• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.2°C / 26.3°C
    2 BF
    58%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 21.9°C / 25.5°C
    3 BF
    58%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.0°C / 23.8°C
    2 BF
    68%
  • Ιωάννινα
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    23°C 21.4°C / 22.9°C
    2 BF
    68%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    0 BF
    49%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.2°C / 24.0°C
    1 BF
    72%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    20°C 20.4°C / 20.4°C
    1 BF
    52%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    21°C 20.7°C / 20.7°C
    0 BF
    73%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    22°C 20.4°C / 21.8°C
    1 BF
    75%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 22.3°C / 23.9°C
    3 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    22°C 22.4°C / 24.8°C
    2 BF
    64%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 21.7°C / 22.9°C
    2 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    23°C 22.9°C / 22.9°C
    2 BF
    64%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    26°C 23.4°C / 25.9°C
    2 BF
    41%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    22°C 22.3°C / 22.5°C
    2 BF
    90%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.2°C / 23.8°C
    4 BF
    62%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    25°C 23.6°C / 26.0°C
    2 BF
    44%
  • Καβάλα
    Θύελλα
    23°C 23.3°C / 23.3°C
    0 BF
    53%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    22°C 21.7°C / 24.7°C
    2 BF
    78%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.0°C
    1 BF
    73%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η Οδύσ(σ)εια των λέξεων

  • A-
  • A+
Η συγκεκριμένη μελέτη μάς εισάγει σε κάτι μεγαλύτερο ίσως και από τον ίδιο τον προς μελέτη συγγραφέα της: στις ίδιες τις λέξεις του.

Και να δεις που προχθές είχα αυτή τη συζήτηση: για τη σημασία των λέξεων. Για τη σπουδαιότητα της χρήσης τους. Για το αν εμείς τις καθορίζουμε ή αν αυτές μας καθοδηγούν. Και δώσ’ του να βγαίνουν βιβλία γλωσσολογίας στο τραπέζι και να φουντώνει η συζήτηση...

Γλωσσολόγος είναι και ο Νίκος Μαθιουδάκης, ο οποίος πλέον διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδας. Ο ίδιος, αμέσως μετά τις σπουδές του, καταπιάστηκε με τον Καζαντζάκη (ανέλαβε την επιστημονική επιμέλεια της Νέας Αναθεωρημένης Σύγχρονης Εκδοσης των ήδη δημοσιευμένων έργων του, ολοκλήρωσε την επιστημονική επιμέλεια της έκδοσης του αδημοσίευτου μυθιστορήματός του «Ο Ανήφορος» κ.ά.).

Ο Καζαντζάκης, πάλι, με τη σειρά του, είχε αρχίζει να συλλέγει δημοτικές λέξεις ήδη από την αρχή της καριέρας του. Εν τω μεταξύ, άρχισε να συγγράφει και την «Οδύσεια». Κάπως έτσι, από τη συλλογή λέξεων, φτάνουμε στην «Οδύσ(σ)εια των λέξεων» – αυτή τη φορά, του Νίκου Μαθιουδάκη (κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική).

Πρόκειται για μία μελέτη ακριβώς πάνω στο λεξιλόγιο του Καζαντζάκη, αυτό που χρησιμοποίησε στην «Οδύσεια»: είναι λέξεις που «περιμάζεψε» ο Μαθιουδάκης και οι οποίες ακόμη δεν βρίσκονται καταγεγραμμένες στα νεοελληνικά λεξικά. Στον πρόλογο του βιβλίου, ο ομότιμος καθηγητής Αγγλικής και Συγκριτικής Φιλολογίας Πίτερ Μπιν δίνει μια πιθανή ερμηνεία τού γιατί συμβαίνει αυτό, έστω και έμμεσα.

Πέρα από αυτά, ωστόσο, η συγκεκριμένη μελέτη μάς εισάγει σε κάτι μεγαλύτερο ίσως και από τον ίδιο τον προς μελέτη συγγραφέα της: στις ίδιες τις λέξεις του! Που είναι εντελώς δικές μας! Κι ας μην τις βρίσκουμε στα λεξικά...

Ο ίδιος ο Ν. Μαθιουδάκης μάς εξηγεί: «Κατά τη γνώμη μου, ο Νίκος Καζαντζάκης είναι πρωτίστως “γλώσσα” και μετά “ιδέες”. Με αυτούς τους δύο άξονες, πιστεύω πως πρέπει να προσεγγίζουμε το έργο του: αφενός γλωσσ(ολογ)ικά και αφετέρου ιδεολογικο-φιλοσοφικά. Στη μελέτη μου θέλησα να καταπιαστώ με την “Οδύσεια”, το magnusopus του (όπως ο ίδιος το χαρακτήριζε), καθώς κανείς μελετητής δεν είχε ασχοληθεί σε βάθος με το επικό ποίημα και ειδικότερα με το λεξιλογικό υπόβαθρό του. Στόχος μου είναι η ανάδειξη της ιδιοτυπικής καζαντζακικής γλώσσας, αλλά και οι τρόποι προσέγγισής της. Με αφορμή μια αφοριστική επικρατούσα άποψη μελετητών και αναγνωστών πως “η γλώσσα του Καζαντζάκη είναι δύσκολη”, αποφάσισα να διερευνήσω το μυστήριο αυτό και προσπάθησα να απαντήσω στο πόσο δύσκολη είναι η καζαντζακική γλώσσα. Μπορούν οι νέοι φιλόλογοι να την κατανοήσουν; Εχω να σου πω πως μια χαρά μπορούν! Θέλησα, λοιπόν, να συγγράψω την πρώτη γλωσσολογική μελέτη για το μεγαλειώδες καζαντζακικό έπος, προβάλλοντας το ύφος, τη γλώσσα και τον λεξικογραφικό πλούτο του Κρητικού λογοτέχνη».

Και πολύ καλά έκανες... Σας αφήνω τώρα, γιατί έχω διάβασμα...

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Με το τσιγκέλι
Τα διηγήματα της Θούλη Στάικου μοιάζουν με τη συγγραφέα τους γεμάτα μεγαλοσύνη και γενναιοδωρία, σύντομα και αστεία.
Με το τσιγκέλι
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η δύναμη της αγάπης
Από τις εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί σε μετάφραση Θανάση Νιάρχου μία επιλογή από τους λόγους που έβγαζε ως «κηρύγματα» ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
Η δύναμη της αγάπης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ανθρωπολογία του Μαρξισμού
Οι Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης κυκλοφόρησαν μόλις το βιβλίο του Σέντρικ Ρόμπινσον «Ανθρωπολογία του Μαρξισμού», όπου ο σημαντικός αυτός επιστήμονας καταπιάνεται με την ιδέα του κοινοτισμού.
Ανθρωπολογία του Μαρξισμού
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τέχνη της γενναιοδωρίας
Ο Τζέιμς Ρομ επέλεξε και επιμελήθηκε αποσπάσματα από τη σκέψη και τα γραπτά του Σενέκα και οι εκδόσεις Διόπτρα τα εξέδωσαν σε ένα νέο βιβλίο που μας πρεοσφέρουν.
Η τέχνη της γενναιοδωρίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Βραβεύονται οι ιστορικές εκδόσεις Αρσενίδη
Ο Σύλλογος Εκδοτών Βιβλίου θα τιμήσει τις εκδόσεις για τη μακρόχρονη προσφορά τους στον χώρο του βιβλίου αύριο Κυριακή 19/09, στις 19.00, στον χώρο εκδηλώσεων του 49ου Φεστιβάλ Βιβλίου στο Ζάππειο.
Βραβεύονται οι ιστορικές εκδόσεις Αρσενίδη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι δαίμονες του Αρέτσο
Από τις εκδόσεις Κέδρος κυκλοφορεί η σειρά διηγημάτων της Αλέκας Πλακονούρη που αφορούν τη μικροϊστορία μέσα από διαφορετικές αφηγήσεις.
Οι δαίμονες του Αρέτσο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας