• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    26°C 24.7°C / 27.4°C
    2 BF
    49%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.1°C / 26.0°C
    2 BF
    55%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.0°C / 28.2°C
    3 BF
    40%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 25.9°C / 26.9°C
    2 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    24°C 20.2°C / 23.9°C
    2 BF
    73%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.7°C / 28.0°C
    1 BF
    79%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.4°C / 24.4°C
    1 BF
    50%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    1 BF
    56%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.9°C / 21.8°C
    1 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 22.3°C / 25.9°C
    0 BF
    50%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.4°C / 25.8°C
    2 BF
    47%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.9°C / 23.7°C
    2 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    73%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.0°C / 24.0°C
    2 BF
    60%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    27°C 22.8°C / 28.3°C
    2 BF
    47%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 22.8°C
    3 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.3°C / 27.7°C
    2 BF
    54%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.3°C / 22.3°C
    3 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.2°C / 23.7°C
    2 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    24°C 24.3°C / 24.3°C
    1 BF
    60%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το Υπέρτατο Αγαθό

  • A-
  • A+
Το κεντρικό μήνυμα του κιντσούγκι, όπως το αποδίδει η συγγραφέας, σε μια προσπάθεια να εξηγήσει με δυτικούς όρους μια (ανοίκεια σε αυτούς) θεώρηση του κόσμου, η οποία βασίζεται περισσότερο στη μαγεία των συμβολισμών, είναι ότι «σε όλα τα ατελή πράγματα μπορεί να βρεθεί ομορφιά».

«Πιστεύω πως η σιωπή είναι η νέα πολυτέλεια. […] εμπεριέχει μια ποιότητα […] πολύτιμη και διαχρονική […]", γράφει ο Νορβηγός εξερευνητής Ερλινγκ Κάγκε, ο οποίος πάντα αποζητούσε τη σιωπή – στην Ανταρκτική, την Αρκτική, το όρος Εβερεστ ή στο κέντρο της πόλης. Ζούμε σε μια εποχή γεμάτη θορύβους και η ηχορύπανση μας καταβάλλει πολύ περισσότερο απ’ όσο συνειδητοποιούμε.

Σύμφωνα με μελέτες, τα επίπεδα του στρες στις μεγαλουπόλεις είναι πολλαπλάσια από ό,τι στους κατοίκους της υπαίθρου. Στον ηχητικό θόρυβο έρχεται να προστεθεί ένας καταιγισμός από οπτικά ερεθίσματα και περισπασμούς, καθώς και η πρόκληση της συμβίωσης με εκατοντάδες χιλιάδες άλλους ανθρώπους σε σχετικά περιορισμένο χώρο.

Αλλά επειδή ο σύγχρονος άνθρωπος εξακολουθεί να αντιδρά στα ερεθίσματα όπως ο άνθρωπος των σπηλαίων, κάθε μέιλ που λαμβάνουμε δημιουργεί μια μικρή αναταραχή, μια ανησυχία στο σύστημά μας, διότι υπάρχει κάτι που απαιτεί την προσοχή μας και εμείς αντιδρούμε σ’ αυτό. Νομίζουμε πως τα έχουμε συνηθίσει πια όλα αυτά, αλλά για αυτή τη "συνήθεια" πληρώνουμε βαρύ τίμημα, καθώς γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να φτάσουμε στην εσωτερική ησυχία, να βρούμε τη σιωπή μέσα μας».

Η συγγραφέας Αντρέα Λέντορφ, που ζει και εργάζεται στο Αμβούργο ως υπεύθυνη εκδόσεων και επιμελήτρια στους τομείς Ανατολική Φιλοσοφία και Ψυχολογία, μας προσκαλεί με το ανά χείρας βιβλίο σε ένα ταξίδι στα βάθη της ιαπωνικής σκέψης, προκειμένου να μελετήσουμε το νόημα του «κιντσούγκι», όρου ο οποίος στην κυριολεξία του σημαίνει «χρυσή ένωση» ή «χρυσή επιδιόρθωση» και ως καλλιτεχνική μέθοδος επισκευής κεραμικών αντικειμένων ανάγεται πιθανότατα στον 15ο αιώνα.

Ως ποιητική μεταφορά, όμως, που αφορά την ανθρώπινη ζωή η οποία μπορεί να γίνει «θρύψαλα» εξαιτίας μιας επώδυνης κρίσης ή μιας απώλειας, το κιντσούγκι είναι βαθιά ριζωμένο στο πνεύμα της ιαπωνικής κοσμοθεωρίας, όπου το «χειροτέχνημα» είναι η επούλωση των πληγών και, κυρίως, η μετατροπή τους σε πολύτιμη πείρα. Το κεντρικό μήνυμα του κιντσούγκι, όπως το αποδίδει η συγγραφέας, σε μια προσπάθεια να εξηγήσει με δυτικούς όρους μια (ανοίκεια σε αυτούς) θεώρηση του κόσμου, η οποία βασίζεται περισσότερο στη μαγεία των συμβολισμών, είναι ότι «σε όλα τα ατελή πράγματα μπορεί να βρεθεί ομορφιά».

Προκειμένου, δε, να συγκεντρώσει τις «πρακτικές, χρηστικές συμβουλές» που της χρειάζονται, στρέφεται σε συγκεκριμένες πνευματικές διδασκαλίες, οι οποίες, όπως γράφει, έχουν δοκιμαστεί στον χρόνο ή έχουν τεκμηριωθεί και επιστημονικά.

Τα «εργαλεία» που αντλεί από τις φιλοσοφικές διδασκαλίες wabi-sabi (ουάμπι-σάμπι), Zen (Ζεν), ikigai (ικιγκάι), Kaizen (Κάιζεν) και yui māru (γιούι μαρού) είναι, κατά σειράν, η «αποδοχή» και η «αυτοσυμπόνια», η «ενσυνείδηση», η «σιωπή» (για την οποία διαβάσαμε στο αρχικό απόσπασμα εδώ) και η «απλότητα», το προσωπικό μας νόημα ή «αυτό για το οποίο αξίζει να ζούμε» (το ικιγκάι), τα «μικρά βήματα» (κάιζεν) προς την επανένταξη στη ζωή και το «ανήκειν», η ευεργετική συνύπαρξη με τους άλλους.

Η γλαφυρή αφήγηση της συγγραφέως (η οποία ευτύχησε να έχει μια στρωτή μετάφραση στην ελληνική) εμπλουτίζεται με αποφθέγματα (εδώ απαντούν ονόματα μεγάλων διανοητών, επιστημόνων και καλλιτεχνών, τόσο της Ανατολής όσο και της Δύσης), με μύθους/μικρές ιστορίες και, βέβαια, με περιγραφές μεθόδων αυτοάσκησης, για τις οποίες, σημειωτέον, έχει ορθώς προβλεφθεί η σχετική ειδοποίηση προς το αναγνωστικό κοινό να αναζητήσει, εάν παραστεί ανάγκη, ιατρική ή ψυχοθεραπευτική βοήθεια, ώστε να λάβει επαγγελματική διάγνωση και θεραπεία.

Η σοβαρότητα την οποία καταδεικνύει η προηγηθείσα ειδοποίηση, όπως, αντίστοιχα, και η παράθεση των βιβλιογραφικών πηγών μαρτυρούν μια αντιμετώπιση υπεύθυνη και συνεπή στις αφετηριακές της αρχές, που στηρίζονται σε συγκεκριμένα ανατολικά φιλοσοφικά συστήματα με πανάρχαιες ρίζες και άρα δοκιμασμένη (στην πράξη) σοφία, στους ακόλουθους των οποίων, άλλωστε, συγκαταλέγονται ολοένα και περισσότεροι αναζητητές προερχόμενοι από τον δυτικό κόσμο.

Αυτός ο τελευταίος, «απαστράπτων», «τελειομανής» και «στιλιζαρισμένος», «βελτιστοποιημένος» (δημιούργημα, αλίμονο, σε μεγάλο ποσοστό, της βιομηχανίας των εγχειριδίων αυτοβοήθειας και των γκουρού, η οποία στη χώρα μας έκανε το δειλό ξεκίνημά της με μεταφράσεις όπως εκείνες από τον Κοσμά Πολίτη των βιβλίων του Ντέιλ Κάρνεγκι στα μέσα του 20ού αιώνα, για να «ανθήσει», βέβαια, στην πρώτη δεκαετία τού 21ου) και με όλα τα ψεγάδια του αφανισμένα, καταδικασμένα στο εξώτερον πυρ της αντιπαραγωγικότητας, τρέπει, τελικώς, σε φυγή εκείνες και εκείνους που κουράστηκαν πια είτε να είναι ατελείς είτε να μάχονται αδιάκοπα για να παραμείνουν τέλειες/τέλειοι. (Παρεμπιπτόντως, κατήντησε εμετική η αενάως επαναλαμβανόμενη επιφωνηματική έκφραση «Τέλεια!», που βρίσκεται σε όλα τα στόματα ανά πάσα ώρα και στιγμή! Η απόλυτη ανεδαφικότητά της, δε, επιδεινώνει αφόρητα την κατάσταση.)

Στο κεφάλαιο που είναι αφιερωμένο στο «Ικιγκάι» συμπεριλαμβάνεται και η ενότητα για τη συγγενική έννοια του flow, της «ροής», αναφερόμενη στην κατάσταση εκείνη «στην οποία περιερχόμαστε όταν προσηλωνόμαστε τόσο πολύ σε μια δραστηριότητα, ώστε να ξεχνιόμαστε τελείως»· «η ίδια η εμπειρία της "ροής" είναι μια εμπειρία έμφορτη νοήματος, που δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε άλλο», γράφει η Αντρέα Λέντορφ, η οποία είχε και την εξαιρετική έμπνευση να παρεμβάλει εδώ τα δύο τόσο ταιριαστά αποφθέγματα του Ερμαν Εσε (δυστυχώς τα έργα του Εσε, όπως και αρκετών άλλων, δεν συμπεριλαμβάνονται στην επιλογή των βιβλιογραφικών πηγών, αλλά το ελληνικό κοινό θα έχει την ευκαιρία να διαπιστώσει πόσο κοντά βρίσκεται ο Σουηβοελβετός στη θεματική τού ανά χείρας βιβλίου, όταν διαβάσει το: Ερμαν Εσε, Ευχάριστες στιγμές στον κήπο, Μετάφραση: Γιώτα Λαγουδάκου, Εκδόσεις Καστανιώτη, 2006).

Στο ίδιο κεφάλαιο εντάσσεται και η ενότητα «Βρίσκοντας νόημα στους δύσκολους καιρούς», η οποία, μέσω του παραδείγματος του Εβραίου ψυχιάτρου Βίκτορ Φρανκλ, που έζησε τη φρίκη τεσσάρων στρατοπέδων συγκέντρωσης, εργαζόμενος ως ψυχοθεραπευτής, μπορεί κατά έναν τρόπο να προσεγγίσει τις/τους υπό ποικίλους περιορισμούς τελούσες/τελούντες της σύγχρονης πανδημίας και να τους δώσει κουράγιο. Διότι, παρ' όλο που δεν βρισκόμαστε στα σύρματα κάτω από τη ναζιστική μπότα (μακριά από εμένα η διατύπωση μιας παρόμοιας ιεροσυλίας), οι αόρατες, από ό,τι φαίνεται, για την πλειονότητα, αλυσίδες που μας δένουν ολοένα και σφιχτότερα δεν μέλλεται να χαλαρώσουν εάν εμείς δεν αντιδράσουμε στον μεθοδικό στραγγαλισμό των ελευθεριών μας.

Ο Βίκτορ Φρανκλ πίστευε πως «η πνευματική ελευθερία του ανθρώπου είναι αναφαίρετη ώς την τελευταία του ανάσα», αλλά εκείνος δεν ζούσε σε καιρούς πληροφοριακής αποτύφλωσης. Για ποια ελευθερία μιλάμε όταν στο πνευματικό πεδίο επιλογών δεν είναι πλέον δυνατόν να διακριθεί η αλήθεια από την παραποίηση και το ψέμα; Οπότε, το απόφθεγμα του Νίτσε που παρατίθεται, «Οποιος έχει ένα "Γιατί" για το οποίο ζει, αντέχει σχεδόν κάθε "Πώς"», νοηματοδοτείται σήμερα απαντώντας και στα δύο ερωτήματα με τη λέξη ελευθερία· αυτή είναι το Υπέρτατο Αγαθό.

Να συγκεντρωθούμε με ηρεμία εντός του εαυτού μας (ενσυνείδηση), να αναγνωρίσουμε τη δύσκολη κατάσταση, να την αποδεχθούμε και να ξεκινήσουμε με μικρά βήματα και σε συνεργασία με τον διπλανό μας (ενσυναίσθηση) να την αλλάξουμε. Διότι η «αίσθηση βαναυσότητας», που ούτως ή άλλως προκαλείται από το γεγονός ότι στον σύγχρονο κόσμο η βαθιά ριζωμένη ανάγκη τού ανήκειν σε μια κοινότητα παραμένει πολύ συχνά ανικανοποίητη (καθώς, βέβαια, η ψηφιακή δικτύωση δεν αποδίδει παρά σχέσεις επιφανειακές), έχει τρομερά επιδεινωθεί, αποτυπωνόμενη ανάγλυφα στην έλλειψη συμπόνιας που επιδεικνύεται με αλαζονεία ή και με οργή απέναντι σε όσες και όσους δεν συμφωνούν με την «κυρίαρχη» αντίληψη.

Βλέπετε, η δημόσια υγεία (σωματική και ψυχοπνευματική) ως άθροισμα υγιών ατόμων δεν υφίσταται όταν αυτά τα άτομα είναι παίγνια στα χέρια των Ρόζενγκρατς και Γκίλντεστερν που έχουν σταλεί για να τα κατασκοπεύσουν, να τα καταδώσουν, να τα θανατώσουν πνευματικά. Αφού περάσει από τις ρωγμές της παλιάς, «κανονικής» ζωής μας το φως, ύστερα θα πρέπει να μας ατσαλώσει για να τις επισκευάσουμε όσο καλύτερα γίνεται.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Εγραψα για την οικογένειά μου με θάρρος, ενσυναίσθηση και νηφαλιότητα»
Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα, η Ρέα Γαλανάκη μας μιλά για το έργο αλλά και για τόπους και πρόσωπα που έπρεπε να προσκαλέσει η μνήμη στο συγγραφικό εργαστήρι.
«Εγραψα για την οικογένειά μου με θάρρος, ενσυναίσθηση και νηφαλιότητα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Σιμωνίδεια αφηγήματα προς τη μεριά του αφρισμένου πελάγου
Η έννοια της παραποίησης και της επισφάλειας βρίσκεται στον θεματικό πυρήνα της νουβέλας και εξακτινώνεται και στα τέσσερα (επίσης ασαφώς παρουσιαζόμενα ως προς τα όριά τους) χρονικά επίπεδα που την αρθρώνουν.
Σιμωνίδεια αφηγήματα προς τη μεριά του αφρισμένου πελάγου
ΝΗΣΙΔΕΣ
H Ελληνική Επανάσταση και η σημασία της
Στο νέο του βιβλίο ο Αλέξης Ηρακλείδης ασχολείται με τις ελληνοαλβανικές σχέσεις, στο «Βορειο- ηπειρωτικό», στην ελληνική μειονότητα στην Αλβανία και στο ακανθώδες ζήτημα των Τσάμηδων.
H Ελληνική Επανάσταση και η σημασία της
ΝΗΣΙΔΕΣ
Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους
Η ίδια η κυριολεξία των λέξεων στο βιβλίο του Αλμπάτη αρκεί για να ενδυναμώσει τα νοήματα, κάτι αρκετά δύσκολο ειδικά στη συγγραφή, καθώς απαιτεί ταλέντο στη γραφή.
Και οι νεκροί ας θάψουν τους νεκρούς τους
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενας συλλέκτης στιγμών
Ο συγγραφέας του βιβλίου «Στους κόλπους των πόλεων» συλλαμβάνει θραυσματικές εικόνες τεσσάρων πόλεων και παρουσιάζει μικρά στιγμιότυπα ζωής στην αιχμή μιας αστραπής.
Ενας συλλέκτης στιγμών
ΝΗΣΙΔΕΣ
Λίγος Εμφύλιος Ακόμα
Ο Αγγελος Τσέκερης στο βιβλίο του πιάνει το νήμα του Εμφυλίου εκκινώντας από τις εκλογές του 1958, που η ΕΔΑ έλαβε το απίστευτο ποσοστό του σχεδόν 25%.
Λίγος Εμφύλιος Ακόμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας