• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.1°C / 13.4°C
    2 BF
    56%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    8°C 4.6°C / 9.9°C
    1 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 14.3°C
    3 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 2.9°C
    1 BF
    60%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.6°C / 10.9°C
    4 BF
    54%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    8°C 4.0°C / 10.5°C
    1 BF
    45%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.5°C / 6.8°C
    0 BF
    29%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    13°C 9.6°C / 13.6°C
    1 BF
    53%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 14.1°C
    1 BF
    57%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 6.9°C / 7.9°C
    4 BF
    53%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 11.9°C / 14.9°C
    4 BF
    67%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.7°C / 10.7°C
    2 BF
    60%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    0 BF
    67%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.1°C / 11.5°C
    1 BF
    54%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.5°C / 12.2°C
    1 BF
    66%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    10°C 8.8°C / 9.8°C
    3 BF
    34%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    13°C 11.0°C / 13.6°C
    1 BF
    52%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    9°C 7.7°C / 10.3°C
    1 BF
    52%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.7°C / 10.7°C
    2 BF
    61%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    2 BF
    34%
Φωτ.: Σοφία Μανώλη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Το να θαυμάζεις είναι σπουδαίο

  • A-
  • A+
Η εξιδανίκευση και η τοποθέτηση κάποιου σε ένα σημείο που δεν μπορείς να φτάσεις, είναι μια τρικλοποδιά στον εαυτό μας που έχει να κάνει αποκλειστικά με εμάς.

Αληθινή έκπληξη το πρώτο θεατρικό έργο της Ηρώς-Ελένης Μπέζου «Οι ναυαγοί»: η επίσκεψη ενός νεαρού δημοσιογράφου στον λογοτέχνη-φιλόσοφο που αποτελούσε το ίνδαλμά του πυροδοτεί μια σειρά αποκαλύψεων και για τους δύο. Καταλύτης, η ανήλικη κόρη του οικοδεσπότη.

Ηθοποιός με αληθινή αξία που έχει χτίσει προσεκτικά το προφίλ της μέσα από αξιομνημόνευτες ερμηνείες με αξιόλογους και πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους σκηνοθέτες, η Ηρώ-Ελένη Μπέζου δοκιμάζεται ταυτόχρονα στη συγγραφή και τη σκηνοθεσία.

Συζητάμε για αυτό της το τόλμημα, για την πορεία της στο θέατρο, αλλά και για την καχυποψία με την οποία αντιμετωπίστηκε ως κόρη δύο προβεβλημένων ηθοποιών –παρόλο που θα πρέπει να είναι κανείς εξαιρετικά κακοπροαίρετος για να μην αναγνωρίσει πόσο αυτόφωτη είναι σε αυτό που κάνει.

● Εχοντας πλέον μια ενδιαφέρουσα και στιβαρή πορεία ως ηθοποιός, αποφασίζεις να γράψεις ένα έργο και να το σκηνοθετήσεις: τους «Ναυαγούς». Είναι ρίσκο το να σκηνοθετήσει κανείς το έργο του.

Δεν θα μπορούσα να το κάνω μόνη μου γιατί δεν έχω καμία σχέση με αυτό το επάγγελμα. Το σκηνοθετήσαμε μαζί με τον Γιάννη Παπαδόπουλο. Εντελώς μοιρασμένες ήταν οι ευθύνες. Δεν θα μπορούσα με τίποτα να μη συμμετέχω στην πρόβα. Είχα πάρα πολλά πράγματα να πω, θα γινόμουν αναγκαστικά παρεμβατική, θα ήθελα να επέμβω στη δραματουργία, να μιλάω στους ηθοποιούς. Και φυσικά μιλάμε για ανθρώπους που τους ξέρω πολύ καλά, που έχουμε ουσιαστική καλλιτεχνική και προσωπική συγγένεια. Κι εμένα με εκπλήσσει που μέσα από τη διαδικασία της παράστασης ανακαλύπτω πράγματα.

Νιώθω σαν να έχει φύγει από εμένα. Δεν τα ξέρω όλα για το κείμενο, ούτε τα καλά ούτε τα κακά. Μόνο θέλω να πω ότι η διαδικασία της δημιουργίας της παράστασης είναι το μεγαλύτερο δώρο που μου έχει δοθεί. Το διεκδίκησα μεν και το κίνησα να γίνει, αλλά χωρίς τους συγκεκριμένους ανθρώπους δεν θα γινόταν ποτέ. Αυτό που ζήσαμε είναι ανεκτίμητο, είναι κάτι που δεν μπορούσα να ονειρευτώ, καλλιτεχνικά και προσωπικά.

Ηταν μπλεγμένες οι ιδιότητες, λειτουργούσα και ως συγγραφέας και ως σκηνοθέτις μέσα στην πρόβα. Δεν μπορώ να διανοηθώ πώς είναι να πιάνεις έργο ενός άλλου. Αλλά νιώθω ότι είναι κάτι τόσο δικό μου, που δεν θα γινόταν να το κάνει κάποιος άλλος. Αυτό με έκανε να ξεπεράσω τις ενοχές μου, γιατί γενικά τρέφω μεγάλο σεβασμό προς τους σκηνοθέτες. Είναι ένα ιδιαίτερο ταλέντο, ο τρόπος που βλέπεις τον κόσμο, το τι προτείνεις. Δεν είναι απλά «σήκω πες τα», παρότι μπορεί να υπάρχει αυτή η εντύπωση στον χώρο μας.

● Το έργο πώς γράφτηκε;

Γράφτηκε αρκετά χειμαρρωδώς, πολύ σύντομα. Ημουν σε μια περίοδο που είχαν συσσωρευτεί μέσα μου πάρα πολλά. Την πρώτη σκηνή την είχα πιάσει νωρίτερα και την είχα αφήσει.

Ημουν σε μια δύσκολη προσωπική στιγμή και ήθελα να διερευνήσω ένα κοντινό μου πρόσωπο μέσα από έναν ρόλο. Ηθελα να γράψω γι’ αυτόν. Στην προσπάθεια αυτή άρχισα να γράφω, και προέκυπταν τα πράγματα από μόνα τους. Δεν ήταν κάτι συνειδητό. Προέκυπτε όπως προκύπτει η ζωή.

Εγραψα το έργο, μετά το επεξεργάστηκα ξανά και ξανά, το μεγάλωσα, προσέθεσα σκηνές. Αλλά ο κορμός του βγήκε –δεν μπορώ να πω απνευστί, μου φαίνεται υπερβολικό– συμπυκνωμένα πολύ. Λίγο ερήμην μου.

Φωτ.: Σοφία Μανώλη

● Το να θαυμάζει κανείς κάποιον τόσο πολύ έναν καλλιτέχνη, συγγραφέα ή φιλόσοφο είναι δημιουργικό ή καταστροφικό;

Στο έργο προφανώς είναι κάτι πνιγηρό. Είναι ένα εμπόδιο που βάζει ο ίδιος στον εαυτό του. Ολοι το κάνουμε. Το να θαυμάζεις είναι σπουδαίο. Αν πάψουμε να θαυμάζουμε, καταστραφήκαμε. Είναι θεμελιώδες κομμάτι της ζωής.

Αλλά η εξιδανίκευση και η τοποθέτηση κάποιου σε ένα σημείο που δεν μπορείς να φτάσεις, είναι μια τρικλοποδιά στον εαυτό μας που έχει να κάνει αποκλειστικά με εμάς. Είναι ένας τρόπος για να μην ορμήσεις προς την επιθυμία σου, να μην αναλάβεις την ευθύνη της ζωής σου, της κλίσης σου, των ονείρων σου. Είναι μια προβολή που έχει να κάνει με τη ζωή, με τους γονείς μας, με αυτά που όλους μας ταλαιπωρούν. Αυτό προσπαθεί ο ήρωας να ξεπεράσει.

Πηγαίνει για να μπορέσει να λύσει τον κόμπο που τον δυσκολεύει να πάρει την απόφαση να γίνει συγγραφέας. Απλά πηγαίνει ελπίζοντας επιπόλαια να απομυθοποιήσει τον ήρωά του. Αλλά στην πορεία καταλαβαίνουμε ότι δεν είναι τόσο ξεκάθαρη αυτή η επιθυμία. Είναι πολύ πληγωτικό να απομυθοποιήσεις τον άλλον, γιατί είναι κομμάτι της ζωής σου.

● Το κορίτσι έχει ως γονέα μια ισχυρή προσωπικότητα. Τελικά πώς μπορεί ένας τέτοιος πατέρας να διαχειριστεί αυτή τη σχέση χωρίς να πνίξει εντελώς το παιδί;

Αυτό μπορεί να συμβεί και όταν ο γονιός δεν είναι δημοφιλής. Ξέρω γονείς που έχουν τρομερά ισχυρή προσωπικότητα και έχουν καταστήματα. Αλλά με τους ανθρώπους που καταπιάνονται με καλλιτεχνικά ή πνευματικά επαγγέλματα, είναι πολύ πιο δύσκολο.

Ετσι κι αλλιώς είναι δύσκολο να είσαι γονιός – κι ακόμα πιο δύσκολο να είσαι πατέρας. Η μητέρα έχει μια σχέση με το παιδί που, είτε είναι καλή μητέρα είτε κακή, ο δρόμος είναι πιο σαφής. Ο πατέρας ψάχνει τον ρόλο του και ενδεχομένως να του είναι πιο εύκολο να απομακρυνθεί από αυτόν.

Οταν υπάρχει κι ένα επάγγελμα ή ένας τρόπος ζωής τόσο πλούσιος, γοητευτικός και δαιδαλώδης, που μπορεί να σε παρασύρει, είναι ακόμα πιο δύσκολο να τον θυσιάσεις προκειμένου να είσαι κοντά στην οικογένειά σου. Εκεί εστιάζει και το κείμενο, στη μητέρα που είναι απούσα και το πώς λειτούργησε.

Στο έργο έχουμε την αυτοθυσία αυτού του ανθρώπου που προκειμένου να εκπληρώσει το καθήκον του ως γονιός, καταργεί τελείως την ιδιότητα του λογοτέχνη και του φιλοσόφου, την αποποιείται. Φτάνει σχεδόν στο σημείο να γελοιοποιείται. Ούτε αυτό είναι κάτι που προτείνουμε προφανώς. Δεν προτείνουμε τίποτα. Παρατηρώ τι υπάρχει στις ψυχές των ανθρώπων και προσπαθώ να μπω στη θέση τους. Το μόνο στο οποίο επιμένω και είναι μια πρόταση, μια ευχή, είναι ότι αυτό μπορεί να λυθεί.

Μπορεί να βγει προς το φως. Ακόμη κι αν το φως δεν είναι η σωτηρία, αλλά είναι το να βγεις από το σπίτι, να βγεις ένα ραντεβού, να πας μια βόλτα, όλα αυτά που μπορεί να σε τρομοκρατούν και να σου είναι αδύνατα – γιατί ο κόσμος μπορεί να είναι τρομακτικός για κάποιους ανθρώπους.

Ούτε έχω μια απάντηση στο ποιο είναι το σωστό, ούτε οι ήρωες θα ξυπνήσουν αύριο ελεύθεροι, αλλά σίγουρα έχει γίνει μια μικρή μετακίνηση η οποία για μένα είναι αρκετή. Επειδή κι εγώ έχω βιώσει μια τέτοια μετακίνηση, θεωρώ ότι είναι ένα δώρο που μου έχει κάνει η ζωή.

● Μια τέτοιων διαστάσεων θυσία εκ μέρους του γονιού, ότι σταματά να είναι συγγραφέας, δεν είναι δυσβάσταχτη για τους ώμους του παιδιού υπέρ του οποίου υποτίθεται ότι γίνεται;

Καταρχήν δεν μπορείς να παραδοθείς απόλυτα στο παιδί. Το παιδί πρέπει να μπορεί να αναζητήσει τη συντροφικότητα και τη ζωή αλλού. Ο γονιός οφείλει να είναι εκεί. Φαντάζομαι ότι είναι άθλος, Γολγοθάς, το να έχεις οικογένεια, αλλά το να αρνηθείς την ταυτότητά σου και τη ζωή σου δεν υπάρχει περίπτωση να μη γυρίσει εις βάρος σου – και άρα εις βάρος του παιδιού. Δεν μπορεί να μην υπάρχει μια οργή, μια πικρία.

Αν δεν διατηρήσεις κάτι και παραδοθείς ολοκληρωτικά, ενδεχομένως να είναι πάρα πολύ δύσκολο και για το παιδί να φύγει μετά από κοντά σου, είτε από ενοχές είτε από εξάρτηση. Αυτή είναι η παρεξήγηση που έχει κάνει μέσα στην ενοχή και στον υπερβάλλοντα ζήλο του ο ήρωας: αφήνει τον θυμό και την οργή να σιγοβράζει και ανέχεται μια συμπεριφορά που ούτε η κόρη του την επιθυμεί.

Γι’ αυτό και συνεχώς τον προκαλεί να της βάλει όρια, τα οποία αυτός αρνείται να βάλει. Ετσι ανακυκλώνεται αυτή η νευρωσική σχέση, που χρειάζεται έναν τρίτο ώστε να λυθεί και να μπορέσει να αναπνεύσει.

● Ανήκεις στις ηθοποιούς οι οποίες αλλάζουν δραστικά στον ρόλο τους. Δεν θεωρώ ότι σε καλούν για ένα συγκεκριμένο είδος ρόλου, ανήκεις στους ανθρώπους που μπορούν να κάνουν πολύ διαφορετικά πράγματα.

Προσπαθώ να διαφυλάξω τον δικό μου τρόπο, αλλά θα ακολουθήσω. Απορροφώ πολλή πληροφορία. Ασχέτως του αν εκτελώ κάτι σωστά ή όχι, επηρεάζομαι από το περιβάλλον. Αυτό δεν το λέω απαραίτητα με θετική χροιά. Γενικώς με ποτίζουν τα πράγματα.

Εχει συμβεί φυσικά και να αντισταθώ σε σκηνοθετικές προσεγγίσεις και να διεκδικήσω κάτι δικό μου. Ειδικά όμως, αν κάτι με παρασύρει, θα μπω εντελώς σε αυτό που μου προτείνεται. Μου αρέσει να χάνομαι στον κόσμο κάποιου, ακόμα κι αν δεν τον θαυμάζω απεριόριστα. Ισως αυτός να είναι ο λόγος.

● Επειδή ζούμε στην Ελλάδα, δεν μπορώ παρά να είμαι καχύποπτος απέναντι στο παιδί ενός πολιτικού που γίνεται πολιτικός ή ενός συγγραφέα που γίνεται συγγραφέας, άρα και στο παιδί ηθοποιών που γίνεται ηθοποιός. Εχω δει πως είσαι μια απολύτως αυθύπαρκτη προσωπικότητα, η οποία επιβάλλεται με τη δουλειά της. Θεωρώ όμως αδύνατον αυτή την καχυποψία να μην την έχεις βιώσει.

Προφανώς, δεν το συζητάμε, εννοείται. Βέβαια η πολιτική είναι άλλος χώρος, το θέατρο άλλος: δεν αναλαμβάνουμε το γραφείο του μπαμπά μας. Αλλά θεωρώ ότι είναι άδικο, ειδικά όταν κάποιο παιδί μεγαλώνει σε έναν καλλιτεχνικό χώρο, που δεν γίνεται να μη σε γοητεύσει, και θέλει να γίνει ηθοποιός. Γιατί να έχουν δικαίωμα όλοι οι άλλοι να γίνουν ηθοποιοί εκτός από το παιδί του ηθοποιού;

Φυσικά ζούμε στην Ελλάδα, όπου τα πράγματα λειτουργούν οικογενειοκρατικά. Φαντάζομαι ότι σε ένα βαθμό μπορεί να έχει συμβεί και στη δική μου περίπτωση. Αλλά αυτό είναι πρόβλημα κάποιων σκηνοθετών που ίσως να έχουν λειτουργήσει με αυτόν τον τρόπο χωρίς να το ξέρω. Η καχυποψία είναι αυτονόητη. Ξέρω ότι με εκτιμούν οι συνάδελφοί μου. Θέλω να πιστεύω ότι με εκτιμούν αρκετά ώστε να μη σκέφτονται τέτοια πράγματα. Είναι λογικό επειδή είμαι σε ένα χώρο με μεγάλη ανεργία, όπου δεν υπάρχει πάντα αξιοκρατία και πολλοί ηθοποιοί δεν έχουν αυτό που τους αξίζει – και τούμπαλιν.

Από την άλλη, εγώ θα το αντέξω. Γιατί μου αρέσει πολύ το θέατρο. Δεν θα το στερούμουν για να προστατευτώ. Τα πρώτα χρόνια είχα μια τάση να είμαι πιο διακριτική στη δουλειά, να έχω μία στάση: σας παρακαλώ, απλά αφήστε με να παίζω και δεν θα ενοχλήσω κανένα. Αλλά αυτό κάποια στιγμή πρέπει να το αντιμετωπίσεις. Τώρα νιώθω καλά.

Φωτ.: Σοφία Μανώλη

● Πώς βρέθηκες να τραγουδάς λαϊκά και ρεμπέτικα;

Τα αγαπάω πολύ. Αλλά από τότε που με φώναξαν τα παιδιά στους Ραστ Χιτζάζ, έχω εμβαθύνει πολύ περισσότερο.

Είναι τώρα δύο χρόνια, είμαι πανευτυχής. Αυτό πραγματικά δεν πίστευα ότι θα συμβεί. Εχω μάθει πάρα πολλά τραγούδια. Αυτή η παρέα είναι σαν να έχει έρθει από μια άλλη δεκαετία, σαν να έχουν προσγειωθεί στο 2021 με ένα μαγικό τρόπο. Είναι πάρα πολύ αγαπημένοι μεταξύ τους, φοβεροί μουσικοί, απίστευτες ψυχές. Είναι δουλειά, αλλά μπορώ να πω ότι είναι μόνο χαρά.

Είναι απίστευτος ο πλούτος αυτών των τραγουδιών, είναι ανεξάντλητα, ατελείωτα. Ανοίγει η φαντασία σε μια εποχή που έχει όλο αυτό το χρώμα που εμείς δεν μπορούμε να διανοηθούμε – ούτε ταξικά, ούτε ιστορικά, ούτε από τον τρόπο που ζούμε. Αλλά υπάρχει κάτι που με συγκινεί πάρα πολύ: ο κόσμος ακούει τα τραγούδια, έρχονται νέα παιδιά και σημειώνουν, ψάχνουν, ακούν το στίχο, 25 και 30 χρονών άνθρωποι.

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής


📌 «Οι ναυαγοί» της Ηρώς Μπέζου παίζονται κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.00 στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν-Υπόγειο (Πεσμαζόγλου 5).
Σκηνοθεσία: Ηρώ Μπέζου, Γιάννης Παπαδόπουλος.
Σκηνικά-κοστούμια: Εύα Γουλάκου.
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιορούτας.
Παίζουν: Σοφία Κόκκαλη, Γιάννος Περλέγκας, Μιχάλης Τιτόπουλος.
Προπώληση εισιτηρίων.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Συμφορά από το πολύ μυαλό
Η παράσταση του Στάθη Λιβαθινού «Συμφορά από το πολύ μυαλό» έρχεται μετά από 35 χρόνια στο ιστορικό Θέατρο της Οδού Κυκλάδων.
Συμφορά από το πολύ μυαλό
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ζωή που ξέραμε πολύ δύσκολα θα επανέλθει ίδια
Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Σάββας Στρούμπος μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη νέα του δουλειά με την ομάδα «Σημείο Μηδέν», τη περίοδο της πανδημίας και την επίδρασή της στη ζωή μας.
Η ζωή που ξέραμε πολύ δύσκολα θα επανέλθει ίδια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η φύση είναι σοφή, αν την ακολουθείς
Η Μπέτυ Αρβανίτη και ο Νίκος Μαστοράκης συνεργάζονται στο Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας και μιλούν για τη νέα τους παράσταση στην «Εφ.Συν.».
Η φύση είναι σοφή, αν την ακολουθείς
ΝΗΣΙΔΕΣ
Συμβολικές, πολιτικές, είναι οι πράξεις μιας ομάδας θεάτρου
Ο Κώστας Μπάρας μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη νέα παράστασή του βασισμένη στο έργο «Δαίμονες» Λαρς Νορέν, την ομάδα του HashArt και την πορεία του στον θεατρικό χώρο.
Συμβολικές, πολιτικές, είναι οι πράξεις μιας ομάδας θεάτρου

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας