• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 3.9°C / 8.0°C
    2 BF
    78%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.0°C / 6.0°C
    3 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 6.5°C / 10.1°C
    4 BF
    53%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.1°C / 0.9°C
    1 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.9°C / 4.6°C
    2 BF
    70%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.3°C / 4.6°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.6°C / 1.8°C
    3 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.6°C / 8.6°C
    2 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 11.0°C
    5 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.9°C / 4.9°C
    3 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 9.1°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 5.1°C / 5.1°C
    5 BF
    55%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.9°C / 11.9°C
    0 BF
    35%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 4.9°C
    2 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.4°C / 4.5°C
    1 BF
    58%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.8°C / 7.1°C
    3 BF
    36%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.0°C / 8.1°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.3°C / 4.4°C
    2 BF
    50%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.1°C / 6.1°C
    1 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    1 BF
    41%

Η ευχή του καλλιτέχνη είναι να μη στερήσουν την ελπίδα από τα παιδιά. Να μην επιτρέψουν να ζήσουν σε έναν κατεστραμμένο πλανήτη

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η τέχνη μιλά για το περιβάλλον

  • A-
  • A+
Η τέχνη του Gerard M. Burns υπονοεί την κυριαρχία. Δείχνει τις ανισότητες. Δείχνει την καταστροφή και το χάος που έχουμε προκαλέσει. Αποκαλύπτει τον κίνδυνο που καραδοκεί.

Εξι παιδιά κοιτάνε ευθεία έξω από τον καμβά. Εξι παιδιά κοιτούν κατάματα εσένα. Νιώθεις το βλέμμα τους να σε καίει. Νιώθεις τις κατηγορίες που σου απαγγέλλουν γι’ αυτό που συμβαίνει στον Πλανήτη. Νιώθεις τα «γιατί» που σου απευθύνουν. Νιώθεις ότι φταις εσύ. Και αυτή ακριβώς είναι η πρόθεση του καλλιτέχνη. Να κάνει όλους τους διαπραγματευτές, που φτάνουν στη Γλασκόβη για να συμμετάσχουν στην COP26, να νιώσουν άβολα.

Το έργο του Σκοτσέζου εικαστικού Gerard M. Burns σού κόβει πραγματικά την ανάσα. Είναι αυτή η ικανότητά του, αυτή η ζωντανή αποτύπωση στα βλέμματα των παιδιών που σε υποδέχονται στο αεροδρόμιο της Γλασκόβης, που σε κάνει να σκέφτεσαι ότι ναι, η τέχνη έχει ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το κλίμα και μάλιστα κυρίαρχο ρόλο.

Στέκομαι μπροστά στον πίνακα με το έγχρωμο κορίτσι να ποζάρει με το λευκό της φόρεμα. Το κορίτσι κυριαρχεί στον πίνακα. Πίσω της, το δάσος καίγεται. Ο κόσμος της φλέγεται. Το μυαλό μου αντιστέκεται και δραπετεύει στους πίνακες του Μανέ. Στους πίνακες όλων των ζωγράφων που απεικονίζουν τους ανθρώπους στην αγκαλιά της φύσης.

Στους πίνακες των ζωγράφων όπου οι άνθρωποι είναι μικροσκοπικές φιγούρες μέσα σε υπέροχα αέναα τοπία. Τους πίνακες που απεικονίζουν τον άνθρωπο να παραδίνεται στη γοητεία της φύσης, να κατακτιέται από τη σοφία της, αντί να θέλει να κυριαρχήσει, αντί να προσπαθεί να επιβληθεί σ’ αυτήν. Τους πίνακες που εμπνέουν ζωή, αρμονία, πνευματικότητα και γαλήνη. Ετσι ακριβώς όπως θέλει ο κάθε άνθρωπος να ζει. Ετσι όπως είμαστε πλασμένοι για να ζούμε.

Αντίθετα η τέχνη του Gerard M. Burns είναι κάτι άλλο. Υπονοεί την κυριαρχία. Δείχνει τις ανισότητες. Δείχνει την καταστροφή και το χάος που έχουμε προκαλέσει. Αποκαλύπτει τον κίνδυνο που καραδοκεί. Είναι ο τρόπος του για να σε βάλει να αναρωτηθείς για το πώς θα ζήσεις μέσα σε ένα κόσμο που καταστρέφεται. Οταν το σκεφτείς δεν θα ’χεις γυρισμό. Θα θες αυτόν τον κόσμο να τον αλλάξεις.

Και με τα συγκινητικά έργα τέχνης του ο Burns θέλει να κάνει τους διαπραγματευτές αποφασιστικούς για να πάρουν γενναίες αποφάσεις που θα αντιμετωπίζουν την κλιματική κρίση. Να οδηγήσει τη σκέψη τους στις σωστές διαδρομές.

Η τέχνη ως μέσο σύνδεσης του ανθρώπου με το περιβάλλον

Οι περισσότεροι από μας ζούμε σε πόλεις και η επαφή μας με τη φύση είναι περιορισμένη. Περιορισμένη όμως είναι και η εμπειρία μας από τις περιοχές του πλανήτη που απειλούνται από την κλιματική αλλαγή. Και ούτε είναι εύκολο να ταξιδέψουμε και να δούμε τις επιπτώσεις του πολιτισμού μας στα εξωτικά μέρη του πλανήτη.

«Στις Μαλδίβες σπάνε τα κοράλλια που στηρίζουν τα νησιά» ηχούν στα αυτιά μου τα λόγια του ευρωβουλευτή Πέτρου Κόκκαλη όταν αναφέρεται στις ευάλωτες περιοχές όπου οι άνθρωποι θα αναγκαστούν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Να εγκαταλείψουν τον πολιτισμό τους και τους τάφους των προγόνων τους. «Υπάρχει και η πολιτιστική διάσταση της κλιματικής αλλαγής» λέει ο Πέτρος Κόκκαλης και μου μεταφέρει τα λόγια ιθαγενή που ακούστηκαν στις κλειστές αίθουσες των διαπραγματεύσεων: «Εχω θάψει τους δικούς μου και το νησί μου βουλιάζει...».

Αυτά που δεν έχω δει, αυτά που περιγράφει ο Πέτρος Κόκκαλης και δεν μπορώ ούτε καν να τα φανταστώ, οι καλλιτέχνες μπορούν! Και μας τα μεταφέρουν με τα έργα τους. Μας ανοίγουν τα μάτια με τα έργα τους. Μας ευαισθητοποιούν και μας κινητοποιούν. Μας ξανασυστήνουν το φυσικό μας περιβάλλον. Από εκεί ακριβώς που προερχόμαστε και που κάποια στιγμή θα επιστρέψουμε.

Μέσα και έξω από την COP26 η καλλιτεχνική ευαισθησία και η διεισδυτική ματιά των καλλιτεχνών αγγίζει αυτά τα θέματα. Τα θέματα της πολιτιστικής ευθύνης και της οικολογικής ανησυχίας. Με εικαστικές εγκαταστάσεις, με performance, πίνακες και φωτογραφίες οι καλλιτέχνες αναδεικνύουν τη σύνδεση που έχουν οι άνθρωποι με το φυσικό περιβάλλον. Προσφέρουν τη φαντασιακή ικανότητα που μας επιτρέπει να ξανασκεφτούμε τον κόσμο μας και τη σχέση μας μ’ αυτόν.

Η μόδα ξανά παρούσα με κόκκινα πατρόν στο χρώμα της φωτιάς. Το κόκκινο μόνο στα ρούχα μας όχι στα δάση. Οχι στον κόκκινο ουρανό που έχει γίνει το σύμβολο της κλιματικής αλλαγής

Μας έδειξαν την έλλειψη κατανόησης του ισχυρού απέναντι στο αδύναμο, είτε είναι ένας άλλος άνθρωπος από μια άλλη φυλή ή από ένα άλλο φύλο, είτε πρόκειται για ένα ψάρι ή ένα ζώο. Μας έδειξαν την έλλειψη κατανόησης απέναντι στη δύναμη της φύσης. Μας προειδοποίησαν πως αυτή η αδυναμία να κατανοήσουμε, να φανταστούμε, θα προκαλέσει και τη κλιματική κατάρρευση. Θα φέρει το τέλος μας.

Η τέχνη λοιπόν δικαίως κατέλαβε κεντρική θέση στην COP26. Για όποιον ήθελε να δει, η τέχνη έγινε ο καθρέφτης που έβλεπε τον εαυτό του. Που έβλεπε τι έχει προκαλέσει στον πλανήτη και τι πρέπει να κάνει για να το αλλάξει. Δεν ξέρω αν οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στάθηκαν μπροστά σε αυτόν τον μαγικό καθρέφτη. Αν αντίκρισαν τα έργα, αν άκουσαν τους καλλιτέχνες ακτιβιστές.

Εκείνο που ξέρω είναι ότι η τέχνη επιτέλεσε για μια ακόμη φορά τον σκοπό της. Εκανε τις ερωτήσεις που έπρεπε να γίνουν. Τώρα όλοι εμείς πολίτες και πολιτικοί, επιχειρηματίες και εργαζόμενοι, επιστήμονες και κοινωνία πρέπει να δώσουμε τις απαντήσεις.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι μέσα και οι έξω της Συνόδου
Οταν συναντούσες ανθρώπους που οι χώρες τους έχουν πληγεί από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τότε ένιωθες θλίψη και θυμό.
Οι μέσα και οι έξω της Συνόδου
ΕΥΡΩΠΗ
Μήνυμα Πάπα: Η κλιματική κρίση χρειάζεται όραμα και δραστικές αποφάσεις
Μαγνητοφωνημένο μήνυμα μέσω του BBC έστειλε ο Πάπας Φραγκίσκος, εν όψει της συνόδου κορυφής COP26 για το κλίμα που πραγματοποιείται στη Γλασκόβη.
Μήνυμα Πάπα: Η κλιματική κρίση χρειάζεται όραμα και δραστικές αποφάσεις
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ποίηση 2022 (β' μέρος)
Πρέπει να προσδιορίσουμε με ποιον τρόπο θα μπορούσε η ποίηση να συνομιλήσει και να συμβάλει σε μια εκ νέου διαμόρφωση μιας συλλογικής (και όχι εθνικής) ταυτότητας.
Ποίηση 2022 (β' μέρος)
ΝΗΣΙΔΕΣ
Εργαστήριο για την Αστική Πράσινη Συμφωνία
Η Οργάνωση Γη διοργάνωσε το 2ο Εργαστήριο για την Αστική Πράσινη Συμφωνία, προκειμένου να ενημερώσει και να ενθαρρύνει όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για να αναλάβουν δράση.
Εργαστήριο για την Αστική Πράσινη Συμφωνία
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Άλλο ένα «φάουλ» του Facebook, αυτή τη φορά με προβολή αντιπεριβαλλοντικών διαφημίσεων
Η δεξαμενή σκέψης «InfluenceMap» εντόπισε δείγματα προώθησης ψευδών και παραπλανητικών ειδήσεων ενάντια στην ύπαρξη της κλιματικής αλλαγής στον ιστότοπο του Facebook.
Άλλο ένα «φάουλ» του Facebook, αυτή τη φορά με προβολή αντιπεριβαλλοντικών διαφημίσεων

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας