• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.3°C / 31.6°C
    3 BF
    38%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 28.5°C / 32.1°C
    4 BF
    32%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.0°C / 30.9°C
    3 BF
    40%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 25.3°C / 28.9°C
    3 BF
    32%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 26.3°C
    2 BF
    56%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    29°C 27.0°C / 29.9°C
    1 BF
    39%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 23.4°C / 23.7°C
    2 BF
    41%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    29°C 29.3°C / 29.3°C
    2 BF
    35%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 21.0°C / 28.8°C
    3 BF
    36%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    28°C 24.0°C / 27.9°C
    1 BF
    30%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.4°C / 25.8°C
    2 BF
    49%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.7°C / 19.7°C
    2 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    24°C 23.9°C / 23.9°C
    4 BF
    78%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    34°C 31.8°C / 33.9°C
    0 BF
    24%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 25.5°C / 32.2°C
    3 BF
    30%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.7°C / 24.8°C
    5 BF
    47%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    31°C 26.5°C / 31.8°C
    2 BF
    19%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.3°C / 26.6°C
    3 BF
    42%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    29°C 28.6°C / 29.7°C
    3 BF
    48%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    24°C 24.1°C / 24.1°C
    1 BF
    56%

Μιρτσέα Καρταρέσκου: «Νοσταλγία», Μετάφραση: Βίκτωρ Ιβάνοβιτς, Εκδόσεις Καστανιώτη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το διαμάντι του Καρταρέσκου

  • A-
  • A+
Ο Μιρτσέα Καρταρέσκου στις ιστορίες της «Νοσταλγίας» λέει πως τα πάντα είναι δυνατά. Αρχικά οι ιστορίες του μοιάζουν ασύνδετες, αλλά αργότερα ο αναγνώστης συνειδητοποιεί γιατί ο συγγραφέας επιμένει να αποκαλεί τη «Νοσταλγία» μυθιστόρημα.

«Βαρέθηκα να γράφω χωρίς την προσδοκία να υπερβώ κάποτε τον εαυτό μου, να δρασκελίζω τον ίσκιο μου. Είναι αλήθεια πως, μέχρι ενός σημείου, στάθηκα έντιμος, με τον μοναδικό τρόπο που διαθέτει ένας καλλιτέχνης, δηλαδή πάσχιζα να ξεγυμνωθώ ολοσχερώς. Αλλά η αυταπάτη μου αποδείχτηκε πιο πικρή, αφού η λογοτεχνία δεν ενδείκνυται καθόλου για εκμυστηρεύσεις, έστω και στο ελάχιστο. Από τις πρώτες αράδες που ρίχνει κανείς στο χαρτί, ένα ξένο χέρι τρυπώνει χλευαστικά μέσα στο χέρι που κρατάει τη γραφίδα, όπως σε ένα γάντι, ενώ στον καθρέφτη της λευκής σελίδας το είδωλο αυτού που γράφει διασπάται και σκορπάει προς όλες τις κατευθύνσεις…».

Στο κείμενο αυτό μιλά ένας συγγραφέας λίγο πριν συναντήσει τον Ρουλετίστα στην πρώτη ιστορία που αποτελεί το σπονδυλωτό εξαιρετικό μυθιστόρημα «Νοσταλγία» του Ρουμάνου πολυβραβευμένου συγγραφέα Μιρτσέα Καρταρέσκου, το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καστανιώτη σε καινούργια μετάφραση από τα ρουμανικά του Βίκτωρ Ιβάνοβιτς.

Το βιβλίο είχε πρωτοκυκλοφορήσει το 1993 και καταξίωσε τον Καρταρέσκου σε διεθνές επίπεδο. Διαβάζοντάς το από την πρώτη σελίδα και προχωρώντας προς την καρδιά του, καταλαβαίνεις πως έχεις να κάνεις με ένα αληθινό λογοτεχνικό διαμάντι. Η γλώσσα του Καρταρέσκου έχει τη δύναμη ενός οδοστρωτήρα. Ανάγει την πεζή πραγματικότητα και την υπαρξιακή αγωνία σε ένα ονειρικό ταξίδι αυτογνωσίας.

Πολυβραβευμένος και διεθνώς καταξιωμένος ποιητής, πεζογράφος, δοκιμιογράφος και κριτικός, γεννήθηκε στο Βουκουρέστι το 1956. Στο πανεπιστήμιο της ίδιας πόλης σπούδασε φιλολογία και διδάσκει εκεί ως καθηγητής. Θεωρείται ηγετική φυσιογνωμία της «ομάδας του ’80» (ή της «γενιάς με τα τζιν»), η οποία εισήγαγε τον μεταμοντερνισμό στη ρουμανική λογοτεχνία.

Τα πέντε κεφάλαια του βιβλίου είναι ξεχωριστά και αυτοτελή. Ο Ρουλετίστας, η Νοσταλγία, ο Λοξοπάλαβος, Οι δίδυμοι, Ρεμ. Ακολουθεί ο Επίλογος και στο τέλος, Ο αρχιτέκτονας. Πολλές φορές ανέτρεξα στις σημειώσεις του μεταφραστή καθώς ο συγγραφέας αναπτύσσει συχνά έναν εσωτερικό διάλογο με άλλους ομοτέχνους του, από τον Γκέτε έως τον Ναμπόκοφ. Οι σημειώσεις διευκολύνουν επίσης τον αναγνώστη να καταλάβει το ρουμανικό τοπίο την εποχή του κομμουνιστικού καθεστώτος.

Πριν από το «Νοσταλγία» είχε προηγηθεί το 1989 η λογοκριμένη έκδοση του βιβλίου με τίτλο «Το όνειρο», που ίσως να του ταιριάζει και καλύτερα αφού ο αναγνώστης συχνά βρίσκεται μεταξύ ονείρου και πραγματικότητας. Το 1989 όμως ήταν μια κρίσιμη χρονιά για τη Ρουμανία. Εκτελέστηκε ο εν ενεργεία πρόεδρος της χώρας Νικολάε Τσαουσέσκου, ανήμερα των Χριστουγέννων. Το βιβλίο θα μπορούσε να προκαλέσει σε κάποια κομμάτια του τους οπαδούς του.

Διαβάζοντας τη «Νοσταλγία» αυτό που κυρίως συμβαίνει είναι πως γυρνάς πίσω στην παιδική σου ηλικία με όχημα την απεριόριστη φαντασία ενός συγγραφέα. Σου δίνει το κλειδί για να ανοίξεις την πόρτα και να δεις όλες αυτές τις αόρατες τελετουργίες που συμβαίνουν γύρω μας. Από τη δημιουργία της ζωής έως το τώρα. Είναι δυνατόν να φτάσει κανείς στο άπειρο μέσα από τις λέξεις;

Να ξεκλειδώσει τα μυστήρια της δημιουργίας με τη μουσική;

Να αγαπά με παραληρηματική τρέλα; Να επιθυμεί κάποιον αρκετά έντονα για να ξεπεράσει τα φυσικά όρια του φύλου και της ταυτότητας;

Ο Μιρτσέα Καρταρέσκου στις ιστορίες της «Νοσταλγίας» λέει πως τα πάντα είναι δυνατά.

Αρχικά οι ιστορίες του μοιάζουν ασύνδετες, αλλά αργότερα ο αναγνώστης συνειδητοποιεί γιατί ο συγγραφέας επιμένει να αποκαλεί τη «Νοσταλγία» μυθιστόρημα. Τα πάντα συνδέονται υπόγεια και έπειτα ξετυλίγονται σαν ένα συμπαγές συμφωνικό μουσικό έργο.

Ο συγγραφέας είναι βαθιά επηρεασμένος από τον σουρεαλισμό και τον μαγικό ρεαλισμό.

Με εικόνες σαν οιωνούς ή μυστικά μηνύματα σκόπιμα διφορούμενα που σχετίζονται τόσο με τη ζωή του όσο και με τη ρουμανική ιστορία, κατάφερε να δημιουργήσει το δικό του είδος προσωπικής μυθολογίας.

Κάποιοι το χαρακτηρίζουν δύσκολο βιβλίο. Δεν έχουν απολύτως άδικο, αφού οι ιστορίες του προκαλούν και μαγεύουν με ένα ιδιαίτερο στιλ γραφής, όμορφο και τρομακτικό ταυτόχρονα, που σιγά σιγά διαπερνά τη διάθεση του αναγνώστη, κατακτώντας κάθε αίσθηση του χρόνου, του χώρου και της πραγματικότητας. Ζητά να του αφεθείς.

Με ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα από τον «Αρχιτέκτονα» κλείνω το κείμενο γι' αυτό το μοναδικής ομορφιάς βιβλίο:

«Καθώς περνούσαν οι δεκαετίες, η όλη ανθρώπινη νοοτροπία άλλαζε κι αυτή υπό την ισχυρή επήρεια του αρχιτέκτονα. Δεν υπήρχαν πλέον διενέξεις, διότι το μοναδικό ενδιαφέρον κάθε ανθρώπινου όντος ήταν να ακούει μέρα-νύχτα το ακατάπαυστο ρεσιτάλ […] Το σύμπαν γερνούσε, ζάρωνε σαν σύκο. Η σάπια ύλη του θρυμματίζεται. Ακόμη και ο διαστρικός χώρος, ο πάλαι ποτέ ελαστικός, γεμάτος ατμούς, σύννεφα μεθανίου και χρυσή σκόνη, είχε γίνει τώρα σκληρός και δύσκαμπτος. Μέσα σ' αυτόν προχωρούσε τώρα ο αρχιτέκτονας, νεφέλωμα σε διαρκή επέκταση που καταβρόχθιζε ολόκληρους αστερισμούς, κυμάτιζε υπό την επήρεια ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, αλλά δεν έπαυε ούτε στιγμή να εκπέμπει, σαν ακλόνητη θέληση, τους δικούς του ρυθμούς, επιτακτικούς και φρέσκους…».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Διαβάστε με όλο σας το είναι
Ο γενικότερος στόχος, κατά τον Μπλουμ, είναι να κερδίσει ο αναγνώστης γνώση, σοφία και ευχαρίστηση. Όταν κάποιος διαβάζει κατ’ αυτόν τον τρόπο, μαθαίνει περισσότερα για τον εαυτό του και την πραγματικότητα.
Διαβάστε με όλο σας το είναι
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ο νους, όταν ονειρεύεται, δεν έχει υπομονή»
Το ελληνικό αναγνωστικό κοινό, που τον αγαπά ιδιαίτερα, θα πρέπει να αφεθεί στην αφηγηματική ικανότητά του δίχως να περιμένει τους κανόνες που διέπουν μια ομαλή λογοτεχνική εμπειρία.
«Ο νους, όταν ονειρεύεται, δεν έχει υπομονή»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κορίτσι και το λιμάνι
Tο «Κορίτσι του τεκέ» θα το βάλετε στην καρδιά σας. Ηταν μια μαχήτρια της ζωής που πήγε κόντρα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής και, παρότι εκπορνεύτηκε, δεν έχασε την ψυχή της.
Το κορίτσι και το λιμάνι
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ζούμε με τους άλλους και για τους άλλους»
Ο Διονύσης Χαριτόπουλος είναι ένας από τους πιο καθοριστικούς συγγραφείς της γενιάς του, είτε σε πάει στα βουνά όπου έζησε ο Αρης είτε σε πάει μια βόλτα στα στενοσόκακα του Πειραιά είτε… σου θυμίζει με γλαφυρό...
«Ζούμε με τους άλλους και για τους άλλους»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Εγραψα για την οικογένειά μου με θάρρος, ενσυναίσθηση και νηφαλιότητα»
Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα, η Ρέα Γαλανάκη μας μιλά για το έργο αλλά και για τόπους και πρόσωπα που έπρεπε να προσκαλέσει η μνήμη στο συγγραφικό εργαστήρι.
«Εγραψα για την οικογένειά μου με θάρρος, ενσυναίσθηση και νηφαλιότητα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενα θαύμα από λέξεις
Η συγγραφέας Ιρένε Βαγέχο χρησιμοποιεί επιτυχημένα μια λογοτεχνική αφήγηση με προσωπικές της σκέψεις για να εξιστορήσει την καταγωγή του βιβλίου.
Ενα θαύμα από λέξεις

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας