• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 29.2°C / 32.8°C
    3 BF
    44%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    31°C 29.4°C / 33.1°C
    2 BF
    49%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.9°C / 35.4°C
    2 BF
    48%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 32.9°C / 32.9°C
    4 BF
    27%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 26.9°C / 29.1°C
    3 BF
    57%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    32°C 29.0°C / 33.0°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 28.4°C / 29.8°C
    3 BF
    26%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    34°C 33.5°C / 33.5°C
    3 BF
    24%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.8°C / 31.5°C
    5 BF
    48%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    29°C 27.9°C / 28.9°C
    4 BF
    42%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 27.4°C / 27.8°C
    4 BF
    50%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    28°C 27.9°C / 27.9°C
    2 BF
    65%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    29°C 28.9°C / 28.9°C
    2 BF
    84%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    32°C 31.2°C / 31.9°C
    2 BF
    37%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    33°C 28.5°C / 33.8°C
    2 BF
    40%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    28°C 28.2°C / 28.8°C
    4 BF
    44%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    31°C 29.3°C / 33.0°C
    3 BF
    31%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 27.1°C / 27.3°C
    2 BF
    65%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    30°C 29.7°C / 32.8°C
    3 BF
    60%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    30°C 30.2°C / 30.2°C
    0 BF
    44%
Dreamstime.com
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Θεσμοί, αξίες, πολιτική

  • A-
  • A+
Αντί συμπερασμάτων, ο Νίκος Αλιβιζάτος και ο Γιάννης Βούλγαρης επισημαίνουν: «Το ζητούμενο είναι να συγκροτηθεί μια ευρεία κοινωνική συναίνεση, η οποία ασχέτως κομματικών προτιμήσεων θα αφορά τα βασικά: δημοκρατία, απόρριψη της βίας, ορθολογισμός, ρεαλισμός, Ευρώπη, εθνική ανασυγκρότηση, πρόοδος, κοινωνικό κράτος»,

Τρία σενάρια για την εξέλιξη των θεσμών, των αξιών και της πολιτικής για τα ερχόμενα 20 χρόνια, με ορίζοντα την Ελλάδα το 2040, περιγράφουν στη μελέτη που συνέταξαν για την Επιτροπή «Ελλάδα 2021» ο Νίκος Αλιβιζάτος και ο Γιάννης Βούλγαρης, μέλη της Ολομέλειας της Επιτροπής και συντονιστές της ομάδας εργασίας που λειτούργησε στο πλαίσιο του φόρουμ «Η Ελλάδα το 2040».

Με βάση την εικόνα του παρόντος, περιγράφουν το σενάριο της παρακμής των δημοκρατικών θεσμών, το σενάριο της συνέχειας της Ελληνικής Δημοκρατίας εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης και το σενάριο του μετασχηματισμού της.

Ολα τα σενάρια έχουν ορισμένα κοινά μεθοδολογικά σημεία:

● Την αυτονόητη, ιδίως στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, εκτίμηση ότι η εθνική πορεία θα καθοριστεί από την εξέλιξη του διεθνούς πλαισίου. Το έθνος-κράτος δεν χάνει τη σημασία του, αλλά μετασχηματίζεται μέσα στο νέο περιβάλλον.

Ο μετασχηματισμός καθιερώνει μια διαλεκτική σχέση εθνικού-παγκόσμιου. Οπως συμβαίνει με όλα πλέον τα κράτη, η Ελλάδα στο μέτρο του μεγέθους της έχει ευθύνη για την αντιμετώπιση των οικουμενικών προβλημάτων, με πρώτο μέλημα την αντιμετώπιση της οικολογικής κρίσης. Η εθνική ευθύνη έχει λάβει και μια οικουμενική διάσταση, σύμφωνα με το γνωστό οικολογικό σύνθημα: «Σκέψου οικουμενικά, δράσε τοπικά».

● Η εθνική πολιτική και η ποιότητα των εθνικών ηγεσιών θα εξακολουθήσουν να αποτελούν κρίσιμη μεταβλητή για τη μελλοντική πορεία και τις επιδόσεις της χώρας.

● Η δυνατότητα της Ελλάδας να τα «καταφέρει στα δύσκολα», να ανταποκριθεί στις προκλήσεις, στα απρόβλεπτα του σύγχρονου κόσμου δεν θα εξαρτηθεί από μία και μόνο πολιτική δύναμη, αλλά από το πνεύμα και τις αξίες που θα επικρατήσουν στο σύνολο της κοινωνίας.

Θα ευνοηθεί από την εποικοδομητική επίδραση που θα μπορούσε να έχει ο πολιτικός ανταγωνισμός και από τη δυνατότητα του οικονομικού συστήματος να δημιουργήσει και να διαχύσει συνθήκες ευημερίας.

Τα τρία σενάρια ξεκινούν από το πιο αρνητικό και καταλήγουν στο πιο θετικό. Αναλύονται με βάση κοινά συστατικά ζητήματα, τα οποία διαθέτουν σχετική αυτονομία μεταξύ τους, γεγονός που μπορεί να οδηγεί σε ποικίλους συνδυασμούς και ενδιάμεσα ποικίλα σενάρια.

Σενάριο παρακμής των δημοκρατικών θεσμών

Σύμφωνα με αυτό το σενάριο, οι υπάρχοντες ή οι διαφαινόμενοι «φαύλοι κύκλοι» συσσωρεύονται σε μια αρνητική σπείρα για τους δημοκρατικούς θεσμούς. Μια ακραία εκδοχή του σεναρίου μπορεί να περιλαμβάνει και μείζονες φυσικές ή ανθρωπογενείς καταστροφές. Η σημερινή κατάσταση παγκόσμιας αβεβαιότητας διατηρείται ή επιδεινώνεται.

Οι εκδηλώσεις της μπορεί να κυμαίνονται: συγκρουσιακός ανταγωνισμός ενός πολυπολικού κόσμου, αδυναμία συνεργασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, συνθήκες νέου Ψυχρού Πολέμου, αστάθεια στα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο κ.λπ.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση αδρανοποιείται ή βρίσκεται σε στασιμότητα, που την περιθωριοποιεί πολιτικά, αν όχι και οικονομικά. Η «Ευρώπη» παύει να λειτουργεί ως προωθητική δύναμη εκσυγχρονισμού της χώρας, χωρίς να έχει προκύψει ένα εναλλακτικό πρότυπο. Η Ελλάδα παγιδεύεται για χρόνια στις χαμηλές θέσεις της διεθνούς οικονομικής και κρατικής ιεραρχίας. Οι γεωπολιτικές της συμμαχίες αδυνατίζουν, γεγονός που έχει αρνητικές επιπτώσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, χωρίς να αποκλείεται και η περίπτωση πολεμικής αντιπαράθεσης. Η αίσθηση της εθνικής απειλής μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια πολιτικής ψυχραιμίας, να αναδείξει αυταρχικές εθνικιστικές ηγεσίες που θα διαρρήξουν τον δεσμό με την Ε.Ε. και θα επιβάλουν στην κοινωνία μια «λογική στρατοπέδου».

Σενάριο συνέχειας της Ελληνικής Δημοκρατίας εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης

Η σημερινή κατάσταση παγκόσμιας αβεβαιότητας διατηρείται, χωρίς όμως να υποτροπιάζει σταθερά ή επικίνδυνα.

Ο πολυπολικός κόσμος παραμένει συγκρουσιακός, εκδηλώνονται ψυχροπολεμικές πολώσεις, οι οποίες ωστόσο περιορίζονται λόγω της παγκόσμιας αλληλεξάρτησης, γίνονται βήματα θετικά αλλά ανεπαρκή για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η Δύση εξακολουθεί να παίζει πρωτεύοντα αλλά όχι ηγεμονικό ρόλο, η ένταξη της Ελλάδας σε αυτήν παρέχει ορισμένη ασφάλεια χωρίς να αποκλείει τις εντάσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ε.Ε. βαδίζει στον δρόμο των συγκλίσεων χωρίς θεαματικά άλματα, αλλά και χωρίς επικίνδυνες οπισθοχωρήσεις. Η «Ευρώπη» λειτουργεί ως προωθητική δύναμη εκσυγχρονισμού της Ελλάδας και ως πολιτισμικό σύμβολο. Η θέση της Ελλάδας στην Ε.Ε. έχει σταθεροποιηθεί τόσο στα μάτια των εταίρων, όσο και στη δική της εθνική κοινή γνώμη.

Ομως αυτά δεν αρκούν πλέον για την ανάπτυξη και την κοινωνική πρόοδο. Η Ελλάδα κινδυνεύει να παγιδευτεί σε χαμηλή πτήση εντός Ε.Ε. λόγω δυσμενούς δημογραφικής εξέλιξης, χαμηλών μακροπρόθεσμων ρυθμών ανάπτυξης και χαμηλής παραγωγικότητας.

Σενάριο μετασχηματισμού

Το σενάριο του μετασχηματισμού θέλει όχι μόνο να αποφύγει αυτούς τους κινδύνους, αλλά και να αυξήσει τις δυνατότητες της χώρας μέσω εμπρόθετων παρεμβάσεων και μεταρρυθμίσεων. Στόχος είναι να επιτευχθούν νέες θετικές συνέργειες στρατηγικού και προγραμματικού χαρακτήρα που να συνενώνουν: ανάπτυξη - οικολογία, δικαιώματα - υποχρεώσεις, ατομικότητα - κοινωνικό δεσμό, εθνικό - υπερεθνικό, δημόσιο - ιδιωτικό.

Η σημερινή κατάσταση παγκόσμιας αβεβαιότητας εξελίσσεται θετικά στην κατεύθυνση του δημοκρατικού ελέγχου της παγκοσμιοποίησης. Ο πολυπολικός κόσμος παραμένει συγκρουσιακός, αλλά ενισχύεται η αντίληψη ότι η παγκόσμια αλληλεξάρτηση απαιτεί συνεργασία για την επίλυση των κοινών παγκόσμιων προβλημάτων. Μεταξύ αυτών κερδίζει έδαφος μια τολμηρότερη συνεργασία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Ο διάλογος των πολιτισμών επικρατεί έναντι της σύγκρουσης των πολιτισμών.

Η Δύση εξακολουθεί να παίζει πρωτεύοντα αλλά όχι ηγεμονικό ρόλο και συμβάλλει στον διάλογο προτάσσοντας τις αξίες του οικουμενισμού, της δημοκρατίας και της αυτονομίας του ατόμου. Η ένταξη της Ελλάδας σε αυτήν εξακολουθεί να παρέχει ορισμένη ασφάλεια, επιπλέον όμως υπάρχει μια σαφής βελτίωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις με πρωτοβουλία των κυβερνήσεων των δύο χωρών.

Αντί συμπερασμάτων, ο Νίκος Αλιβιζάτος και ο Γιάννης Βούλγαρης επισημαίνουν: «Είναι κρίσιμη η συγκρότηση ενός συνεκτικού πολιτικού οράματος. Θα πρέπει να βασίζεται σε μια πειστική ερμηνεία των ριζικών αλλαγών που βιώνουν σήμερα οι απλοί πολίτες, η οποία θα παραπέμπει σε ένα γενικό έστω όραμα μιας “δίκαιης κοινωνίας”, στο οποίο να αναγνωρίζονται ιδίως οι νεότεροι και οι πιο αδύναμοι.

Το ζητούμενο είναι να συγκροτηθεί μια ευρεία κοινωνική συναίνεση, που ασχέτως κομματικών προτιμήσεων θα αφορά τα βασικά: δημοκρατία, απόρριψη της βίας, ορθολογισμός, ρεαλισμός, Ευρώπη, εθνική ανασυγκρότηση, πρόοδος, κοινωνικό κράτος».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Ελλάδα, περιβάλλον & άγρια φύση εκπέμπουν SOS
Μέσα σε δέκα μήνες ένα νομοσχέδιο και μια νομοθετική διάταξη αποδόμησαν σχεδόν στο σύνολό τους ό,τι μέτρα προστασίας είχαν θεσπιστεί και νομοθετηθεί για το περιβάλλον τα τελευταία 30 χρόνια!!!
Ελλάδα, περιβάλλον & άγρια φύση εκπέμπουν SOS
ΑΠΟΨΕΙΣ
Για το τέλος των μνημονίων
Η ζημιά που υπέστη σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο η χώρα κατά την πρώτη φάση της μνημονιακής οκταετίας (2010-2015) μπορεί να συγκριθεί μόνο με ανάλογες καταστροφές πολεμικής κλίμακας, χωρίς να αναφερθούμε...
Για το τέλος των μνημονίων
ΝΗΣΙΔΕΣ
Αυτοδύναμες πολιτείες
Το πρόγραμμα «Life Terracescape» δίνει ζωή στις εγκαταλειμμένες αναβαθμίδες της Ανδρου μέσω της πιλοτικής επανακαλλιέργειάς τους, μάλιστα, με τοπικές παραδοσιακές ποικιλίες. Στόχος η οικονομική ανάπτυξη του...
Αυτοδύναμες πολιτείες
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Προτεραιότητα για το EWG η ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης
Σε περίπτωση που διαπιστωθούν δυσκολίες ως προς την εκπλήρωση μιας σειράς προαπαιτούμενων για λόγους που δεν οφείλονται στη βούληση της ελληνικής κυβέρνησης, θα παραπεμφθεί η υλοποίησή τους για αργότερα • Αυτό...
Προτεραιότητα για το EWG η ολοκλήρωση της τέταρτης αξιολόγησης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο πολίτης τελευταία προτεραιότητα των κυβερνήσεων
Λέγεται Μάριος Πάρας. Είναι ελληνικής καταγωγής, γεννήθηκε στο Λονδίνο και ζει στο Λουξεμβούργο. Για 12 χρόνια υπηρέτησε ως εξωτερικό στέλεχος στην Ε.Ε. Φυσικό είναι λοιπόν να γνωρίζει τους πάντες και τα...
Ο πολίτης τελευταία προτεραιότητα των κυβερνήσεων
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Στα δύο η Ευρώπη για την ελάφρυνση
Συνεχίζεται η πολύ καλή συνεργασία μεταξύ των Αθηνών και των Ευρωπαίων εταίρων-δανειστών για τη διαμόρφωση της τελικής μορφής του κειμένου σχετικά με την αναπτυξιακή στρατηγική που θα εφαρμόσει η Ελλάδα κατά...
Στα δύο η Ευρώπη για την ελάφρυνση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας