «Αρίστο», την εμπνευσμένη και πρωτότυπη σκηνοθεσία απ’ τον Γιώργο [Παπαγεωργίου] και τα σπαρταριστά παιξίματα των ηθοποιών, αναστήσαμε παραστατικά στο πάλκο μιαν εποχή αβάσταχτου ζόφου στη χώρα μας, το σκηνικό μιας κοινωνίας παρακρατικών πολιτικών, στραγγαλιστικής ηθικοληψίας και εγκληματικής θρησκοληψίας που έβαζε τρικλοποδιά σε κάθε ανάσα των αδύναμων και απροστάτευτων ανθρώπινων θυμάτων με τίμημα την καταφρόνια, την απολησμονιά, τον κολασμό μέχρι και τη θυσία της ζωής τους. Aυτές τις πληγές του γένους εξακολουθούμε και με το παραπάνω να τις πληρώνουμε.

Φ.Κ.: Ο Αρίστος αποτελεί πια ένα θεατρικό γεγονός, γι’ αυτό θα συνεχιστεί και πέμπτη χρονιά, από τέλη Γενάρη, στο Θέατρο Πορεία. Οταν η παράσταση παίζεται στη Θεσσαλονίκη, έχει άλλου είδους θερμοκρασία, τουλάχιστον από την πλευρά των θεατών. Ισως γιατί έχει μείνει σαν μνήμη. Μου κάνει εντύπωση όχι επειδή το σκηνοθετεί ο γιος μου, το πώς ένα νέο παιδί, αυτής της γενιάς, αφουγκράστηκε τη λαϊκότητα της εποχής έτσι όπως την περιγράφει ο Θωμάς στο βιβλίο του.

Θ.Κ.: Την πόνεσε την ιστορία.

Φ.Κ.: Μόλις διάβασε το βιβλίο σου, τον στοίχειωσε για πολλά χρόνια η ιστορία. Λες επειδή σαν πιτσιρίκι έπαιζε στις γειτονιές και στις αλάνες αυτές να πέρασε τους τύπους των ανθρώπων με τόση ζωντάνια;

Θ.Κ.: Πρόλαβε και άκουσε.

Φ.Κ.: Ισως να τον κινητοποίησε και η ευαισθησία και ο θυμός του απέναντι σε κάτι άδικο. Ο Γιώργος το είχε βάλει στόχο να κάνει παράσταση τη ζωή του Αρίστου.

Θ.Κ.: Για το κοινό της Θεσσαλονίκης είναι και μια δικαίωση. Ο λαός πιστεύει ότι βρήκαν ένα εξιλαστήριο θύμα διώξεων τότε.

● Μπορούμε να πετύχουμε ένα αληθινό όφελος στην παιδεία μας; Πώς ήταν στα δικά σας χρόνια;

Φ.Κ.: Είχαμε την τύχη να έχουμε και οι δυο δάσκαλο τον Δημήτρη Μαρωνίτη. Που με διαφορετικό τρόπο για τον καθένα, επηρέασε τις ζωές μας. Ηταν ο καθηγητής που θαύμαζα και καθόμουν πάντα στις παραδόσεις του στην πρώτη σειρά, για να μαγνητοφωνώ τη διδασκαλία του. Η σχέση του Μαρωνίτη με τη γλώσσα ήταν τόσο συναρπαστική και η παρουσία του ως καθηγητή τόσο έντονη που σε πλάνευε.

Θ.Κ.: Ηταν ο ευφυέστερος όλων. Η Ακαδημία αυτόν έπρεπε να έχει ισόβιο πρόεδρο. Είχαμε τη σπάνια τύχη να βρεθούμε στα χέρια του αφρού της πνευματικής ζωής. Ανεκτίμητες αξίες: Σαββίδης, Μαρωνίτης, Ανδρόνικος, Χουρμουζιάδης, Κυριακίδου, Μάριο Βίτι και βάλε. Οι δάσκαλοί μας, οι δεύτερες μάνες μας. Ορκίζομαι στο όνομά τους και στη μνήμη τους.

Δεν είναι παιδεία αυτή που έχουμε. Καθένας που την κουμαντάρει εφαρμόζει ένα αμάλγαμα συστημάτων κατά μίμησιν Κύπρου, Γερμανίας και χώρας της Ουτοπίας. Οσο για τον εκπαιδευτικό, αν δεν είναι μουσκεμένος από δροσιά ελευθερίας και εσωτερικής ομορφιάς και φρόνημα ρηξικέλευθο με το κατεστημένο, τότε τι πουλιά να βγάλει; Η παιδεία πρέπει να απαγκιστρωθεί από τη δυναστεία του δασκάλου και ο ίδιος να παραβλέψει ακόμα και τον εγωισμό του και την επιθυμία του να επιβληθεί. Πόσοι είναι δάσκαλοι-ποιητές;

● Μια και αναφέρεις τη λέξη «ποιητές», διαβάζω αυτές τις μέρες Μαγιακόφσκι. Θυμάμαι κάποιους στίχους του που με συγκίνησαν. Θες να μας το διαβάσεις Φιλαρέτη;

…τίποτα πια να συγχωρήσω δεν μπορώ. Ρήμαξαν οι ψυχές, εκεί όπου η τρυφερότητα άνθιζε…

Φ.Κ.: Βλέπεις την απόλυτη κυνικότητα ενός ευαίσθητου πνεύματος, ενός ποιητή που ασφυκτιούσε μέσα στην εποχή του, που διαισθανόταν αυτό που ερχόταν. Θαρρείς και δραπέτευσε με την αυτοκτονία του.

Θ.Κ.: Τι δύναμη! Σε καρφώνει με τη ματιά του και παραδίνεσαι. Ο πιο σαρανταπληγιασμένος ποιητής του κόσμου. Ολα, ο πόλεμος, ο θάνατος, η τέχνη, η επανάσταση κάτω απ’ τον φακό του ανεπίδοτου έρωτα.

● Πώς θα σχολιάζατε τις ανατροπές στη ζωή μας λόγω της πανδημίας. Πώς βλέπετε το μέλλον του θεάτρου;

Φ.Κ.: Θα ήθελα να είμαι αισιόδοξη, αλλά ο ρεαλισμός και η πραγματικότητα μου επιβάλλουν να δηλώσω μια ανησυχία. Οι άνθρωποι του θεάτρου είναι αμήχανοι και μετέωροι, με μια αίσθηση ματαιότητας. Εμείς μέσα από την τέχνη προσπαθούμε να δώσουμε ένα καταφύγιο στο τραυματισμένο θάρρος των ανθρώπων. Και δεν ξέρω αν αυτό έχει ή θα επηρεάσει την επιλογή των έργων.

Σε τέτοιες σκληρές εποχές, δεν μπορούμε να κάνουμε φορμαλιστικές ή αισθητικές αναζητήσεις. Πρέπει να ξαναγυρίσουμε στην ουσία του περιεχομένου, του έργου δηλαδή. Αν θυμάμαι καλά, νομίζω ο Μπρεχτ το είχε πει, ότι σε δύσκολες εποχές ξαναγυρνάμε στους κλασικούς συγγραφείς. Αντλούμε από αυτούς γιατί η ιστορία της ανθρωπότητας κάνει κύκλους – και δύσκολες εποχές, όπως τώρα που διανύουμε, έχουν ξανασυμβεί. Τώρα ήρθε η σειρά να δοκιμαστούμε εμείς.

Θ.Κ.: Πιστεύω ότι μέσα από το καθημερινό άκουσμα τόσων θανάτων μπορεί να χάσεις την ευαισθησία σου, γι’ αυτό πρέπει να επαναπροσδιορίζεσαι απέναντι στις αξίες σου, στο κοινωνικό σου όραμα και στην τέχνη σου.

Φ.Κ.: Νομίζω, Θωμά, ότι τα επόμενα χρόνια, επειδή η δύναμη της επιβίωσης είναι πολύ δυνατή, έτσι όπως μεταλλάσσεται ο ιός, θα μεταλλαχθεί και η ανθρώπινη συμπεριφορά για να προσαρμοστεί και ν’ αντέξει.

Η Φιλαρέτη Κομνηνού, ο Θωμάς Κοροβίνης και η Εύα Νικολαΐδου

Φωτ.: Αλκης Ισχνόπουλος

● Επειδή συνομιλώ με δυο όμορφους ανθρώπους, σε όλα τα επίπεδα, τι γνώμη έχετε για την ομορφιά;

Θ.Κ.: Το εξωτερικό κάλλος… Γιατί λέει ο Καβάφης ότι το γήρασμα του σώματος και της μορφής του είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι; Γιατί είμαστε δέσμιοι του κάλλους των άλλων και του δικού μας. Της εικόνας μας δηλαδή.

Φ.Κ.: Ο Ντοστογιέφσκι πάλι κραυγάζει στο έργο του «Ο Ηλίθιος» ότι η ομορφιά θα σώσει τον κόσμο. Και προφανώς θα εννοούσε την ομορφιά, το κάλλος που αποθέωσαν και οι αρχαίοι μας, που έχει να κάνει με την ισορροπία σώματος και ψυχής και την αρμονία.

● Ο Αρίστος, ανήκει στο πολιτικό θέατρο. Θα ασχοληθείς στο μέλλον με αυτό το είδος;

Φ.Κ.: Θα ήθελα να επανέλθω σε μια παράσταση που να στηρίζεται σε ντοκουμέντο. Με συγκινούν περισσότερο απ’ τη μυθοπλασία. Αποδεικνύει η ίδια η ζωή ότι οι ιστορίες των ανθρώπων είναι πιο συγκλονιστικές από την ευρηματικότητα ενός συγγραφέα.

● Θωμά, κυκλοφόρησε το βιβλίο σου «Θεσσαλονίκη - Κωνσταντινούπολη - Ανατολή» από τις εκδόσεις Αγρα.

Θ.Κ.: Είναι ένα συναξάρι από κείμενά μου, μια ανθρωπογεωγραφική περιδιάβαση στο παρελθόν και το παρόν των τόπων που ορίζουν την προσωπική μου μυθολογία.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μάλλον δεν καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει δημοκρατία
Ο Γεράσιμος Γεννατάς υποδύεται τον Αντονέν Αρτώ στην παράσταση «Κόκκαλο» και μιλά στην «Εφ.Συν.» για το νέο θεατρικό εγχείρημα και τη σημερινή κατάσταση.
Μάλλον δεν καταλαβαίνουμε ότι δεν υπάρχει δημοκρατία
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Οταν στεγνώσει η ψυχή βγαίνουν τα τέρατα»
Η σκηνοθέτις και ηθοποιός αποφάσισε να ανεβάσει τη «Μήδεια» του Ευριπίδη, σαν «χάρτη με οδοδείκτες» για το πώς η βία και η οργή μπορούν να μετατρέψουν ένα θύμα σε θύτη.
«Οταν στεγνώσει η ψυχή βγαίνουν τα τέρατα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με εκπλήσσει το πόσο θεραπευτικό είναι το θέατρο
Η Μαίρη Μηνά υποδύεται την Κονστάνς στην παράσταση «Αμαντέους» που ανεβαίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά και μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη συνάντησή της με το θέατρο και την πορεία της μέχρι σήμερα.
Με εκπλήσσει το πόσο θεραπευτικό είναι το θέατρο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια εξαιρετική μέρα
Η Δημοκρατία του Μπακλαβά είναι ένα σύγχρονο, ελληνικό έργο με αναφορές στα όσα ζούμε, δεν ζούμε και θα θέλαμε να ζήσουμε.
Μια εξαιρετική μέρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας