• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.3°C / 14.4°C
    1 BF
    90%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 7.0°C / 13.6°C
    2 BF
    87%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.0°C / 13.0°C
    3 BF
    74%
  • Ιωάννινα
    Ψιχάλες μικρής έντασης
    8°C 7.9°C / 8.1°C
    1 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    3 BF
    94%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 6.3°C / 11.9°C
    1 BF
    94%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.0°C / 6.8°C
    4 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 12.4°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.5°C / 17.0°C
    5 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 11.9°C / 12.9°C
    2 BF
    94%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 12.2°C / 14.1°C
    3 BF
    82%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 13.6°C
    4 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    0 BF
    93%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 10.5°C / 12.9°C
    0 BF
    82%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 10.0°C / 11.2°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.4°C / 17.8°C
    1 BF
    74%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.5°C / 14.6°C
    0 BF
    87%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 13.8°C
    2 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 7.1°C / 13.7°C
    3 BF
    88%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    2 BF
    93%
ΦΩΤ.: ΣΟΦΙΑ ΜΑΝΩΛΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η ζωή δεν θα νικήσει, θα προσπαθήσει να αποτύχει ωραία»

  • A-
  • A+
Η Ηλέκτρα Ελληνικιώτη συναντά τη «Γραμμή του Ορίζοντος» του Χρήστου Βακαλόπουλου και μας μιλά για το έργο που δημιούργησε.

Ο πρόωρα χαμένος συγγραφέας, σκηνοθέτης και ραδιοφωνικός παραγωγός Χρήστος Βακαλόπουλος σχεδόν τριάντα χρόνια μετά τον θάνατό του παραμένει σημείο αναφοράς όχι μόνο για τους φίλους και συνοδοιπόρους του, αλλά και για πολύ νεότερους που συμμερίζονται τη σκέψη και τους προβληματισμούς του.

Η Ηλέκτρα Ελληνικιώτη, από τις πιο ξεχωριστές και καθαρές θεατρικές φωνές της γενιάς της, είχε γοητευτεί εδώ και χρόνια από τη «Γραμμή του Ορίζοντος», το κύκνειο άσμα του. Οχι μόνο δημιούργησε στην Κυψέλη την «Κάμιρο», έναν νέο χώρο, ώστε να παρουσιάσει εκεί τη θεατρική εκδοχή του βιβλίου, αλλά πυροδότησε και μια σειρά εκδηλώσεων προσκαλώντας καλλιτέχνες να συνομιλήσουν με τη «Γραμμή» μέσω μιας έκθεσης, μιας ταινίας μικρού μήκους, συζητήσεων, ραδιοφωνικών εκπομπών.

ΦΩΤ.: ΣΟΦΙΑ ΜΑΝΩΛΗ

Τώρα που επιτέλους η παράσταση συναντά το κοινό της η Ηλέκτρα Ελληνικιώτη μάς μιλά για το εγχείρημα, αποκαλύπτοντας το πάθος της για τον Βακαλόπουλο αλλά και τη συναρπαστική, πρωτότυπη και γλαφυρή σκέψη της.

Τόσα χρόνια μετά τον θάνατο ενός ανθρώπου που έζησε πολύ λίγο και έκανε τόσα διαφορετικά πράγματα, η μνήμη του, τόσο στους ανθρώπους που τον έζησαν όσο και σε όσους δεν πρόλαβαν να τον ζήσουν, παραμένει πολύ ζωντανή. Σε τι το αποδίδεις;

Στο ότι ήταν πολύ ειλικρινής σε ό,τι εμπλεκόταν. Αυτό έκανε και τις σχέσεις του ισχυρές, γι' αυτό και οι φίλοι του τον μνημονεύουν μέχρι σήμερα ή δουλεύουν πάνω στο έργο του και προσπαθούν να το φέρουν στο φως.

Ανθρωποι που δεν τον γνώρισαν μπορούν να τον βρουν στη δουλειά του. Ισως έπαιξε ρόλο και το ότι αγωνιζόταν μεταξύ ζωής και θανάτου λόγω των ζητημάτων της υγείας του και δεν του έμενε χρόνος για λάθος ξοδέματα.

● Είναι καιρός που μιλάς γι' αυτό το βιβλίο.

Είσαι ο πρώτος άνθρωπος που το είχα αναφέρει σε συνέντευξη. Πριν από πέντε χρόνια.

● Πέντε χρόνια μετά όχι μόνο έχουμε την παράσταση, αλλά και μια πολύ συναρπαστική πορεία. Πώς έγιναν όλα αυτά;

Ειλικρινά ήταν ένας χρόνος που τον χρειαζόμουνα, βιωμένος χρόνος, γιατί είναι ένα κείμενο με πολλά στρώματα. Το μελετούσα ξανά και ξανά μέσα στα συγκείμενα, μέσα στις εποχές. Μπορεί να είναι η πρώτη φορά στη ζωή μου που δεν έχω άγχος πριν από το ξεκίνημα μιας παράστασης. Οχι γιατί είμαι σίγουρη για το αποτέλεσμα, αλλά γιατί δεν με νοιάζει το αποτέλεσμα. Εχω ευχαριστηθεί τόσο τη διαδικασία, έχω ανακαλύψει τόσα πράγματα και στις ματαιώσεις ακόμα…

Μακάρι να πάρουμε πίσω τα έξοδα που έχουμε κάνει, μακάρι να ανοίξει ένας διάλογος με το κοινό, που είναι το κυριότερο. Αλλά δεν έχω άγχος. Είχα άγχος όταν επιχορηγήθηκε η παράσταση: «Ωχ, τώρα θα γίνει!» -αφού θα γίνει, σημαίνει ότι θα τελειώσει κιόλας. Διαλύθηκα ψυχολογικά γιατί με τη «Γραμμή του Ορίζοντος» δεν θα ήθελα να τελειώσω ποτέ, θέλω να μπορώ να επιστρέψω κάνοντας μια εκπομπή, μια μικρού μήκους… Ετσι κι έγινε. Εκεί πήρε σάρκα και οστά το πρότζεκτ: έγινε διακαλλιτεχνικό. Αυτό ήταν ευλογία για την παράσταση. Θα είναι δώρο να μάθουν τη «Γραμμή» πεντακόσιοι άνθρωποι που δεν την ήξεραν. Θέλω αυτή να είναι η πρωταγωνίστρια και η Ρέα Φραντζή, η ηρωίδα. Δεν είναι καν σε θέατρο. Είπα: πάμε να φτιάξουμε έναν λευκό καμβά. Εσκασε και η πανδημία.

Αναρωτήθηκα πώς κάνεις θέατρο μετά. Και είπα αφού δεν ξέρεις πώς κάνεις θέατρο, φτιάξε ένα θέατρο -που δεν είναι ακριβώς θέατρο. Ισως γράψουμε απέξω: «Εδώ κάποτε θα γινόταν ένα θέατρο». Κατ' εμέ δεν μπορεί να γίνει πια θέατρο το 2021, δεν χρειαζόμαστε άλλα θέατρα.

«Γραμμή του Ορίζοντος»

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΛΗ ΖΑΡΚΟΥ

● Αφού δεν χρειαζόμαστε άλλα θέατρα, τι χρειαζόμαστε;

Να επανοικειοποιηθούμε τον δημόσιο χώρο. Είμαι και επηρεασμένη από τον Βακαλόπουλο, γιατί τα τελευταία δύο χρόνια έχω διαβάσει το παραμικρό άρθρο που συνομιλεί με τη «Γραμμή». Είχα διαβάσει την «Κοινωνία του Θεάματος» του Ντεμπόρ, αλλά αναπόδραστα και τα «Σχόλια στην Κοινωνία του Θεάματος». Είναι πια όλα τόσο αφομοιωμένα μέσα στην έννοια του θεαματικού, που αν μιλάμε για θέατρο, πρέπει να μιλήσουμε για ένα θέατρο που συμβαίνει με όρους αφόρητα πραγματικούς, που σε στέλνει πίσω στη ζωή σου, στον δρόμο. Δεν καταλαβαίνω γιατί να ανεβαίνουν οι κλασικοί με τρόπο κλασικό - ξέρεις, «σωστά».

Εχουν τελειώσει οι αναπαραστάσεις, οι εκδοχές, οι αφηγήσεις. Χρειάζεται κάτι πιο τολμηρό, όπου θα μοιράζεσαι χώρο και χρόνο με τον θεατή. Οχι αισθητικά ή στο τι θέλει να πει ο ποιητής -δεν θέλει να πει τίποτα! Πρέπει να βγάλουμε από το θέατρο την έννοια της θέασης και να συμπεριλάβουμε την έννοια της συνύπαρξης, της κοινοτικότητας: έρχομαι να δω μια εκδοχή της ζωής που ώς τώρα δεν έχω κατορθώσει να την ενατενίσω. Πρέπει να είναι αιχμηρό, με πολύ χιούμορ.

Ναι, είναι αυτό που λέει ο Ντεμπόρ στα «Σχόλια»: όταν το θεαματικό έχει παρεισφρήσει στους ρόλους του πολιτικού, του δημοσιογράφου, του γιατρού, του δικηγόρου, τότε ποιο ρόλο και ποια ενσάρκωση του αφηγηματικού πρέπει να φέρει το θέατρο; Να την τελειώσει πρέπει μάλλον -από αγάπη.

● Τα τελευταία δύο χρόνια το θέατρο έχει σχεδόν ποινικοποιηθεί. Αυτό πώς θα το διαχειριστούμε;

Το ζήτημα είναι κατά πόσο προσπαθεί να αποδείξει ότι δεν χρήζει ποινικοποίησης. Για μένα το γοητευτικό θα ήταν να επιτρέψει στον εαυτό του να είναι παράνομο, ενοχλητικό, αξιόμεμπτο. Το έχουμε κάνει σωστά υγειονομικά, έχουμε όλα τα μέτρα. Ας είμαστε έτσι στις αρχές μας, στο πώς φερόμαστε στους ανθρώπους.

Στα υπόλοιπα πρέπει να είμαστε επικίνδυνοι. Μακάρι να μας απαγορεύουν! Για μένα δεν υπάρχει πιο γουστόζικό πράγμα από το ότι έκλεισαν τα θέατρα και δεν έκλεισαν οι εκκλησίες. Χρειάζεται μια άλλης μορφής πίστη. Το θέατρο θα επιβιώσει -και τα μικρόβια επιβιώνουν.

Το θέμα είναι να αποδείξει ότι το ζητούμενο δεν είναι να επιβιώσεις, είναι να ζήσεις. Κάποτε ο Βακαλόπουλος είχε μια πολύ θερμή συζήτηση με τον Πέτρο Τατσόπουλο, παθιασμένο για το πώς έχει καταντήσει η Αθήνα. Κάποια στιγμή ο Βακαλόπουλος ρωτά: «Πέτρο, είσαι ακόμα ερωτευμένος με την Αθήνα;» -«Είμαι πάντα ερωτευμένος με την Αθήνα». Και του λέει ψύχραιμα ο Βακαλόπουλος: «Ε, τότε πρέπει να ερωτευτούμε την αθλιότητα».

Συμφωνώ μαζί του: δεν μπορούμε να φερθούμε ως νικητές. Αυτό είναι μια μεγάλη νευρωσική στρέβλωση που έχουμε ούτως ή άλλως ως έθνος: ότι τα καταφέρνουμε. Μπορούμε και να μην τα καταφέρουμε, να παραμείνουμε σε κάτι αμιγώς θνησιγενές. Μπορεί το θέατρο να είναι η καλύτερη εκδοχή της αποτυχίας του σύμπαντος κόσμου -να πηγαίνεις και να βλέπεις θεμελιώδεις αποτυχίες, καταστροφές, να πηγαίνεις σε κάτι παράνομο, επώδυνα παράνομο.

● Ξέρω πως έχεις συνοδοιπόρους και σχέσεις χρόνων, οι οποίες μετουσιώνονται, αλλά δεν χάνονται.

Τώρα είναι στα καλύτερά τους. Οταν ξεκίνησε η «Κάμιρος» με την έκθεση που επιμελήθηκε η Δήμητρα Λιάκουρα, όταν είδα τη «Γραμμή» να συμβαίνει στους τοίχους χωρίς εμένα, δεν μπορώ να σου περιγράψω πώς ένιωσα. Ξεκίνησε με το κούνημα της μπαγκέτας από μένα, αλλά δεν είχα καμία εμπλοκή στην έκθεση, στις συναυλίες και στα κινηματογραφικά. Αυτό είναι ήδη μια νίκη, μια μεγάλη μετουσίωση στη σχέση μας. Αναρωτιέμαι πώς θα είναι η επόμενη φορά.

Πραγματικά δεν ξέρω πώς θα δουλέψουμε μετά τη «Γραμμή». Είναι τόσο ισχυρό αυτό που συμβαίνει μεταξύ μας, που δεν περιμένουμε το τι θα συμβεί με το κοινό -αν και θα είναι τεράστιο δώρο να συμβεί.

Αλλά έχει ήδη κερδηθεί κάτι, έχει λαξευτεί μια πολύ ουσιαστική σχέση, ίσως επειδή πορευτήκαμε για πολύ μεγάλο διάστημα με αυτό το κείμενο και η ζύμωση ήταν πιο ουσιαστική. Δεν είχα ποτέ αμφιβολία ότι θέλω να δουλεύω με τους ίδιους ανθρώπους. Αλλά η «Γραμμή» το κατέστησε σαφές, είπε ναι, προχωρήστε, έχει κι άλλο.

Δημιουργείται ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο εγώ και οι σταθεροί, αλλά και οι νέοι συνεργάτες, νιώθουμε ασφαλείς να αποπειραθούμε. Δεν ξέρω αν μπορεί να γίνει αλλιώς. Οταν προσπαθείς να πεις μια ιστορία βαθιά προσωπική, δεν μπορείς να μην το κάνεις με κοντινούς σου ανθρώπους.

● Ποια θεωρείς πως είναι τα χαρακτηριστικά του θεάτρου σου; Εχουν να κάνουν με τις σπουδές σου;

Δεν ξέρω τι να απαντήσω. Οι σπουδές είχαν να κάνουν με τη μορφή, όχι με το περιεχόμενο. Το υπόλοιπο είναι μια σειρά ζυμώσεων που είναι κυρίως της ζωής μου. Πρόσφατα, όταν φτιάχναμε το πρόγραμμα για την «Κάμιρο», συζητούσαμε για την ταυτότητά μας και μου λέει η Ηρώ-Σοφία Σμυρνιούδη: «Μα δεν υπάρχει καμία απορία: εδώ και χρόνια ασχολείσαι με το female gaze». Εγώ δεν είχα τη διαύγεια να το δω. Κινούμαι αρκετά κιναισθητικά, με το ένστικτο, και πάντα τα κείμενα τα διάλεγα με αυτό. Αλλά ναι, τα τελευταία χρόνια αυτό είναι το ζητούμενο.

Πάντα υπάρχει το ζήτημα της θηλυκής ματιάς, της αισθητικής της φροντίδας. Ισως γι' αυτό να μην έχει προκύψει ακόμα το αποτέλεσμα -στο λέω με μεγάλη συμφιλίωση: γιατί η θηλυκή ενέργεια δεν προσπαθεί να εγκαθιδρυθεί, έχει μια ρευστότητα.

Επομένως αν έχω μια ματιά, είναι στο πώς μπορούν τα πράγματα να γίνονται λίγο πιο τρυφερά. Και η βία ακόμα να έρχεται με μια τρυφερότητα, γιατί ο κόσμος είναι πάρα πολύ βίαιος. Και η ασχήμια ακόμα να έρχεται μέσα από μια συγχώρεση.

«Γραμμή του Ορίζοντος»

ΦΩΤ.: ΜΑΡΙΛΗ ΖΑΡΚΟΥ

● Πάντως σε απασχολεί η ελληνική δραματουργία, η ελληνικότητα.

Ναι, είναι σαφές. Ελεγε ο Γιώργος Κριθάρας στην πρόβα ότι κάθε καλλιτέχνης είναι ένας άνθρωπος που έχει εντοπίσει ένα ανέφικτο κι έχει αποφασίσει να δαπανήσει όλη του τη ζωή στο να προσπαθήσει να το κάνει εφικτό. Εξακολουθεί να με προβληματίζει.

Τη βλέπω στη ζωή μας: η φρικωδία που ζούμε τα τελευταία χρόνια σε πολιτικό και κοινωνικό επίπεδο είναι απόλυτη απόρροια της λανθασμένης εντύπωσης που έχουμε για την ελληνικότητα από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους. Δοκιμάζουμε άλλες εκδοχές του ελληνικού, οι οποίες έχουν μέσα την ήττα, το μεταίχμιο, μια πιο αβυσσαλέα θεώρηση της ζωής: η ζωή δεν θα νικήσει, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να προσπαθήσει να αποτύχει ωραία -κι αυτό είναι βαθιά ελληνικό. Λέει ο Βακαλόπουλος: κάνουμε ότι θέλουμε να τελειώσουμε με το σχίσμα, να μην είμαστε και Δύση και Ανατολή, να ανήκομεν εις την Δύση.

Ολα αυτά είναι αφηγήματα της προσπάθειας για μια καθαρή ταυτότητα, αλλά η ελληνική δεν είναι μια καθαρή ταυτότητα, ουδέποτε ήταν. Είμαστε ταυτοτικά μιγάδες και κάνουμε ότι αυτό δεν συμβαίνει. Εκεί ξεκινάει και το πρόβλημα, τα σύνορα, οι πολεμικές, οι φασίζουσες συμπεριφορές. Είναι σπουδαίο να είσαι Ελληνας, αλλά όχι με τον τρόπο των μεγάλων Ελλήνων, των αρίστων, όχι σταυροφορικά Ελληνας.

Ο Βακαλόπουλος είναι η τελευταία ψηφίδα ενός μωσαϊκού που πάει από τον Σολωμό στον Παπαδιαμάντη, περνάει από τον Θεοτοκά και φτάνει μέχρι σήμερα. Στη «Γραμμή» αποτύπωσε το ζήτημα της ελληνικότητας με τρόπο αναντίρρητο. Μια ελληνικότητα που είναι και δεν είναι, μια γραμμή του ορίζοντος -τι σπουδαίο παιχνίδι με τις λέξεις!

Μπορεί να είναι η μετοχή: ο ορίζων. Ορίζεσαι ως Ελληνας; Ποια είναι η γραμμή στην οποία ορίζεσαι; Τι κάνει ένα παιδί αλβανικής καταγωγής λιγότερο Ελληνα από εμένα; Ή έναν άνθρωπο με ειδικές ανάγκες; Τι κάνει έναν θρήσκο λιγότερο ή περισσότερο Ελληνα από εμένα;

● 200 χρόνια από το 1821: εορτασμός; Τι ήταν αυτό ακριβώς;

Θα σου απαντήσω λακωνικά με μια φράση του Βακαλόπουλου: Κάποτε θα βρεθεί ο τρόπος να διαφημίζονται και τα σκατά. Το έχω βάλει στην παράσταση. Εχει μέσα μέχρι και τις «Αρμονίες του Βερκμάιστερ» του Μπέλα Ταρ. Τα έχω κάνει λαμπόγυαλο, Γιώργο, κι έχω περάσει καταπληκτικά.

*Δημοσιογράφος σκηνοθέτης και μεταφραστής


«Η Γραμμή του Ορίζοντος» του Χρήστου Βακαλόπουλου, σε σύλληψη - δραματουργία - σκηνοθεσία Ηλέκτρας Ελληνικιώτη, θα παίζεται στο χώρο «Κάμιρος» (Ιθάκης 32,Κυψέλη). Σκηνογραφία - ενδυματολογία: Δήμητρα Λιάκουρα. Φωτισμοί: Ισμήνη Σταρίδα. Μουσική: Γρηγόρης Ελευθερίου. Βίντεο - διεύθυνση φωτογραφίας: Μαρίλη Ζάρκου. Επιστημονικός συνεργάτης: Δήμητρα Δερμιτζάκη. Βοηθός σκηνοθέτιδος: Ηρώ-Σοφία Σμυρνιούδη.

Παίζουν: Στέλλα Βογιατζάκη, Γιώργος Κριθάρας, Μαρία Μαμούρη, Αννα-Μαρία Παπαϊωάννου, Ηρώ-Σοφία Σμυρνιούδη.

Πληροφορίες- εισιτήρια: www.grammiorizontos.com, therosensemble.com

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ζωή που ξέραμε πολύ δύσκολα θα επανέλθει ίδια
Ο σκηνοθέτης και ηθοποιός Σάββας Στρούμπος μιλά στην «Εφ.Συν.» για τη νέα του δουλειά με την ομάδα «Σημείο Μηδέν», τη περίοδο της πανδημίας και την επίδρασή της στη ζωή μας.
Η ζωή που ξέραμε πολύ δύσκολα θα επανέλθει ίδια
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η φύση είναι σοφή, αν την ακολουθείς
Η Μπέτυ Αρβανίτη και ο Νίκος Μαστοράκης συνεργάζονται στο Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας και μιλούν για τη νέα τους παράσταση στην «Εφ.Συν.».
Η φύση είναι σοφή, αν την ακολουθείς
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το να θαυμάζεις είναι σπουδαίο
H Ηρώ-Ελένη Μπέζου δοκιμάζεται ταυτόχρονα στη συγγραφή και τη σκηνοθεσία και μιλά στην «Εφ.Συν.» για την παράστασή της «Οι ναυαγοί».
Το να θαυμάζεις είναι σπουδαίο
ΘΕΑΤΡΟ
«Το Μαράκι έκλασε» στο Faust Bar Theatre Arts
Η παράσταση της ομάδας Seven Sisters κάνει πρεμιέρα τη Δευτέρα 8 Νοεμβρίου, στις 20.00. Επτά γυναίκες επί σκηνής αφηγούνται πέντε κωμικοτραγικές ιστορίες, δια χειρός Λένας Κιτσοπούλου.
«Το Μαράκι έκλασε» στο Faust Bar Theatre Arts

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας