• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 17.8°C
    2 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Ασθενής ομίχλη
    13°C 10.6°C / 15.3°C
    0 BF
    79%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.1°C / 17.0°C
    3 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.9°C / 12.9°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.8°C / 14.7°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.4°C / 11.8°C
    0 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    17°C 11.6°C / 16.6°C
    2 BF
    68%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 19.3°C
    3 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 14.9°C / 16.9°C
    3 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.1°C / 18.5°C
    2 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 15.7°C
    2 BF
    67%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    2 BF
    67%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    8°C 7.9°C / 10.5°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    13°C 10.5°C / 12.8°C
    1 BF
    59%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.8°C / 18.8°C
    1 BF
    82%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.2°C / 18.0°C
    4 BF
    57%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 12.7°C
    2 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.7°C / 15.4°C
    2 BF
    68%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    1 BF
    60%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η πράσινη αποστολή της νέας γενιάς

  • A-
  • A+
O όρος «προ-τραυματικό στρες για το κλίμα» εκφράζει την οικολογική αγωνία της νέας γενιάς για το μέλλον του πλανήτη, μια αγωνία ισοδύναμη με ματαίωση που αποθαρρύνει τους μαθητές να ονειρευτούν το μέλλον τους και τους νέους να αποφασίσουν να κάνουν παιδιά.

Τι έχει να προσθέσει η «Γενιά Κλίμα» στη σχέση μεταξύ οικολογικής υποβάθμισης και ψυχικής υγείας; Κατά πόσο θα επηρεάσει την ευρωπαϊκή ατζέντα το Κόμμα των Πρασίνων που κατέκτησε ιστορικό ποσοστό και αναδείχτηκε σε ρυθμιστή των γερμανικών εκλογών;

Ποιο είναι το μήνυμα της Γενιάς Ζ στη Γαλλία που διοργανώνει οικολογικά φεστιβάλ με σύνθημα «Αφήστε μας να αναπνεύσουμε» επαναφέροντας στο προσκήνιο την ιδέα της «περιβαλλοντικής μελαγχολίας» που είχε εισαγάγει η Ρενέ Λέρτζμαν;

Τον τελευταίο καιρό γίνεται εκτενής λόγος για τις ψυχολογικές επιπτώσεις στον διαρκώς θερμαινόμενο κόσμο μας. Είναι κοινή παραδοχή πως το μεταβαλλόμενο περιβάλλον απειλεί την ψυχική, κοινωνική και πνευματική μας ευεξία.

Ολοένα και περισσότεροι ερευνητές από διαφορετικά επιστημονικά πεδία μελετούν παραμέτρους της οικολογικής κρίσης, διερευνώντας πώς η ανθρώπινη συμπεριφορά, ατομική και συλλογική, συμβάλλει στην καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος και αντίστροφα.

Γιατί είναι τόσο δύσκολο να αλλάξουμε τις συνήθειες μας, να αναγνωρίσουμε τους κινδύνους για την οικολογική καταστροφή, έτσι ώστε να λειτουργήσουμε σωτήρια τόσο για εμάς όσο και για το περιβάλλον;

Οι ειδικοί εστιάζουν στα φαινόμενα ατομικής ή συλλογικής άρνησης μπροστά στη συντελούμενη καταστροφή για να αναδείξουν ασυνείδητους μηχανισμούς κάτω από την «απάθεια». Η Λέρτζμαν, η οποία γεφύρωσε την ακαδημαϊκή έρευνα στην ψυχική υγεία με χειροπιαστές προτάσεις περί βιωσιμότητας, υποστηρίζει πως η κλιματική κρίση συνδέεται με ανεπεξέργαστο πένθος.

Η κλιματική ψυχολόγος αντιτίθεται στον περίφημο «µύθο της απάθειας», σύμφωνα µε τον οποίο «αδιαφορούμε ή αδρανούμε επειδή δεν μας νοιάζει», εξηγώντας πως πίσω από την απάθεια κρύβεται μεγάλη αγωνία, η οποία πυροδοτεί ασυνείδητους αμυντικούς μηχανισμούς, με αποτέλεσμα την άρνηση, την παράλυση, την αδυναμία ανάληψης δράσης... σαν να πρόκειται για κάτι που δεν θα συμβεί ποτέ σε εμάς.

Αυτό δεν σημαίνει πως παράλληλα δεν μεγαλώνει το «πράσινο κύμα», δηλαδή η γενιά που σκέφτεται βιώσιμα, ενώ παράλληλα βιώνει μια βαθιά μελαγχολία εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Αυτή η γενιά είναι και ο νέος εκφραστής του όρου «οικοψυχολογία», ο οποίος αποτυπώθηκε το 1989 από μια παρέα ακαδημαϊκών στο Μπέρκλεϊ –στο πλαίσιο μιας συζήτησης για τη συμβολή της ψυχολογίας στη διαχείριση της σύγχρονης οικολογικής κρίσης. Ο Θίοντορ Ρόζακ, ο οποίος επισημοποίησε τον όρο «Οικοψυχολογία» στο βιβλίο του «Η φωνή της Γης», διερεύνησε την εμπλοκή της πλανητικής υγείας και της ανθρώπινης ευημερίας, αποσαφηνίζοντας πως ο στόχος της οικοψυχολογίας είναι να θεραπεύσει την πιο θεμελιώδη αποξένωση μεταξύ του ατόμου και του φυσικού περιβάλλοντος, μέσα από την αφύπνιση της αίσθησης της περιβαλλοντικής αμοιβαιότητας που βρίσκεται μέσα στο οικολογικό ασυνείδητο.

Στη Κεντρική Ευρώπη ολοένα και περισσότεροι νέοι θεωρούν πως η προστασία του κλίματος είναι η αποστολή της γενιάς τους, εκφράζοντας μια «ψυχική δυσφορία» για τον τρόπο με τον οποίο «κατοικούμε» τον πλανήτη, για τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε την κλιματική αλλαγή, η οποία μας φέρνει αντιμέτωπους με τον «φόβο του θανάτου».

Ορμώμενος από το γαλλικό και γερμανικό πράσινο κύμα, ο Γάλλος ψυχαναλυτής Ρολάν Γκορί απηύθυνε έκκληση για μια ριζοσπαστική αλλαγή, υπογραμμίζοντας πως το οικολογικό πρόβλημα είναι ανθρωπολογικό και πως η οικολογία είναι αλληλένδετη με τις κοινωνικές μάχες και με μια νέα πολιτική φιλοσοφία, σύμφωνα με την οποία η φύση και οι άνθρωποι δεν θα αντιμετωπίζονται ως αποθέματα ενέργειας, διαθέσιμα στον ανταγωνισμό.

Ο ίδιος ο Φρόιντ είχε περιγράψει την ανθρωπότητα ως ένα φοβισμένο και ανυπεράσπιστο παιδί μπροστά σε μια ισχυρή Μητέρα Φύση με συντριπτική δύναμη.

Συνεπώς, ο άνθρωπος μέσω του πολιτισμού και της τεχνολογίας κλήθηκε -σημειώνει- να υποτάξει τη σκληρή άγρια φύση, έτσι ώστε να προστατευτεί από αυτή. Δεν παραλείπει, ωστόσο, να διασαφηνίσει στο «Μέλλον µιας αυταπάτης» πως οι ανθρώπινες δημιουργίες είναι εύκολο να καταστραφούν και να αφανιστούν από τα χέρια που τις δημιούργησαν.

Ο ιδρυτής της ψυχανάλυσης δεν ήταν σε θέση φυσικά να προβλέψει τότε το μέγεθος της κλιματικής κρίσης που θα προκαλούσε η «υποταγή της φύσης». Ηταν σε θέση, ωστόσο, να διαβλέψει το ανεπεξέργαστο πένθος που θα βίωνε το ανθρώπινο υποκείμενο μπροστά στην περιβαλλοντική κρίση, κάτι που επιβεβαιώνεται μέσα από τα στοιχεία που προέκυψαν τις τελευταίες δεκαετίες.

Ενδεικτικά τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι τυφώνες στις ΗΠΑ, έχουν συνδεθεί με αυξημένα ποσοστά μετατραυματικού στρες, χρήση ουσιών και αυτοχειρίες. Επιπλέον ο Αμερικάνικος Σύλλογος Ψυχολογίας έχει αποφανθεί πως οι ψυχολογικές αποκρίσεις μας στην κλιματική αλλαγή, όπως η παραίτηση και η ανημπόρια, πολλαπλασιάζονται.

Ενδιαφέρουσα είναι και η περίπτωση των Ινουίτ, των Εσκιμώων του Λαμπραντόρ του Καναδά, οι οποίοι διανύουν μια περίοδο υπαρξιακής κρίσης καθώς βλέπουν τον πάγο -θεμελιώδες μέρος της ταυτότητάς τους- να εξαφανίζεται μπροστά στα μάτια τους... Συμπέρασμα;

Η οικολογική κρίση μετεξελίσσεται σταδιακά σε υπαρξιακή. Εχει εφευρεθεί μάλιστα και ο όρος «προ-τραυματικό στρες για το κλίμα», που εκφράζει την οικολογική αγωνία της νέας γενιάς για το μέλλον του πλανήτη, μια αγωνία ισοδύναμη με ματαίωση που αποθαρρύνει τους μαθητές να ονειρευτούν το μέλλον τους και τους νέους να αποφασίσουν να κάνουν παιδιά.

Ηδη έχουν ξεκινήσει οι μεταναστεύσεις εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, εκατομμύρια είδη ωθούνται στην εξαφάνιση, ενώ τα θερμότερα 20 χρόνια καταγράφτηκαν μέσα στα τελευταία 22 χρόνια.

Η νέα γενιά δεν μοιάζει να έχει άλλη επιλογή, παρά να είναι πράσινη. Αυτή θα είναι η δική της αποστολή. Και η ψυχική υγεία δεν μπορεί παρά να είναι ένα αναπόσπαστο μέρος κάθε στρατηγικής αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής. Διότι -όπως είπε και ο Ρολάν Γκορί- το οικολογικό πρόβλημα είναι ανθρωπολογικό. Και η οικολογία είναι αλληλένδετη με την πιο επίκαιρη και αναγκαία πολιτική φιλοσοφία.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ενεργειακή κρίση και η κλιματική αλλαγή
Ο αντίκτυπος στην υπερθέρμανση του πλανήτη από την εκπομπή μεθανίου για την παραγωγή του φυσικού αερίου αυξάνει την πίεση για ταχεία μείωσή του.
Η ενεργειακή κρίση και η κλιματική αλλαγή
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με μαλώνω που τρώω
Ολοι όσοι ολισθαίνουν σε υπερφαγία γνωρίζουν ότι κάνουν «λάθος», ωστόσο κανένας δεν μπορεί να την σταματήσει.
Με μαλώνω που τρώω
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το ολέθριο μοντέλο
Ο πλανήτης έχει εισέλθει στην «Ερημόκαινο» εποχή από πλευράς βιοποικιλότητας και κατά πολλούς αντιμετωπίζουμε και την έναρξη μιας εποχής έντασης πανδημιών οφειλόμενη στην κερδοσκοπική φρενίτιδα.
Το ολέθριο μοντέλο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Προστατέψτε τη φύση, προστατέψτε τον κόσμο!
Οι αυτόχθονες λαοί πληρώνουν βαρύ τίμημα για την προστασία των εδαφών τους, ενώ διαχειρίζονται με βιώσιμο τρόπο το 50% των παγκόσμιων εδαφών από τα οποία μόνο για το 10% έχουν έννομα δικαιώματα ιδιοκτησίας.
Προστατέψτε τη φύση, προστατέψτε τον κόσμο!

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας