• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 16.9°C
    6 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.7°C / 14.7°C
    5 BF
    54%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.3°C / 15.3°C
    7 BF
    64%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 8.5°C
    5 BF
    86%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 15.5°C
    6 BF
    72%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.6°C / 11.6°C
    3 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    8°C 7.6°C / 7.6°C
    3 BF
    79%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    5 BF
    74%
  • Ηράκλειο
    Αυξημένες νεφώσεις
    20°C 20.1°C / 20.1°C
    3 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 18.1°C / 18.1°C
    7 BF
    75%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.7°C / 17.7°C
    7 BF
    75%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    5 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 15.6°C
    7 BF
    63%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    5 BF
    56%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 12.7°C
    4 BF
    71%
  • Ρόδος
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.1°C / 21.1°C
    6 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    4 BF
    65%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    5 BF
    66%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    4 BF
    53%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 8.4°C / 8.4°C
    2 BF
    71%
Φωτ.: Σοφία Μανώλη
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Συμβολικές, πολιτικές, είναι οι πράξεις μιας ομάδας θεάτρου

  • A-
  • A+
Οι καλλιτέχνες και η τέχνη γενικότερα είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας μας επισημαίνει ο Έλληνας σκηνοθέτης και ηθοποιός Κώστας Μπάρας.

Ο Κώστας Μπάρας με την ομάδα HashArt τολμούν φέτος να παρουσιάσουν ένα έργο μεγαλειώδες, αλλά διόλου εύκολο στο ανέβασμά του, τους «Δαίμονες» του κορυφαίου -πρόσφατα χαμένου- Σουηδού συγγραφέα Λαρς Νορέν: δυο ζευγάρια της διπλανής πόρτας αλληλοσπαράσσονται ανηλεώς μέχρις εσχάτων.

Εχοντας θητεύσει για πολλά χρόνια στην αξέχαστη Ομάδα Θέαμα του Γιάννη Κακλέα, αλλά και έχοντας σημειώσει μια ξεχωριστή, άμεμπτη πορεία με την τωρινή του ομάδα, ο Κώστας Μπάρας έχει συναρπαστικές ιστορίες να αφηγηθεί: από το ξεκίνημά του στη σχολή του Θεάτρου Τέχνης μέχρι τη μαθητεία του κοντά στον μυθικό Ρίτσαρντ Τσίσλακ, εμβληματικό ηθοποιό και αγαπημένο παιδί του ανανεωτή του παγκόσμιου θεάτρου Γιέρζι Γκροτόφσκι. Ακόμα, δεν διστάζει να εκθέσει χωρίς ωραιοποιήσεις τον αγώνα επιβίωσης μιας θεατρικής ομάδας στη σημερινή Ελλάδα.

● Οι «Δαίμονες» είναι ένα επώδυνο, σκληρό και τραχύ έργο.

Αυτός ήταν και ο μεγάλος μου φόβος. Το κείμενο το έχω στα χέρια μου 15-20 χρόνια, από την παράσταση του Μαστοράκη. Το είχε φέρει σε φωτοτυπίες κάποια μαθήτριά μου για να το δουλέψουμε στο μάθημα. Σκάλωσα, που λένε, από τότε. Κάθε φορά που καταπιανόμουν μαζί του, έκανα πίσω.

Ο βασικός λόγος ήταν πως δεν ένιωθα έτοιμος να διαχειριστώ τους προσωπικούς μου δαίμονες που ξυπνούσαν μέσα από το έργο. Από την άλλη, ήθελα και τα παιδιά να θέλουν. Είναι η ιδεολογία της ομάδας: δουλεύω με την ομάδα, είμαι μέλος της που μέχρι τώρα -γιατί μπορεί και να αλλάξει αυτό- είμαι στη θέση του σκηνοθέτη. Μεγαλώνω μαζί τους και τα παιδιά -πιστεύω- μεγαλώνουν υποκριτικά, παράσταση με την παράσταση. Ναι, είναι πολύ τραχύ και επώδυνο έργο. Αλλά ένιωσα τελευταία ότι μπορώ να το διαχειριστώ. Είναι και μια ειδική συγκυρία: η ομάδα φαίνεται πως έχει κάνει τον κύκλο της και θα πρέπει να το διαλύσουμε. Δεν αντέχουμε άλλο. Κυρίως οικονομικά. Δεν μπορούμε πια να δουλεύουμε δεξιά-αριστερά, να βάζουμε χρέη για να κάνουμε μια παράσταση. Είναι τρομακτικά επώδυνο. Αυτό είναι και το φινάλε της παράστασης.

Σαν να μαζεύουμε τα πράγματά μας, κατεβάζουμε τα σκηνικά μας -τελείως προσωπικό, δεν θα το καταλάβει κανείς. Το έχω κάνει αρκετές φορές: ετοιμάζομαι να φύγω, σαν τον Φρανκ των «Δαιμόνων». Αλλά έρχεται το άλλο πλάσμα και μου λέει: δεν θα πας πουθενά, θα μείνεις εδώ.

Οταν τέλειωσα το Θέατρο Τέχνης, δεν ήθελα να ξανασχοληθώ με το θέατρο, είχα τραυματιστεί πολύ. Αργότερα τα ξαναπαράτησα -αλλά πάντα εκεί γυρνούσα. Ολα τα χρόνια που ασχολούμαι με το θέατρο πάντα συμβαίνει κάτι ερωτικό, πάντα ήταν συνυφασμένο με μια ερωτική σχέση. Είμαι σίγουρος πως κάτι θα βρεθεί, ένας έρωτας που δεν θα με αφήσει να φύγω.

Φωτ.: Σοφία Μανώλη

● Η διαδικασία του θεάτρου μέσω μίας ομάδας είναι πολιτική επιλογή.

Το πιστεύω. Το προσπαθούμε και με τις ίδιες τις διαδικασίες λειτουργίας της. Στην ουσία είναι μια κολεκτίβα. Ολοι μαζί τα συζητάμε, μαζί τα αποφασίζουμε: ποιο έργο θα κάνουμε, πώς θα διαχειριστούμε τα οικονομικά. Πρέπει το έργο να αφορά όλη την ομάδα. Εάν είναι δική μου πρόταση θα πρέπει να τους πείσω, αν είναι πρόταση άλλου να μας πείσει αντίστοιχα. Ναι, ένα είδος πολιτικής πράξης είναι. Περισσότερο συμβολικές είναι αυτές οι πράξεις παρά οι πράξεις των πολιτικών.

● Προφανέστατα, γιατί αυτό που μου περιγράφεις είναι μια ηθική στάση. Στην εποχή του Μολιέρου τους ηθοποιούς δεν τους έθαβαν ούτε στο νεκροταφείο, τώρα ποιούν ήθος και πρέπει να είναι κάτι σαν άγιοι. Οσο αφορά δε τα οικονομικά τους, ίσως είναι και κάτι σαν μάρτυρες!

Τελείως μάρτυρες είμαστε. Είναι τραγικό. Από την άλλη, πιστεύω ότι οι καλλιτέχνες και η τέχνη γενικότερα είναι ο καθρέφτης της κοινωνίας μας. Ο Γκόγκολ έχει ως προμετωπίδα στον «Επιθεωρητή» μια ρώσικη παροιμία: Δεν σου φταίει ο καθρέφτης σου αν η μούρη σου είναι στραβή. Με καλύπτει απόλυτα αυτό. Αν η κοινωνία μας είναι στραβή και το καθρέφτισμα θα είναι στραβό. Τι να κάνουμε;

Θεωρώ πολύ σημαντικό το ήθος στις συνεργασίες μας, στις σχέσεις μας, στις επιλογές μας. Δεν έχουμε και άλλο τρόπο. Από πιτσιρικάς έτσι είχα μάθει, γι’ αυτό έχω δυσκολευτεί πολύ στη δουλειά. Χωρίς να το παίζω ο ηθικός, μην τρελαθούμε... Εχω κάνει κι εγώ τις αλητείες μου. Αλλά θέλω να είναι πιο ανθρώπινες οι συνθήκες ρε παιδί μου, να με πιστεύεις, να σε πιστεύω, να πάμε παραπέρα. Ούτε να με βασανίζεις, ούτε να ξεσπάς στην πλάτη μου όλο σου το ταλέντο και όλη σου τη διαστροφή! Ελεος!

● Αν η Ομάδα πλησιάζει το τέλος της, η αρχή της πώς ήταν;

Μαγικά! Ηταν μια ομάδα μαθητών μου επί τρία χρόνια στην Πράξη 7, όπου κάνω μαθήματα υποκριτικής. Δουλεύαμε μαζί όλο το καλοκαίρι πριν δώσουν πτυχιακές εξετάσεις. Τέσσερα παιδιά όταν τελείωσαν τη σχολή έκαναν την ομάδα και μου πρότειναν να συνεργαστώ. Το θεώρησα μεγάλη μου τιμή, κολακεύτηκα που εκτίμησαν όλο αυτό που είχαμε ζήσει. Γενικά ήταν πολύ καλό έτος, έγιναν πέντε διαφορετικές ομάδες από εκείνη τη χρονιά. Είχαμε ξεκινήσει το «Μπάρας Project»: να τους δίνω το κείμενο και να το σκηνοθετούν μόνοι τους, να τα κάνουν όλα μόνοι τους, να μάθουν τι σημαίνει παράσταση, να μην περιμένουν από τον σκηνοθέτη ή να κυνηγάνε τον φωτιστή, να ξέρουν τα πάντα.

Εστηναν παραστάσεις μόνοι τους δυο φορές τον χρόνο. Πιο πολλά μάθαιναν έτσι παρά από αυτά που δήθεν τους μάθαινα εγώ. Ετσι προέκυψε η ομάδα. Το πρώτο έργο που ασχοληθήκαμε ήταν ο «Γλάρος» του Τσέχοφ, επειδή αφορούσε όλους μας. Βρήκαμε τότε τον Παπαγάλο -ήθελα πολύ να κάνουμε έναν χώρο δικό μας, να μην πάμε σε ένα θέατρο καθιερωμένο. Κάναμε εκεί δυο παραστάσεις. Καλά πήγαμε, αλλά ήταν τόσο μικρός που τελικά σε εγκλώβιζε ο ίδιος ο χώρος.

● Για τον «Γλάρο» είχε κυκλοφορήσει από στόμα σε στόμα πως ήταν αφοπλιστικής ευθύτητας και εντιμότητας δουλειά. Ηταν και η δική μου εντύπωση.

Ναι. Πραγματικά νιώθω πολύ περήφανος που το καταφέραμε με την πρώτη μας παράσταση. Βέβαια υπήρχε μια προεργασία τριών χρόνων. Ημασταν αρκετά έτοιμοι πια, πολύ δεμένοι. Εχω υπάρξει τυχερός με τα παιδιά που συμμετέχουν στην ομάδα, και ως ηθοποιοί και ως ήθος. Τα υποκριτικά, καλά να είμαστε και να έχουμε εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλο, θα τα βρούμε.

● Σε θυμάμαι από την Ομάδα Θέαμα με τον Γιάννη Κακλέα και πολλούς εκλεκτούς συνεργάτες.

Ναι... ο Γιάννης Μποσταντζόγλου, ο Γιάννης Στεφόπουλος... Μεγάλες στιγμές. Με τον Κακλέα έμαθα θέατρο. Είχα περάσει πολύ άσχημα στη σχολή του Τέχνης και περίμενα να δώσω εξετάσεις να φύγω. Την ώρα που έφευγα, με φώναξε ο Λαζάνης στους «Αχαρνής». Δοκίμασα και έμεινα ένα χρόνο -δεν γινόταν. Αποφάσισα να μην ξανασχοληθώ με το θέατρο. Δούλευα μπαρμαν, dj. Μια χαρά!

Ενας φίλος, ο Εκτορας Καλούδης, μου είχε κλείσει ραντεβού με τον Κακλέα να πάω να τον γνωρίσω. Είπα να μην τον κάνω ρεζίλι. Ας πάω να πω «Γεια και ευχαριστώ πολύ, αλλά δεν με ενδιαφέρει». Πάω στο παγοποιείο στο FIX. Είδα τον χώρο, λέω εδώ κάτι γίνεται. Συζητάμε με τον Γιάννη και λέμε «Δεν γνωριζόμαστε για μια εβδομάδα να με δοκιμάσεις και να σε δοκιμάσω;». Είχα πάει να του πω όχι. Αυτό το όχι έκανα δέκα χρόνια να το πω... (γέλια).

● Αλήθεια, πώς ήταν η Ομάδα Θέαμα;

Ζήσαμε μαγικά. Στη δεύτερη παράσταση που είχαμε κάνει, το «Μετά τον Φόνο», που αφορούσε μια κατάληψη σε ένα Λύκειο -μηχανές, ξύλο, φωτιές, μαχαιρώματα- είχε πει ο Γιάννης Μαυριτσάκης ότι αν θέλουν οι Ελληνες ηθοποιοί να μάθουν τι σημαίνει είμαι πάνω στη σκηνή μαζί με κάποιον άλλο, πρέπει να περάσουν όλοι έστω και μια μέρα από εδώ. Να «μαχαιρώνεις» τον άλλο και να σκέφτεσαι «Είναι καλά; Μου φαίνεται πως χτύπησε λίγο». Τέτοια αγάπη και τέτοιο νοιάξιμο δεν έχω ξαναζήσει. Με έμαθε πολλά ο Γιάννης, γιατί είχα και την τύχη να δουλεύω βοηθός του. Από αυτόν έμαθα τι σημαίνει ψαλίδι στο κείμενο. Το κάναμε συνειδητά και στις άλλες μας παραστάσεις. Μας ενδιέφερε να βρούμε για τι θέλαμε να μιλήσουμε και χρησιμοποιούσαμε ένα έργο ως κορμό. Αυτό κάναμε και στον «Γλάρο».

Οι «Δαίμονες» είναι το πρώτο έργο που ανεβάζουμε ατόφιο, δεν έχουμε επέμβει καθόλου δραματουργικά με άλλα κείμενα. Μόνο το έχουμε ψαλιδίσει, γιατί είναι γύρω στις 4 ώρες ολόκληρο και δεν αντέχεται εύκολα -θέλει άλλο χώρο, άλλα καθίσματα. Επίσης θέλαμε να γίνει οικείο, να το «ελληνοποιήσουμε»: να θυμίσει ότι αυτά τα ζευγάρια δεν ζουν μόνο στη Βόρεια Ευρώπη, ζουν και στην Κυψέλη, μπορεί να είμαι κι εγώ, εσύ. Αυτό ήταν το μεγάλο μου άγχος και η δυσκολία, να επιλέξω τα σωστά κομμάτια ώστε να κρατηθεί ταυτόχρονα η ροή.

Φωτ.: Σοφία Μανώλη

● Ανέφερες δυο φορές ότι τελειώνοντας το Τέχνης ήσουν έτοιμος να παρατήσεις το θέατρο. Δεν γίνεται να μη ρωτήσω γιατί.

Γιατί με ευνουχίσανε, έφαγα τρελό πόλεμο, ενώ είχα μπει με υποτροφία. Από την άλλη βέβαια -να μην είμαι και άδικος- είχα ένα τρομακτικό δώρο. Επειδή από το πρώτο έργο δούλευα στα σκηνικά για να μπορώ να καλύπτω τα δίδακτρα, είχα τη μεγάλη τύχη να είμαι κάθε πρωί στο θέατρο όταν σκηνοθετούσε ο Κουν και να κρατάω υποβολείο στους ηθοποιούς. Εβλεπα τον Κουν καθημερινά να σκηνοθετεί. Οσα έμαθα εκεί δεν τα έμαθα πουθενά και τον ευχαριστώ. Παρόλα αυτά τελικώς έφυγα. Και πάνω που πάω να στρώσω διαφορετικά τη ζωή μου, συμβαίνει αυτό που δεν έπρεπε!

Ερχεται στην Ελλάδα ο Ρίτσαρντ Τσίσλακ να κάνει σεμινάριο! Είχα δει ταινίες από τα εργαστήρια του Τσίσλακ σε ένα διήμερο που είχε διοργανώσει ο μακαρίτης Δημήτρης Οικονόμου στο Πορεία και είχα πει «Αυτό θέλω!». Κάνουμε το εργαστήρι με τον Τσίσλακ, παθαίνω την πλάκα της ζωής μου. Στο Παρίσι, του είχε δώσει ένα χώρο η Μνουσκίν να ανεβάσει παράσταση με θέμα τον Ντοστογιέφσκι και με καλεί να πάρω μέρος. Φοβήθηκα και είπα όχι... Δεν πήγα. Οργανώνουμε μια ομάδα με δυο – τρία παιδιά που είχαμε γνωριστεί στο εργαστήρι. Τον καλούμε κι έρχεται και παίζει στο Χαλάνδρι ένα φοβερό «Πέερ Γκιντ». Κάνουμε δεύτερο σεμινάριο μαζί, και βάζουμε μπρος να κάνουμε το «Εγκλημα και Τιμωρία».

Κανονίζει με το Πανεπιστήμιο που ήταν στην Αμερική να τον μεταθέσουν στην Ελλάδα ώστε να ξεκινήσουμε να δουλεύουμε μαζί. Και πάνω που τα έχουμε τακτοποιήσει όλα, παθαίνει καρκίνο και μας την κάνει. Μείναμε ορφανοί. Και λέω, δεν με θέλει ρε παιδί μου, άσ’ το να πάει στο διάολο! Πού θα τα ξανακάνω αυτά που κάναμε με τον Τσίσλακ; Σταμάτησα. Μετά ξανάμπλεξα πηγαίνοντας να πω «όχι» στον Κακλέα!

● Μια ομάδα, όπως η δική σας, η οποία αγωνίζεται για μια πορεία στο θέατρο στην Ελλάδα, σε τι μπορεί να ελπίζει; Μια επιχορήγηση;

Ναι. Γιατί όσο καλά και να πάει μια παράσταση, ακόμα και οι πιο γνωστές ομάδες, αν δεν ξαναπάρουν επιχορήγηση... Εμείς παίζουμε σε θέατρο 64 θέσεων. Τρέχουν μισθοί, νοίκια, ένσημα… Τι να πεις; Θα βάλω στην άκρη κάτι για την επόμενη παραγωγή; Κάθε φορά είσαι ξανά στο μηδέν. Ε... μηδέν συν μηδέν συν μηδέν... λες κάποια στιγμή: ο καθένας τραβάει τον δρόμο του.

Σκέφτομαι του χρόνου να ανεβάσω στο θέατρο ένα σίριαλ -και αυτό θέλω να γραφτεί- που να λέγεται «Οικογενειακές Ιστορίες»! Αυτό είναι ντροπή πραγματικά: 1.000.000 επιχορήγηση σε ιδιωτικό κανάλι. Πλάκα μάς κάνουν; Ξέρουμε γιατί τα δίνουν αυτά τα εκατομμύρια -έχουνε άλλα χρέη. Αλλά φτάνει πια.

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστης


Οι «Δαίμονες» του Λαρς Νορέν παρουσιάζονται από την HashArt theater group κάθε Σάββατο και Κυριακή, στο Θέατρο 104 (Ευμολπιδών 41, Γκάζι)

Διασκευή/Σκηνοθεσία: Κώστας Μπάρας
Μετάφραση: Πάνος Παπαγεωργόπουλος
Σκηνικά/ Κουστούμια: Γιώργος Λιντζέρης
Φωτισμοί: Παναγιώτης Μανούσης
Επιμέλεια κίνησης: Φώτης Νικολάου
Μουσική: Αρχοντούλα Μαρούση
Φωτογραφίες/Βίντεο: Ιρις Κατσούλα
Βοηθός σκηνοθέτη: Βίκυ Χαλαύτρη
Παίζουν οι ηθοποιοί: Ηλέκτρα Κομνηνίδου, Τάσος Κονταράτος, Ελένη Κουταλώνη, Τρύφων Μπάρκας
Εισιτήρια: www.ticketservices.gr

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Κυρία Κατερίνα
Στην εποχή της η Κατερίνα Ανδρεάδη αποτελούσε, μαζί με την Κοτοπούλη και την Κυβέλη, τη σημαντικότερη πρωταγωνίστρια της αθηναϊκής σκηνής.
Η Κυρία Κατερίνα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ζωή που ξέραμε πολύ δύσκολα θα επανέλθει ίδια
Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Σάββας Στρούμπος μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη νέα του δουλειά με την ομάδα «Σημείο Μηδέν», τη περίοδο της πανδημίας και την επίδρασή της στη ζωή μας.
Η ζωή που ξέραμε πολύ δύσκολα θα επανέλθει ίδια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η φύση είναι σοφή, αν την ακολουθείς
Η Μπέτυ Αρβανίτη και ο Νίκος Μαστοράκης συνεργάζονται στο Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας και μιλούν για τη νέα τους παράσταση στην «Εφ.Συν.».
Η φύση είναι σοφή, αν την ακολουθείς
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το να θαυμάζεις είναι σπουδαίο
H Ηρώ-Ελένη Μπέζου δοκιμάζεται ταυτόχρονα στη συγγραφή και τη σκηνοθεσία και μιλά στην «Εφ.Συν.» για την παράστασή της «Οι ναυαγοί».
Το να θαυμάζεις είναι σπουδαίο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Δεν διανοούμαι ένα θέατρο μη τελετουργικό
Ο Περικλής Μουστάκης φωτίζει πλευρές της θεατρικής πράξης για τις οποίες σπάνια γίνεται λόγος, και αποκαλύπτει την προσωπική, βαθιά και ρηξικέλευθη ματιά του πάνω στη ζωή και την Τέχνη.
Δεν διανοούμαι ένα θέατρο μη τελετουργικό

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας