• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    6°C 3.6°C / 8.4°C
    0 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 2.4°C / 7.1°C
    2 BF
    74%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.0°C / 11.8°C
    2 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.5°C / 3.9°C
    1 BF
    70%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / -1.1°C
    0 BF
    80%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.6°C / 6.5°C
    1 BF
    65%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -1°C -2.0°C / 0.1°C
    1 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.4°C / 9.6°C
    1 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.8°C / 10.3°C
    4 BF
    53%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C -0.1°C / 7.9°C
    2 BF
    46%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    9°C 9.4°C / 10.2°C
    4 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 5.1°C / 5.1°C
    2 BF
    51%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.9°C / 11.9°C
    0 BF
    66%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    4°C 1.5°C / 4.9°C
    0 BF
    71%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 1.5°C / 5.1°C
    1 BF
    91%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    10°C 6.8°C / 10.4°C
    4 BF
    32%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.8°C / 8.7°C
    1 BF
    90%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 5.5°C
    2 BF
    78%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.2°C / 7.2°C
    2 BF
    62%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    0 BF
    49%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα λόγια των ανθρώπων πληγώνουν

  • A-
  • A+
Ο Κοέν ζωγραφίζει τη φρίκη, τη ναυτία που προκαλεί αυτό το απρόσμενα βαθύ και μοχθηρό μίσος, και μας αφήνει άναυδους. Ως παιδί τρεκλίζει στους δρόμους της Μασσαλίας, σκοντάφτει, κλαίει, θρηνεί. Το «Ω εσείς, αδέλφια μου άνθρωποι» είναι ένα είδος διαθήκης στην παγκόσμια ανθρώπινη κληρονομιά.

«Σελίδα λευκή, παρηγοριά μου, φίλη μου επιστήθιος όταν επιστρέφω από το κακό, εκτός που κάθε μέρα με ματώνει δίχως οι άλλοι να το υποπτεύονται, θέλω απόψε να σου διηγηθώ μες στη σιωπή μια ιστορία, αλίμονο αληθινή, των παιδικών μου χρόνων. Εσύ, πιστή χρυσή πένα, που θέλω να σε θάψουν μαζί μου, ύψωσε εδώ ένα μελαγχολικό εφήμερο μνημείο. Ναι, παιδική ανάμνηση, που θέλω να διηγηθώ στον άνθρωπο αυτόν που με κοιτάζει μέσα από τον καθρέφτη που κοιτάζω».

Αυτή η παράγραφος θα μπορούσε να έχει γραφτεί από τον Μπαλζάκ, από τη Βιρτζίνια Γουλφ ακόμα κι από τον Ντοστογιέφσκι. Στην πραγματικότητα έχει γραφτεί από τον Αλμπέρ Κοέν. Είναι η πρώτη παράγραφος από το βιβλίο «Ω εσείς, αδέλφια μου άνθρωποι» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Εύμαρος μεταφρασμένο από την Ευαγγελία Φρυδά.

Ακόμα ένα σπουδαίο βιβλίο έρχεται να προστεθεί στην εξαιρετική σειρά των εκδόσεων Εύμαρος «Μικρή Βιβλιοθήκη της Παγκόσμιας Λογοτεχνίας». Ποιος είναι όμως ο συγγραφέας ενός μικρού διαμαντιού που την ιστορία του θα σας διηγηθώ λίγο παρακάτω; Εχει σημασία να τον γνωρίσουμε πρώτα.

Ο Αλμπέρ Κοέν ή Αβραάμ Αλβέρτος Κοέν (Albert Cohen, 16 Αυγούστου 1895-17 Οκτωβρίου 1981) ήταν Ελβετός συγγραφέας ελληνοεβραϊκής καταγωγής, που έγραψε μυθιστορήματα στη γαλλική γλώσσα. Γεννήθηκε στην Κέρκυρα από Ελληνες Ρωμανιώτες γονείς.

Οι γονείς του είχαν σαπωνοποιείο και η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Μασσαλία όταν ο Αλβέρτος ήταν παιδί. Αυτό το διάστημα περιγράφεται στο έργο Le Livre de ma mère του συγγραφέα, που πήγε στο Λύκειο Thiers, όπου συνάντησε και απέκτησε έναν ισόβιο φίλο: τον Μαρσέλ Πανιόλ.

Το 1914 πήγε για σπουδές στη Γενεύη. Πήρε πτυχίο Νομικής το 1917 και αμέσως εγγράφηκε στο Τμήμα Φιλολογίας. Το 1919 παντρεύτηκε την Ελιζαμπέτ Μπροσέ με την οποία το 1921 απέκτησαν μία κόρη, τη Μυριάμ. Το 1924 η Ελιζαμπέτ πέθανε από καρκίνο.

Το 1925 ο Αλμπέρ Κοέν έγινε διευθυντής της Revue Juive, ενός περιοδικού όπου έγραφαν μεταξύ άλλων οι Αλμπερτ Αϊνστάιν και Ζίγκμουντ Φρόιντ. Από το 1926 ώς το 1931 υπηρέτησε ως δημόσιος υπάλληλος στη Γενεύη και το 1933 παντρεύτηκε τη δεύτερη γυναίκα του, τη Μαριάν Γκος.

Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1940, ο Κοέν πήγε στο Μπορντό, από όπου διέφυγε διά θαλάσσης στο Λονδίνο. Τότε το Εβραϊκό Γραφείο για την Παλαιστίνη τον διόρισε υπεύθυνο των επαφών του με εξόριστες εκεί κυβερνήσεις. Στις 10 Ιανουαρίου 1943 η μητέρα του απεβίωσε στη Μασσαλία και το ίδιο έτος ο συγγραφέας γνώρισε τη μελλοντική τρίτη σύζυγό του, την Μπέλα Μπέρκοβιτς (Bella Berkowich).

Το 1944 έγινε δικηγόρος της Διακυβερνητικής Επιτροπής Προσφύγων. Τρία χρόνια αργότερα επέστρεψε στη Γενεύη. Το 1957 απέρριψε τη θέση του πρεσβευτή του Ισραήλ στην Ελβετία, δηλώνοντας ότι ήθελε να συνεχίσει τη συγγραφική του σταδιοδρομία.

Ο Αλβέρτος Κοέν πέθανε στη Γενεύη σε ηλικία 86 ετών και η σορός του βρίσκεται στο Ιουδαϊκό Κοιμητήριο του κοντινού Veyrier.

Εγραψε πολλά και σημαντικά βιβλία. Το θεωρούμενο αριστούργημά του, «Η ωραία του Κυρίου», κέρδισε το Μέγα Βραβείο μυθιστορήματος της Γαλλικής Ακαδημίας το 1968. Το αποκαλούμενο και «βιβλίο του έρωτα» αφηγείται τον σκληρό και παθιασμένο έρωτα του Σολάλ -ήρωά του σε τέσσερα αυτοβιογραφικά μυθιστορήματα- με την Αριάν, μια μη Εβραία, παντρεμένη με άλλον. Από την πρώτη κυκλοφορία του μέχρι σήμερα, το μυθιστόρημα αυτό αποτελεί ένα από τα πλέον ευπώλητα έργα της υψηλού κύρους «Λευκής Συλλογής» των Εκδόσεων Gallimard.

Ας πάμε όμως στο βιβλίο που ήταν η αφορμή για αυτό το κείμενο. Είναι ένα άκρως αυτοβιογραφικό βιβλίο. Την ημέρα των δέκατων γενεθλίων του το 1905, περιδιαβαίνοντας τους δρόμους της Μασσαλίας, ο μικρός Αλμπέρ έρχεται αντιμέτωπος με τον αντισημιτισμό, όταν ένας πραματευτής που τον έχει θαμπώσει με την ευφράδειά του τον προσβάλλει αποκαλώντας τον «βρωμοεβραίε!».

Ο Κοέν αποκαλύπτει στον αναγνώστη τη βαθιά πληγή που προκάλεσε ο ρατσισμός στην παιδική του ψυχή, μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ και θα τον απασχολεί στο συγγραφικό του έργο ιδιαίτερα μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αυτό το βιβλίο είναι μια κραυγή που προσπαθεί να τρυπήσει τον τοίχο που περιβάλλει τον καθένα μας και που, όταν εμφανίζεται η απόγνωση, μετατρέπει τις καρδιές μας σε μια μικρή φυλακή στενοχώριας. Αλλά είναι μια κραυγή, που δεν είναι παρά μια ηχώ του εαυτού της, αντηχεί μόνο μέσα σε αυτόν που την έχει εγκλωβίσει μέσα του από την παιδική του ηλικία.

Την ώρα που πλησιάζει η αγωνία του θανάτου του, ο Αλμπέρ Κοέν, δίνοντας στην αγωνία την υλική μορφή ενός βιβλίου, προσπαθεί να την εκθρονίσει, να την ξορκίσει. Εκτίθεται στα μάτια όλων, δίχως προστατευτικούς μυθιστορηματικούς ήρωες.

Ο συγγραφέας είναι πράγματι ένας άνθρωπος που έζησε τη φρίκη ενός απάνθρωπου πολέμου - και που ξέρει ότι δεν έχει πολύ καιρό ακόμα. Επιπλέον, είναι ένας επιδέξιος ζογκλέρ λέξεων που σε καθηλώνει με τη δύναμη της γραφής του.

Ενας νεαρός Εβραίος Ελληνας μετανάστης που τραύλιζε ακόμα τη γλώσσα και τα έθιμα αυτής της ξένης χώρας όπου είχαν μετακομίσει, τη Γαλλία. Δυνατός όμως στα όνειρα και τα ιδανικά, του άρεσε να χαμογελά όταν χαμογελούσαν οι σύντροφοί του, συμμετέχοντας στις χαρές τους και στις λύπες τους.

Ομως επειδή ήταν Εβραίος έγινε αντικείμενο απύθμενου μίσους, που τον απέκλεισε από το «Αγαπάτε αλλήλους», στο οποίο πίστευε με όλη του την ψυχή. Ηταν στα δέκατα γενέθλιά του που το έμαθαν. Σκληρά. Ενας ξανθός μικροπωλητής με λεπτό μουστάκι. Τα τείχη της πόλης ήδη του φώναζαν: «Θάνατος στους Εβραίους». Επρεπε όμως να του φτύσουν το μίσος στο πρόσωπο, να του δείξουν δηλητηριασμένους κυνόδοντες, να του κάψουν το μάγουλο με ένα χαστούκι.

Ο Κοέν ζωγραφίζει τη φρίκη, τη ναυτία που προκαλεί αυτό το απρόσμενα βαθύ και μοχθηρό μίσος, και μας αφήνει άναυδους. Ως παιδί τρεκλίζει στους δρόμους της Μασσαλίας, σκοντάφτει, κλαίει, θρηνεί. Το «Ω εσείς, αδέλφια μου άνθρωποι» είναι ένα είδος διαθήκης στην παγκόσμια ανθρώπινη κληρονομιά.

Είναι ένα βιβλίο που δεν ξεπερνάς εύκολα, το διαβάζεις και το ξαναδιαβάζεις. Διαπιστώνεις μια βαθιά κριτική για την αστική τάξη, την αποθέωση της ανδρείας, αλλά και την υποκρισία ορισμένων υποτιθέμενων πνευματικών αξιών. Πάνω από όλα όμως είναι μια μαρτυρία για το απάνθρωπο που μπορεί να κρύβει ο οποιοσδήποτε άνθρωπος που περνά δίπλα μας και για το οποίο είμαστε εντελώς ανυποψίαστοι.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα τερτίπια της ζήλιας
Ο Machado ήταν επιληπτικός και γεννήθηκε στη φτώχεια ωστόσο έγινε ο πιο επιδραστικός μυθιστοριογράφος και συγγραφέας διηγημάτων της Βραζιλίας.
Τα τερτίπια της ζήλιας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Σαούλ και η Μεγάλη Ιδέα
Οι έρευνες του αφηγητή αναδεικνύουν τους χρόνους που σχετίζονται με τον τόπο μας από την ομηρική περίοδο έως τις βαλκανικές ανατροπές του 20ού αιώνα.
Ο Σαούλ και η Μεγάλη Ιδέα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενα σώμα γεμάτο ιστορίες
Στο «Εικονογραφημένος Ανθρωπος» που πρωτοκυκλοφόρησε το 1951 ο Ρέι Μπράντμπερι χρησιμοποιεί ως καμβά το σώμα ενός ανθρώπου και διαγαλαξιακά σκηνικά για να αναδείξει τις «παράξενες γωνιές» του ανθρώπινου...
Ενα σώμα γεμάτο ιστορίες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο φίλος που φεύγει
Το σπαρακτικό σε πολλά σημεία εναλλάσσεται με το χιουμοριστικό στο πρώτο βιβλίο της Σίγκριντ Νιούνεζ όπως η ίδια η ζωή που συνήθως τα περιέχει όλα.
Ο φίλος που φεύγει
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
Η συγγραφέας Τζέννυ Ερπενμπεκ στο νέο της βιβλίο μένει στη μυστηριώδη αφήγησή της, χωρίς να μας δίνει διαλόγους και εμφανή στοιχεία αλληλεπίδρασης μεταξύ των προσώπων.
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας