• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 16.4°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 6.4°C / 11.0°C
    3 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 12.9°C / 16.0°C
    4 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    2 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    7°C 6.9°C / 6.9°C
    3 BF
    81%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 5.3°C / 9.1°C
    2 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.0°C / 5.1°C
    5 BF
    65%
  • Αγρίνιο
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    12°C 9.6°C / 15.6°C
    2 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.3°C / 15.8°C
    4 BF
    67%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 9.9°C / 12.9°C
    3 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 15.4°C / 16.8°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 15.6°C
    4 BF
    68%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 14.9°C
    4 BF
    67%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 16.5°C
    0 BF
    57%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 10.6°C / 16.5°C
    2 BF
    80%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.8°C / 15.8°C
    2 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.0°C / 16.6°C
    2 BF
    46%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.3°C / 9.3°C
    1 BF
    56%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 4.8°C / 11.1°C
    3 BF
    69%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 3.8°C
    2 BF
    83%

Η Λένα Παπαληγούρα με τον Γιώργο Νανούρη στη βεράντα της Πινακοθήκης του Χατζηκυριάκου-Γκίκα

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Για μια ιδανική κοινωνία απαιτείται ηθικός κώδικας

  • A-
  • A+
Λένα Παπαληγούρα και Γιώργος Νανούρης μιλούν στην «Εφ.Συν.» για τη συνεργασία τους και τη σχέση τους μέσα από το θέατρο και την τέχνη.

Πόσο γενναιόδωρη είναι η θεία πρόνοια σε μερικούς ανθρώπους! Λένα Παπαληγούρα: ομορφιά, ταλέντο, μόρφωση, καταγωγή (εγγονή του Γ. Ράλλη), πετυχημένη στον γάμο της, ευτυχισμένη μαμά και κυρίως καλόκαρδη. Εχει μια έμφυτη ευγένεια και πλούτο ψυχής.

Η Λένα μού έδωσε την πρώτη της συνέντευξη όταν ήταν πέντε χρόνων. Το 1989 συνεργαζόμουν με το περιοδικό «Γυναίκα» και είχα προτείνει το αφιέρωμα «Μπαμπάδες και κόρες». Γνωστά ονόματα όπως: Κώστας Λαλιώτης, Παύλος Μπακογιάννης, Λευτέρης Παπαδόπουλος κ.ά. είχαν φωτογραφηθεί με τις κόρες τους και μου μιλούσαν για τις σχέσεις τους. Ο Αναστάσης Παπαληγούρας την κρατούσε αγκαλιά και η Λένα κελαηδούσε χαρούμενη. Τώρα, κελαηδάνε τα δικά της παιδιά με τη βοήθεια της μαμάς - γιαγιάς Ζαΐρας, που είναι συνταξιούχος πια, καθηγήτρια Πανεπιστημίου.

Ο σκηνοθέτης Γιώργος Νανούρης βάζει στόχους και τους πετυχαίνει. Την αναγνώριση, την επιτυχία στη δουλειά του τα κατάφερε με την προσωπική του αξία. Είναι άνθρωπος του στοχασμού και της σκέψης. Μπορεί να λειτουργήσει σε οποιαδήποτε χύτρα ταχύτητας χωρίς να τον διαλύει ο ατμός. Η συνάντησή μας έγινε στον χώρο πολιτισμού της Πινακοθήκης Χατζηκυριάκου-Γκίκα, παράρτημα του Μουσείου Μπενάκη, όπου μας υποδέχονται πάντα εγκάρδια και κυρίως ο διευθυντής Κώστας Παπαχρήστου.

● Πώς γνωριστήκατε;

Γ.Ν.: Πρωτοείδα τη Λένα στο Εθνικό Θέατρο, στην «Αόρατη Ολγα». Ηταν φυσικά καταπληκτική. Μετά από έναν χρόνο, ενώ διάβαζα το βιβλίο του Αύγουστου Κορτώ «Η Κατερίνα», ξαφνικά πέρασε από μπροστά μου το βλέμμα της Λένας. Είδα τα μάτια της. Επικοινώνησα μαζί της και της το έστειλα να το διαβάσει, λέγοντας ότι πρέπει να παίξει αυτόν τον ρόλο.

Λ.Π.: Εγώ ταξίδευα για το Παρίσι, επανεξετάζοντας για πολλοστή φορά τη σχέση μου με το θέατρο. Αυτό συμβαίνει είκοσι φορές τον χρόνο, που αναρωτιέμαι αν πρέπει να γίνω νηπιαγωγός ή να βρω άλλη δουλειά. Διάβασα το βιβλίο στην πτήση. Ηταν φανταστικό.

● Σε μια πτήση είπες το ναι…

Γ.Ν.: Και απογειωθήκαμε.

● Λένα, ταυτίζεσαι με τον ρόλο;

Λ.Π.: Αν ο ρόλος δεν σε αγγίζει προσωπικά, δεν μπορείς να βρεις τη δύναμη να τον υπηρετήσεις πάνω στη σκηνή. Αυτό που έχω να διαλέξω απ’ τον κάθε ρόλο, πρέπει να με αφορά τόσο πολύ προσωπικά ώστε να υπερβαίνω την ανασφάλεια, τη δυσκολία και την κούραση. Να θέλω με κάθε τρόπο αυτό που εγώ αγάπησα να το αγαπήσει κι ο κόσμος.

● Υπάρχει όριο ανάμεσα στο «εγώ» του σκηνοθέτη και το «εγώ» του ηθοποιού;

Γ.Ν.: Προσπαθώ να μην υπάρχει «εγώ» αλλά «εμείς». Ολοι υπηρετούμε την παράσταση. Φυσικά, εφόσον υπάρχει ένας καπετάνιος, πρέπει να οδηγεί το πλοίο για να μη βουλιάξει. Οι ηθοποιοί, όμως, είναι άνθρωποι, όχι αντικείμενα· με άποψη και γι’ αυτό τους ακούω. Φιλτράρω τις προτάσεις τους, αν όμως βρεθούμε σε αδιέξοδο θα επικρατήσει η άποψή μου, γιατί έχω στο μυαλό μου τη γενική εικόνα της παράστασης.

● Η Λένα είναι υπάκουη;

Γ.Ν.: Είναι τρομερή, δεν υπάρχει καλύτερο υλικό για να δουλεύει ο σκηνοθέτης.

Λ.Π.: Ο Γιώργος δημιουργεί ένα πολύ σαφές και δημιουργικό πλαίσιο, έτσι ώστε όλοι να μπορούν να συνυπάρχουν, να μην καταπιέζεται κανείς, αλλά να υπηρετείται η παράσταση. Για μένα αυτό είναι το ιδανικό. Καμιά φορά χρειαζόμαστε κάποιος να μας μετακινήσει.

Γ.Ν.: Οι ηθοποιοί είναι όπως ο πηλός στα χέρια ενός αγγειοπλάστη. Αν έχεις τον πιο ακριβό πηλό που υπάρχει και δεν ξέρεις να τον πλάσεις δεν θα βγάλεις ένα ωραίο αγγείο. Αν είσαι ικανός γλύπτης και τον πιο φτηνό να πάρεις μπορείς να έχεις ένα καλό αποτέλεσμα. Οι ηθοποιοί θέλω να λάμπουν πάνω στην σκηνή. Θέλω να βγάλω απ’ αυτούς το καλύτερό τους.

Οταν κάναμε την «Κατερίνα» δεν είχαμε στο μυαλό μας ότι θα παίζαμε έξι χρόνια και θα την έβλεπαν πάνω από 60.000 θεατές. Μας το έδειξε η ιστορία. Εμείς κάναμε κάτι σεμνά και ταπεινά, χωρίς να ξέρουμε τι θα γίνει.

● Αυτή η πολυπλοκότητα, η πολυμορφία δεν κουράζει;

Γ.Ν.: Σε κουράζει, αλλά είσαι συνεχώς σε εγρήγορση. Οσο ψυχοφθόρο κι αν είναι, σου τροφοδοτεί το ενδιαφέρον πάντα ένα καινούργιο έργο, οι καινούργιοι συνεργάτες, το καινούργιο θέατρο. Πάντα μηδενίζεις και αρχίζεις απ’ την αρχή.

● Ποιο επίθετο θα ταίριαζε για το προφίλ της σημερινής γυναίκας και του σημερινού άντρα;

Λ.Π.: Για τον σύγχρονο άνθρωπο ταιριάζει η λέξη πολυεργαλείο. Μια γυναίκα καλείται μέσα σε μια δύσκολη καθημερινότητα να είναι μάνα, σύζυγος, να φροντίζει το σπίτι, τη δουλειά της και ταυτόχρονα να είναι ευχάριστη. Να είναι έξυπνη, με χιούμορ. Ενας άντρας πρέπει να είναι τρυφερός, καλός πατέρας, δυναμικός, ακόμα και σήμερα απαιτεί η κοινωνία απ’ αυτόν να βγάζει πολλά χρήματα ώστε να εξασφαλίζει άνεση στην οικογένειά του. Είναι πάρα πολλά τα ζητούμενα και πρέπει να έχεις καθημερινά τρομερό στρες για να τα προλάβεις όλα.

Γ.Ν.: Νομίζω ότι οι γυναίκες είναι πιο χειραφετημένες, έτοιμες να διεκδικήσουν πράγματα για να πάρουν σιγά σιγά μια πιο ισότιμη θέση στην κοινωνία, όπως τους αξίζει. Είμαστε σε καλό δρόμο, αλλά δεν είναι πραγματικά ισότιμες.

Η Λένα Παπαληγούρα με τον Γιώργο Νανούρη και την Εύα Νικολαΐδου σε μια γωνιά της τραπεζαρίας της Πινακοθήκης

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

● Τι σας τρομάζει στον χαρακτήρα ενός ανθρώπου;

Λ.Π.: Δεν μου αρέσει η αγένεια, το ψέμα, η έλλειψη σεβασμού στην προσωπικότητα του άλλου. Ολα αυτά που ακούμε για το #metoo μέχρι απλά καθημερινά πράγματα μ’ ενοχλούν, όπως οι κακοποιήσεις, παρενοχλήσεις στο θέατρο, όλα αυτά που δεν θέλουμε ν’ ακούμε.

Γ.Ν.: Και σε μένα, Λένα, δεν αρέσει η αγένεια και το ψέμα. Προτιμώ να συνεργάζομαι με ανθρώπους που εκτιμώ ως χαρακτήρες πρώτα απ’ όλα και δευτερευόντως ως καλλιτέχνες.

● Μελλοντικά τι ετοιμάζετε;

Γ.Ν.: Αρχίζουμε 3 Νοέμβρη με τον «Γυάλινο Κόσμο» του Τενεσί Ουίλιαμς. Την κάναμε διαδικτυακά και ξεπεράσαμε τις 8.000 θεάσεις. Την είδαν απ’ όλο τον κόσμο.

● Ποιοι ήταν οι ηθικοί αυτουργοί που σας επηρέασαν να διαλέξετε αυτόν τον χώρο;

Λ.Π.: Είχα την τύχη να μεγαλώσω σ’ ένα σπίτι όπου υπήρχαν ερεθίσματα. Με πήγαιναν οι γονείς μου στο θέατρο, υπήρχαν βιβλία και ήταν ένας κόσμος που ενώ ήταν μακριά μου, ήθελα να τον γνωρίσω από κοντά. Είμαστε τυχεροί γιατί η δουλειά μας είναι αυτό που αγαπάμε σαν δουλειά αλλά και σαν χόμπι. Θεωρώ ότι αυτό είναι υγεία.

Γ.Ν.: Νομίζω ήταν η ανάγκη μου να ξεφύγω απ’ την πραγματικότητα. Ενας τρόπος να μπαίνω σε άλλους κόσμους από αυτούς που ζούσα. Επειδή το θέατρο μού φαινόταν πάντα μαγικό. Μακριά από την πεζή καθημερινότητα, με τα άγχη, τους λογαριασμούς, τα καυσαέρια, τα οικογενειακά, την κίνηση. Το θέατρο σε κάνει να ξεφεύγεις. Να ξεχνιέσαι με κάτι ωραίο.

● Ποια ήταν η εμπειρία σας από την Επίδαυρο;

Λ.Π.: Ηταν μαγική εμπειρία. Οταν βρεθήκαμε στην Επίδαυρο, δεν θα ξεχάσω την ενέργεια, το μέγεθος, την ευλογία να σου συμβαίνει να λειτουργείς μέσα σ’ αυτό τον χώρο. Και ταυτόχρονα, τη φοβερή ματαιότητα.

Γ.Ν.: Το ζήσαμε, Λένα, όπως θα το φανταζόμασταν ιδανικά αν το σκεφτόμασταν. Είχαμε 5.000 ανθρώπους, σε ανοιχτό χώρο. Εβλεπες την απόλυτη σιωπή, να μην ανάβει κανένα κινητό και πολλοί απ’ αυτούς να κλαίνε. Ενιωθες ότι βρισκόσουν σε μια εκκλησία. Αυτό προσπαθούμε με το θέατρο. Να βάλουμε τους ανθρώπους σε έναν κόσμο μιας ιερότητας, που πρέπει να το παρακολουθήσουν με προσήλωση.

● Βραβεύτηκες με το βραβείο «Μελίνα Μερκούρη», Λένα. Τι θαυμάζατε σ’ αυτήν τη γυναίκα;

Λ.Π.: Την ελευθερία της ψυχής και του πνεύματος. Τη γενναιότητα. Τον δυναμισμό. Την πολυπλοκότητα. Μια γυναίκα που συνδύαζε τη θηλυκότητα, τη γοητεία με τον δυναμισμό. Μιλάμε για ένα ηφαίστειο. Τεράστια τιμή για όποια ηθοποιό πάρει αυτό το βραβείο.

Γ.Ν.: Θαύμαζα το φως που εξέπεμπε αυτή η γυναίκα. Ηταν ένας ήλιος τόσο δυνατός που μπορούσε να σε κάψει, να σε φωτίσει αλλά και να σε ζεστάνει. Εκρηκτική προσωπικότητα.

● Ο έρωτας σε βοηθάει να δημιουργήσεις; Σε εξυψώνει ή σε διασύρει;

Λ.Π.: Εμένα ο έρωτας με εξυψώνει σίγουρα. Ομως, για να φτάσεις στην εξύψωση, μερικές φορές πρέπει να συρθείς και λίγο στο πάτωμα. Τη σχέση που έχω με τον άντρα μου και όσα μοιραζόμαστε δεν μπορώ να τα συγκρίνω με τίποτα.

Γ.Ν.: Εγώ θέλω να είμαι απερίσπαστος. Οταν έχω έρωτες στο μυαλό μου, δεν μπορώ να κάνω καλά τη δουλειά μου. Γι’ αυτό δεν είμαι ερωτευμένος. Γιατί όταν ερωτεύομαι δεν με νοιάζει ούτε δουλειά ούτε πρόβες ούτε παραστάσεις. Οπότε λέω «κάτσε, δεν θα καταστραφείς, άσε καλύτερα».

● Ποια πρέπει να είναι τα στοιχεία της προσωπικότητας ενός ηγέτη;

Γ.Ν.: Πρέπει να είναι ένας χορτάτος άνθρωπος. Να μπορούν οι επιλογές του να είναι ανεξάρτητες από προσωπικά συμφέροντα. Να είναι νομοταγής. Γιατί συνήθως όσοι θέλουν να έχουν εξουσία κινούνται από τη φιλοδοξία της εξουσίας κι όχι από την ευθύνη σε σχέση με την εξουσία που θα πάρουν. Δεν πρέπει να βάζουν το δικό τους καλό πάνω απ’ των άλλων.

Λ.Π.: Γιώργο, θέλω να προσθέσω το ήθος και την τιμιότητα που πρέπει να τους χαρακτηρίζει. Να είναι προσωπικότητες φωτεινές. Να μπορείς να τους εμπιστεύεσαι αλλά και να σε εμπνέουν.

● Ο Ντοστογιέφκσι έλεγε ότι «η μεγαλύτερη δύναμη που μπορεί να σώσει την ανθρωπότητα είναι η ομορφιά».

Γ.Ν.: Η ομορφιά της ψυχής, ίσως; Δεν φτάνει κι αυτή. Η ομορφιά από μόνη της, τι να κάνει; Εχουμε δει όμορφους ανθρώπους να είναι δολοφόνοι. Πρόσφατα ένας όμορφος άνθρωπος, με μια αγγελική μορφή, σκότωσε τη γυναίκα του. Αυτό που πρέπει να κυριαρχήσει είναι ο ηθικός κώδικας, στον καθένα μας.

Λ.Π.: Πιστεύω ότι η αγάπη και η αλληλεγγύη μπορούν να μας βοηθήσουν. Βλέπω από τα παιδιά μου ότι όταν γεννιέται ο άνθρωπος έχει τρομερή αθωότητα και η φύση του είναι πολύ καλή. Δεν μπορώ να καταλάβω τι συμβαίνει στις κοινωνίες και καθώς μεγαλώνουμε υφιστάμεθα τέτοια διαφθορά και διάβρωση.

Νομίζω πρέπει να παραμένεις ανοιχτός, ώστε να μπορείς να προκαλέσεις συναντήσεις με ανθρώπους που θα σε προχωρήσουν· αλλά και όταν σου δίνεται κάτι που το θεωρείς συμπαντικό, να δουλεύεις έτσι ώστε να φανείς αντάξιός του.

● Θα σας ενδιέφερε να ασχοληθείτε περισσότερο με παλαιότερους συγγραφείς όπως: Μυριβήλη, Καραγάτση κ.λπ.;

Λ.Π.: Για μένα είναι πολύ ενδιαφέρον κομμάτι του θεάτρου. Οταν έρχεσαι σε επαφή με ένα κείμενο, μ’ έναν ρόλο, οδηγείσαι σε μονοπάτια και κάνεις μια έρευνα η οποία συνήθως παραμένει μυστηριώδης, γιατί δεν αποκαλύπτεται πάντα όπως είναι. Για να έρθεις σ’ επαφή μ’ ένα έργο του Ευριπίδη, πρέπει να διαβάσεις όσα έχουν γραφτεί γι’ αυτόν. Να τον γνωρίσεις, όχι όπως ένας φιλόλογος που θέλει ενδεχομένως να ξέρει τα γεγονότα και τις ημερομηνίες, αλλά να κατανοήσεις το πνεύμα του.

● Οταν τελειώνει μια παράσταση, λένε ότι μοιάζει μ’ ένα μικρό θάνατο.

Γ.Ν.: Είναι ένας μικρός θάνατος.

Λ.Π.: Είναι δύσκολο συναίσθημα. Υπάρχουν παραστάσεις που έχει συμβεί κάτι μέσα σου κι έχει μετακινηθεί είτε εξαιτίας της συνάντησης με τον σκηνοθέτη είτε με τον συγγραφέα είτε με τον ρόλο είτε με τους συναδέλφους. Εκεί είναι σαν πένθος. Δεν συμβαίνει πάντα. Πραγματικά, ορισμένες παραστάσεις είναι πάρα πολύ δύσκολο να τις αποχαιρετίσεις.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Συμβολικές, πολιτικές, είναι οι πράξεις μιας ομάδας θεάτρου
Ο Κώστας Μπάρας μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη νέα παράστασή του βασισμένη στο έργο «Δαίμονες» Λαρς Νορέν, την ομάδα του HashArt και την πορεία του στον θεατρικό χώρο.
Συμβολικές, πολιτικές, είναι οι πράξεις μιας ομάδας θεάτρου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Κυρία Κατερίνα
Στην εποχή της η Κατερίνα Ανδρεάδη αποτελούσε, μαζί με την Κοτοπούλη και την Κυβέλη, τη σημαντικότερη πρωταγωνίστρια της αθηναϊκής σκηνής.
Η Κυρία Κατερίνα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Συμφορά από το πολύ μυαλό
Η παράσταση του Στάθη Λιβαθινού «Συμφορά από το πολύ μυαλό» έρχεται μετά από 35 χρόνια στο ιστορικό Θέατρο της Οδού Κυκλάδων.
Συμφορά από το πολύ μυαλό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μια Ελληνίδα στο θέατρο του Μπέργκμαν
Ο Ματίας Άντερσον κάλεσε την Ελλη Παπακωνσταντίνου να γράψει και να σκηνοθετήσει τη δική της εκδοχή της «Αλκηστης» του Ευριπίδη για το Dramaten της Σουηδίας.
Μια Ελληνίδα στο θέατρο του Μπέργκμαν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας