• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 6.2°C
    1 BF
    80%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    2°C -0.8°C / 4.1°C
    3 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    5°C -1.0°C / 7.3°C
    4 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    -4°C -4.1°C / -4.1°C
    1 BF
    58%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    -3°C -3.1°C / -3.1°C
    2 BF
    68%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    2°C -1.0°C / 3.4°C
    0 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -5.6°C / -1.5°C
    0 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 0.7°C / 6.6°C
    2 BF
    51%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 6.0°C / 9.8°C
    4 BF
    56%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 1.9°C / 4.9°C
    3 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.2°C / 9.1°C
    4 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 3.5°C / 6.6°C
    4 BF
    61%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.9°C / 8.9°C
    3 BF
    45%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -2.1°C / 0.5°C
    2 BF
    63%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    2°C -1.5°C / 3.4°C
    1 BF
    56%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 1.8°C / 6.6°C
    3 BF
    39%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 6.4°C
    2 BF
    68%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    1°C -1.7°C / 2.1°C
    1 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C -1.3°C / 4.2°C
    1 BF
    66%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -5°C -5.2°C / -5.2°C
    1 BF
    56%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια εξωστρεφής και διεπιστημονική προσέγγιση

  • A-
  • A+
Το συγκεκριμένο επιστημονικό έργο μπορεί κάλλιστα να λειτουργήσει ως ένας κοινός τόπος αναφοράς. Συγκροτεί το γνωστικό αντικείμενο με επιδεξιότητα, συνδυάζοντας την επιστημονική ακεραιότητα με την ειλικρινή απεύθυνση, όχι μόνο στην ακαδημαϊκή κοινότητα αλλά και στο ευρύ αναγνωστικό κοινό.

Η πολιτιστική κληρονομιά είναι μια σύνθετη και δυναμική έννοια. Περιλαμβάνει τόσο υλικά όσο και άυλα μνημεία, τα οποία λειτουργούν συμβολικά ως αναπαραστάσεις του συλλογικού, συμπυκνώνουν αισθητικά ιστορικά διαμορφωμένες κοινωνικές σχέσεις και συμμετέχουν σε διαδικασίες αναστοχασμού και ανασυγκρότησης του παρελθόντος στο εκάστοτε παρόν.

Στην ελληνική πραγματικότητα και πολιτική, η πολιτιστική κληρονομιά νοείται συχνά ως «βαριά βιομηχανία», «κεφάλαιο» και «ανταγωνιστικό πλεονέκτημα» για το εγχώριο τουριστικό προϊόν. Απουσιάζει, ωστόσο, ένα συνολικό όραμα και μια ανοιχτή, προοδευτική κατεύθυνση σχετικά με το ποιοι πολιτιστικοί πόροι χρήζουν προστασίας, μέσω ποιων ενεργειών και από ποιους δρώντες.

Η Διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς (Heritage Management) όπως και το ευρύτερο πεδίο της Διαχείρισης του Πολιτισμού (Cultural Management) αποτελούν έναν αυτόνομο επιστημονικό κλάδο «που ασχολείται με τις αποφάσεις που λαμβάνονται σχετικά με το παρόν και το μέλλον των πολιτιστικών πόρων και με την τεκμηρίωση των αποφάσεων αυτών» (σελ. 9).

Οι αποφάσεις αυτές αφορούν, μεταξύ άλλων, διαδικασίες νοηματοδότησης, ερμηνείας, επιμέλειας, ανάδειξης, επικοινωνίας και προβολής των πολιτιστικών αγαθών, με απώτερο σκοπό το δημόσιο συμφέρον και την απόδοσή τους στην κοινωνία.

Παρότι ο όρος «διαχείριση» ίσως δημιουργεί συνειρμικά την εντύπωση ότι πρόκειται για αντικείμενο σχετιζόμενο με τη Διοίκηση και το Μάρκετινγκ, στην πραγματικότητα η Διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς συνομιλεί με πολλαπλούς κλάδους της επιστήμης (Ανθρωπολογία, Αρχαιολογία, Αρχιτεκτονική, Ιστορία, Μουσειολογία, Οικονομικά, Πολιτισμικές Σπουδές, Πολιτικές Επιστήμες κ.ά.), με τους οποίους μοιράζεται θεωρητικές αναζητήσεις και μεθοδολογικά εργαλεία.

Μελετώντας κανείς ακροθιγώς τη σχετική βιβλιογραφία, εύκολα διαπιστώνει ότι πρόκειται για ένα πεδίο εγγενώς διεπιστημονικό, με ποικίλα σημεία πρακτικής εφαρμογής (π.χ. μουσεία, μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους, ιστορικά κτίρια κ.ά.). Οπως είναι αναμενόμενο, ως ένας σχετικά νέος, υπό διαμόρφωση επιστημονικός κλάδος, αντλεί από τα κεκτημένα των πιο εδραιωμένων επιστημών, συμβάλλοντας ωστόσο στον περαιτέρω μετασχηματισμό και στη μετεξέλιξη των κληροδοτημάτων αυτών.

Η Διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, παρότι διεθνώς αποτελεί ανεξάρτητο κλάδο έρευνας, διανόησης και πρακτικής εφαρμογής εδώ και τουλάχιστον τρεις δεκαετίες, στην Ελλάδα αναζητεί ακόμη την ακαδημαϊκή και επαγγελματική της ταυτότητα.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο συλλογικός τόμος που επιμελούνται οι Στέλιος Λεκάκης και Νότα Πάντζου αποτελεί μια σημαντική συμβολή στην ελληνική βιβλιογραφία, όχι μόνο από πλευράς οριοθέτησης του πεδίου αλλά και διάχυσης των θεωρητικών αρχών και μεθόδων που οδηγούν στην περαιτέρω καθιέρωση (δι)επιστημονικά τεκμηριωμένων προσεγγίσεων στις διαδικασίες προστασίας, ανάδειξης και ενίσχυσης του οικονομικού και κοινωνικού ρόλου των μνημείων.

Στα δεκαέξι κεφάλαια που απαρτίζουν το εγχειρίδιο, μεθερμηνεύονται βασικές έννοιες ενώ παρουσιάζονται ποικίλες εκφράσεις της Διαχείρισης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς στην πράξη, που την εγγράφουν στον πυρήνα ευρύτερων κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών ζητημάτων. Ηδη από το εισαγωγικό μέρος διατυπώνονται σαφείς προβληματισμοί που εκκινούν από την παρατήρηση φαινομένων «συγκεντρωτικής και συντηρητικής πολιτιστικής πολιτικής» (Μπούνια, σελ. 16), γραφειοκρατίας και εμπειρικών προσεγγίσεων στην εκτέλεση έργων, όπως διαθλώνται μέσα από το διεθνές και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο.

Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζονται οι ιδιάζουσες βιογραφίες της διαχείρισης της προϊστορικής, κλασικής, βυζαντινής και νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας, ενώ στο τρίτο μέρος αναλύονται κρίσιμα θέματα που άπτονται των σύγχρονων τάσεων στο πεδίο, όπως η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή, η βιώσιμη ανάπτυξη και η επικοινωνία με το κοινό.

Οπως εύστοχα επισημαίνεται από τους συγγραφείς, παρότι το γνωστικό αντικείμενο διδάσκεται στο ελληνικό πανεπιστήμιο εδώ και δυο δεκαετίες, η διδακτική του παραμένει ιδιαίτερα ετερογενής ως προς την προσέγγιση και το περιεχόμενο.

Η ποικιλομορφία αυτή δεν αντανακλά απαραίτητα τη διεπιστημονική φύση του αντικειμένου, ενώ καθίσταται ενίοτε και προβληματική, ελλείψει ενός κοινού λεξιλογίου, της ισότιμης αλληλεπίδρασης με άλλες ειδικεύσεις και της ευρείας αναγνώρισης από την πλευρά της Διοίκησης.

Συνακόλουθα, η Διαχείριση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς λογίζεται συχνά ως ένα συμπληρωματικό, μη αυτοτελές πεδίο (π.χ. ως εξειδίκευση του αρχαιολόγου ή του αρχιτέκτονα) ή ως μία «τεχνοκρατική διαδικασία» (Λεκάκης, σελ. 83-84), η οποία υπολείπεται των παραδοσιακών επιστημών.

Το επίδικο εκτείνεται πέρα από την επαγγελματική οριοθέτηση του «Διαχειριστή», σε προβλήματα και αδυναμίες που συχνά γίνονται αισθητά στην καθημερινότητα και σχετίζονται με τον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών και δράσεων για την προστασία και τη διάχυση των πολιτιστικών αγαθών στην κοινωνία.

Δεδομένων των παραπάνω, το συγκεκριμένο επιστημονικό έργο μπορεί κάλλιστα να λειτουργήσει ως ένας κοινός τόπος αναφοράς. Συγκροτεί το γνωστικό αντικείμενο με επιδεξιότητα, συνδυάζοντας την επιστημονική ακεραιότητα με την ειλικρινή απεύθυνση, όχι μόνο στην ακαδημαϊκή κοινότητα αλλά και στο ευρύ αναγνωστικό κοινό.

Πέρα από την αποτύπωση των πολλαπλών διαστάσεων, μεθόδων και πρακτικών της Διαχείρισης, συνθέτει ένα νέο πρίσμα μέσα από το οποίο καθίσταται δυνατή η μεθερμηνεία πολυσήμαντων όρων, οι οποίοι συχνά σημασιοδοτούνται εντός ενός στενού και περιοριστικού πλαισίου (π.χ. προστασία, συμμετοχικότητα) ή παραμένουν αφηρημένες ιδέες που αδυνατούν να πλοηγήσουν την πράξη (π.χ. τοπικές κοινότητες, αειφορία, οικονομική ανάπτυξη), ενθαρρύνοντας την κριτική αναδίφηση καθιερωμένων εννοήσεων του πεδίου συνολικά.

*Δρ Πολιτιστικής Διαχείρισης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ποιος είναι ο «ομφάλιος λώρος» της ιστορικής έρευνας;
Στη θεωρία της Ιστορίας ευδοκιμούν κάθε λογής παρωχημένοι «νεωτερισμοί», ενώ όσοι από τους εμπράγματους ιστορικούς την αποκτούν διακρίνονται για την ανάγκη του αναστοχασμού.
Ποιος είναι ο «ομφάλιος λώρος» της ιστορικής έρευνας;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι άμαχοι του ελληνικού εμφυλίου
Το νέο βιβλίο της Τ. Βερβενιώτη αφορά ένα θέμα που ελάχιστα έως και καθόλου έχει απασχολήσει την ελληνική ιστοριογραφία παρά το γεγονός ότι οι άμαχοι έπαιξαν ουσιαστικό ρόλο.
Οι άμαχοι του ελληνικού εμφυλίου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ποτέ δεν είχαμε τον χρόνο
Σε αυτό το ιστορικό μυθιστόρημα προτάσσεται όχι μόνο ο έρωτας αλλά και το καθήκον και η λαχτάρα για ελευθερία με φόντο μια εποχή με πολλές αντιφάσεις, προδοσίες και εμφύλιο.
Ποτέ δεν είχαμε τον χρόνο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η δράση των ταγμάτων ασφαλείας
Το βιβλίο του Απόστολου Παρτσακλού παρακολουθεί τη δράση των κατ' εξοχήν ένοπλων δωσιλογικών ομάδων, των ταγμάτων ασφαλείας, που ειδικά στη Μεσσηνία δοκιμάστηκε σκληρά από την ασύμμετρη βία.
Η δράση των ταγμάτων ασφαλείας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Για έναν καλύτερο κόσμο
Στο νέο του βιβλίο ο Δημήτρης Βλαχόπουλος καταπιάνεται με μια ακόμα μαύρη περίοδο της χώρας μας, την επτάχρονη δικτατορία.
Για έναν καλύτερο κόσμο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας