• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    5°C 1.2°C / 6.9°C
    1 BF
    76%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.0°C / 6.6°C
    2 BF
    77%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.6°C / 11.2°C
    1 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.1°C / 1.4°C
    1 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    1 BF
    93%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.0°C / 5.1°C
    1 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -2.6°C / -0.5°C
    2 BF
    69%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 1.3°C / 7.6°C
    1 BF
    69%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 6.0°C / 9.8°C
    4 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -3.1°C / -3.1°C
    2 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.4°C / 10.0°C
    3 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.1°C / 5.1°C
    3 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.5°C / 12.5°C
    3 BF
    86%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    0°C -2.1°C / 2.1°C
    0 BF
    82%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 0.5°C / 5.6°C
    1 BF
    89%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    8°C 4.8°C / 9.3°C
    1 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    5°C 1.4°C / 7.1°C
    1 BF
    79%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    4°C 4.4°C / 4.4°C
    2 BF
    80%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.7°C / 6.7°C
    2 BF
    69%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -2°C -2.2°C / -2.2°C
    1 BF
    56%

Ζάχα Χαντίντ Architects, Riverside Museum of Transport, Glasgow, United Kingdom, 2010

© Hélène Binet
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μνήμες και όνειρα σε απόκοσμες φωτογραφίες

  • A-
  • A+
Μια έκθεση-αποκάλυψη της αρχιτεκτονικής μέσα από τον φακό της διάσημης Ελβετο-γαλλίδας φωτογράφου Hélène Binet που τα τελευταία 30 χρόνια ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο για να φωτογραφήσει έργα αρχιτεκτόνων όπως οι Le Corbusier, Zaha Hadid, Nicholas Hawksmoor, Daniel Libeskind, Jørn Utzon, Peter Zumthor και του δικού μας Δημήτρη Πικιώνη. Στις γκαλερί της Ακαδημίας στο Πικαντίλι παρουσιάζονται περίπου 90 εικόνες με περισσότερα από 20 έργα 12 αρχιτεκτόνων, που καλύπτουν δημιουργίες από όλη την καριέρα της. Θεωρείται «η φωτογράφος του αρχιτέκτονα» καθώς η αριστοτεχνική ματιά της αναζητά την απλότητα από την πολυπλοκότητα, δημιουργώντας κυρίως ασπρόμαυρες εικόνες που ζωντανά εμπεριέχουν το φως, τη σκιά, τον χώρο, την υφή και τη μορφή του οικοδομήματος.

Χειμωνιάτικα ηλιοβασιλέματα! Κοντά στο σούρουπο έντονα κοραλί, ροζ, κόκκινα, ροδακινί και πορτοκαλί αποχρώσεις ταράζουν και γεμίζουν το μπλέ, οινοπνευματί του ορίζοντα. Ο ήλιος πυρωμένος γέρνει νωχελικά απαστράπτοντας πίσω από τις σκιές που διαγράφουν τα σπίτια και οι μακρινοί ουρανοξύστες στο επίπεδο του Λονδίνου. Ανάμεσα στα χρώματα, τα λεπτά σύννεφα απλώνονται πάνω μας σαν φύλλα άσπρου υφάσματος που βουτάνε σε κάθε λογής χρώμα και από λουλακί παίρνουν φωτιά συμμετέχοντας στα παιχνίδια των υπέροχων έντονων αποχρώσεων.

Οι θερμοκρασίες έχουν πέσει αισθητά, οι μέρες γίνανε μικρότερες και τα εξαιρετικής ομορφιάς ηλιοβασιλέματα συμβαίνουν νωρίς, πολύ πριν τελειώσει το εργασιακό ωράριο.

Ο πλανήτης διανύει όμως ξανά μαύρες μέρες. Η πανδημία λόγω του Covid-19 είναι παρούσα. Εν αναμονή των αργιών και των εορτών που φέρνει το τέλος του Δεκέμβρη, η ανθρωπότητα για άλλη μια φορά μετρά νεκρούς, διασωληνωμένους και εμβόλια που ευτυχώς πλέον δεν λείπουν. Τηρούμε τα μέτρα προστασίας για μας και τους γύρω μας, κινούμαστε προσεκτικά και με μάσκα, κλεινόμαστε πάλι με συνολικά ή προσωπικά λοκντάουν και προστατευτικά συγχρωτιζόμαστε με την ασφαλή φούσκα των στενών μας επαφών, της οικογένειας και των φίλων.

Από τους καλοκαιρινούς περιπάτους και την ανεμελιά γυρνάμε στο σπίτι μας, το κάστρο που μας κρατά ασφαλείς. Βυθιστήκαμε ξανά σε υπολογιστές και σε πλατφόρμες με ταινίες και σειρές, αλλά συνειδητοποιούμε καθώς τα μάτια μας κοιτούν τους ουρανούς που φλογίζουν –όταν σταδιακά τα σκοτεινά πέπλα της νύχτας πέφτουν απαλά από την Ανατολή– πως τα ηλιοβασιλέματα είναι ακόμα καλύτερα αργά το φθινόπωρο και τον χειμώνα…

Η ομορφιά βέβαια είναι υποκειμενική. Ολες τις εποχές του χρόνου όμορφα χρώματα γεμίζουν τον ορίζοντα στα ηλιοβασιλέματα, όμως τα χειμωνιάτικα είναι τα πιο έντονα εντυπωσιακά που μας θυμίζουν τους ιμπρεσιονιστικούς πίνακες του Γάλλου Κλοντ Μονέ (Claude Monet, 1840-1926), όταν αποτύπωνε στους καμβάδες του τους ουρανούς στη βρετανική πρωτεύουσα.

Τα υπέροχα χρώματα που δημιουργούνται στο ηλιοβασίλεμα οφείλονται στο φαινόμενο που ονομάζεται μοριακή σκέδαση ή σκέδαση Ρέιλι (Rayleigh scattering). Είναι ακριβώς το ίδιο φαινόμενο που κάνει τον ουρανό μας να φαίνεται χρωματισμένος μπλε κατά τη διάρκεια της μέρας.

Το φως που έρχεται από τον Ηλιο μας στη Γη εκ πρώτης όψεως φαίνεται λευκό, εντούτοις αποτελείται από πολλά χρώματα, όλα τα χρώματα του ουράνιου τόξου, όμως δεν φτάνουν στο έδαφος με την ίδια συγκέντρωση. Τα μόρια αζώτου και οξυγόνου στην ατμόσφαιρά μας λειτουργούν σαν μικροί καθρέφτες για το μπλε και το ιώδες φως, ιδιαίτερα. Αυτό σημαίνει ότι δεν φτάνει τόσο πολύ μπλε ή ιώδες φως στο έδαφος, αντίθετα, «αναπηδά» στην ατμόσφαιρά μας, δημιουργώντας τον μπλε θόλο του ουρανού που όλοι βλέπουμε και αναγνωρίζουμε.

Κατά τη δύση του ηλίου, όταν αυτός βρίσκεται στον ορίζοντα, το φως του πρέπει να διανύσει μια μεγαλύτερη απόσταση στην ατμόσφαιρα για να φτάσει στα μάτια μας – έτσι ακόμα περισσότερο μπλε φως, ακόμη και λίγο πράσινο και κίτρινο, φιλτράρονται. Αυτό το φαινόμενο αφήνει να περάσουν σε μας οι πιο ζεστές αποχρώσεις του ορατού φωτός, τα κόκκινα και τα πορτοκαλί, και γι’ αυτό πολλά ηλιοβασιλέματα μοιάζουν με φωτιά.

Το χειμώνα το φαινόμενο δίνει τα έντονα και πιο καθαρά χρώματα, καθώς ο αέρας είναι με χαμηλή υγρασία και δεν περιέχει ρύπους και σκόνες.

Ο κρυστάλλινος στεγνός αέρας επιτρέπει να φτάνει στα μάτια μας η χρωματική πανδαισία και η φαντασμαγορία της δύσης του άρχοντα των ουρανών μας, που προσπαθούμε μάταια να αποτυπώσουμε το μεγαλειώδες του σε φωτογραφίες και βίντεο που θα «ανέβουν» σε κοινωνικά δίκτυα και πλατφόρμες για να μαζέψουν «λάικ» και «καρδούλες» για να γίνουν «viral» ώστε να μετρήσουμε παραπάνω «φόλοουερς» για να «ανέβουμε» στο «virtual status» μας. Ματαιότητα!...

Η ομορφιά πρέπει να ξέρουμε πως περνά από τα μάτια μας κατευθείαν στην ψυχή. Μπορεί να είναι πεζή η εξήγηση του φυσικού φαινομένου, μα εμείς πάντα επιδιώκουμε να αιχμαλωτίσουμε χρονικές στιγμές και τόπους που θα δημιουργήσουν όμορφη διάθεση και υπέροχες αναμνήσεις στο μέλλον καθώς συνειδητοποιούμε πως η φωτογραφία είναι η τέχνη να γράφεις και να αποτυπώνεις το φως της στιγμής.

Η φωτογραφία, πέρα από την τεχνολογική διάστασή της, είναι ένα από τα ευρύτερα διαδεδομένα μέσα επικοινωνίας στις ζωές μας καθώς επίσης αναγνωρίζεται και ως μια μορφή τέχνης συγγενική με τη ζωγραφική.

Οπου υπάρχει φως όμως, υπάρχει και σκιά. Είναι και τα δυο εξίσου σημαντικά, καθώς η αντίθεσή τους φέρνει τη σωστή ισορροπία στις εικόνες. Το φως κάνει μια εικόνα να φαίνεται πιο φωτεινή, ενώ η σκιά μπορεί να «δραματοποιήσει» ένα συγκεκριμένο μέρος της σύνθεσης μιας εικόνας.

Το φως και οι σκιές δημιουργούν την απαιτούμενη διαφοροποίηση μεταξύ των τόνων που είναι η βάση των αντιλήψεών μας. Αυτοί οι τόνοι «τυλίγονται» γύρω από τα θέματα-αντικείμενα, δίνοντας έμφαση στις διαστάσεις τους και διαχωρίζοντάς τα από τη σκηνή γύρω τους. Αυτό δημιουργεί βάθος σε μια κατά τα άλλα δισδιάστατη φωτογραφία.

Αυτήν την εποχή, στη Βασιλική Ακαδημία Tεχνών (Royal Academy of Arts) στο Πικαντίλι της βρετανικής πρωτεύουσας, μια έκθεση-αποκάλυψη με τίτλο «Light Lines: The Architectural Photographs of Hélène Binet», φέρνει στο ευρύ κοινό τον κόσμο της αρχιτεκτονικής μέσα από τον φακό της διάσημης Ελβετο-γαλλίδας φωτογράφου Hélène Binet (1959), η οποία τα τελευταία 30 χρόνια ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο για να φωτογραφήσει έργα αρχιτεκτόνων, όπως του Γαλλο-ελβετού Λε Κορμπιζιέ (Le Corbusier, 1887-1965), της Ιρανής Ζάχα Χαντίντ (Zaha Hadid, 1950-2016), του Βρετανού Nicholas Hawksmoor (1661-1736), του Πολωνο-αμερικανού Daniel Libeskind (1946), του Δανού Jørn Utzon (1918-2008) και του Ελβετού Peter Zumthor (1943) και άλλων.

Οι γκαλερί του Burlington House στο εύπορο Μέιφερ γέμισαν με υπέροχες εκτυπώσεις. Παρουσιάζονται περίπου 90 εικόνες με περισσότερα από 20 έργα 12 αρχιτεκτόνων, που καλύπτουν φωτογραφικές δημιουργίες από όλη την καριέρα τής Binet. Θεωρείται «η φωτογράφος του αρχιτέκτονα», επειδή η αριστοτεχνική ματιά της αναζητά την απλότητα από την πολυπλοκότητα στα οικοδομήματα, με τους αρχιτέκτονες να στρέφονται σ’ αυτήν για να ερμηνευτεί το έργο τους.

Η διεθνώς αναγνωρισμένη φωτογράφος γεννήθηκε στο Sorengo της Ελβετίας. Σπούδασε φωτογραφία στο Instituto Europeo di Design στη Ρώμη, όπου πέρασε τα περισσότερα από τα χρόνια της μόρφωσής της. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της, η Binet εργάστηκε ως φωτογράφος στο Grand Théâtre de Genève, μια όπερα στη Γενεύη της Ελβετίας, όπου φωτογράφισε διάφορες θεατρικές παραστάσεις για δύο χρόνια.

Με την ενθάρρυνση των αρχιτεκτόνων Daniel Libeskind, John Hejduk (Αμερικανός, 1929-2000) και Alvin Boyarsky (Πολωνο-καναδός, 1928-1990), έστρεψε την προσοχή της στην αρχιτεκτονική φωτογραφία με μεγάλη επιτυχία, λαμβάνοντας επαίνους για τους τρόπους με τους οποίους «εκθέτει τα επιτεύγματα, τη δύναμη, το πάθος και την ευθραυστότητα της αρχιτεκτονικής».

Μετακομίζει στο Λονδίνο το 1992 όπου εργάζεται μέχρι σήμερα. Ζούνε στο ίδιο ανακαινισμένο βιομηχανικό κτίριο στα βόρειο της πόλης με τον αρχιτέκτονα σύζυγό της Raoul Bunschoten (1955), καθηγητή στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, και τα δυο ενήλικα πλέον παιδιά τους Izaak και Saskia Ada, ευτυχισμένοι σε ένα πραγματικά λειτουργικό χώρο που εκτείνεται σε τρεις ορόφους.

Σε μια περίοδο 25 και πλέον ετών, η Binet έχει αιχμαλωτίσει τόσο τη σύγχρονη όσο και την ιστορική αρχιτεκτονική. Είναι ένθερμη υποστηρίκτρια της αναλογικής φωτογραφίας. Εργάζεται αποκλειστικά με φιλμ και πιστεύει ακράδαντα ότι «η ψυχή της φωτογραφίας είναι η σχέση της με τη στιγμή».

Καταφέρνει με το ταλέντο της να αποτυπώνει ζωντανά στις φωτογραφίες της, μέσω του χειρισμού του φωτός, της σκιάς και της υφής, την «εμπειρία» ενός κτιρίου και την πρόθεση του αρχιτέκτονα.

Με τις απόκοσμες εικόνες της εξερευνά τις συνδέσεις μεταξύ ιδεών, τόπων και τοπίων χρησιμοποιώντας το φως και τη σκιά για να προσανατολιστεί, τόσο με την πρακτική όσο και με την πνευματική έννοια.

Η έκθεση ξεκινά με μια από τις πιο εμβληματικές εικόνες της Binet, μια εκτύπωση μεγάλου τετράγωνου σχήματος του Πυροσβεστικού Σταθμού Vitra της Zaha Hadid, που ολοκληρώθηκε το 1993 και φωτογραφήθηκε αμέσως μετά. Αλλα έργα περιλαμβάνουν σκιές και χώρους στο μοναστήρι La Tourette του Le Corbusier στη Γαλλία και στο Παρατηρητήριο Jantar Mantar στην Τζαϊπούρ της Ινδίας.

Η επόμενη ενότητα επιστρέφει στη μακροχρόνια επαγγελματική σχέση της Binet με τη Hadid. Οι ασπρόμαυρες εικόνες των πιο γνωστών έργων της περιλαμβάνουν το MAXXI Museum of Art στη Ρώμη, το Riverside Museum of Transport της Γλασκόβης και το Rosenthal Center for Contemporary Art στο Σινσινάτι. Αυτές οι εικόνες είναι αναρτημένες δίπλα σε φωτογραφίες έργων από λιγότερο γνωστούς αρχιτέκτονες που ασχολούνται κυρίως με την ωμότητα και τη δύναμη των άκοσμων υλικών, όπως η γλυπτική μορφή μιας τσιμεντένιας γέφυρας του Ιταλού μηχανικού Sergio Musmeci (1926-1981) στην Ποτέντσα της Ιταλίας, που συνδέεται οπτικά με τις εικόνες κατασκευής του μνημειώδους Phaeno Science Centre της Hadid στη Γερμανία.

Η τελευταία ενότητα δείχνει δυνατές και απλές εικόνες των παρατηρήσεων της Binet για τα βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής: τοίχους που εγκλωβίζουν τις σκιές και λειτουργούν ως ανακλαστήρες για τη φύση και επίπεδα εδάφους που δείχνουν τη χρήση της αρχιτεκτονικής διαχρονικά. Εδώ, οι εικόνες της Binet προέρχονται από τα Ιαματικά Λουτρά στο Vals του Ελβετού αρχιτέκτονα Peter Zumthor που είναι αναρτημένες σε συνομιλία με τα αριστουργηματικά μονοπάτια στην Ακρόπολη που σχεδίασε ο δικός μας Δημήτρης Πικιώνης (1887-1968) τη δεκαετία του 1950.

Μέσω των σχέσεών της με αρχιτέκτονες, που της εμπιστεύονται τη στοχαστική ερμηνεία του οράματός τους, η καριέρα της Binet ακολούθησε μια παράλληλη πορεία σε εικαστικές μορφές. Προσεγγίζει τόσο τα έργα που έχουν ξεκινήσει από την έμπνευσή της όσο και τις «παραγγελίες» με ένα πνεύμα διερεύνησης, επιδιώκοντας να κατανοήσει τις υποκείμενες συνθήκες του χώρου και την πρόθεση του αρχιτέκτονα. Συχνά οι φωτογραφίες της επικεντρώνονται σε ένα θραύσμα ενός κτιρίου και δεν έχουν στόχο να απεικονίσουν ολόκληρη την ιστορία του.

Εχει τυπώσει στο χέρι πολλά από τα έργα της έκθεσης στον σκοτεινό θάλαμό του εργαστηρίου της στο Λονδίνο –που καταλαμβάνει ολόκληρο τον πρώτο όροφο του σπιτιού της–, περιορίζοντας την κλίμακα του έργου για να του προσδώσει οικειότητα. Παρατηρώντας τα βασικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής, όπως δάπεδο, οροφή και τοίχος, η εξαιρετική Binet μεταφέρει τους θεατές σε φανταστικά τοπία πέρα από το κάδρο της φωτογραφίας.

Οι ανάσες της στιγμής αναδύονται από τα απαράμιλλης αισθητικής φωτογραφικά έργα της. Εμπιστεύεται τον φακό της που εγκλωβίζει την ομορφιά και την αισθητική δημιουργώντας κυρίως απλές ασπρόμαυρες εικόνες που ζωντανά εμπεριέχουν το φως, τη σκιά, τον χώρο, την υφή και τη μορφή του κάθε οικοδομήματος.

📌 «Light Lines: The Architectural Photographs of Hélène Binet», Βασιλική Ακαδημία Τεχνών (Royal Academy of Arts), Λονδίνο. Μέχρι 23 Ιανουαρίου 2022.

● Παρακολουθήστε βιντεο-ξενάγηση από την ίδια τη δημιουργό. Στο 3.30 φωτογραφίες της από τα έργα του Δημήτρη Πικιώνη στην Ακρόπολη.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αποδομώντας την εικονιστική φόρμα
Περίπου 300 έργα της Sophie Taeuber-Arp συγκεντρωμένα από περισσότερες από 50 δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές σε όλο τον κόσμο παρουσιάζονται στο ΜοΜΑ.
Αποδομώντας την εικονιστική φόρμα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το δραματικό κιαροσκούρο στη ζωή και τη φύση
Στη νέα έκθεση για τον John Constable ανακαλύπτουμε τα 12 τελευταία χρόνια της καριέρας του που χαρακτηρίζονται από ελεύθερες και εκφραστικές πινελιές μέσα από τους πίνακές του.
Το δραματικό κιαροσκούρο στη ζωή και τη φύση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ωδή στους «Πατατοφάγους»
Η έκθεση που προσφέρει το Μουσείο Βαν Γκογκ είναι μια ωδή στο διάσημο έργο «Οι Πατατοφάγοι» που ολοκλήρωσε ο ζωγράφος ενώ ζούσε στη Nuenen.
Ωδή στους «Πατατοφάγους»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Λογοκρισία, εγκλεισμός και αντίσταση
Η Ινδή δημιουργός Shilpa Gupta καταφέρνει να μας συγκλονίσει από το σκοτεινό The Curve του Λονδίνου με την έκθεση για τον περιοριστικό-παρεμβατικό ρόλο της εξουσίας στον λόγο των αντιφρονούντων.
Λογοκρισία, εγκλεισμός και αντίσταση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας