• Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.8°C / 17.9°C
    1 BF
    83%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.7°C / 16.0°C
    1 BF
    86%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 15.1°C
    1 BF
    73%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    2 BF
    81%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    14°C 12.3°C / 15.0°C
    1 BF
    82%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 9.4°C / 10.1°C
    1 BF
    87%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.6°C / 15.7°C
    1 BF
    89%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.8°C / 17.5°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.9°C / 14.9°C
    1 BF
    94%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.1°C / 19.1°C
    2 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    3 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.5°C / 17.5°C
    1 BF
    70%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    13°C 12.5°C / 12.9°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 12.5°C / 15.6°C
    0 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 14.8°C / 19.8°C
    2 BF
    73%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 18.1°C
    2 BF
    94%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.3°C / 13.8°C
    1 BF
    90%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.7°C / 16.1°C
    1 BF
    79%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.8°C / 9.8°C
    0 BF
    89%
EUROKINISSI/ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Φοβική απέναντι στην ετερότητα

  • A-
  • A+
Το ερώτημα που θα πρέπει να μας απασχολεί είναι τι είδους άνθρωποι είμαστε όταν αντιμετωπίζουμε την παρουσία των ξένων μαθητών στα σχολεία μας ως απειλή… και τι είδους ανθρώπους θα δημιουργήσουμε μέσα από την εκπαιδευτική πολιτική που έχουμε χαράξει

Tι αντικατοπτρίζει η παιδαγωγική αντιμετώπιση της διγλωσσίας και της διαφορετικότητας για την εθνική εκπαιδευτική πολιτική; Πώς εξηγείται το γεγονός ότι οι Ελληνες διδάσκοντες δεν έχουν εκπαιδευτεί ακόμα επαρκώς στη διαπολιτισμική διδασκαλία, ενώ καλούνται να εργαστούν στα εκπαιδευτικά ιδρύματα μιας πολυπολιτισμικής πλέον κοινωνίας; Για ποιο λόγο απουσιάζει η ψυχαναλυτική κατανόηση από τη σχολική τάξη; Και γιατί συζητάμε ακόμα τα αυτονόητα σε πολιτικό επίπεδο;

Πάει καιρός που η σύνθεση του μαθητικού πληθυσμού έχει αλλάξει στη χώρα μας. Κι όμως υπάρχουν πολιτικοί που αμφισβητούν το αναφαίρετο δικαίωμα πρόσβασης των μικρών προσφύγων στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Παράλληλα το ελληνικό σχολείο δυσκολεύεται να αναγνωρίσει το μορφωτικό κεφάλαιο που φέρουν οι δίγλωσσοι μαθητές, ενώ δεν γνωρίζει ούτε πώς να προσεγγίσει τους μετανάστες γονείς, έτσι ώστε οι μαθητές να αποδώσουν το μέγιστο των δυνατοτήτων τους και να αναδειχθούν τα ατού της μεταγλωσσικής επίγνωσης που διαθέτουν τα παιδιά που έχουν μάθει να κατοικούν –έστω και σε πρώτο πλάνο «αδέξια»– δύο γλώσσες και δύο πολιτισμούς.

Οι μαθητές από τις μακρινές χώρες που μεταναστεύουν από τη μια γλώσσα στην άλλη θέλουν να μάθουν και να ενσωματωθούν, να κάνουν φίλους και να βγάλουν ρίζες. Ολα τους είναι φορείς των εμπειριών που έχουν ήδη αποκτήσει στην προηγούμενη ζωή τους σε σχέση με τους άλλους και με τον εαυτό τους. Η μεταβιβαστική σχέση που θα αναπτυχθεί μεταξύ αυτών των παιδιών και του εκπαιδευτικού αλλά και των συμμαθητών τους είναι καθοριστική για τους ρόλους που θα αναπαράξουν στο νέο κοινωνικό πλαίσιο.

Κι όμως το ελληνικό σχολείο δεν μοιάζει να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Οπως δεν ανταποκρίνεται ούτε η ίδια η πολιτεία σε αυτές, με αποτέλεσμα τα περισσότερα παιδιά προσφύγων να είναι αποκλεισμένα από την εκπαιδευτική διαδικασία. Παρ' όλο που εγγράφονται στα ελληνικά σχολεία δεν φοιτούν σε αυτά, είτε γιατί απαγορεύεται η έξοδός τους από τα κέντρα φιλοξενίας είτε γιατί δεν διαθέτουν εξοπλισμό για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση είτε γιατί ήρθαν αντιμέτωπα με την αρνητική στάση των διευθυντών σχολικών ιδρυμάτων. Και αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο.

Βάσει των στοιχείων της ετήσιας έκθεσης για την εκπαίδευση για τους πρόσφυγες της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, «παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε ορισμένους τομείς, η συνεχής αύξηση του παγκόσμιου αναγκαστικού εκτοπισμού σημαίνει ότι σχεδόν τα μισά παιδιά πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο παραμένουν εκτός σχολείου».

Στη χώρα μας, πριν από μερικούς μήνες, η έκθεση της «Υποστήριξης Προσφύγων στο Αιγαίο» έδειξε κάθετη πτώση των εγγεγραμμένων προσφύγων-μαθητών από την ανάληψη της κυβέρνησης της Ν.Δ. Οπως προέκυψε από τα στοιχεία, ελάχιστοι εγγεγραμμένοι μαθητές παρακολουθούν μαθήματα, όπως πιστοποιούν εκπαιδευτικοί που δραστηριοποιούνται στην εκπαίδευση προσφυγόπουλων, διαψεύδοντας τους ισχυρισμούς του υπουργείου Παιδείας ότι το 90% των εγγεγραμμένων προσφυγόπουλων παρακολουθεί μαθήματα. Πρόσφατα ο βουλευτής της Ν.Δ. Κωνσταντίνος Μπογδάνος κοινοποίησε ονομαστικό κατάλογο μαθητών νηπιαγωγείου, στοχοποιώντας για ακόμα μία φορά ανήλικα παιδιά σε επισφάλεια και παραβιάζοντας προσωπικά δεδομένα.

Η συνέχεια είναι γνωστή και δεν αφορά τη συγκεκριμένη σελίδα... Το ερώτημα που θα πρέπει να μας απασχολεί είναι τι είδους άνθρωποι είμαστε όταν αντιμετωπίζουμε την παρουσία των ξένων μαθητών στα σχολεία μας ως απειλή… και τι είδους ανθρώπους θα δημιουργήσουμε μέσα από την εκπαιδευτική πολιτική που έχουμε χαράξει.

Το σχολείο, ως γνωστόν, είναι σημαίνον που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την ψυχική πορεία και εξέλιξη ενός παιδιού. Η εκπαιδευτική διαδικασία είναι η μεταφορά σημαινόντων –δηλαδή μεταφορά γνώσης– από τον καθηγητή στον μαθητή. Αυτή η μεταφορά είναι εφικτή υπό την προϋπόθεση πως υπάρχει θετική μεταβίβαση: κάποιος μπορεί να μάθει όταν αγαπά… Μόνο που το ελληνικό μαθητικό σώμα διαπερνάται από κοινωνικές και φυλετικές αντιθέσεις, ενώ το ελληνικό κράτος δεν μπορεί να αξιοποιήσει τη γλωσσική/πολιτισμική ετερότητα.

Σε αυτή την περίπτωση η εκπαίδευση δεν μπορεί να λειτουργήσει και ως διαδικασία ένταξης και αλληλεπίδρασης. Το μάθημα παύει, συνεπώς, να είναι η συνάντηση πολλών διαφορετικών πραγματικοτήτων, όπου κάθε μαθητικό υποκείμενο μπορεί να επενδύσει με τον δικό του τρόπο τα αντικείμενα του περιβάλλοντος της τάξης και να επιθυμήσει τη γνώση, δηλαδή να επιθυμήσει την απόκτηση και την οικειοποίηση σημαινόντων που του προσφέρονται από τον Δάσκαλο.

Το Συμβούλιο της Ευρώπης, πριν από αρκετά χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη τις δυσκολίες στην εκπαίδευση εξαιτίας στερεοτύπων και προκαταλήψεων, προώθησε τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, προάγοντας τον σεβασμό στην ετερότητα. Απώτερος στόχος ήταν –μέσα από την ανατροπή του μονοπολιτισμικού προσανατολισμού της εκπαίδευσης– η αρμονική συνύπαρξη μαθητών με διαφορετικές γλωσσικές καταβολές και η ανάπτυξη διομαδικών σχέσεων, οι οποίες θα βασίζονται στην αποδοχή, την ενσυναίσθηση, την επικοινωνία.

Τι έφταιξε και η ελληνική σχολική τάξη, δηλαδή εκπαιδευτικοί και μαθητές, δεν έχει μάθει ακόμα να προσλαμβάνει θετικά την ετερότητα; Γιατί υπάρχουν ακόμα γονείς, κηδεμόνες και κυβερνώντες που αισθάνονται μεγαλύτερη ασφάλεια όταν αντιμετωπίζουν τα παιδιά από διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα ως πιθανούς καταστροφείς της πολιτισμικής μας ταυτότητας;

«Αποτυγχάνουμε απέναντι στους πρόσφυγες όταν δεν τους δίνουμε τη δυνατότητα να αναπτύξουν τις ικανότητες και τη γνώση που χρειάζονται για να επενδύσουν στο μέλλον τους», είχε πει ο Filippo Grandi, ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, εξηγώντας γιατί το σχολείο είναι στην πραγματικότητα ο τόπος όπου δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία στους ξεριζωμένους.

Η ελληνική εκπαιδευτική πολιτική δεν είναι σε θέση να δώσει αυτή την ευκαιρία γιατί είναι φοβική απέναντι στο ξένο και το διαφορετικό. Ετσι, δεν ασπάζεται τα ανθρωπιστικά ιδανικά, δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και παθολογικοποιεί ή εξοστρακίζει οτιδήποτε δεν αναγνωρίζει.

Για να αλλάξει αυτό και να επιτευχθεί στροφή στην εκπαιδευτική προσέγγιση θα πρέπει να προηγηθεί η θεραπεία της φοβικής διαταραχής της ελληνικής πολιτείας που αποστερεί σε όλους μας τα ευεργετικά οφέλη της διαπολιτισμικής συνύπαρξης. Για να πετύχει, ωστόσο, η όποια «ψυχοθεραπεία», θα πρέπει να έχει προηγηθεί η αναγνώριση του «συμπτώματος… της φοβίας».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η παιδαγωγική της συμβίωσης και της συνύπαρξης στην εκπαίδευση
Η μεταφορά των προσφύγων και μεταναστών στην ενδοχώρα συνοδεύτηκε από αντιδράσεις ρατσιστικής και ξενοφοβικής βίας απέναντί τους, αντιδράσεις από τις οποίες δεν εξαιρέθηκαν τα παιδιά.
Η παιδαγωγική της συμβίωσης και της συνύπαρξης στην εκπαίδευση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το σώμα που νοσεί και μισεί
Τα σώματα που νοσούν και εκείνα που ξεριζώνονται γίνονται, σχεδόν πάντα, αποδέκτες μέγιστων προσβολών της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Και δεν χωρούν πουθενά.
Το σώμα που νοσεί και μισεί
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
Οι μαθητές του 10ου Δημοτικού Αμαρουσίου... σπάνε τα τείχη
Με ένα κινητό τηλέφωνο, οι μαθητές της Ε' τάξης του 10ου Δημοτικού Σχολείου Αμαρουσίου γύρισαν μικρού μήκους ταινία. Με τον τίτλο «Σπάμε τα Τείχη» περνάει ένα δυνατό μήνυμα απέναντι σε ρατσιστικές συμπεριφορές.
Οι μαθητές του 10ου Δημοτικού Αμαρουσίου... σπάνε τα τείχη
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Χειροκροτήματα και απειλές για τη φοίτηση προσφυγόπουλων στη Σάμο
Με ένα ζεστό χειροκρότημα, δώρα και ζωγραφιές γονείς, δάσκαλοι και αλληλέγγυοι υποδέχτηκαν την Τρίτη τα 11 προσφυγόπουλα που πέρασαν πρώτη φορά την...
Χειροκροτήματα και απειλές για τη φοίτηση προσφυγόπουλων στη Σάμο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Στο στάβλο της ικανοποίησης, σημαίνοντας θάνατο*
Η Ευρώπη έχει καταντήσει εδώ και καιρό μια γερασμένη και φοβική ήπειρος. Ενας αμήχανος διεθνής παίχτης βουτηγμένος στη συντήρηση και τον κυνισμό. Και φυσικά σε όλα αυτά οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν είναι άμοιροι...
Στο στάβλο της ικανοποίησης, σημαίνοντας θάνατο*
ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ
Εκατοντάδες προσφυγάκια κινδυνεύουν να μείνουν εκτός σχολείου και φέτος
Τον κώδωνα του κινδύνου για τα παιδιά που αιτούνται άσυλο κρούει το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, καλώντας το υπουργείο Παιδείας να υλοποιήσει άμεσα νέο αποτελεσματικό σχεδιασμό για την εκπαίδευση...
Εκατοντάδες προσφυγάκια κινδυνεύουν να μείνουν εκτός σχολείου και φέτος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας