• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.4°C / 25.7°C
    2 BF
    39%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.0°C / 23.4°C
    1 BF
    76%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.6°C / 24.3°C
    1 BF
    58%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 19.2°C
    2 BF
    55%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 20.2°C
    3 BF
    72%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.7°C / 22.0°C
    1 BF
    92%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.4°C / 18.4°C
    2 BF
    77%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.5°C / 18.5°C
    1 BF
    65%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.8°C / 27.7°C
    0 BF
    40%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.9°C / 23.9°C
    1 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.4°C / 23.8°C
    1 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.5°C / 20.5°C
    2 BF
    81%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 20.3°C / 20.3°C
    2 BF
    89%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    22°C 22.3°C / 22.3°C
    2 BF
    72%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    24°C 20.5°C / 24.4°C
    2 BF
    63%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 25.8°C
    2 BF
    48%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 25.5°C
    2 BF
    62%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 23.3°C / 23.3°C
    2 BF
    64%
  • Κατερίνη
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    21°C 20.7°C / 21.7°C
    2 BF
    80%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.7°C / 13.7°C
    2 BF
    93%

Το μνημείο του Κομμένου με τα ονόματα και τις ηλικίες των 317 εκτελεσμένων

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Δεν ξεχνούν, δεν συγχωρούν τα εγκλήματα πολέμου

  • A-
  • A+
Κάθε Αύγουστο το τραύμα της μνήμης ανοίγει και πονά στο Κομμένο. Οι τελευταίοι, ελάχιστοι πλέον, εναπομείναντες επιζώντες κρατούν, όσο μπορούν, άσβεστη ακόμα τη φλόγα της μνήμης. Οσοι επείγονται, από την άλλη πλευρά, να τελειώνουμε πλέον με τις ιστορίες του πολέμου και τη φρίκη του ναζισμού καλό είναι να γνωρίζουν πως το κύμα κατά της λήθης φουντώνει ανάμεσα στις γενιές των απογόνων.

Τα χαράματα της Δευτέρας 16 Αυγούστου 1943, 120 πάνοπλοι στρατιώτες της 1ης γερμανικής μεραρχίας Εντελβάις, που έδρευε στα Γιάννενα, περικύκλωσαν το Κομμένο, πεδινό χωριό 780 κατοίκων, στο νοτιότερο σημείο της Αρτας, και το ’καναν στάχτη, δολοφονώντας 317 κατοίκους. Μεταξύ αυτών 36 βρέφη και νήπια έως 5 χρόνων. Αφανίστηκαν 20 οικογένειες.

Συνταγματάρχης Γιόζεφ Ζάλμινγκερ

Λίγες μέρες νωρίτερα, στις 12 Αυγούστου, ο διοικητής του 98ου Συντάγματος Γιόζεφ Ζάλμινγκερ ενημέρωνε ψευδώς τη διοίκηση της μεραρχίας ότι το Κομμένο βρίσκεται στα χέρια συμμοριτών, από τους οποίους δέχτηκε επίθεση. Το Σάββατο 14 Αυγούστου έλαβε διαταγή να προετοιμάσει αιφνιδιαστική επιχείρηση κατά της διαπιστωμένης συμμορίας που κατείχε το Κομμένο. Η επιχείρηση θανάτου ανατέθηκε στον 12ο λόχο, διοικητής του οποίου ήταν ο υπολοχαγός Βίλιμπαλντ Ρέζερ, στέλεχος της νεολαίας του Χίτλερ, φανατικός ναζί και αποκαλούμενος Νέρων.

Ωρα 6.00 πρωινή, οι στρατιώτες έλαβαν με δυο φωτοβολίδες το σύνθημα της «επίθεσης εναντίον των ανταρτών». Εκαιγαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους και σκότωναν με απερίγραπτη αγριότητα άντρες, γυναίκες, παιδιά και νήπια. Κρατώντας μια χειροβομβίδα στα χέρια τους, έσπρωχναν βίαια τις πόρτες των σπιτιών και τα έκαναν κάρβουνο.

Ολόκληρες οικογένειες κάηκαν ζωντανές πριν ξυπνήσουν και καταλάβουν τι γίνεται γύρω τους. Αλλοι βγήκαν στους δρόμους και έπεφταν απ’ τις σφαίρες που θέριζαν το χωριό. Ανθρώπινα σώματα έγιναν κομμάτια ή διαλύθηκαν εντελώς και δεν βρέθηκαν ποτέ. Μέσα σε λίγες ώρες, δρόμοι, αυλές, καμένα σπίτια, χαντάκια, κήποι γέμισαν πτώματα.

Την προηγούμενη μέρα, Κυριακή 15 Αυγούστου, το Κομμένο γιόρτασε το πανηγύρι του. Και ο Θόδωρος Μάλλιος τέλεσε τους γάμους της κόρης του Αλεξάνδρας. Στο σπίτι του γάμου έστησαν στον φράχτη 40 άτομα. Από τα 12 μέλη της οικογένειας σώθηκαν μόνο δυο, ο Αλέξανδρος και η Μαρία, δεκατριών και δέκα χρόνων. Οι ναζί σκότωσαν τη νύφη και τον γαμπρό.

Μόνη σωτηρία διαφυγής ο Αραχθος. Πλήθος κόσμου έτρεχε να ριχτεί στα νερά του για να περάσει απέναντι. Κι άλλοι κρέμονταν απ’ τη βάρκα παλεύοντας να γλιτώσουν τον εφιάλτη. Κι εκεί πνίγηκαν δεκαεφτά.

Το μεσημέρι οι ναζί εγκατέλειψαν τροπαιούχοι το Κομμένο, αφήνοντας πίσω τους ερείπια, φλόγες, καπνούς και 317 τραγικά θύματα.

Κάθε Αύγουστο το τραύμα της μνήμης ανοίγει και πονά στο Κομμένο. Οι τελευταίοι, ελάχιστοι πλέον, εναπομείναντες επιζώντες κρατούν, όσο μπορούν, άσβεστη ακόμα τη φλόγα της μνήμης. Οσοι επείγονται, απ’ την άλλη πλευρά, να τελειώνουμε πλέον με τις ιστορίες του πολέμου και τη φρίκη του ναζισμού, καλό είναι να γνωρίζουν πως το κύμα κατά της λήθης φουντώνει ανάμεσα στις γενιές των απογόνων. Και το σύνθημα ηχεί και διαπερνά τους αιώνες: οι άνθρωποι που σέβονται τον τόπο τους και τον εαυτό τους δεν ξεχνούν και δεν συγχωρούν τα εγκλήματα πολέμου, όπως αυτό του Κομμένου. Γιατί αλίμονο τότε στο μέλλον και στην ανθρωπότητα ολόκληρη!

Οικογένεια Θεόδωρου Μάλλιου

Σήμερα, 78 χρόνια μετά τη σφαγή του Κομμένου και 76 μετά το τέλος του βρόμικου εκείνου πολέμου, αυτό που μας βαρύνει ως κοινό καθήκον είναι το απλό και το αυτονόητο: με την ενωμένη και συντονισμένη δράση μας, Ελληνες και Γερμανοί, καλούμαστε να πείσουμε το γερμανικό κράτος ώστε να αναλάβει τις ευθύνες του απέναντι στην Ελλάδα για τα εγκλήματα που διέπραξε ο στρατός του και να αναγνωρίσει αυτά που οφείλει στον ελληνικό λαό. Το απαιτεί η δικαιοσύνη και το επιβάλλει η Ιστορία. Οι μαρτυρικοί τόποι δεν πρόκειται να συμβιβαστούν με καμιά πρόθεση και πρωτοβουλία που προσπερνά το θέμα των γερμανικών επανορθώσεων. Οσο η Γερμανία αρνείται να καταβάλλει στην Ελλάδα τις οφειλές της, τόσο το χάσμα θα παραμένει και θα διευρύνεται.

Στρατιώτες της 1ης γερμανικής μεραρχίας Εντελβάις

Δεν χωρά αμφιβολία πως η ιστορία έχει πολύ δρόμο ακόμα μπροστά της. Αλλά με μια σταθερή και αμετακίνητη κατεύθυνση: τον ολόπλευρο φωτισμό των τραγικών γεγονότων χωρίς καμιά τάση συμψηφισμού και ανοχής πράξεων ακραίας βίας. Είναι απολύτως βέβαιο πως η σφαγή του Κομμένου, όπως και άλλες παρόμοιες, ήταν μια εκκαθαριστική τρομοκρατική επιχείρηση της Βέρμαχτ, του τακτικού, δηλαδή, στρατού της Γερμανίας, όχι των Ες Ες ή κάποιων παραστρατιωτικών ομάδων. Ούτε οι γυναίκες ούτε τα νήπια και τα παιδιά του Κομμένου συνιστούσαν την παραμικρή απειλή κατά της χιτλερικής Γερμανίας. Και σε καμιά περίπτωση δεν συγχωρείται να αποδοθεί το έγκλημα αυτό της βίας χωρίς όρια στις -λεγόμενες- παράπλευρες ζημίες του πολέμου, όπως κατά καιρούς διατείνονται σκοπίμως διάφοροι Γερμανοί αξιωματούχοι.

Ο Μανώλης Γλέζος, προσκυνητής και ομιλητής στο Κομμένο το 2008

Το τεράστιο στίγμα που άφησαν στους απογόνους τους οι ναζί δεν ξεπλένεται με την επιχειρούμενη εκ μέρους της Ομοσπονδιακής Γερμανίας αναθεώρηση της Ιστορίας, που στοχεύει σαφέστατα στην απάλυνση της μνήμης με τον μετριασμό των φρικτών εγκλημάτων και την απόδοση ευθυνών στην ελληνική Αντίσταση. Ούτε, φυσικά, με πρωτοβουλίες εξιλασμού και προσφορές δώρων, που ανασύρουν θλιβερές ιστορίες με αποικιοκράτες και ιθαγενείς. Η μόνη πράξη που θα σβήσει το στίγμα και θα εξασφαλίσει την ισόρροπη συνύπαρξη και φιλία είναι αυτή που με επιμονή απαιτεί και διατρανώνει επί χρόνια το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ΕΣΔΟΓΕ): δικαιοσύνη και αποζημίωση.

*Φιλόλογος – συγγραφέας, πρόεδρος Ομίλου Μελέτης Ολοκαυτώματος Κομμένου

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Bερολινέζικες σημειώσεις - 30 χρόνια μετά
Ανατολικό Βερολίνο. Ενας μύθος και πολλές πραγματικότητες. Ο δρόμος για τη Βαρσοβία και τη Μόσχα, από εδώ. Τίποτε δεν είναι τυχαίο στην Ιστορία όταν αυτή αποφασίζει να μοιράσει τα ιμάτια των ηττημένων. 1989...
Bερολινέζικες σημειώσεις - 30 χρόνια μετά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο σκοτεινός κύκλος του Φύρερ, πριν και μετά
Το «Η αυλή του Χίτλερ», της ιστορικού Χάικε Γκερτεμάκερ με άγνωστα έως σήμερα ντοκουμέντα, είναι μια αφήγηση λεπτομέρειας για τον πυρήνα του ναζισμού.
Ο σκοτεινός κύκλος του Φύρερ, πριν και μετά
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ανατομία της φρίκης
Χωρίς τη μνήμη τι θα ήταν η ζωή μας; Ενα απέραντο κενό, ένας απόλυτος θάνατος. Η μνήμη μάς κρατάει ουσιαστικά ζωντανούς
Η ανατομία της φρίκης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η άγνωστη σφαγή στη Νότια του Νομού Πέλλας
Ενα σχεδόν άγνωστο έγκλημα που διέπραξαν στα χρόνια της Κατοχής οι Γερμανοί ναζί και οι σύμμαχοί τους φασίστες Βούλγαροι κατακτητές, ήταν η σφαγή των κατοίκων της κοινότητας Νότια στην Πέλλα.
Η άγνωστη σφαγή στη Νότια του Νομού Πέλλας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι επισκέψεις των ναζί στην Ελλάδα
Κορυφαία στελέχη του χιτλερικού πανθέου έρχονταν τακτικά στην Ελλάδα. Ομως, η επίσημη εκδοχή ήταν πως τα ταξίδια τους ήταν ιδιωτικά και γίνονταν για να δουν τις αρχαιότητες! H ανατριχιαστική αλληλογραφία του...
Οι επισκέψεις των ναζί στην Ελλάδα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τεχνολογία, το Ολοκαύτωμα και η φρίκη
Για τους ναζί, Εβραίοι δεν ήταν μόνο αυτοί που ασπάζονταν τον ιουδαϊσμό, αλλά εκείνοι με εβραϊκό αίμα, άσχετα από τον βαθμό της αφομοίωσής τους, της επιγαμίας, θρησκευτικής δραστηριότητας ή της μεταστροφής...
Η τεχνολογία, το Ολοκαύτωμα και η φρίκη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας