• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    28°C 25.8°C / 30.7°C
    0 BF
    46%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.7°C / 24.9°C
    0 BF
    72%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    24°C 21.0°C / 24.9°C
    1 BF
    66%
  • Ιωάννινα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 20.9°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    3 BF
    77%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    22°C 19.1°C / 23.0°C
    1 BF
    55%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 18.4°C / 18.4°C
    0 BF
    68%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.6°C / 25.8°C
    1 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.8°C / 29.4°C
    3 BF
    56%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.9°C / 23.9°C
    1 BF
    64%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    27°C 24.9°C / 29.1°C
    1 BF
    61%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 24.6°C / 26.8°C
    0 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    24°C 20.9°C / 23.9°C
    2 BF
    94%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 23.5°C
    0 BF
    77%
  • Λαμία
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.5°C / 25.7°C
    2 BF
    42%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    25°C 23.8°C / 24.9°C
    3 BF
    85%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    28°C 26.6°C / 30.9°C
    2 BF
    49%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.3°C / 22.7°C
    1 BF
    77%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 19.7°C / 25.0°C
    2 BF
    88%
  • Καστοριά
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    19°C 18.8°C / 18.8°C
    2 BF
    73%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Δεν ρουφιανεύουμε κανέναν»

  • A-
  • A+
Ο Θουκυδίδης, όταν τον ρώτησαν, είχε πει πως ευτυχισμένοι είναι οι ελεύθεροι και ελεύθεροι είναι οι γενναίοι. Μια τέτοιου είδους γενναιότητα έχουν και οι πρωταγωνιστές του Κούμπιτσεκ.
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Η γιορτή που ακολούθησε κατέληξε σε ένα μεγάλο μπεκρούλιασμα. Αναρχικοί, οικολόγοι, ειρηνιστές, όλοι τα έτσουζαν κανονικά, διότι ο καθένας ήξερε ότι δεν θα υπήρχε δεύτερη ευκαιρία για έναν καλύτερο κόσμο ή για έναν λιγότερο άσχημο.

Το άλλο πρωί αποφάσισα με βαρύ κεφάλι να εγκαταλείψω την πολιτική. Μου φαινόταν παράξενο που χθες κιόλας θεωρούσα εφικτή μια δημοκρατία των συμβουλίων. Οταν την Τρίτη ανακοίνωσα στον Αρντ ότι θα άφηνα το διαμέρισμα και θα αποδεχόμουν την πρόταση της αδερφής του, με αποκάλεσε μικροαστό αναχωρητή.

Προσπάθησα να αποκρούσω την προσβολή γελώντας, παρ’ όλα αυτά όμως θίχτηκα.»

Aπόσπασμα από το βιβλίο

Ο Αντρέ Κούμπιτσεκ επιστρέφει στον τόπο του «εγκλήματος». Μετά το εξαιρετικό «Σκίτσο ενός καλοκαιριού» (Κριτική) του 2016, όπου περιγράφει την ενηλικίωση μιας παρέας εφήβων στην Ανατολική Γερμανία τη δεκαετία του ’80, ξαναγυρνά στο Τείχος. Με αφορμή τον Απρίλιο του 1990, όπου η Ανατολική Γερμανία ετοιμάζεται να προσχωρήσει στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, στήνει ξανά ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα.

Ο Κούμπιτσεκ γεννήθηκε στο Πότσδαμ, περιοχή με ιδιαίτερη σημασία για τη μεταπολεμική ιστορία, καθώς εκεί φιλοξενήθηκε η διάσκεψη των νικητών του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από την οποία προέκυψε η διάσπαση της Γερμανίας σε ζώνες κατοχής. Το Τείχος τού έκλεινε πάντα τον ορίζοντα. Αλλά, όπως περιγράφει και στο καινούργιο του βιβλίο «Η αξέχαστη χρονιά της αναρχίας», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Κριτική» σε μετάφραση του Απόστολου Στραγαλινού, τα πράγματα δεν έγιναν από τη μια στιγμή στην άλλη εύκολα.

Οι ήρωές του, ένα ζευγάρι φοιτητών, ο Αντι και η Ουλρίκε, κλείνουν την πραγματικότητα έξω από τη ζωή τους και κατασκευάζουν έναν δικό τους ουτοπικό κόσμο στο Νόι Μπούκο, όπου ο παππούς της Ουλρίκε της έχει αφήσει ένα σπίτι. Περιστοιχίζονται από εγκαταλειμμένες ζωές, χωριά φαντάσματα και κατάξερα χωράφια.

«Η πικραλίδα άνθιζε κατακίτρινη και τα απλωμένα ρούχα δεν μύριζαν τώρα πια θάνατο, μήτε Βοφαλόρ, αλλά λιβάδι, ήλιο και μια ιδέα από δάσος, και, κάθε φορά που ένα δυνατότερο αεράκι φυσούσε πάνω από την αυλή, τα παρδαλά υφάσματα άρχιζαν να χτυπιούνται δυνατά, κάνοντας τις κότες να σηκώνουν τα κεφάλια τους.»

Από τι «απέδρασαν» οι πρωταγωνιστές του βιβλίου; Είναι σημαντικό να θυμηθούμε πώς ζούσαν οι πολίτες της Ανατολικής Γερμανίας. Γύρω τους δρούσε ένα δίκτυο από πληροφοριοδότες που κρατούσε σε λειτουργία το καθεστώς του τρόμου. Ομως δεν ήταν όλοι οι καταδότες, αλλά οι περισσότεροι θύματα εκβιασμού. Πολλοί ανάμεσά τους είχαν πρόθυμα αναλάβει την αποστολή τους, αποβλέποντας στην προστασία του καθεστώτος η οποία επιφύλασσε προνόμια. Θύτες και θύματα άλλαζαν ρόλους. Ολοι ήταν καχύποπτοι, ανελεύθεροι και δυστυχισμένοι. Συνεπώς η «μεγάλη έξοδος» της Πτώσης του Τείχους ήταν για τους νεότερους τουλάχιστον η ονειρική επιλογή. Και είναι ένα θέμα που απασχολεί έντονα τους νεότερους Ανατολικογερμανούς λογοτέχνες όπως τους Ζάιλερ, Ερπενμπεκ, Σούλτσε, Ρούγκε που, ακόμα και τώρα, τόσα χρόνια μετά την ένωση των δυο Γερμανιών, αναζητούν την ταυτότητά τους.

Ο Αρντ, ο αδελφός της Ουλρίκε, χρησιμοποιείται από τον συγγραφέα ως ο αγγελιοφόρος Ερμής, ένας πολυάσχολος μεσάζοντας, που έχει καθήκον να ενώνει τους δυο κόσμους. Τον κόσμο όπου οι πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις αλλάζουν ραγδαία και τον κόσμο της εξοχής των δυο νέων όπου ο χρόνος είναι «ακίνητος».

Ο Αρντ και οι φίλοι του στην πόλη ζουν μια πρωτόγνωρη ελευθερία, θέλουν να ανοίξουν ένα πολιτικό καφενείο με ένα προβάδικο στο υπόγειο για να παίζουν μπάντες, όπως και να εκδώσουν μια εφημερίδα για τη Λογοτεχνία και την Πολιτική. Η καινούργια ζωή φαίνεται συναρπαστική, γεμάτη προοπτικές, αλλά ο Αντι και η Ουλρίκε υπερασπίζονται τη δική τους ελευθερία.

Οταν ένα νέο πρόσωπο «εισβάλλει» με την ξιφολόγχη του στο κοτέτσι τους, θα τον περιθάλψουν και θα του δώσουν δύναμη να ξανασταθεί στα πόδια του. Είναι ο Χέρμαν Σμιτ, ένας στρατιώτης των σοβιετικών δυνάμεων της Γερμανίας. Εξαιτίας των πολιpτικών εξελίξεων στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας η έδρα του συνταγματός του θα μεταφερόταν στο Καζακστάν. Ο νεαρός στρατιώτης, ερωτευμένος και απελπισμένος, αποφάσισε να γίνει λιποτάκτης και ο δρόμος του τον έβγαλε στην αυλή των δυο φοιτητών. Ενα προστατευτικό κέλυφος φτιάχνεται γύρω του που ο ίδιος θα αποφασίσει τελικά να σπάσει.

Υπαρξιακά ερωτήματα μπαίνουν τακτικά στην αφήγηση. Ποια είναι η πραγματική ελευθερία και τι αλήθεια κοστίζει στους ανθρώπους; Είναι ένας δρόμος με ερημιά και απομόνωση; Είναι εφικτή ή ανήκει στη σφαίρα της ουτοπίας; Ο Θουκυδίδης, όταν τον ρώτησαν, είχε πει πως ευτυχισμένοι είναι οι ελεύθεροι και ελεύθεροι είναι οι γενναίοι. Μια τέτοιου είδους γενναιότητα έχουν και οι πρωταγωνιστές του Κούμπιτσεκ στην «Αξέχαστη χρονιά της αναρχίας», συγκεντρώνοντας όλη τη σημασία της ελευθερίας του μικρού αγροκτήματος στη φράση ενός άλλου αναρχικού «από την ελευθερία δεν μπορείς να κόψεις ούτε ένα κομματάκι, γιατί αμέσως όλη η ελευθερία συγκεντρώνεται μέσα σ’ αυτό το κομματάκι».

Εκεί, στη μικρή αυλή των δυο νέων, μοιάζει να μαζεύτηκε όλη η ελευθερία του κόσμου.

Στα 24 κεφαλαία του βιβλίου, πότε με ρεαλισμό και πότε με ποιητική διάθεση, ο συγγραφέας επιχειρεί να εγγράψει στη λογοτεχνική ιστορία εκείνης της περιόδου της χώρας του τις επιθυμίες και τους φόβους των ανθρώπων που είχαν μάθει να ζουν αποκλεισμένοι και μόνοι. Είναι συχνά συγκινητικός και εξομολογητικός. Πιστεύει στις ανθρώπινες αξίες της αγάπης και της αλληλεγγύης και κυρίως στην αξία της ανθρώπινης ζωής.

Αυτό το «Δεν ρουφιανεύουμε κανέναν στην αστυνομία και το κράτος το έχω γραμμένο» που λέει κάποια στιγμή ο Αρντ ακούγεται σαν μια μεγάλη ιαχή πάνω στα συντρίμμια του γκρεμισμένου τείχους. Φέτος συμπληρώνονται 32 χρόνια από εκείνη τη μέρα και η λογοτεχνία ξανά και ξανά, όπως κι εδώ, κάνει τον δικό της απολογισμό θυμίζοντας πως το εναρκτήριο λάκτισμα το έδωσε μονάχα μια μειοψηφία. Η μεγάλη μάζα έμεινε σπίτι παρακολουθώντας την επανάσταση από την τηλεόραση.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα «Ελαφρά Ελληνικά Τραγούδια» του Αλέξη Πανσέληνου...
Στην αρχή της δεκαετίας του ’50 τίποτα δεν ήταν «ελαφρύ». Η Ελλάδα ζούσε ένα από τα μεγαλύτερα δράματα της νεότερης Ιστορίας της. Οι νεκροί του Εμφυλίου, και από τις δυο πλευρές, στοίχειωναν τα σπίτια και τα...
Τα «Ελαφρά Ελληνικά Τραγούδια» του Αλέξη Πανσέληνου...
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα κορίτσια με τα σακίδια στην πλάτη
Ποιο είναι «Το κορίτσι με το σακίδιο» (εκδόσεις Εναστρον); Η Τζούλια «είχε γεννηθεί πριν από είκοσι τρία μόλις χρόνια στο Αφγανιστάν…». Το όνομά της, Τζούλια, το υιοθετεί στην Ελλάδα, όταν φτάνει παράνομα. Ο...
Τα κορίτσια με τα σακίδια στην πλάτη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το μυστικό της Λυκόσουρας
Βιβλίο πολυπρόσωπο με ενδιαφέροντες χαρακτήρες καλά θωρακισμένους από τον συγγραφέα, Γιάγκος Ανδρεάδης. «Οι αρχαιοκάπηλοι» διαβάζονται απνευστί, χωρίς να σκαλώνουν σε λογοτεχνικές κακοτοπιές.
Το μυστικό της Λυκόσουρας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ουτοπία της δημοκρατίας
Ο Τομά Κανταλούμπ, έχοντας κάνει μεγάλη έρευνα για την εποχή, «παίζει» με τους ήρωές του με την άνεση ενός γκραν μετρ του σκακιού.
Η ουτοπία της δημοκρατίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στη Μεσόγειο με ένα μολύβι
Στο τελευταίο βιβλίο του Κωστή Χατζημιχάλη ο αναγνώστης θα περιηγηθεί με 173 σκίτσα σε δεκάδες αστικά τοπία από δέκα μεσογειακές χώρες και τέσσερις της «ευρύτερης» Μεσογείου.
Στη Μεσόγειο με ένα μολύβι
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Αντρες με τόλμη, αλλά χωρίς τιμή»
Το 1936 το «Αβεσσαλώμ! Αβεσσαλώμ!», που κυκλοφόρησε φέτος από τις εκδόσεις Gutenberg σε νέα μετάφραση της Μαργαρίτας Ζαχαριάδου, είχε προγραμματιστεί από τον συγγραφέα του Ουίλιαμ Φόκνερ να κυκλοφορήσει με τον...
«Αντρες με τόλμη, αλλά χωρίς τιμή»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας