• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.1°C / 19.1°C
    2 BF
    50%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 17.7°C
    1 BF
    56%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 18.3°C / 20.9°C
    5 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.9°C / 15.9°C
    1 BF
    51%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 15.9°C
    4 BF
    51%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.6°C / 16.5°C
    2 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.6°C / 11.4°C
    0 BF
    50%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 19.6°C
    2 BF
    39%
  • Ηράκλειο
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 16.6°C / 20.3°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 17.9°C
    2 BF
    63%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 17.2°C / 20.2°C
    5 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 14.0°C / 16.6°C
    4 BF
    69%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 18.9°C / 20.9°C
    2 BF
    88%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.5°C
    0 BF
    58%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 15.6°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.0°C / 23.8°C
    2 BF
    65%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 15.5°C / 19.3°C
    2 BF
    46%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 16.3°C
    1 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.9°C / 17.8°C
    2 BF
    53%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    1 BF
    51%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενα σώμα γεμάτο ιστορίες

  • A-
  • A+
Στο «Εικονογραφημένος Ανθρωπος» που πρωτοκυκλοφόρησε το 1951 ο Ρέι Μπράντμπερι χρησιμοποιεί ως καμβά το σώμα ενός ανθρώπου και διαγαλαξιακά σκηνικά για να αναδείξει τις «παράξενες γωνιές» του ανθρώπινου ψυχισμού.

«Εϊ Ο ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ!» Μια λατέρνα αντήχησε και ο κ. Ουίλιαμ Φιλίπους Φελπς στάθηκε, με τα χέρια του διπλωμένα, ψηλά πάνω στη νυχτερινή θερινή εξέδρα κι ήταν ένα πλήθος από μόνος του. Ηταν ένας ολόκληρος πολιτισμός. Στην Ενδοχώρα, στο στήθος του, ζούσαν οι Απερανταίοι-δράκοι με μάτια σαν ρώγες, να στροβιλίζονται πάνω στο χαμαιτυπείο του, τα σχεδόν θηλυκά του στήθη. Ο αφαλός του ήταν το στόμα ενός σχιστομάτικου τέρατος-ένα αισχρό, στραμμένο προς τα μέσα στόμα, ξεδοντιασμένος σαν ρολόι. Και υπήρχαν και σπηλιές που ελλοχεύαν οι Σκοτεινιανοί, από τις μασχάλες του, που στάλαζαν αργά υπόγεια υγρά, οι Σκοτεινιανοί με μάτια ζηλόφθονα φλογερά, κρυφοκοίταζαν μέσα από αναρριχώμενη βλάστηση και κρεμαστές κληματαριές.

Διαβάζω το αριστουργηματικό λογοτεχνικό σύμπαν του Ρέι Μπράντμπερι στον «Εικονογραφημένο άνθρωπο» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Αγρα» σε μετάφραση και επίμετρο του Βασίλη Δουβίτσα. Μόνο εκστατικός μπορεί να μείνει ο αναγνώστης μπροστά στην ιδιοφυΐα του Μπράντμπερι σε αυτό ειδικά το βιβλίο.

Στο σώμα ενός ανθρώπου «ζουν» εικονογραφημένες δεκαεννιά ιστορίες. Το «ζουν» δεν είναι υπερβολή. Ενα συνονθύλευμα από πρόσωπα και τοπία κατοικούν στο κορμί του. Μπορείς να ακούσεις τις φωνές από τα πλήθη, το μουρμουρητό τους. Με την παραμικρή μυϊκή σύσπαση, τα μικροσκοπικά χρυσοπράσινα μάτια ανοιγόκλειναν, τα μικροσκοπικά ροδαλά χεράκια χαιρετούσαν. «Υπήρχαν κίτρινα λιβάδια και γαλάζια ποτάμια και βουνά και άστρα και ήλιοι και πλανήτες διάσπαρτοι σε έναν Γαλαξία κατά μήκος του στήθους του».

Εκεί μέσα ήταν ζωγραφισμένες όλες οι εξαίσιες σκηνές της οικουμένης σαν μια κινητή πινακοθήκη. Και η διήγηση της κάθε μιας αρχίζει. Η Σαβάνα, το Καλειδοσκόπιο, Γύρισε ο τροχός, ο Ανθρωπος, η Ασταμάτητη βροχή, ο Διαστημάνθρωπος, τα Μπαλόνια της φωτιάς και άλλες υπέροχες αυτοτελείς ιστορίες.

Οι περισσότεροι αναγνώστες γνωρίζουν τον Μπράντμπερι από το βιβλίο του «Φαρενάιτ 451». Αλλωστε έτσι ήθελε και ο ίδιος να τον θυμούνται. Στο νεκροταφείο Westwood Memorial Park του Λος Αντζελες που βρίσκεται ο τάφος του -πέθανε το 2012- η επιτάφια πλάκα γράφει: «Ρέι Μπράντμπερι, 1920 - 2012. Συγγραφέας του “Φαρενάιτ 451”».

Ο σπουδαίος αυτός λογοτέχνης έγραψε κι άλλα εξίσου σημαντικά βιβλία. Ενα από αυτά είναι ο «Εικονογραφημένος Ανθρωπος» που όταν πρωτοκυκλοφόρησε το 1951 όλοι μιλούσαν για ένα πρωτοποριακό βιβλίο επιστημονικής φαντασίας.

Ομως ο Μπράντμπερι δήλωνε σε όλους τους τόνους πως δεν πρόκειται για κάτι τέτοιο και απαίτησε να αφαιρεθεί από την πρώτη έκδοση ο όρος «επιστημονική φαντασία». Βρισκόμαστε στη δεκαετία του 1950 στην Αμερική: μακαρθισμός, Ψυχρός Πόλεμος, αποικιακές φιλοδοξίες, φυλετικές διακρίσεις και η τηλεόραση- που ολοένα και κερδίζει τον χρόνο των ανθρώπων.

Ο Μπράντμπερι χρησιμοποιεί ως καμβά το σώμα ενός ανθρώπου και διαγαλαξιακά σκηνικά για να αναδείξει τις «παράξενες γωνιές» του ανθρώπινου ψυχισμού. Και αυτό γίνεται με την πρόθεση να μας επαναφέρει στην ανθρώπινη υπόσταση που εκείνο τον καιρό -αλλά και τώρα- βάλλεται διαρκώς. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι από το 1951 που εκδόθηκε ανατυπώνεται αδιάλειπτα παγκοσμίως. Σε αυτή την έκδοση περιλαμβάνεται και ένα κείμενο της Μάργκαρετ Ατγουντ που θα λέγαμε πως μέχρι σήμερα είναι αρκετά επηρεασμένη από τη «σχολή Μπράντμπερι». Μας μιλά για την «καταγωγή» του συγγραφέα, για το παιδί που από πολύ νωρίς είχε μαγευτεί από την υπερφυσική διάσταση των πραγμάτων.

Μια συνάντηση με έναν μάγο που φώναζε «Ζήσε για πάντα» και μια γνωριμία με έναν άνθρωπο που είχε τατουάζ ήταν οι αφορμές για να γράψει τον «Εικονογραφημένο Ανθρωπο», και δεν σταμάτησε ποτέ να γράφει ώς τον θάνατό του. Βύθισε μια ρίζα βαθιά μέσα στον σκοτεινό γοτθικό πυρήνα της Αμερικής. Δεν ήταν τυχαίο ότι καταγόταν από τη Μέρι Μπράντμπερι που καταδικάστηκε ως μάγισσα το 1692 στις περιβόητες δικές του Σάλεμ. Η Ατγουντ -όπως και άλλοι- επίσης διαβεβαιώνει πως ο όρος «επιστημονική φαντασία» τον εκνεύριζε: «Δεν ήθελε να κλειστεί σε ένα κουτί. Και ο ίδιος με τη σειρά του εκνεύριζε τους πιουρίστες της επιστημονικής φαντασίας όσο περνούσε από το χέρι του.

Ο Αρης, στα δικά του χέρια, για παράδειγμα, δεν είναι ένα μέρος που περιγράφεται με επιστημονική ακρίβεια, ούτε καν με συνέπεια, αλλά μια νοητική κατάσταση· την ανακυκλώνει για οτιδήποτε χρειάζεται ανά πάσα στιγμή. Τα διαστημόπλοια δεν είναι τεχνολογικά θαύματα, αλλά μεταφορείς ψυχισμού, που υπηρετούν τον ίδιο σκοπό όπως το χτυπημένο από ανεμοστρόβιλο σπίτι της Ντόροθι στον Φανταστικό Μάγο του Οζ ή η έκσταση του παραδοσιακού σαμάνου: Σε μεταφέρουν στον Αλλο Κόσμο».

Στο επίμετρό του ο Βασίλης Δουβίτσας -που ομολογουμένως μετέφερε εξαίσια στα ελληνικά τον δύσκολο αφηγηματικό κόσμο του συγγραφέα- επικεντρώνει σε πιο γήινα ζητήματα: «Ασκεί υπαινικτικά την κριτική του στους θεσμούς, στον καταναλωτισμό και στα τεχνολογικά του αγαθά. Αλλά όχι στις δυτικές αξίες. Ο Μπράντμπερι είναι τέκνο του νέου αμερικανικού έθνους και των προσδοκιών του, όμως τα δρώντα πρόσωπα, άντρες πάντα, συχνά αναρωτιούνται για τον προορισμό τους και ακόμα συχνότερα συντρίβονται στις αντιφάσεις τους. […] Δεν βούτηξε ποτέ στο “νέο μυθιστόρημα”, δεν έφτιαξε καταραμένους χαρακτήρες, δεν αγαπούσε το αλκοόλ, τα ναρκωτικά και το ροκ-εν-ρολ».

Ο συγγραφέας του «Εικονογραφημένου Ανθρώπου» δεν σπούδασε σε Πανεπιστήμιο. Από τα δεκατέσσερά του βρέθηκε στο Λος Αντζελες και όπως ο ίδιος περήφανα τόνιζε έλαβε τη μόρφωσή του από τις ατέλειωτες ώρες ανάγνωσης στις δημόσιες βιβλιοθήκες. Σε κάνει να σκέφτεσαι και πάλι την πιο δημοφιλή ερώτηση στον χώρο της λογοτεχνίας: Γεννιέται κανείς συγγραφέας ή γίνεται; Δεν θα υπάρξει ποτέ μια σαφής απάντηση. Δεν χρειάζεται άλλωστε. Στην περίπτωση του ξεχωριστού Ρέι Μπράντμπερι, ο Μπόρχες διατύπωσε μάλλον την πιο σωστή κρίση: «Το γράψιμο δεν είναι τίποτε άλλο γι’ αυτόν από ένα κατευθυνόμενο όνειρο».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Σαούλ και η Μεγάλη Ιδέα
Οι έρευνες του αφηγητή αναδεικνύουν τους χρόνους που σχετίζονται με τον τόπο μας από την ομηρική περίοδο έως τις βαλκανικές ανατροπές του 20ού αιώνα.
Ο Σαούλ και η Μεγάλη Ιδέα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο φίλος που φεύγει
Το σπαρακτικό σε πολλά σημεία εναλλάσσεται με το χιουμοριστικό στο πρώτο βιβλίο της Σίγκριντ Νιούνεζ όπως η ίδια η ζωή που συνήθως τα περιέχει όλα.
Ο φίλος που φεύγει
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
Η συγγραφέας Τζέννυ Ερπενμπεκ στο νέο της βιβλίο μένει στη μυστηριώδη αφήγησή της, χωρίς να μας δίνει διαλόγους και εμφανή στοιχεία αλληλεπίδρασης μεταξύ των προσώπων.
Η Δοκιμασία της Ερπενμπεκ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στον καιρό της Αγριας Δύσης
Ο ήρωας του Γουίλιαμς είναι ο αναχωρητής που δηλώνει την παρέμβασή του μέσα στην κοινωνία των ανθρώπων.
Στον καιρό της Αγριας Δύσης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα ρόδα της Κλαρίσε Λισπέκτορ
Το βιβλίο «Οικογενειακοί δεσμοί» καθιέρωσε την Κλαρίσε Λισπέκτορ ως μία από τις πιο σημαντικές συγγραφείς στη βραζιλιάνικη λογοτεχνία.
Τα ρόδα της Κλαρίσε Λισπέκτορ
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο αγώνας για την επιβίωση
Ο Χ. Φαλάντα εστιάζει σε όλα του τα βιβλία στα καθημερινά γεγονότα με γλώσσα άμεση και εύκολη ώστε να τον καταλαβαίνουν όλοι.
Ο αγώνας για την επιβίωση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας