• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.1°C / 23.2°C
    1 BF
    50%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 14.3°C / 17.1°C
    3 BF
    69%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 17.9°C / 20.0°C
    3 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 17.5°C
    2 BF
    77%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    2 BF
    73%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 13.7°C / 16.1°C
    2 BF
    78%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 11.4°C / 12.3°C
    3 BF
    66%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.6°C
    1 BF
    90%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    21°C 19.2°C / 21.0°C
    2 BF
    64%
  • Μυτιλήνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 20.9°C / 21.9°C
    3 BF
    56%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 19.9°C / 22.7°C
    4 BF
    53%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 15.7°C / 17.7°C
    2 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.9°C / 19.9°C
    4 BF
    77%
  • Λάρισα
    Αραιές νεφώσεις
    18°C 17.5°C / 17.9°C
    0 BF
    63%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 17.8°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 21.6°C / 23.8°C
    1 BF
    67%
  • Χαλκίδα
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 18.8°C / 23.4°C
    0 BF
    59%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 17.3°C
    0 BF
    82%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    16°C 13.7°C / 17.2°C
    2 BF
    77%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    2 BF
    74%

Κώστας Ακριβός: Πότε διάβολος πότε άγγελος, Εκδόσεις Μεταίχμιο

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

1821: Ιστορία και λογοτεχνία

  • A-
  • A+
Ο αναγνώστης παρασύρεται σε μια συναρπαστική λογοτεχνική αφήγηση με έντονο το στοιχείο της ιστορικότητας, που το κάνουν πιο ζωντανό οι παρεμβολές κειμένων της εποχής.

Το πλούσιο συγγραφικό έργο του Κώστα Ακρίβου είναι ιδιαίτερα γνωστό και καταξιωμένο στο ευρύ κοινό. Το νέο του ιστορικό μυθιστόρημα «Πότε διάβολος πότε άγγελος» συνεχίζει μια παράδοση της σύνδεσης της λογοτεχνίας με την Ιστορία, αφού και οι δύο με τα δικά τους εργαλεία λειτουργούν ως αντήχηση του παρελθόντος. Πρόκειται για μια σύζευξη, η οποία δεν κυριαρχείται από το παραδοσιακό αφηγηματικό και ρομαντικό λογοτεχνικό μοντέλο. Το έργο επικεντρώνεται σε ένα κομβικό σημείο για τη νεοελληνική μας Ιστορία, την Επανάσταση του 1821.

Αν αναλογιστεί κανείς τη μακραίωνη ιστορική εξέλιξη και το απώτερο αρχαίο παρελθόν στο οποίο συνήθως αναφερόμαστε, το 1821 δεν φαντάζει τόσο μακρινό. Η απόσταση όμως μεγαλώνει ραγδαία, αν συνυπολογίσει κάποιος τα βήματα προόδου και αλλαγών, τα οποία μεσολάβησαν από το 1821, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, αφού η νεωτερικότητα έχει χαλαρώσει τους δεσμούς του παρόντος με το παρελθόν.

Ο συγγραφέας, μετά από εκτεταμένη και πολύπλευρη μελέτη, αξιοποίησε αριστοτεχνικά το υλικό του και πέτυχε στο μυθιστόρημά του να εντάξει σε πραγματικά ιστορικά πλαίσια το λογοτεχνικό του έργο. Μέσα στην κουλτούρα μας είναι ενταγμένη η σημαντικά συσπειρωτική προσήλωση στους νεκρούς προγόνους, οι οποίοι παίζουν τον ρόλο καθαγιασμένου, πολλές φορές, προτύπου. Η κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή τους διαβίωση και η διαμέσου του θαυμασμού ταύτιση δημιουργούν μια κοινωνία με πρότυπα φαντασιακά οργανωμένα γύρω από ιδεολογικά καθορισμένους τύπους προσωπικοτήτων.

Ο Κώστας Ακρίβος ξεφεύγει από τη μυθοποιητική δράση των κλασικών υπερβολών, οι οποίες συνοδεύουν την ιστορική σκέψη που διδαχτήκαμε, εμείς τουλάχιστον, οι παλιότεροι. Απαλλαγμένος λοιπόν από αυτά τα δεσμά, ανατέμνει την ιστορική πραγματικότητα, τόσο της ύστερης τουρκοκρατίας όσο και της περιόδου της Επανάστασης, με ρεαλισμό και πιστότητα αναπαράστασης. Με διεισδυτικότητα κρατά και αναδεικνύει το ουσιαστικό και το ποιοτικό. Με την άρτια λογοτεχνική του συγκρότηση, αποκαλύπτει έναν ανθρώπινο Γεώργιο Καραϊσκάκη.

Μέσα από τις γραμμές του έργου του αναδεικνύει τα προτερήματα και τις αδυναμίες του, την υποτίμηση και την υποβάθμισή του από τους αντιπάλους του καθώς και την καταφρόνια της καταγωγής του, που τον συνόδευε σε όλη του τη ζωή. Προχωρά σε μια παρουσίαση των κοινωνικών διαδικασιών εξέλιξής του και περιγράφει βήμα βήμα την προσωπικότητά του, σφυρηλατημένη μέσα από τις αντιξοότητες και τις κάθε είδους αντιπαραθέσεις. Μέσα από το λογοτεχνικό κείμενο, με ιστορική πιστότητα, αλλά χωρίς απώλεια λογοτεχνικού ύφους και ποιότητας γραφής, ανασυγκροτεί τις κάθε είδους δυσχέρειες που συνάντησε από την αρχή της ζωής του και αναδεικνύει τη συνεχή πορεία συγκρούσεων μέσα από την οποία ατσαλώθηκε και αναδείχτηκε στην ηγετική στρατιωτική μορφή που όλοι γνωρίζουμε.

Το έργο θέτει κοινωνικά, ψυχολογικά και συναισθηματικά ερωτήματα, τόσο για τον αγώνα της ανεξαρτησίας, όσο και για τους πρωταγωνιστές του. Μέσα από τις γραμμές, και μερικές φορές πίσω από αυτές, συγκροτούνται ζητήματα σχετικά με τις αναγκαιότητες και τις προτεραιότητές τους. Τα ερωτήματα αυτά προκύπτουν αβίαστα, ως αποτέλεσμα μιας αριστοτεχνικής παρουσίασης.

Μεταξύ των άλλων, χωρίς να πιέζεται ο αναγνώστης, μπορεί να αναρωτηθεί για τον ρόλο των ξένων, τη μαχητικότητα που επέδειξαν οι πρωταγωνιστές της Επανάστασης, τόσο εναντίον του κοινού εχθρού, όσο και στις μεταξύ τους συγκρούσεις, την καθημερινότητα των αγωνιστών, τα αδιέξοδα και τις δυσχέρειες που προέκυπταν τόσο από την έλλειψη των μέσων όσο και από τους τοπικισμούς, τις μικροπολιτικές και την πολυαρχία.

Ο αναγνώστης παρασύρεται σε μια συναρπαστική λογοτεχνική αφήγηση με έντονο το στοιχείο της ιστορικότητας, που το κάνουν πιο ζωντανό οι παρεμβολές κειμένων της εποχής. Βαθμιαία η νεοελληνική πραγματικότητα προβάλλει και μέσα από την ανατροπή της πλοκής επανασυναρμολογούνται τα συνδετικά στοιχεία του έργου και επανατοποθετείται το όλο σκηνικό, προσδίδοντας νέο ενδιαφέρον και θέτοντας νέα ερωτήματα.

Ιστορικά ή μυθοπλαστικά, τα νέα στοιχεία αναδεικνύουν το σημάδι της μνήμης και προσδίδουν νέα ορμή στο έργο. Στο τελευταίο κεφάλαιο ολοκληρώνεται το άνοιγμα στη σημερινή πραγματικότητα, όπου νέες ανάγκες, νέα βιώματα και νέα πρότυπα επηρεασμένα από την παγκοσμιοποιημένη πλέον διάσταση των κοινωνικών δικτύων και των μέσων μαζικής ενημέρωσης και διαμόρφωσης προτύπων, επηρεάζουν τους νέους. Ομως οι ιστορικές καταβολές και οι παραδοσιακές κοινωνικές δομές ενυπάρχουν στην οικογενειακή συγκρότηση και λειτουργία και συνεχίζουν να ενσταλάζουν τα πρότυπά τους.

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα ποιοτικό ιστορικό μυθιστόρημα, καρπό μόχθου και συγγραφικής ωριμότητας. Ο συγγραφέας, σεβόμενος την ιστορική τεκμηρίωση, προβαίνει σε αποτίμηση με ευαισθησία απέναντι σε ό,τι έχει εξαφανιστεί. Ανασυγκροτεί δύο προσωπικότητες της Επανάστασης του 1821 και δένεται με αυτές, χωρίς όμως να παρασύρεται σε ταύτιση και μονομέρεια. Προβληματίζει τον αναγνώστη και αναβαθμίζει τη γνώση του για την περίοδο, αναδεικνύοντας τους υλικούς και κοινωνικούς όρους και τις ψυχολογικές προεκτάσεις της δράσης των ηρώων.

*Διδάκτωρ Oικονομικής Iστορίας του Πανεπιστημίου Paris 1 - Sorbonne

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η εθνεγερσία στη μικροκλίμακα
Το νέο βιβλίο του Ανδρέα Κυτέα ασχολείται με την «μικροϊστορία» δίνοντας λεπτομέρειες για το τι συμβαίνει στο μικροεπίπεδο της κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής ζωής.
Η εθνεγερσία στη μικροκλίμακα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το «Γαλαξείδι» της Εύας Βλάμη
Η πεζογράφος Εύα Βλάμη ξεχώρισε για τις συγγραφικές της ικανότητες και ταυτίστηκε με τον τόπο καταγωγής της το Γαλαξείδι.
Το «Γαλαξείδι» της Εύας Βλάμη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας
Η αλήθεια της γλώσσας που χρησιμοποιεί ο Α. Λιάκος, η σωστή χρήση της και ο σεβασμός που την αντιμετωπίζει, κάνουν συμμέτοχους τους αναγνώστες στην κατανόηση της ιστορικής αφήγησης.
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας