• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    29°C 26.2°C / 32.3°C
    2 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    26°C 22.6°C / 29.4°C
    2 BF
    59%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 24.0°C / 29.3°C
    2 BF
    57%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 20.9°C / 24.2°C
    0 BF
    60%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    60%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    25°C 22.3°C / 28.0°C
    1 BF
    62%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.2°C / 24.4°C
    0 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    30°C 29.7°C / 29.7°C
    1 BF
    27%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    26°C 25.8°C / 30.5°C
    1 BF
    50%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 25.7°C
    1 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    25°C 23.8°C / 25.8°C
    2 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.7°C / 24.7°C
    1 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    25°C 25.0°C / 26.8°C
    0 BF
    59%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 26.5°C / 26.5°C
    1 BF
    25%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    27°C 26.8°C / 26.8°C
    3 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    29°C 27.0°C / 32.5°C
    0 BF
    43%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.7°C / 24.3°C
    2 BF
    73%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 25.5°C
    2 BF
    80%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.4°C / 22.4°C
    1 BF
    64%

Κυριάκος Ιωαννίδης: Νωπογραφίες, Εκδόσεις Ο Μωβ Σκίουρος, Αθήνα, 2021

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Λέξεις ολάνθιστες

  • A-
  • A+
Την ψυχή στις λέξεις τη βάζει ο ποιητής. Δεν προσπαθεί να ξεγελάσει, να χαϊδέψει τα αυτιά. Σκοπός του δεν είναι η παραποίηση της πραγματικότητας. Κι όταν ποιητής και αναγνώστης γνωρίζονται, τότε ο ένας βρίσκει παρηγοριά ακόμα και στην απελπισία του άλλου

Στο ερώτημα τι είναι ποίηση έχουν δοθεί εκατομμύρια απαντήσεις. Ποια από αυτές είναι η σωστή; Φυσικά, όλες. Η ποίηση είναι η αρχή και το τέλος του κόσμου, η γέννηση και ο θάνατος. Υπάρχει παντού και πάντα, κυκλοφορεί ελεύθερη όπως το οξυγόνο. Το μεγαλύτερο ταλέντο ενός ποιητή είναι η ικανότητά του να αντιλαμβάνεται την ποίηση που συμβαίνει γύρω του.

Οι ποιητές είναι τα μάτια μας. Είναι η αιτία που δεν σκοντάφτουμε στο φως. Δεν αντιλαμβάνονται όμως όλοι –ούτε μεταφέρουν στο χαρτί– την ποίηση με τον ίδιο τρόπο. Αλλιώς αντιλαμβάνεται, π.χ., τον έρωτα ο Νερούντα αλλιώς ο Μαγιακόφσκι, αλλιώς ο Σαχτούρης, αλλιώς ο Κυριάκος Ιωαννίδης. Η διαφορά βρίσκεται στο μυαλό και στην ψυχή, γιατί τα εργαλεία είναι κοινά και ισομερώς κατανεμημένα.

Μεταξύ πολλών άλλων η ποίηση είναι και μεταφορά εικόνων. Κάτι που ο αναγνώστης νιώθει έντονα στα ποιήματα του Κυριάκου Ιωαννίδη. Ο Τίτος Πατρίκιος έχει πει πως η ποίηση σε βρίσκει. Με ένα από τα γραπτά του Κυριάκου Ιωαννίδη συναντήθηκα πριν ακόμη το διαβάσω. Πρόκειται για το πρώτο ποίημα της συλλογής.

Το αχλάδι έδωσε
μάχη με το τανκ
Πολτοποιήθηκε
Κάτω από τις ερπύστριες
Το τανκ ξεπεράστηκε
Σκούριασε στο κοιμητήριο
Στη γειτονία
Τα παιδιά
Τρώνε
Φρούτα
Απ’ το δέντρο

Το ποίημα έχει τέτοια δύναμη που ακόμα κι αν το συναντήσεις αποσυναρμολογημένο, δεν το ξεχνάς ποτέ. Χρόνια πριν από την ανάγνωση της συλλογής του Κυριάκου βρέθηκα αντιμέτωπος με ένα αρκετά στενόχωρο θέαμα. Σ’ ένα ξεχασμένο μνήμα, στο κοιμητήριο του Ζωγράφου, ήταν αφημένο ένα παλιό μεταλλικό αυτοκινητάκι. Το μνήμα δυστυχώς ανήκε σε παιδί.

Η εικόνα αυτή επανήλθε στο μυαλό μου όταν διάβασα τους παραπάνω στίχους. Μπορεί ο Κυριάκος να είχε κάτι εντελώς διαφορετικό στο μυαλό του, αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία. Ο ποιητής θέτει τους προβληματισμούς και ο αναγνώστης επιλέγει τη δική του ερμηνεία. Αυτό που έχει σημασία, και μάλιστα πολύ μεγάλη, είναι η μεταφορά του συναισθήματος. Υπάρχουν ποιητές, αρκετά αναγνωρισμένοι που δεν κατάφεραν ποτέ να αγγίξουν το συναίσθημα. Δεν ξεχνώ πως τα ποιήματα γράφονται με λέξεις. Οι λέξεις όμως κατευθύνονται εκεί που ο εκάστοτε δημιουργός τις οδηγεί. Την ψυχή στις λέξεις τη βάζει ο ποιητής.

Τα ποιήματα αυτής της συλλογής είναι μικρά σε έκταση. Μια αρκετά τολμηρή προσέγγιση, ειδικά για πρωτοεμφανιζόμενο δημιουργό.

Προσφέρω τις λιγοστές γουλιές / Στο άνθος / Το κοιτάζω / Ολοκληρώνομαι, γράφει ο ίδιος.

Το άνθος στο βιβλίο του Κυριάκου Ιωαννίδη έχει ποτιστεί γουλιά γουλιά. Δεν έχει σαπίσει, ούτε διψά. Ζει χάρη στην υγρασία των στίχων.

Οι Νωπογραφίες απλώνουν τα χρώματά τους σχηματίζοντας μια γειτονιά ή πολλές γειτονιές μαζί. Ολες τους ξεπηδούν από την ίδια κοινωνία. Μια κοινωνία που, όπως κάθε κοινωνία που ανέχεται τον φασισμό, την εκμετάλλευση και την αδικία, χωρίζεται σ’ εκείνους που μουτζουρώνουν τα χέρια τους για να ζήσουν και σ’ εκείνους που μουτζουρώνουν το μέλλον των άλλων. Ο ποιητής ζει μέσα στα ποιήματά του, ούτε κάτω ούτε πάνω από αυτά. Στην πυραμίδα της ιεραρχίας η ποίηση βρίσκεται πάντα στην κορυφή, ακολουθεί το ποίημα κι ύστερα ο ποιητής. Ο Ιωαννίδης σέβεται απόλυτα τον άγραφο αυτό κανόνα αφήνοντας το Εγώ του σε δεύτερη ή τρίτη μοίρα.

Η ποίηση, είχε πει ο Αργύρης Χιόνης, είναι ένα είδος παραμυθίας. Οι άνθρωποι προσφεύγουν σε αυτήν για να έχουν αυτή την παραμυθία. Την παρηγοριά, δηλαδή. Η ποίηση είναι ένας τρόπος για να παρηγορηθούμε για τα αποτρόπαια πράγματα που συμβαίνουν γύρω μας. Η παρηγοριά για την οποία κάνει λόγο ο Αργύρης Χιόνης αποτελεί κύριο, όχι όμως το μοναδικό μέλημα του ποιητή.

Ακόμα και σε ώρες παραμυθίας, η ποίηση διαταράσσει την κοινή μας ησυχία. Ο ποιητής δεν προσπαθεί να ξεγελάσει τον αναγνώστη. Να χαϊδέψει τα αυτιά του. Σκοπός του δεν είναι η παραποίηση της πραγματικότητας. Η ποίηση δεν διαστρεβλώνει την πραγματικότητα. Τις περισσότερες φορές μάλιστα, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Ποιητής και αναγνώστης γνωρίζονται. O ένας βρίσκει παρηγοριά στην απελπισία του άλλου.

Η ποίηση του Κυριάκου Ιωαννίδη διαταράσσει όντως την κοινή μας ησυχία. Δεν κλείνει τα μάτια στις κοινωνικές ανισότητες και τον κάθε είδους φασισμό. Ο φασίστας για τον Κυριάκο είναι ένας βιαστής λουλουδιών. Στηλιτεύει τον εργασιακό μεσαίωνα. Μιλά για τους εγκλωβισμένους στα κοστούμια τους εργαζόμενους. Μιλά όμως και για τη φύση. Για τα φυτά, τα δέντρα και τα ζώα. Τα φοινικόφυλλα, τους πυράκανθους και τα τριαντάφυλλα, τα ποτάμια, τα κοτσύφια και τους γλάρους. Για τη σπουδαιότητα του καλλιεργητή.

Χλευάσατε τον καλλιεργητή / Τον είπατε κουτό / Εχασε τον θαυμασμό / Της γυναίκας / Τώρα πεινάτε, γράφει.

Μιλά για τον έρωτα, σε κάθε του διάσταση. Χρησιμοποιεί μάλιστα μια πολύ εύστοχη μεταφορά παρομοιάζοντας τον με τραμπάλα. Ενα παιδικό παιχνίδι, άρα ένα παιχνίδι για αθώους, που είτε σε ανεβάζει ψηλά στον ουρανό είτε σε προσγειώνει στη γη. Η πιο πρόσφατη ανάγνωση της συλλογής ήταν σήμερα το πρωί στο λεωφορείο. Διαπίστωσα για ακόμη μία φορά πως η ποίηση κινείται παράλληλα με τη σιωπή. Γιατί όπως σοφά είπε κάποτε ο Μανόλης Αναγνωστάκης, η ποίηση δεν είναι ο τρόπος να μιλήσουμε αλλά ο καλύτερος τοίχος να κρύψουμε το πρόσωπό μας.

*Ποιητής


Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected]

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι μεγάλοι τεχνουργοί
Tο «υποκειμενικό» τού Ελιοτ έβρισκε το αντίστοιχό του στην υπαρξιακή «αποκάλυψη» του Τζόις και οι δυο τους προϋπέθεταν την ύπαρξη ενός τεχνουργού δοσμένου απόλυτα στην επιστήμη της κατασκευής.
Οι μεγάλοι τεχνουργοί
ΝΗΣΙΔΕΣ
Νοτισμένα στη νοσταλγία
Στα ποιήματα του Δημήτρη Παπαστεργίου η φύση σαν «τρυφερή νουθεσία» συνομιλεί με τη βιωμένη εμπειρία και μεταστοιχειώνεται σε μοτίβα ψυχικών διαθέσεων.
Νοτισμένα στη νοσταλγία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ανάμεσα στην Κόλαση και στον Παράδεισο
Ο Αρθούρος Ρεμπώ ακολουθεί μια περιπετειώδη περιπλάνηση, αναγνωρίζεται ως ποιητική ιδιοφυΐα, επικρίνεται για την αντισυμβατική ζωή του και τερματίζει στα είκοσι τους λογαριασμούς του με την ποίηση.
Ανάμεσα στην Κόλαση και στον Παράδεισο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο λογοτέχνης και νομικός
Ο Ασημάκης Πανσέληνος είχε γράψει την ποιητική συλλογή του «Μέρες Οργής», που είχε εκδοθεί από την εκδοτική εταιρεία «Ο Γλάρος» τον Μάη του 1945.
Ο λογοτέχνης και νομικός
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η αλήθεια του ελλειπτικού λόγου
Η Γκλικ στο βιβλίο «Πιστή και ενάρετη νύχτα» φέρνει στην επιφάνεια τα κρυμμένα βάθη της καθημερινότητας, το ορατό είναι μακρινό και η έννοια διαφεύγει.
Η αλήθεια του ελλειπτικού λόγου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας