• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 13.9°C / 18.5°C
    2 BF
    60%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 10.7°C / 15.5°C
    2 BF
    59%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    20°C 15.9°C / 19.9°C
    0 BF
    49%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 7.9°C / 11.6°C
    1 BF
    63%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    0 BF
    87%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    12°C 11.2°C / 13.0°C
    0 BF
    60%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 9.4°C
    3 BF
    53%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.2°C / 15.2°C
    2 BF
    57%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 17.7°C / 19.8°C
    4 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 15.7°C / 17.9°C
    4 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.8°C / 20.4°C
    6 BF
    45%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.2°C / 16.2°C
    4 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.8°C / 19.8°C
    2 BF
    66%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 14.0°C
    0 BF
    62%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 13.4°C / 15.6°C
    1 BF
    73%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    20°C 20.4°C / 20.8°C
    5 BF
    51%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 12.7°C / 18.2°C
    0 BF
    65%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 11.3°C / 11.3°C
    2 BF
    76%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    12°C 9.7°C / 12.8°C
    2 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    7°C 7.4°C / 7.4°C
    2 BF
    79%

Δημήτρης Γκιούλος: Αστικά Δύστυχα, Εκδόσεις Θίνες

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ενας ποιητής του δρόμου

  • A-
  • A+
Η συλλογή ξεκινά με δύο ποιήματα που μεταφέρουν αμέσως τον αναγνώστη στο αστικό τοπίο τού σήμερα και στην ύστερη Ελλάδα της μεταπολίτευσης.

Σε ένα παράλληλο σύμπαν, ο Δημήτρης Γκιούλος πιθανόν να φορούσε φαρδύ παντελόνι και ένα καπέλο ανάποδα. Θα ήταν ένας Master of Ceremony/MC σε κάποια Hip hop μπάντα, το ψευδώνυμό του θα ήταν «Gkioul» και θα το τάγκαρε με χρωματιστό σπρέι στους τοίχους των γκρίζων κτιρίων. Ο λόγος του θα ήταν σύγχρονος και αιχμηρός, «του δρόμου», ακριβώς όπως και του Δημήτρη Γκιούλου που ζει στο δικό μας σύμπαν και ίσως απλά έτυχε να εκφράζεται με ένα πιο λογοτεχνικό ύφος από τους υπόλοιπους «απροσάρμοστους» των πόλεων.

Το «Αστικά Δύστυχα» (Εκδόσεις Θίνες, Νοέμβριος 2020) είναι μια σημαντική ποιητική συλλογή της εποχής μας. Με γλώσσα που απευθύνεται πρωτίστως στους millennials (στους οποίους κατηγοριοποιείται και ο, γεννημένος το 1984, ποιητής), δίχως όμως να αφήνει παραπονεμένους ούτε τους ύστερους baby boomers αλλά ούτε και όσους ανήκουν στις Generation X και Ζ.

Η συλλογή ξεκινά –όχι τυχαία, φαντάζομαι– με δύο ποιήματα που μεταφέρουν αμέσως τον αναγνώστη στο αστικό τοπίο τού σήμερα. Η ύστερη Ελλάδα της μεταπολίτευσης σκιαγραφείται ουσιαστικά και συνοπτικά στις πρώτες σελίδες του βιβλίου. «Εφερε ο καθένας στη μεγάλη πόλη, λίγη απ’ την αγριότητα του χωριού του… Και να πώς φτάσαμε εδώ σήμερα, να ζούμε σε μιαν αχανή επαρχία».

Προτού ακόμη χωνέψω την απλότητα, με την οποία ο Γκιούλος αποτυπώνει τη βλαχιά και την κουτοπονηριά, σήμα κατατεθέν του σύγχρονου εν γένει πολιτισμού μας, γυρίζω σελίδα και πέφτω πάνω στην αέναη διχόνοια που σκεπάζει τη μικρή μας πολιτεία: «Σπίτια μας τον ζήσαμε τον Εμφύλιο, στο κυριακάτικο τραπέζι. Εύκολα διαλέξαμε πλευρά, κι εμείς και οι άλλοι».

Ο «Σακατεμένος μαύρος φοίνικας», μόλις το τρίτο ποίημα της συλλογής, καταπιάνεται δραματικά, ίσως και ερωτικά, με την προσωπική και συλλογική προβληματική του «ανήκειν», ενώ το αμέσως επόμενο, «Η αγία γκαρσόνα», κρύβει μέσα της πάλεις ταξικές, αφήνοντας και υπονοούμενα για κοινωνίες σεξιστικές. «Ως πότε όμως» (δίχως ερωτηματικό), είναι η τελευταία κουβέντα του Γκιούλου σε αυτό το ποίημα, φανερώνοντας ίσως την αισιοδοξία του για μια πραγματική αλλαγή, αλλά και την κρυφή του επιθυμία για ολική καταστροφή.

Το ένα ποίημα διαδέχεται το άλλο, σε μια λογική ασυνέχεια. Ο Γκιούλος αναπολεί την ηλικία της ανεμελιάς –«Δέκα χρόνων με σκέφτομαι, φούσκες με τις μύξες μου να κάνω και να γελάω»– και ύστερα φαντάζεται πως η δική του μάχη με τη λήθη μπορεί να κερδηθεί μονάχα με την επιμονή στην ανυπακοή: «Δεν έμαθα να δένω τα κορδόνια μου, μα εγώ έτσι αντιστέκομαι».

Υποκριτής και εκείνος, θα εξασκεί τη γλώσσα των ρομπότ, όταν στις εκατοντάδες συνεντεύξεις για μια κακοπληρωμένη εργασία θα απαντά με τον ίδιο τρόπο, όπως όλοι μας: «Κοινωνικός, συνεργάζομαι καλά με τους άλλους, πρόθυμος».

Οι «Ηρωες» του Γκιούλου αποδομούνται εμφατικά, καθώς στριμώχνονται «σε ένα καρυδότσουφλο, Γενάρη μήνα στο Αιγαίο» και το ίδιο συμβαίνει με τις αξίες των ανεπτυγμένων χωρών, καθώς «βυθίζει τις σχεδίες, η ιταλική ακτοφυλακή».

Ο ποιητής επιθυμεί διακαώς να παραμείνει «Ερασιτέχνης», θεωρώντας ίσως πως έτσι θα καταφέρει να νικήσει το απάνθρωπο πρόσωπο της ελεύθερης αγοράς. Την ίδια στιγμή, κατακεραυνώνει το ατελέσφορο σύστημα παιδείας: «και τίποτα περισσότερο δεν μ’ έμαθε το σχολείο», αλλά και τη δολοφόνο ταχύτητα της σύγχρονης ζωής: «Κανείς δεν χάρισε δυο λέξεις σε κείνους τους έρωτες που σκοτώθηκαν στις υπερωρίες και στο άνοιγμα των λογαριασμών κάποιας ΔΕΚΟ».

Στα ύστατα ποιήματα, ο ποιητής φαίνεται να ξεχνά, ίσως και να αποστρέφεται ηθελημένα, την κοινωνία του. Προτιμά να μιλήσει –καταλαβαίνω– για τη μητέρα του: «Σε φαντάζομαι πότε πότε την τεφροδόχο σου να αφήνεις, να κάνεις τη ρουτίνα σου. Τόσο σκόνη γέμισες το σπίτι, πρόσεχε λιγάκι επιτέλους». Αυτή η επιλογή του τον εκθέτει και ταυτόχρονα τον τιμά.

Στο τέλος, όπως ίσως κάθε στοχαστής, δεν αποφεύγει να σαρκάσει το σκοτάδι του, κλείνοντας το μάτι στη ματαιότητα κάθε πράξης και κάθε λέξης: «Η ευτυχία μου σκέφτομαι, θα ’ναι ζήτημα ύφους».

Το «Αστικά Δύστυχα» είναι μια συλλογή που αξίζει να διαβαστεί. Φρέσκια, σύντομη και περιεκτική, θα αφήσει ένα αποτύπωμα που θα υπερβεί κατά πολύ τον χρόνο που χρειάζεται για να ξεφυλλιστεί.

Η πάντοτε αφαιρετική και σημαίνουσα καλλιτεχνική επιμέλεια της Μελισσάνθης Σαλίμπα ταυτίζεται πλήρως με το ύφος των ποιημάτων. Μια προσεγμένη έκδοση από τις Εκδόσεις Θίνες.

*Συγγραφέας και μουσικός. Το πρώτο του μυθιστόρημα, «Ο Αίγαγρος» (Εκδόσεις Θίνες, 2019), έλαβε εξαιρετικές κριτικές

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΝΗΣΙΔΕΣ
Από το Αυτεξούσιον στο Πανδαιμόνιον
Η περιδιάβασή μας στη Θεία Κωμωδία και στον Χαμένο Παράδεισο μέσα από την ποιητική συλλογή του Α. Καλοκαιρινού δεν θα είναι ανθόσπαρτη, γιατί και τα δυο έργα που σχολιάζονται μάλλον στις δυστοπίες πρέπει να...
Από το Αυτεξούσιον στο Πανδαιμόνιον
ΝΗΣΙΔΕΣ
Στίχοι σαν ήρεμη αφήγηση
Η νέα ποιητική συλλογή της Μάρθας Βασκαντήρα με τον τίτλο «Δούρειος Ιππος» περιλαμβάνει 51 ποιήματα, εκ των οποίων μερικά παίρνουν τη μορφή θεατρικού μονολόγου.
Στίχοι σαν ήρεμη αφήγηση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Διαιωνιζόμενες αδικοπραγίες και εγκλήματα εποχής
Ο Τάσος Θεοφίλου παίρνει τη σκυτάλη από ευθυμογραφήματα προηγούμενων καιρών και υφολογικά, προσθέτει επαρκείς δόσεις μαύρου χιούμορ και φρέσκου σαρκασμού στα δύο νέα του βιβλία.
Διαιωνιζόμενες αδικοπραγίες και εγκλήματα εποχής
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Θεός λαχταρά να αλλάξει ετούτος ο κόσμος
Το βιβλίο της Χρύσας Τζιαφέτα παρουσιάζει όλη την πορεία τού Τόρες, από τη γέννησή του σε μεγαλοαστική μη θρησκευόμενη οικογένεια ώς τις σπουδές του στην Ευρώπη και την ασίγαστη δράση του στην Κολομβία.
Ο Θεός λαχταρά να αλλάξει ετούτος ο κόσμος
ΝΗΣΙΔΕΣ
Άξιον εστί το Αιγαίο
Σε ολόκληρο το «Άξιον Εστί» διάχυτη είναι η ποιητική αναφορά στο Αιγαίο, με την έννοια ολόκληρου του ελλαδικού χώρου, και στη δημιουργία του.
Άξιον εστί το Αιγαίο
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο τρόπος του Γιάννη Ψυχοπαίδη
Στο βιβλίο του, «Εις τον καιρόν», ο Ψυχοπαίδης συνομιλεί με τους μείζονες εθνικούς ποιητές, με ομότεχνους, αλλά και παλαιότερους και νεότερους δημιουργούς.
Ο τρόπος του Γιάννη Ψυχοπαίδη

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας