• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    20°C 17.9°C / 21.2°C
    0 BF
    79%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.6°C / 18.3°C
    1 BF
    78%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.0°C / 19.5°C
    1 BF
    76%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 16.4°C
    0 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.9°C / 14.1°C
    0 BF
    88%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.0°C / 17.7°C
    2 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 12.4°C / 15.4°C
    2 BF
    67%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.3°C / 18.5°C
    1 BF
    89%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.0°C / 20.3°C
    2 BF
    80%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 14.9°C / 17.9°C
    1 BF
    88%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 18.1°C / 21.8°C
    1 BF
    80%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 17.3°C / 17.3°C
    1 BF
    72%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.9°C / 18.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 15.9°C
    0 BF
    94%
  • Λαμία
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 16.2°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 13.8°C / 20.8°C
    2 BF
    68%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 21.4°C
    1 BF
    78%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    16°C 13.3°C / 17.6°C
    2 BF
    92%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.7°C / 18.4°C
    1 BF
    80%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    1 BF
    81%

Πουλιά πετούν πάνω από την κοίτη παραπόταμου του Παρανά στο Ροζάριο της Αργεντινής. Η λεκάνη απορροής του ποταμού παρέχει πόσιμο νερό σε περίπου 40 εκατομμύρια ανθρώπους. Σύμφωνα με τους περιβαλλοντολόγους η μείωση των υδάτων του ποταμού οφείλεται στην κλιματική αλλαγή

AP Photo/Victor Caivano, File
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο δρόμος για ένα βιώσιμο μέλλον

  • A-
  • A+
To οικονομικό μας σύστημα, που βασίστηκε στην εκμετάλλευση της γης και των ανθρώπων, στον ανταγωνισμό και στην κυριαρχία των ισχυρών έναντι των αδυνάτων για να πετύχει αυτή την πολυπόθητη «ανάπτυξη», καθόρισε και τον τρόπο σκέψης μας και εν τέλει και τον πολιτισμό μας. Εναν πολιτισμό όπου ο καθένας σκέφτεται και ενεργεί με γνώμονα το προσωπικό του συμφέρον.

Ο καύσωνας, οι πλημμύρες στο Βέλγιο και τη Γερμανία, οι πυρκαγιές, ο Αμαζόνιος που πλέον εκπέμπει περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα απ’ ό,τι απορροφά, το λιώσιμο των πάγων στη Σιβηρία που απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες μεθανίου, δείχνουν ότι ο πλανήτης μας έχει ξεπεράσει τα όρια της δύναμής του να αντεπεξέρχεται στην κάθε λογής ανθρώπινη επέμβαση στην ευζωία και εύρυθμη λειτουργία των οικοσυστημάτων του.

Η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και η συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας στους 2οC είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισε ποτέ η ανθρωπότητα. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση, το 2015 στο Παρίσι οι παγκόσμιοι ηγέτες αποφάσισαν την αλλαγή του ενεργειακού μοντέλου και τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα, που ευθύνονται για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ωστόσο για να είναι αυτή η μετάβαση αποτελεσματική χρειάζεται και Ανανεώσιμος Τρόπος Σκέψης. Χρειάζεται ολική αμφισβήτηση του οικονομικού μας μοντέλου, του τρόπου ζωής μας και της συμπεριφοράς μας.

Η τεχνολογία

Κανείς δεν αμφισβητεί τα οφέλη της καθαρής ενέργειας. Ωστόσο ο τρόπος που γίνεται η μετάβαση -business as usual- είναι όχι απλώς λάθος, αλλά και επικίνδυνος, αφού αποσπά την προσοχή μας από την καρδιά του πραγματικού προβλήματος. Νομίζουμε ότι ανακαλύπτοντας διάφορες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή. Παραβλέπουμε όμως το γεγονός ότι η παραγωγή αυτών των τεχνολογιών στηρίζεται στην εξόρυξη ορυκτών σπάνιων γαιών που δεν είναι απεριόριστες. Η επαναχρησιμοποίηση και η ανακύκλωση θα μπορούσαν να είναι μια λύση, αλλά μέχρι στιγμής βρίσκονται σε ερευνητικό επίπεδο.

Ομως και αυτό να λυθεί, δεν υπολογίζουμε την επιδείνωση που προκαλεί στα οικοσυστήματα η έντονη εξορυκτική δραστηριότητα. Οπως γνωρίζουμε και από τις Σκουριές Χαλκιδικής, από τα τοξικά αποθέματα που προκύπτουν από τα μεταλλεύματα τα νερά και τα εδάφη μολύνονται, ενώ είναι σημαντική και η απώλεια της βιοποικιλότητας. Δεν έχει σημασία αν οι επιπτώσεις των συγκεκριμένων εξορύξεων θα είναι στην Κίνα ή αλλού στην Ασία, αφού εκεί βρίσκονται πλούσια αποθέματα σπάνιων γαιών. Ο πλανήτης είναι ένας, είναι συνδεδεμένος και με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους θα υποστούμε τις συνέπειες όλοι. Ας μη θίξουμε και τα γεωπολιτικά θέματα που θα υπάρξουν στο μέλλον με την Κίνα ως κυρίαρχο προμηθευτή ορυκτών σπάνιων γαιών.

Για το θέμα της χωροθέτησης και των υποδομών που απαιτούν οι ΑΠΕ λειτουργούμε με τον ίδιο τρόπο σκέψης που μας έφερε σε αυτή την κατάσταση. Αποψιλώνουμε τα δάση για να εγκαταστήσουμε ανεμογεννήτριες και καταστρέφουμε καλλιεργήσιμη γη -έστω και χαμηλής παραγωγικότητας- για να τοποθετήσουμε φωτοβολταϊκά ή να καλλιεργήσουμε βιοκαύσιμα.

Καταστρέφουμε τη γη που μας τρέφει, τα δάση που μας δίνουν οξυγόνο και απορροφούν ρύπους και βασιζόμαστε σε τεχνολογίες απορρόφησης ρύπων που στην καλύτερη περίπτωση είναι ατελείς, για να μην πω ότι βρίσκονται σε στάδιο επινόησης.

Αλλαγή τρόπου σκέψης

Αμφισβητούμε την αποτελεσματικότητα του εμβολίου, αλλά δεν αμφισβητούμε τον τρόπο ζωής μας που μας έφερε εδώ. Δεν αμφισβητούμε τις διατροφικές μας συνήθειες. Δεν αμφισβητούμε τον τρόπο που μετακινούμαστε. Δεν αμφισβητούμε τα μεγάλα σπίτια μας. Τα μεγάλα και πολλά αυτοκίνητα. Δεν αμφισβητούμε την παραγωγή και κατανάλωση αγαθών που δεν χρειαζόμαστε. Δεν αμφισβητούμε τις χωματερές για να θάβουμε όλα αυτά που δεν χρειαζόμαστε.

Αν δεν αρχίσουμε να αμφισβητούμε και συνεχίσουμε να καταστρέφουμε τα δάση, να επεκτείνουμε τη βιομηχανική γεωργία και την εντατική κτηνοτροφία, να σκεφτόμαστε με τη λογική των μεγάλων επενδύσεων, έστω και αν είναι πράσινες, είναι αφελές να πιστεύουμε ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή.

Υπάρχουν όρια στην ανάπτυξη. Και τα όρια αυτά τα καθορίζει η ίδια η φύση, αφού η οικονομική ανάπτυξη στηρίζεται στους φυσικούς πόρους που πλέον είναι δυσανάλογα λίγοι σε σύγκριση με το μοντέλο της οικονομικής μεγέθυνσης που θέλουμε να διατηρήσουμε.

Ομως αν θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα πραγματικά βιώσιμο μέλλον, το οποίο θα μας επιτρέψει να ανταποκριθούμε στην αναστάτωση που θα προκαλέσει στις ζωές μας η κλιματική κρίση, δεν θα πρέπει να βασιστούμε στις τεχνοκρατικές λύσεις ανάγκης, αλλά να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε και σκεφτόμαστε τη μετάβαση.

Το οικονομικό μας σύστημα, που βασίστηκε στην εκμετάλλευση της γης και των ανθρώπων, στον ανταγωνισμό και στην κυριαρχία των ισχυρών έναντι των αδυνάτων για να πετύχει αυτή την πολυπόθητη «ανάπτυξη», καθόρισε και τον τρόπο σκέψης μας και εν τέλει και τον πολιτισμό μας. Εναν πολιτισμό που ο καθένας σκέφτεται και ενεργεί με γνώμονα το προσωπικό του συμφέρον. Για ό,τι είναι καλύτερο για τον εαυτό του. Πώς μπορεί λοιπόν κάποιος που έχει γαλουχηθεί με αυτόν τον τρόπο σκέψης να επιδιώξει ότι είναι καλύτερο για το κοινωνικό σύνολο, ό,τι είναι καλύτερο για τον πλανήτη; Πώς μπορεί να προσπεράσει το προσωπικό όφελος από όποια θέση κι αν βρίσκεται; Της εξουσίας, του πολίτη, του εργοδότη ή του εργαζόμενου;

Αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση και από κει ξεκινούν όλα. Να αντιληφθούμε τον εαυτό μας ως μέρος ενός συνόλου. Ενός συνόλου που πρέπει να συνεργαστεί και να αλληλεπιδράσει για να βγει από τις πολλαπλές κρίσεις. Να αναγνωρίσουμε πως ό,τι είναι καλό για το σύνολο είναι και για το άτομο. Αλλωστε αυτό είναι και το μάθημα που έπρεπε να έχουμε πάρει από την πανδημία. Αυτό είναι και το παράδειγμα που μας δίνει η φύση.

Για να μπορέσουμε λοιπόν να αντεπεξέλθουμε σε αυτή τη νέα εποχή των γρήγορων αλλαγών και των κρίσεων, που διαδέχονται η μια την άλλη, χρειαζόμαστε νέα διανοητικά μοντέλα. Χρειαζόμαστε νέο και καθαρό τρόπο σκέψης. Χρειάζεται να απομακρυνθούμε από την προσκόλλησή μας στο παρελθόν και να κοιτάξουμε με θάρρος και αισιοδοξία το μέλλον.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Προστατέψτε τη φύση, προστατέψτε τον κόσμο!
Οι αυτόχθονες λαοί πληρώνουν βαρύ τίμημα για την προστασία των εδαφών τους, ενώ διαχειρίζονται με βιώσιμο τρόπο το 50% των παγκόσμιων εδαφών από τα οποία μόνο για το 10% έχουν έννομα δικαιώματα ιδιοκτησίας.
Προστατέψτε τη φύση, προστατέψτε τον κόσμο!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η υγεία του ανθρώπου εξαρτάται από την υγεία του περιβάλλοντος
Διαδικτυακά πραγματοποιήθηκε η τέταρτη συνάντηση του «One Planet Summit» με θέμα την κλιματική αλλαγή και τα μέτρα που μπορούν να ληφθούν.
Η υγεία του ανθρώπου εξαρτάται από την υγεία του περιβάλλοντος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Tο περιβάλλον στο επίκεντρο του αναπτυξιακού μοντέλου
Δεν είναι λίγες οι φωνές των ειδικών που υποστηρίζουν ότι η σημερινή πανδημία είναι συνέπεια της μείωσης των φυσικών ενδιαιτημάτων (π.χ. περιοχές Natura), που είναι απαραίτητα για την υποστήριξη της άγριας...
Tο περιβάλλον στο επίκεντρο του αναπτυξιακού μοντέλου
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα δέντρα, ισχυρή ασπίδα στην κλιματική αλλαγή!
Οσο οι επιστήμες αναπτύσσονται, παρατηρούμε ότι πολλοί ερευνητές στρέφονται στην παρατήρηση της λειτουργίας των οικοσυστημάτων της φύσης προκειμένου να βρουν λύσεις στα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου.
Τα δέντρα, ισχυρή ασπίδα στην κλιματική αλλαγή!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το 2019 πρέπει να είναι «καταπράσινο»!
Περιβάλλον, ημερολόγιο 2019. Τι μας κληροδότησε ως γνώση το 2018; Εβαλε τις βάσεις που όμως για να καρποφορήσουν θα πρέπει να τις αναπτύξουμε. Τα τελευταία τερτίπια του καιρού παγκοσμίως, όπως λένε οι...
Το 2019 πρέπει να είναι «καταπράσινο»!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι αγορές βλάπτουν σοβαρά και το περιβάλλον
«Τι αξία έχει ένα βουνό αν είναι μόνο ένα βουνό;» αναρωτήθηκε ο Τζέισον Μπόστικ, αντιπρόεδρος της Ενωσης Ανθρακα της Δυτικής Βιρτζίνια το 2011. Σ΄ αυτή τη φράση συγκεντρώνεται όλη η λογική όχι μόνο του...
Οι αγορές βλάπτουν σοβαρά και το περιβάλλον

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας