• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.9°C / 12.4°C
    4 BF
    68%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 4.8°C / 8.5°C
    3 BF
    61%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 10.5°C / 12.0°C
    4 BF
    70%
  • Ιωάννινα
    Ασθενής ομίχλη
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    4°C 3.9°C / 6.3°C
    4 BF
    75%
  • Βέροια
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.6°C / 6.0°C
    1 BF
    63%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    2°C 2.4°C / 2.4°C
    3 BF
    65%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.6°C / 9.6°C
    2 BF
    73%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 16.4°C
    1 BF
    60%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 8.5°C / 10.9°C
    3 BF
    76%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    13°C 12.2°C / 13.4°C
    3 BF
    59%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.3°C / 7.3°C
    4 BF
    79%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 10.9°C / 10.9°C
    2 BF
    82%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.9°C / 7.3°C
    0 BF
    81%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 7.5°C / 9.4°C
    2 BF
    64%
  • Ρόδος
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 12.8°C / 12.8°C
    1 BF
    76%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 9.2°C / 12.7°C
    3 BF
    59%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 6.3°C / 6.6°C
    3 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 5.3°C / 6.7°C
    2 BF
    77%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 3.4°C / 3.4°C
    2 BF
    57%
EUROKINISSI/ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ/ΘΟΔΩΡΗΣ ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Μια μέρα με τον Αγγελο

  • A-
  • A+
Τον ακούγαμε βουβοί. «Τώρα, θα σας διαβάσω ένα ποίημα που θα το καταλάβετε μόνο όταν έρθετε στην ηλικία μου», μας λέει... Και μας διάβασε ολόκληρο το «Θαλερό». Εναν ύμνο στη φύση και τον έρωτα...

Διαβάσαμε στον Tύπο: «Ημέρες Δελφικής, Πολιτιστικής, Κληρονομιάς» 11 Ιουνίου - 11 Ιουλίου. Σε έξι περιοχές: Δελφοί, Συκιά, Λευκάδα, Σαλαμίνα, Αίγινα, Αθήνα. Επειτα από πολλά χρόνια, γίνεται, επιτέλους, τώρα..

Ενα αφιέρωμα μνήμης στον Αγγελο Σικελιανό. Εμείς σήμερα θα προσπαθήσουμε, όσοι ζούμε ακόμη, να θυμηθούμε τα παιδικά μας χρόνια και τον απόηχο εκείνης της μεγάλης ποιητικής εποχής, του Μεσοπόλεμου.

Κι εγώ, προσωπικά, να θυμηθώ και να μεταφέρω εδώ αποσπασματικά, ελάχιστα από όλα όσα έζησα μια μέρα ολόκληρη με τον Αγγελο Σικελιανό, στη Σαλαμίνα, στις 6 Αυγούστου του 1949... Δυο χρόνια πριν φύγει για πάντα...

Τον γνώρισα το 1948, στα μαύρα χρόνια του Εμφύλιου. Στη Σχολή Θεάτρου του Σωκράτη Καραντινού, στον Μορφωτικό Σύλλογο «Αθήναιον». Δυο φορές είχε έρθει ο Σικελιανός. Μιλήσαμε μαζί του όλοι οι σπουδαστές της σχολής. Δεν θυμάμαι τίποτε. Είχα συνέχεια μια ταραχή...

Τη δεύτερη φορά ρωτήσαμε τον Καραντινό αν μπορούμε να δούμε μια μέρα τον «Θεό Αγγελο». Ετσι τον φανταζόμαστε... «Το καλοκαίρι, στη Σαλαμίνα», μας λέει. «Οχι πολλοί, δυο μόνο...»

Πήγαμε, στη Σαλαμίνα με τον αξέχαστο φίλο μου, ζωγράφο Νίκο Κοντό, στις 6 Αυγούστου του 1949 (σύμπτωση, μέρα των γενεθλίων μου...) Κοπήκανε τα πόδια μας μόλις τον είδαμε. Μας περίμενε μ’ ένα ανοιχτό βιβλίο στα χέρια του, καθισμένος στο πεζούλι του μεγάλου -σαν αποθήκη- χωριάτικου σπιτιού, κοντά στο κύμα της θάλασσας. Τον φρόντιζαν η κυρα-Κατίνα κι ο μπαρμπα-Θανάσης.

Σηκώνεται όρθιος, φορώντας κάτι σαν μεγάλη, φαρδιά πουκαμίσα και λέει με τη χαρακτηριστική βροντώδη φωνή του: «Τώρα θα πάμε για μπάνιο. Υστερα θα φάμε και θα τα πούμε... Εσείς θα πάτε εκεί στο μικρό λιμανάκι. Εγώ θα κάνω εδώ. Κάποτε κολύμπαγα Λευκάδα - Πρέβεζα!..»

Πάμε στο λιμανάκι και σε λίγο βλέπουν τα μάτια μας, από μακριά, μια εικόνα αξέχαστη. Τον Σικελιανό, με ένα ολόσωμο αντρικό μαγιό της εποχής, να παίρνει με μια κανάτα νερό από τη θάλασσα και να το ρίχνει στο σώμα του και μια και δυο και τρεις φορές...

Η εικόνα του «Θεού»- Ανθρώπου» μένει μέσα μας και ολοκληρώνεται την ώρα που τρώγαμε κατάχαμα, στο ξύλινο πάτωμα, χωριάτικη ντοματοσαλάτα και η κυρα-Κατίνα τον μάλωνε επειδή λέρωνε την πετσέτα του στον λαιμό... «Κάθε μέρα με μαλώώώνει...» λέει γελώντας.

Υστερα πίνουμε καφέ. «Μιλήστε μας για τον Καζαντζάκη.». «Τον Καζαντζάκη τον έλεγαν θεό της γης.. κι εμένα θεό του ουρανού!... Τα θυμόμαστε τώρα και γελάμε...», απάντησε γελώντας δυνατά. Δειλά-δειλά, τον ρωτάμε για την Εύα και για την Αννα... «Η Εύα είχε το ταλέντο της γνώσης. Η Αννα έχει το ταλέντο της ζωής» απαντά.

Προσπαθούμε να φέρουμε τη συζήτηση στα πολιτικά της εποχής. «Τώρα πια όλα αυτά έχουν ατροφήσει μέσα μου..», λέει... Και το πρόσωπό του σκοτεινιάζει.

«Τι θέλετε να σας απαγγείλω», μας λέει. Του ζητάμε ένα απόσπασμα από τη «Συνείδηση της Προσωπικής Δημιουργίας». Αρχίζει αμέσως, αργά και με τα μάτια του ακόμη φλογισμένα.

«... Ορθώσου... Μπορείς να είσαι αντάμα ο ίλιγγος και η κυριαρχία, οι αναρίθμητες καρδιές όπου χτυπούν στο διάστημα μπορούν να γίνουν άξαφνα η καρδιά σου;...»

Τον ακούγαμε βουβοί. «Τώρα, θα σας διαβάσω ένα ποίημα που θα το καταλάβετε μόνο όταν έρθετε στην ηλικία μου», μας λέει. Και μας διάβασε ολόκληρο το «Θαλερό»... Εναν ύμνο στη φύση και τον έρωτα...

«... Εκεί κερήθρα μόφερε, ψωμί σταρένιο, κρύο νερό η αρχοντοθυγατέρα, οπούχε από τη δύναμη στον πετρωτό της το λαιμό χαράκι ως περιστέρα·»...

Στις 5 το απόγευμα φύγαμε. «Ξαναγεννηθήκαμε!» του είπαμε. «Κι εγώ...» μας απαντά.

Γυρνώντας στην Αθήνα, λέω στον φίλο μου, τον Νίκο. «Πήγαμε να δούμε ένα Θεό και είδαμε έναν Ανθρωπο», «Μήπως και ο αληθινός Θεός, αν υπάρχει, είναι ένας Ανθρωπος», λέει...

Εφυγε από τη ζωή στις 19 Ιουνίου 1951. Οπως όλοι οι άνθρωποι.. Σε ένα νοσοκομείο... Από ένα ανθρώπινο λάθος... Οπως, έπειτα από 7 χρόνια κι ο Καζαντζάκης.. Ημουν στρατιώτης στην Κρήτη. Δεν μου έδωσαν άδεια για να πάω στην κηδεία του. Εκλαψα πολύ...

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ο πόλεμος και η ποίηση
Σε μια συνθήκη γενικευμένου ψεύδους, αμφίβολων μέσων ενημέρωσης και fake news η τέχνη στέκει ως η μόνη πραγματική ειλικρίνεια.
Ο πόλεμος και η ποίηση
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Προέχει η ανθρώπινη αξιοπρέπεια»
Στην ποίηση της Αγιο Αγιούλα-Αμάλε κυριαρχούν το προσφυγικό δράμα και οι κοινωνικές συγκρούσεις, ενώ με τη δράση της αγωνίζεται για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
«Προέχει η ανθρώπινη αξιοπρέπεια»
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Η καβαφική ποίηση ως γλωσσική σκηνοθεσία
Μέσα από το καβαφικό παράδειγμα μπορούμε να ορίσουμε δύο διαφορετικά είδη ποιητικής σκηνοθεσίας: τη σκηνοθεσία μιας στιγμής που απλώνεται και τη σκηνοθεσία ενός συμβάντος που εξελίσσεται.
Η καβαφική ποίηση ως γλωσσική σκηνοθεσία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο Τίτος Πατρίκιος και οι ερωτικές εξορίες της ποίησης
Εικαστικό αφιέρωμα στον ποιητή Τίτο Πατρίκιο και στην ποίησή του από τον Γιάννη Ψυχοπαίδη με την έκθεση που θα πραγματοποιηθεί στο Σπίτι της Κύπρου από τις 25 Μαΐου.
Ο Τίτος Πατρίκιος και οι ερωτικές εξορίες της ποίησης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο άγνωστος αυτοχειριασθείς ποιητής και ζωγράφος του Δρομοκαΐτειου
Ο Δημήτρης Βρεττάκος, άγνωστος στο ευρύ κοινό, υπήρξε ποιητής, ζωγράφος, επιστήμονας κι ένα από τα πλέον ιδιοφυή μυαλά της χώρας μας.
Ο άγνωστος αυτοχειριασθείς ποιητής και ζωγράφος του Δρομοκαΐτειου
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Ποίηση 2022 (β' μέρος)
Πρέπει να προσδιορίσουμε με ποιον τρόπο θα μπορούσε η ποίηση να συνομιλήσει και να συμβάλει σε μια εκ νέου διαμόρφωση μιας συλλογικής (και όχι εθνικής) ταυτότητας.
Ποίηση 2022 (β' μέρος)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας