Αθήνα, 37°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
37°C
37.9° 36.4°
3 BF
25%
Θεσσαλονίκη
Ελαφρές νεφώσεις
38°C
38.6° 35.8°
3 BF
32%
Πάτρα
Αίθριος καιρός
38°C
39.3° 37.0°
1 BF
47%
Ιωάννινα
Αυξημένες νεφώσεις
28°C
27.9° 27.9°
4 BF
54%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
39°C
39.6° 38.9°
5 BF
25%
Βέροια
Ελαφρές νεφώσεις
35°C
35.1° 35.1°
2 BF
21%
Κοζάνη
Σποραδικές νεφώσεις
34°C
34.4° 34.4°
2 BF
16%
Αγρίνιο
Αραιές νεφώσεις
37°C
36.8° 36.8°
1 BF
25%
Ηράκλειο
Αίθριος καιρός
32°C
33.8° 31.9°
3 BF
43%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
33°C
34.0° 32.7°
3 BF
40%
Ερμούπολη
Αίθριος καιρός
34°C
34.4° 30.8°
4 BF
31%
Σκόπελος
Αίθριος καιρός
37°C
36.7° 34.6°
1 BF
53%
Κεφαλονιά
Αίθριος καιρός
35°C
34.9° 34.9°
4 BF
46%
Λάρισα
Ελαφρές νεφώσεις
38°C
38.0° 36.8°
4 BF
22%
Λαμία
Αίθριος καιρός
37°C
37.2° 35.5°
2 BF
26%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
29°C
29.8° 29.3°
5 BF
77%
Χαλκίδα
Αίθριος καιρός
37°C
38.0° 35.3°
3 BF
14%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
38°C
37.7° 33.3°
2 BF
30%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
36°C
37.7° 35.8°
3 BF
36%
Καστοριά
Αραιές νεφώσεις
32°C
32.1° 32.1°
3 BF
25%
ΜΕΝΟΥ
Πέμπτη, 18 Ιουλίου, 2024
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
Γιάννης Σιώτος: «Αντίο και καλή αντάμωση», Εκδόσεις Κοινωνία των (δε)κάτων Αθήνα 2021, σελ. 194

Στον χώρο της λεγομένης μετανεωτερικότητας

Το έκτο βιβλίο του παλαίμαχου δημοσιογράφου και διανοητή Γιάννη Σιώτου είναι φιλοσοφικό δοκίμιο σε μυθιστορηματική μορφή. Μεταμοντέρνο υβρίδιο, μετανεωτερικό αφήγημα. Η γραφή του διακρίνεται από επιστημονική αυστηρότητα. Ο έμπειρος της γραφής προβαίνει σε «μικροβιολογική ανάλυση» των αισθημάτων ηρώων και ηρωίδων. Πρόκειται για μια πολιτική πραγματεία κοινωνικών αξιώσεων. Θα μπορούσε να διαβαστεί και σαν κοινωνιολογικό μελέτημα για ταινία γαλλικής κοπής και προφορικής διδακτικής της φιλοσοφίας. Ο «ποιητής τεχνίτης» (poetafaber) Γιάννης Σιώτος βλέπει το μυθοπλαστικό του σύμπαν πολυδιαστασιακά.

Στη σεναριακή εκδοχή του τηρούνται οι ισορροπίες μεταξύ εξωτερικών περιγραφών και διαλογικών μερών. Ως προς την αριστοτελική «όψιν» τόσο τα εξωτερικά όσο και τα εσωτερικά σκηνικά αναδύουν την εικόνα της παρακμής, που αποδίδεται όμως ποιητικά, τόσο που να μπορεί να προκαλέσει και αισθητική ηδονή, εκτός από την εξασφαλισμένη χαρμολύπη της διαμεσολαβημένης «εμπειρίας». Με τον λόγο ο έμπειρος συγγραφέας προβαίνει σε κινηματογραφικά travelling. Το δραματικό στοιχείο είναι ιδιαίτερα έντονο εδώ.

Στο εννοιολογικό και θεματολογικό επίπεδο, ο αναρχισμός συναντιέται υπόγεια με τον μεγαλοαστισμό, γίνεται έντονη κριτική και της παλαιάς Δεξιάς και της παλαιάς Αριστεράς. Ξοφλημένες ιδεολογίες οδήγησαν τους πρώην ένθερμους οπαδούς τους από την επανάσταση στη ματαίωση.

Στο επίπεδο της συναφούς με την όλη αφηγηματική προβληματική προβάλλεται ένα ιδιαίτερα δυστοπικό μέλλον, ως απόρροια της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης που απειλεί να ξεθεμελιώσει τον φιλελευθερισμό και επαπειλεί τα ανθρώπινα δικαιώματα. Στη «μεταψηφιακή κοινωνία» που οραματίζεται ο Γιάννης Σιώτος υπάρχουν μόνον τρεις τάξεις: οι καταπιεστές, οι καταπιεζόμενοι και οι διεκπεραιωτές (σελ. 172).

Οι διακειμενικές αναφορές και επιρροές είναι έκδηλες και δηλωμένες (σελ. 192). Φράσεις που λειτουργούν σαν γνωμικά (σελ. 11, 169, 171).

Αλλά και εξπρεσιονισμός, στη θεωρία και στην αφηγηματική πράξη (σελ. 164).

Η συγκέντρωση ιδιαίτερα επεξεργασμένων ιδεών συναγωνίζεται την πυκνότητα του λόγου, που αν αποσυμπιεστεί μπορεί να εκραγεί σε πολυσέλιδο μυθιστόρημα-ποταμό. Αυτό όμως που το συνέχει είναι η κινηματογραφική δραματικότητα. Διεισδυτική ματιά πάνω στα παρελθόντα, αλλά και στα μελλούμενα…

Η δημοσιογραφική δεοντολογία που διαπνέει το έργο του Γιάννη Σιώτου και εκφράζεται εμπράκτως από τον ίδιο αποκαλύπτεται στη σελίδα 54. Κυριαρχούν η ειρωνεία και το οξύμωρο (σελ. 177). Αξιοποιούνται στο έπακρο οι αντιθέσεις.

Η κριτική του είναι βιτριολική: «Απέρριψε πολλούς από αυτούς που τριγυρνούν με ένα χαρτόνι κρεμασμένο στον λαιμό που γράφει με χοντρά μαύρα γράμματα Αριστερά. Τους χαρακτήριζε ως alter ego της συμμορίας του Σικάγου που απομάκρυναν τη σκέψη από την υπόσταση» (σελ. 176).

Η έντονη νοητική επεξεργασία των δεδομένων που καταχωρίζονται στη συνείδηση αποκαλύπτεται από τα ημερολόγια του νεκρού ήρωα, όπου η σχολαστικότητα συναγωνίζεται την οξύνοια, τη φροντίδα για την ακρίβεια και την επιμελή απεικόνιση της περιρρέουσας ατμόσφαιρας.

Ηδη ο τίτλος είναι ειρωνικός. Μοιάζει σαν να μας αποχαιρετάει ο συγγραφέας και να καταθέτει την πνευματική του διαθήκη. Ομως δεν είναι αλήθεια, αφού επεξεργάζεται ήδη το επόμενό του μυθιστόρημα για τη Σμύρνη, επίκαιρο λίγους μήνες μετά που θα τελέσουμε μνημόσυνο για τα εκατό χρόνια από την καταστροφή της.

Ο Γιάννης Σιώτος κινείται σαφώς στον χώρο της λεγόμενης μετανεωτερικότητας. Το αφήγημά του είναι μεταμοντέρνο υβρίδιο, όπου τα διάφορα είδη διαπιδύουν διαμορφώνοντας ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο αμάλγαμα. Από βιβλίο σε βιβλίο, εξελίσσεται, αποκαλύπτεται και αυτοαναιρείται, όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί. Η «περιρρέουσα ατμόσφαιρα» τον επηρεάζει αλλά προκαλεί και την αντίδρασή του.

*Ποιητής, θεατρολόγος και κριτικός, επισκέπτης καθηγητής Θεατρικής Κριτικής στο ΕΚΠΑ www.konstantinosbouras.gr

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Στον χώρο της λεγομένης μετανεωτερικότητας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας