• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.7°C / 13.0°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 3.8°C / 7.4°C
    4 BF
    51%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.3°C / 12.0°C
    5 BF
    59%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 5.3°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    3 BF
    76%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.1°C / 6.0°C
    2 BF
    68%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -0.6°C / 1.3°C
    4 BF
    74%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 8.5°C / 10.6°C
    2 BF
    77%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 14.9°C / 17.0°C
    4 BF
    58%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    3 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    14°C 13.8°C / 15.7°C
    6 BF
    44%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.0°C / 10.6°C
    5 BF
    62%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.5°C / 12.5°C
    6 BF
    55%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.5°C / 7.9°C
    3 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.5°C / 8.9°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.8°C / 17.7°C
    3 BF
    61%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 9.7°C / 13.2°C
    3 BF
    57%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.0°C / 8.3°C
    2 BF
    59%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 3.7°C / 7.5°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    2 BF
    87%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Υπάρχει πάντα μια καινούργια ευκαιρία στην πολιτική»

  • A-
  • A+
Αν δεν έρθει κάποιος να μας απειλήσει με το παρελθόν, να ταρακουνήσει τις ενοχές μας, να μας φοβίσει, το καλύτερο είναι να κρατήσουμε τη σιωπή μας.

«Μερικές φορές πρέπει να ξεχνάει κανείς ορισμένα πράγματα. Οταν παύεις να μιλάς για κάτι, όταν το σβήνεις από τα κατάστιχά σου, αρχίζει σιγά σιγά να θολώνει η μνήμη σου. Μετά από κάποιο διάστημα είναι σαν να μην έχει συμβεί ποτέ στ’ αλήθεια. Αν δεν έρθει κάποιος να μας απειλήσει με το παρελθόν, να ταρακουνήσει τις ενοχές μας, να μας φοβίσει, το καλύτερο είναι να κρατήσουμε τη σιωπή μας. Είναι αυτό που έχουμε προσπαθήσει να κάνουμε μέχρι τώρα. Ελπίζαμε να το κάνουμε μέχρι το τέλος».

Με αυτήν την κυνική παρατήρηση του κεντρικού πρωταγωνιστή, που ηχεί ανατριχιαστικά επίκαιρη, κλείνουν οι «Καρφίτσες στην άμμο».

Είναι το πρώτο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του πολυδιαβασμένου και στην Ελλάδα Περουβιανού Σαντιάγο Ρονκαλιόλο που, εδώ, εξερευνά τις κρυφές ουλές της γενιάς του: των έφηβων που έζησαν την ωμή βία σε προσωπικό, κοινωνικό, πολιτικό επίπεδο, τότε που το Περού ήταν «μια χώρα σε πόλεμο με τον εαυτό της».

Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 2016 στα ισπανικά και το 2017 στα ελληνικά (Καστανιώτης, μτφρ. Κώστας Αθανασίου), και οι πρωταγωνιστές του, δεμένοι με ένα σκοτεινό μυστικό, είναι οι σημερινοί 45άρηδες του Περού. Αυτοί που βρίσκονται μπροστά στη μεγάλη πρόκληση μιας προοδευτικής πολιτικής στροφής της χώρας, μετά από τους δυο γύρους των προεδρικών εκλογών (11 Απριλίου και 6 Ιουνίου 2021) που ανέδειξαν στο ύπατο αξίωμα της χώρας έναν αουτσάιντερ.

Τον 51χρονο δάσκαλο στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, φτωχό αγρότη στον Βορρά και συνδικαλιστή, Πέδρο Καστίγιο. Απέναντί του, η Κέικο Φουχιμόρι, κόρη του δικτάτορα Αλμπέρτο Φουχιμόρι, την οποία υποστηρίζει ο παλιός αντίπαλος (το 1990) του πατέρα της, ο συγγραφέας Μάριο Βάργκας Λιόσα (Νόμπελ 2010).

Ενας από τους διάσημους του «λατινοαμερικανικού “μπουμ”» που το ’60 και το ’70 έφερε τη Λατινική Αμερική, την κουλτούρα της (και τα αντιδικτατορικά κινήματά της) στην καρδιά του ευρωπαϊκού, και έπειτα του διεθνούς, ενδιαφέροντος.

Δεν θέλησε να μένει στον καναπέ

Ο Σαντιάγο Ρονκαλιόλο πέρασε από το 1978 τα παιδικά του χρόνια στο Μεξικό, αφού ο πατέρας του Ραφαέλ Ρονκαλιόλο Ορμπεγκόσο, μέλος του Σοσιαλιστικού Επαναστατικού Κόμματος του Περού, εξορίστηκε από την τότε στρατιωτική κυβέρνηση. Τελείωσε όμως το Λύκειο στη Λίμα και πήρε πτυχίο Λογοτεχνίας και Γλωσσολογίας από το εκεί «Καθολικό Πανεπιστήμιο». Αλλά δεν θέλησε να μείνει στον καναπέ μιας βολεμένης Αριστεράς. Μιας caviar Left, όπως την αποκαλούσε.

Τότε είχε πια συλληφθεί (1992) ο ηγέτης του «…Μονοπατιού» Αμπιμαέλ Γκουσμάν, πρώην καθηγητής Φιλοσοφίας στο «Ελεύθερο Πανεπιστήμιο» του Αγιακούτσο, ο οποίος παραμένει στη φυλακή καταδικασμένος σε ισόβια κάθειρξη. Πήγε λοιπόν ο κατοπινός συγγραφέας να εργαστεί στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ώς το 2000, και έτσι κατάφερε να προσεγγίσει αντάρτες και αντάρτισσες που γνώριζαν καλά τον Γκουσμάν, αλλά και πολέμιούς του στις δυνάμεις κρούσης, βασανιστές, επίσης δικηγόρους, συγγενείς κ.ά. και να σπάσει τη σιωπή τους.

Καρποί αυτής της θητείας ήταν το 2006 και το 2007 τα δυο βιβλία που τον καθιέρωσαν διεθνώς. Το μυθιστόρημα «Κόκκινος Απρίλης» και το μη μυθοπλαστικό αφήγημα για την «Τέταρτη ρομφαία» (…του Μαρξισμού) ή, αλλιώς, για τον Γκουσμάν. Και τα δυο κυκλοφόρησαν από τον Καστανιώτη (μτφρ. Μ. Μπονάτσου). Τότε, ο συγγραφέας είχε ήδη εγκατασταθεί στην Ισπανία, ξεκίνησε μάλιστα τη συνεργασία του ως επιφυλλιδογράφος με την κορυφαία ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς» (El Pais). Ακόμη μία μεγάλη αναγνώριση ακολούθησε το 2010: το εκλεκτό βρετανικό περιοδικό «Γκράντα» (Granta) τον συμπεριέλαβε στους 22 καλύτερους ισπανόφωνους συγγραφείς κάτω των 35 χρόνων.

Από τότε, κυκλοφόρησαν και τα μυθιστορήματά του: «Ντροπή» και «Αναμνήσεις μιας κυρίας» (μτφρ. Μ. Μπονάτσου), «Ο Ουρουγουανός εραστής. Μια αληθινή ιστορία», «Η εσχάτη των ποινών», «Καρφίτσες στην άμμο» (μτφρ. Κ. Αθανασίου).

Στη (γραπτή) συνέντευξή του στην «Εφ.Συν.», ο 46χρονος Σαντιάγο Ρονκαλιόλο δείχνει επιφυλακτικός σχετικά με την «επόμενη μέρα» στο Περού. Και μοιάζει να προβληματίζεται για το εάν θα μπορέσει να ανοίξει ο δρόμος για μια δημοκρατία-που-δεν-θα-μείνει-στα-χαρτιά, ζήτημα που τον απασχολεί και στη λογοτεχνία του.

Το σημερινό Περού των 33 εκατομμυρίων κατοίκων (το 1/5 είναι αυτόχθονες), που κέρδισε πριν από 200 χρόνια την ανεξαρτησία του από την Ισπανία, είναι η δεύτερη χώρα στις παγκόσμιες εξαγωγές χαλκού, αλλά η πρώτη, αναλογικά με τον πληθυσμό της, σε θύματα του κορονοϊού.

Τα πραξικοπήματα, η αναστολή ισχύος των νόμων, η κρατική αυθαιρεσία, η περιστολή ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, η εξαιρετικά σκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική που οδήγησε εκατομμύρια Περουβιανούς στην εξαθλίωση και στην απόγνωση, ο ενεργός ρατσισμός απέναντι στους ιθαγενείς, η φονική δράση παραστρατιωτικών ομάδων με τη σιωπηρή συναίνεση του status quo κ.ά. την έχουν τραυματίσει βαθιά.

Και ειδικότερα, η 15ετής ανελέητη σύγκρουση ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και τη μαοϊκή ένοπλη οργάνωση «Φωτεινό Μονοπάτι» (Sendero Luminoso), που εμφανίστηκε το ’80 ως απόστολος επαναστατικής αλλαγής και δικαιοσύνης αλλά κατέληξε να βάζει τυφλές βόμβες στη Λίμα. Αυτό το κλίμα και ο φόβος που το τύλιγε σημάδεψε τα νιάτα του Ρονκαλιόλο.

Το σημείο αναφοράς του, όπως έχει πει, είναι ο Κολομβιανός Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες (Νόμπελ 1982), όχι όμως ως μυθιστοριογράφος αλλά ως δημοσιογράφος. Ο Σαντιάγο Ρονκαλιόλο ανήκει στη λογοτεχνική γενιά που απέφυγε να μιμηθεί τους μεγάλους του «Μαγικού Ρεαλισμού». Εχει γράψει σενάρια, κωμωδίες ηθών, παιδικά βιβλία κ.ά.

Αλλά αυτό που τον ξεχωρίζει είναι ότι καλλιεργεί μια πεζογραφία που ακουμπά στην επικαιρότητα, βασίζεται σε μια ενδελεχή δημοσιογραφική έρευνα, και εστιάζει στο ζήτημα του φόβου. Στην Ελλάδα κυκλοφορούν από τον Καστανιώτη επτά βιβλία του, σε μεταφράσεις Μαργαρίτας Μπονάτσου και Κώστα Αθανασίου.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε στα ισπανικά και το καινούργιο του μυθιστόρημα, που αφορά ένα σκάνδαλο παιδοφιλίας στην Καθολική Εκκλησία του Περού. Ο τίτλος «Y libranos del Mal», τα λέει όλα: «Αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού»…

● Ο Πέδρο Καστίγιο ανέλαβε στις 28 Ιουλίου Πρόεδρος του Περού, ο πέμπτος σε μια πενταετία. Το παρελθόν του είναι αντισυμβατικό και ο ίδιος μοιάζει να μην έχει σχέση με τις κυρίαρχες ελίτ που ηγεμόνευαν στη χώρα. Η πολυκομματική Δεξιά που τον αντιμάχεται φοβάται πως θα μετατρέψει το Περού σε «νέα Βενεζουέλα». Ο Μάριο Βάργκας Λιόσα δεν είναι πολύ χαρούμενος μ’ αυτή την εκλογή. Εσείς;

Αυτές οι εκλογές κρίθηκαν μεταξύ δύο οριακών επιλογών. Στη δεξιά παράταξη κυριαρχούσε μια υποψήφια που ενσάρκωνε όλα τα προβλήματα του πολιτικού μας συστήματος: οι εισαγγελικές αρχές έχουν ζητήσει την καταδίκη της σε 30 χρόνια κάθειρξη για διαφθορά. Ο πατέρας της είναι στη φυλακή για τον ίδιο λόγο, και εκείνη, εφόσον εκλεγόταν, είχε πρόθεση να του δώσει χάρη. Αφιέρωσε τα πέντε τελευταία χρόνια της κοινοβουλευτικής θητείας της στο να καταστρέφει τη μια κυβέρνηση μετά την άλλη προκαλώντας πολιτική αστάθεια και παράλυση του κράτους.

Στην αριστερή παράταξη, ένας τελείως άγνωστος, για τον οποίο κανένας δεν ήξερε τίποτα μέχρι μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές, ο οποίος προέρχεται από ένα κόμμα που έχει πηγή έμπνευσης την Κούβα. Πέρα από τις διαφορές μεταξύ τους, και οι δυο έχουν κοινό τον μισογυνισμό και την ξενοφοβία. Τάσσονται ενάντια στα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας και ρίχνουν το φταίξιμο στους μετανάστες από τη Βενεζουέλα για όλα τα εγκλήματα στη χώρα. Επομένως, όχι, δεν είμαι ευχαριστημένος, ούτε θα ήμουν με την άλλη επιλογή. Δεν ψήφισα κανέναν.

● Ο Ζαΐρ Μπολσονάρου έχει ακόμα την εξουσία στη Βραζιλία, αλλά ο πρώην Πρόεδρος Λούλα αποφυλακίστηκε με απόφαση της Δικαιοσύνης και δηλώνει έτοιμος να αντιπαλέψει τις ακροδεξιές πολιτικές του. Στη Βολιβία, το πραξικόπημα εναντίον του Μοράλες καταδικάστηκε από το εκλογικό σώμα. Στη Χιλή, μετά από ενάμιση χρόνο λαϊκών κινητοποιήσεων, διαφαίνεται μια δημοκρατική προοπτική με ένα καινούργιο Σύνταγμα. Και τώρα υπάρχει αυτό το 50,12% στο Περού, που επικυρώθηκε στις 19/7/2021. Βλέπετε άραγε μια πιθανότητα βαθύτερου δημοκρατικού μετασχηματισμού στις λατινοαμερικανικές χώρες;

Στη Λατινική Αμερική, την περιοχή με τις μεγαλύτερες ανισότητες στον κόσμο, ο Covid φανέρωσε την απελπιστική έλλειψη ενός συστήματος υγείας και δημόσιων κοινωνικών υπηρεσιών για το φτωχότερο ήμισυ του πληθυσμού. Ομως το άλλο ήμισυ αισθάνεται ότι μπορεί να ζει μια άνετη ζωή. Πιστεύει στο σύστημα. Οπότε, για να το θέσω χωρίς περιστροφές, τα δυο μισά μισούν το ένα το άλλο.

Ο Μπολσονάρου, όπως και η Δεξιά στο Περού, ή και ο Ντόναλντ Τραμπ, διέσπειρε την καχυποψία προς τους δημοκρατικούς θεσμούς και προς τις εκλογικές αρχές. Υπάρχει όμως και μια ακροαριστερή λογική που θεωρεί ότι αυτοί οι θεσμοί δεν τη βοηθούν να επιτύχει τους σκοπούς της. Ετσι η δημοκρατία μπορεί να πληγεί και στις δυο περιπτώσεις. Αυτή την ώρα, θεωρώ, λοιπόν, πως η Χιλή είναι το καλύτερο παράδειγμα διαλόγου και συνεννόησης μεταξύ των μερών. Ελπίζω να τα καταφέρει, και να αποτελέσει πρότυπο για τις υπόλοιπες χώρες.

● Η Κέικο Φουχιμόρι επιχείρησε να προκαλέσει ακύρωση του δεύτερου γύρου των εκλογών (6/6/2021) με τον ισχυρισμό της νοθείας. Είναι άραγε τόσο ισχυρή όσο την παρουσιάζουν τα ΜΜΕ στη Δύση; Πρόκειται για μια Λατινοαμερικανή Μαρίν Λεπέν;

Είναι θιασώτις του ηθικού συντηρητισμού, λυσσασμένη αντικομμουνίστρια, εκπροσωπεί την παράδοση του αυταρχισμού. Αυτή τη στιγμή ηγείται της αντιπολίτευσης και μπορεί να συσπειρώσει γύρω της σχεδόν τις μισές κοινοβουλευτικές έδρες, ενδεχομένως και περισσότερες, αρκετές, ακόμη και για την αποπομπή του Προέδρου. Υποθέτω λοιπόν πως η απάντηση και στις δύο ερωτήσεις είναι: Ναι.

● Το ζήτημα της διαφθοράς είναι επίμαχο όχι μονάχα για το λατινοαμερικανικό πολιτικό προσωπικό, αλλά και για τις ΗΠΑ, για την Ευρώπη κ.ά., με παραδείγματα και στην Ελλάδα. Ωστόσο σπάνια οι διεφθαρμένοι πολιτικοί τιμωρούνται από τους ψηφοφόρους. Ποια είναι η άποψή σας;

Αυτό δεν ισχύει για το Περού. Ολοι οι δημοκρατικά εκλεγμένοι Πρόεδροι έχουν κατηγορηθεί εν ζωή και έχουν φυλακιστεί με καταδίκες για διαφθορά. Εκτός από έναν, για τον οποίο εξακολουθεί να εκκρεμεί η έκδοσή του στο Περού, και έναν άλλο που αυτοκτόνησε όταν η Αστυνομία πήγε να τον συλλάβει. Από τα κόμματα που τους υποστήριζαν, κανένα δεν κέρδισε ποτέ σε κατοπινές εκλογές. Φυσικά, αυτή η σύμπνοια προκάλεσε την αίσθηση ότι όλοι οι πολιτικοί είναι διεφθαρμένοι σε ακραίο βαθμό.

Γι’ αυτό και ο λαός ψήφισε έναν πρωτοεμφανιζόμενο. Τα… κακά νέα είναι ότι πολλοί από εκείνους τους διεφθαρμένους Προέδρους ήταν κι αυτοί πρωτοεμφανιζόμενοι. Οι πρωτοεμφανιζόμενοι δεν είναι «καλοί» ως τέτοιοι. Απλοί άνθρωποι είναι, που δεν είχαν την ευκαιρία να διαφθαρούν… μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.

● Στην πρώτη του ομιλία ως Πρόεδρος, ο Καστίγιο έκανε λόγο για μια κοινή προσπάθεια και για θυσίες που θα απαιτηθούν στον αγώνα για τη δικαιοσύνη και για να γίνει το Περού μια χώρα ανεξάρτητη. «Οχι άλλοι φτωχοί σε μια πλούσια χώρα» ήταν το σύνθημά του. Πιστεύετε πως μπορεί να τα καταφέρει; Τι χρειάζεται, κυρίως, η κοινωνία του Περού;

Είμαι πολύ ανήσυχος με τις περιπτώσεις των καινούργιων υπουργών με ιστορικό παράνομων δραστηριοτήτων ή με τις παράλογες συγκρούσεις στο εσωτερικό του κυβερνητικού μετώπου, και με έναν Πρόεδρο που δεν τοποθετείται δημόσια και δεν δίνει συνεντεύξεις, πιθανώς επειδή δεν μπορεί να διατυπώσει κάποιο συγκροτημένο όραμα πέρα από αυτό το σύνθημα.

Ο νέος μας υπουργός Εξωτερικών δήλωσε πως το «Φωτεινό Μονοπάτι» –μια τρομοκρατική οργάνωση που προκάλεσε περισσότερα από 30.000 θύματα– υπήρξε σε μεγάλο βαθμό μια εφεύρεση της CΙΑ, αν και, όπως παραδέχτηκε, δεν διέθετε καμία σχετική απόδειξη. Ομως το πρόβλημα, όπως το αντιλαμβάνομαι μέχρι τώρα, δεν είναι η ιδεολογία αλλά η απουσία αξιόπιστων, ενίοτε και λογικών ακόμα, προσώπων στα υψηλά κέντρα των αποφάσεων. Κι αυτό δεν αφορά μόνο την αριστερή παράταξη. Ενας βουλευτής της Δεξιάς δήλωσε πριν από μερικές ημέρες πως η πολιτική κρίση οφείλεται στο... Netflix.

Είναι δύσκολο ακόμη και να το φανταστεί κάποιος, όταν είναι απέξω, πόσο λείπει από την πολιτική μας ελίτ η στοιχειώδης κουλτούρα και το στοιχειώδες ήθος. Ακριβώς για τέτοιους λόγους τείνουμε περισσότερο προς ένα διαλυμένο κράτος παρά προς μια δικτατορία ή μια οποιασδήποτε μορφής επανάσταση.

● Τα προβλήματα του Περού δεν περιορίζονται στη φτώχεια, στις ανισότητες, στην ανεργία. Είναι άραγε τα ίδια το 2021 μ’ εκείνα που αντιμετώπιζε η χώρα πριν από 40 χρόνια, όταν το «Φωτεινό Μονοπάτι» ξεκινούσε τη δράση του;

Ευτυχώς δεν είναι τα ίδια προβλήματα. Σε σύγκριση με εκείνες τις μέρες, η χώρα είναι πλουσιότερη και διαθέτει έναν ικανότερο κρατικό μηχανισμό. Αν όμως σταθούμε στο πώς ήταν το Περού πριν από μια πενταετία, τότε, βρισκόμαστε σε πορεία οπισθοδρόμησης.

«Τα παιδιά μελετούν τη δική τους ιστορία με τα δικά μου βιβλία»

Ο Σαντιάγο Ρονκαλιόλο δούλευε για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ήρθε μια αναφορά για βιασμούς στις φυλακές. «Η Αστυνομία είχε εισβάλει σε μια πτέρυγα και είχε βιάσει άντρες και γυναίκες μαζικά, χρησιμοποιώντας κλομπ. Ηταν ένα σκηνικό ακραίας βίας. […] Τότε γεννήθηκε ο Φέλιξ Τσακαλτάνα».

Πρόκειται για τον ασυνήθιστο κεντρικό χαρακτήρα στα πολιτικά θρίλερ του. Είναι ένας συντηρητικός δημόσιος υπάλληλος με δημοκρατική συνείδηση, ένας αντι-εισαγγελέας που αντιδρά στην κατάχρηση εξουσίας και στις παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Το αφηγείται ο συγγραφέας στο βιβλίο-ρεπορτάζ «Λάτιν Νουάρ» του Ανδρέα Αποστολίδη (εκδ. Αγρα), εξηγώντας ότι εκείνη τη μέρα τού είχαν αναθέσει να… διορθώσει γραμματικά την αναφορά αυτής της κτηνωδίας.

● Για εκείνα τα χρόνια που παραλίγο οδήγησαν το Περού σε εμφύλιο πόλεμο (1980-2000), γράψατε το πολιτικό θρίλερ «Κόκκινος Απρίλης» και την αληθινή ιστορία «Η Τέταρτη Ρομφαία» για το «…Μονοπάτι» και τον ηγέτη του. Εχει ή όχι κοινωνικό ρόλο η λογοτεχνία; Ποια είναι η θέση σας στη σχετική μεγάλη συζήτηση;

Πριν από δυο χρόνια πήγα σε ένα δημόσιο σχολείο στις Περουβιάνικες Ανδεις, σε μια περιοχή όπου δεν υπήρχαν σχολεία τη δεκαετία του ’80. Σήμερα αυτά τα παιδιά μελετούσαν τη δική τους ιστορία με τα δικά μου βιβλία. Κατασυγκινήθηκα.

Σκέφτηκα πως αυτό ήταν το πιο σημαντικό πράγμα που είχα κάνει και που σίγουρα θα κάνω στη ζωή μου. Αλλά έγινε εφικτό επειδή υπήρχε σχολείο. Υπήρχαν δάσκαλοι. Και ελευθερία του λόγου και της σκέψης. Αυτά είναι που δίνουν πραγματικά μεγάλη δύναμη στα βιβλία. Σαράντα χρόνια νωρίτερα, τα βιβλία απλούστατα δεν θα είχαν φτάσει στους αναγνώστες τους.

■Το πολιτικό θρίλερ «Η εσχάτη των ποινών» (2014) διαδραματίζεται το 1978 στην Αργεντινή, στη διάρκεια του «Μουντιάλ» που αξιοποιήθηκε πολιτικά σαν μέσο χειραγώγησης της κοινής γνώμης και σαν προπέτασμα καπνού για τις δολοφονίες και τις «εξαφανίσεις» υποστηρικτών της Αριστεράς στο πλαίσιο της επιχείρησης «Κόνδωρ». Εκεί συνεργάστηκαν όλες οι νοτιοαμερικανικές δικτατορίες της εποχής με τις αμερικανικές Μυστικές Υπηρεσίες. Το… ταγκό μεταξύ πολιτικής και αθλητισμού μπορεί να γίνει πολύ βρόμικο.

Το ποδόσφαιρο είναι μια πολύ καλή μεταφορά για το πώς λειτουργεί η πολιτική σκηνή στο Περού. Σε κάθε Παγκόσμιο Κύπελλο, λέμε «τώρα θα πάμε καλά». Και έπειτα αρχίζουμε να χάνουμε. Μερικές φορές, μάλιστα, με 6-0, όπως τότε στην Αργεντινή. Αλλά η μαγεία του ποδοσφαίρου είναι ότι δεν τελειώνει ποτέ. Θα υπάρχει πάντα ένα επόμενο «Μουντιάλ». Οσο απαισιόδοξος και να είμαι αυτή τη στιγμή, αισθάνομαι το ίδιο για τα πολιτικά πράγματα: υπάρχει πάντα μια καινούργια ευκαιρία.

● Μεγαλώσατε στο Μεξικό με παιδιά άλλων πολιτικών εξορίστων. Σπουδάσατε και εργαστήκατε στο Περού, και πλέον κατοικείτε στη Βαρκελώνη. Εχετε σκεφτεί ποτέ να επιστρέψετε στο Περού;

Δεν ήταν εύκολο αυτά τα τελευταία χρόνια να είσαι ξένος σε μια κοινωνία όπως η καταλανική, που έχει εμμονή με την εθνική της ταυτότητα, που είναι εχθρική προς τους μετανάστες, προς τους Ισπανούς, ακόμη και προς τους τουρίστες. Σκέφτηκα πολλές φορές να επιστρέψω στο Περού ή στο Μεξικό, αλλά δεν θα ήταν δίκαιο απέναντι στην Ισπανίδα γυναίκα μου ή στα παιδιά μου. Ετσι κι αλλιώς η ζωή μου είναι καλή εδώ.

Ωστόσο, στη διάρκεια της πανδημίας, όταν το Περού άγγιξε τα υψηλότερα ποσοστά θανάτων από Covid σε ολόκληρο τον κόσμο, όταν ο ίδιος μου ο πατέρας πέθανε από αυτό, τότε συνειδητοποίησα πόσο τυχερός είμαι που κατοικώ εκεί όπου κατοικώ. Φαντάζομαι πως τέλειος τόπος δεν υπάρχει.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η οθωμανική οπτική για τους εξεγερμένους Ελληνες
Το έργο «“Aυτοί οι Απιστοι Ελληνες”: Η Ελληνική Επανάσταση μέσα από τα Οθωμανικά Αρχεία» ρίχνει φως σε 700 αδημοσίευτα έγγραφα της οθωμανικής αυτοκρατορικής διοίκησης σχετικά με την Ελληνική Επανάσταση.
Η οθωμανική οπτική για τους εξεγερμένους Ελληνες
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μήπως μας βλέπουν σαν πράγματα;
Η πανδημία επιφέρει ένα πλήγμα στην κοινότητα, οδηγεί στην α-δημία που αξιοποιείται από τους μηχανισμούς της εξουσίας. Η νέα αυτή συνθήκη απαιτεί επαγρύπνηση. «Ο πολτός των πραγμάτων» μας βάζει σε σκέψεις.
Μήπως μας βλέπουν σαν πράγματα;
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η fake λογοτεχνία, δεκανίκι των fake news
Κατα­σκευασμένες ειδήσεις, πλαστά απομνημονεύματα και κρυφά ξενοφοβικά και ρατσιστικά μηνύματα σε φαινομενικά αθώες ψευδώνυμες αφηγήσεις, απατηλές αυτοβιογραφίες αλωνίζουν στη διεθνή αγορά του βιβλίου, και το...
Η fake λογοτεχνία, δεκανίκι των fake news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα μπεστ σέλερ από τον πολικό Βορρά βγάζουν σκελετούς από τα ντουλάπια
Τα μυθιστορήματα του Nordic Noir έφεραν στην επιφάνεια τις πληγές του λεγόμενου Πρώτου Κόσμου: των ανεπτυγμένων πολιτικά, οικονομικά και πολιτισμικά χωρών, οι οποίες επαναπαύτηκαν στην ανάπτυξή τους και...
Τα μπεστ σέλερ από τον πολικό Βορρά βγάζουν σκελετούς από τα ντουλάπια
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Το Καλό δεν είναι θέμα ηθικής, είναι θέμα επιβίωσης»
«Οταν γράφεις, πρέπει να ρισκάρεις να δείξεις έναν δρόμο», επιμένει ο βραβευμένος συγγραφέας Χρήστος Οικονόμου, που δίνει φωνή στους ταπεινούς και στους καταφρονεμένους της ελληνικής πραγματικότητας, και στο...
«Το Καλό δεν είναι θέμα ηθικής, είναι θέμα επιβίωσης»
Ο ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
«Το μονοπάτι της βίας προκαλεί κρυφές ουλές»
Το πρώτο του αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα υπογράφει ο Σαντιάγο Ρονκαλιόλο και μιλά για την εφηβεία του στη Λίμα, στα χρόνια της ακραίας σύγκρουσης των ανταρτών με τις κρατικές και παρακρατικές δυνάμεις.
«Το μονοπάτι της βίας προκαλεί κρυφές ουλές»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας