• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    22°C 19.2°C / 23.4°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 18.1°C / 23.9°C
    2 BF
    61%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    27°C 23.0°C / 27.1°C
    1 BF
    38%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 14.9°C / 17.7°C
    1 BF
    68%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 17.4°C / 17.4°C
    1 BF
    77%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.2°C / 19.8°C
    1 BF
    69%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 16.2°C
    2 BF
    59%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.9°C / 21.9°C
    2 BF
    37%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.8°C / 26.1°C
    3 BF
    83%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.1°C / 22.1°C
    2 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    23°C 23.4°C / 23.8°C
    1 BF
    88%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    25°C 24.8°C / 24.8°C
    3 BF
    53%
  • Λάρισα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    17°C 16.9°C / 19.5°C
    2 BF
    72%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 16.5°C / 22.3°C
    0 BF
    52%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 23.8°C / 23.8°C
    2 BF
    88%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 20.0°C / 22.7°C
    1 BF
    53%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.5°C / 20.5°C
    1 BF
    87%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 23.9°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.6°C / 14.6°C
    0 BF
    78%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο σεβαστός... Αύγουστος

  • A-
  • A+

«Ο Αύγουστος ελούζονταν μες στην αστροφεγγιά. Κι από τα γένια του έσταζαν άστρα και γιασεμιά», είχε γράψει ο Οδυσσέας Ελύτης για τον Αύγουστο, τον μήνα που «δεν υπάρχουν ειδήσεις», σύμφωνα με τον Ιταλό πανεπιστημιακό και συγγραφέα Ουμπέρτο Εκο.

Ειδήσεις μπορεί να μην υπάρχουν, γιατί στην Ελλάδα τουλάχιστον, τόσο η κοινωνία όσο και το κράτος τον Αύγουστο αργούν, καθώς λείπουν σε διακοπές, υπάρχουν όμως ωραίες εικόνες. Αυτή του Ελύτη είναι υπέροχη, αλλά τη σουρεαλιστική δυστοπία της ερημωμένης πόλης τον πιο ζεστό μήνα του χρόνου την έχει δώσει παραστατικά ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Γιάνναρης στην ταινία του με τίτλο «Δεκαπενταύγουστος» (2001), όπου αφηγείται τις ιστορίες των ενοίκων μιας πολυκατοικίας, οι οποίοι φεύγουν για τις διακοπές τους, ενώ ένας διαρρήκτης εισβάλλει στα άδεια διαμερίσματά τους, παραβιάζοντας τα μυστικά τους. Η χαρακτηριστική εικόνα, λοιπόν, από την ταινία του Γιάνναρη είναι ένας τύπος, ένας μυστήριος νεαρός, που τρέχει αλλόφρων στους έρημους δρόμους φορώντας μόνο ένα λευκό μακρύ νυφικό κι ένα ψηλό μαύρο καπέλο...

Αύγουστος λοιπόν! Ας δούμε κατ' αρχάς τι σημαίνει η λέξη: αύγουστος, augustus στα λατινικά, είναι ο «σεβαστός». Η αρχική σημασία της λέξης είναι «ευνοημένος από τους οιωνούς», εφόσον η λέξη προέρχεται από το «augur», που είναι ο οιωνός. Ο τίτλος «Augustus» δόθηκε τον Ιανουάριο του 27 π.Χ. από τη ρωμαϊκή σύγκλητο, ύστερα από εισήγηση του συγκλητικού Μουνατίου Πλάγκου στον ανιψιό του Ιουλίου Καίσαρα, Οκταβιανό, μετά τη νίκη του επί του Αντωνίου και την ανάρρησή του ως μονοκράτορα στον θρόνο της Ρώμης. Ο Οκταβιανός ήταν ο πρώτος Ρωμαίος αυτοκράτορας και κυβέρνησε τη Ρώμη από το 27 π.Χ. μέχρι το 14 μ.Χ.

Από τότε «Αουγκούστους» ήταν ο τίτλος όλων των Ρωμαίων, αλλά και μετέπειτα των Βυζαντινών αυτοκρατόρων. Επίσης, «Αυγούστα» προσαγορευόταν η εκάστοτε αυτοκράτειρα του Βυζαντίου.

Επειδή κατά τη διάρκεια αυτού του μήνα ο Οκταβιανός αναγορεύθηκε ύπατος και σημείωσε εξαιρετικές στρατιωτικές επιτυχίες, ονομάστηκε το 8 π.Χ. προς τιμήν του «Αύγουστος» ο έκτος μήνας του ρωμαϊκού ημερολογίου, που προηγουμένως ονομαζόταν απλώς «Sextilis», δηλαδή «Εκτος». Ενας θρύλος λέει πως ο Οκταβιανός έδωσε το όνομά του, τον τίτλο του, στον έκτο μήνα, όχι τόσο για να τιμήσει τα δικά του στρατιωτικά κατορθώματα όσο για να θυμάται την αυτοκράτειρα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα, η οποία αυτοκτόνησε στις 12 Αυγούστου του 30 π.Χ. Φαίνεται πως στην αρχαία εποχή υπήρχαν γεγονότα, άρα και ειδήσεις τον Αύγουστο...

Στο αρχαίο αττικό ημερολόγιο ο Αύγουστος, ο δεύτερος μήνας του έτους, ονομαζόταν Μεταγειτνιών, ήταν αφιερωμένος στον Μεταγείτνιο Απόλλωνα και διαρκούσε από τις 24 Ιουλίου μέχρι τις 22 Αυγούστου. Και τέλος, σύμφωνα με το βυζαντινό ημερολόγιο, που άρχιζε τον Σεπτέμβριο, ο Αύγουστος ήταν ο τελευταίος μήνας του χρόνου, οπότε η 31η Αυγούστου εορταζόταν ως παραμονή της Πρωτοχρονιάς, γι’ αυτό, παραδοσιακά, η τελευταία μέρα του Αυγούστου λέγεται και Κλειδοχρονιά.

Στη λαϊκή παράδοση ο Αύγουστος δοξολογείται ιδιαίτερα καθώς φέρει την αφθονία των καρπών: «Συκολόγος», «Τραπεζοφόρος», «Πεντεφάς ή Πενταφάς» και «Διπλοχέστης» (!) είναι κάποιες από τις δημώδεις ονομασίες του. Η τελευταία μάλλον προκύπτει από το γεγονός της ιδιαίτερης επίδρασης που ασκεί η κατανάλωση πολλών φρούτων, ιδιαίτερα σύκων, στην εντερική διαδικασία... «Αύγουστε καλέ μου μήνα να ’σουν δυο φορές το χρόνο», λέει μια παροιμία. Αλλωστε, τον Αύγουστο αρχίζει ο τρύγος στα αμπέλια, που είναι (ή ήταν παλιότερα) μια γιορτή, με τη συγκομιδή και το πάτημα των σταφυλιών στους ληνούς για την εξαγωγή του μούστου. Τον Αύγουστο καθάριζαν και τα κρασοβάρελα, ώστε να είναι έτοιμα για τη νέα σοδειά. Οι πιο ηλικιωμένοι θα θυμούνται τις ταβέρνες ή τα κρασοπουλειά, αυτά τα φοβερά μαγαζιά που πουλούσαν μόνο «κρασί και κάρβουνα», να καθαρίζουν τον Αύγουστο τα βαρέλια τους στο πεζοδρόμιο με φωτιά και με νερό και να μοσχοβολάει ο τόπος.

Επίσης, οι πρώτες δώδεκα ημέρες του Αυγούστου ονομάζονταν και «μερομήνια», γιατί οι άνθρωποι πίστευαν ότι προλέγουν τον καιρό: «κάθε ημέρα κι ένας μήνας», δηλαδή, ό,τι καιρό κάνει κάθε ημέρα, τον ίδιο καιρό θα έχει και ο αντίστοιχος μήνας του χρόνου. Αυτές οι δώδεκα πρώτες μέρες του Αυγούστου ήταν επίσης γνωστές, στη δεισιδαιμονική αντίληψη των πραγμάτων, και ως «δρίμες», εξ ου και η ονομασία «Δριμάρης» για τον Αύγουστο. Αυτές οι μέρες λοιπόν θεωρούνταν επικίνδυνες, δυσοίωνες για τους ανθρώπους που έπρεπε να αποφεύγουν κάποια πράγματα. Κατά τη διάρκειά τους δεν έπρεπε ούτε να λουστεί κανείς ούτε να πλύνει τα ρούχα του ούτε επίσης να κόψει ή να πλύνει σταφύλια και σύκα... Υπήρχε σωτηρία όμως από την κακοδαιμονία αυτών των ημερών: οι «δρίμες» ξορκίζονταν με αγίασμα από την ακολουθία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα, όπως συνέβαινε με τους καλικάντζαρους και την εκδίωξή τους με τον αγιασμό τη χειμερινή γιορτή των Θεοφανίων.

Και βέβαια, τον Αύγουστο είναι η μεγάλη γιορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τον Δεκαπενταύγουστο. Τα μέτρα κατά της πανδημίας του κορονοϊού έπληξαν κάπως τη μαζική έξοδο των Αθηναίων και των κατοίκων των άλλων μεγάλων πόλεων προς την επαρχία, την ηπειρωτική και νησιωτική χώρα για διακοπές, και ειδικά προς την Τήνο, το «νησί της Παναγίας», για να προσκυνήσουν, υποστηρίζοντας τη βαριά βιομηχανία της θρησκευτικής ευλάβειας. Ο περιορισμός στις μετακινήσεις καθώς και η οικονομική δυσπραγία περιόρισαν κάπως αυτό το έθιμο, αλλά βέβαια δεν το εξαφάνισαν. Μάλλον και φέτος θα δούμε στην τηλεόραση σκηνές απείρου κάλλους με τους προσκυνητές να έρπουν προς τη Μεγαλόχαρη, ενώ συγχρόνως ο ρεπόρτερ θα στέκεται αντιστικτικά στη μέση της έρημης Πανεπιστημίου σαν να είναι ένα ζωντανό υπόλειμμα του Μεγάλου Περιπάτου. Φαίνεται πως αυτή η παράνοια, του να πλημμυρίζει τον Αύγουστο ο αστικός πληθυσμός τα νησιά και τα χωριά, καθιστώντας τα αβίωτα, όταν την ίδια στιγμή η μεγάλη πόλη γίνεται βιώσιμη για αυτούς που έμειναν πίσω, είναι στο εθνικό μας DNA, εάν υπάρχει κάτι τέτοιο. Μιλάμε για εφαρμοσμένο σουρεαλισμό, για μια μαζική τρέλα – είχε δίκιο ο Γιάνναρης.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Εξι υπέροχες παραλίες
Τα ακρογιάλια αυτά στον Κορινθιακό κόλπο απέχουν μία με μιάμιση ώρα από την πρωτεύουσα και θα σας ξετρελάνουν με τα υπέροχα νερά και τη φυσική τους ομορφιά.
Εξι υπέροχες παραλίες

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας