• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    25°C 22.4°C / 27.9°C
    2 BF
    49%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    21°C 18.1°C / 23.8°C
    0 BF
    81%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    23°C 20.9°C / 24.9°C
    1 BF
    61%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.9°C / 19.7°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.0°C
    0 BF
    82%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    20°C 19.3°C / 22.0°C
    2 BF
    75%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 16.4°C / 18.3°C
    0 BF
    67%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.6°C / 24.6°C
    1 BF
    79%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    25°C 24.8°C / 27.2°C
    3 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    25°C 16.9°C / 24.9°C
    2 BF
    73%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.9°C / 26.8°C
    2 BF
    73%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    27°C 21.6°C / 27.3°C
    2 BF
    73%
  • Κεφαλονιά
    Σποραδικές νεφώσεις
    23°C 22.9°C / 24.9°C
    0 BF
    94%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    18°C 17.9°C / 18.5°C
    0 BF
    72%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    22°C 18.5°C / 21.7°C
    2 BF
    49%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    25°C 20.8°C / 25.4°C
    0 BF
    70%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    24°C 22.6°C / 28.1°C
    2 BF
    55%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    21°C 19.3°C / 22.1°C
    1 BF
    79%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    21°C 18.2°C / 23.9°C
    1 BF
    98%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.8°C / 16.8°C
    1 BF
    80%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ταξισυνειδησία

  • A-
  • A+
Ο όρος δημιουργήθηκε από τους Ελληνοαμερικανούς κομμουνιστές, για να περιγράψει μονολεκτικά, περιεκτικά και θαυμάσια την ταξική συνείδηση.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ας φανταστούμε μια εικόνα. Είμαστε στη Νέα Υόρκη, περίπου στα μέσα της δεκαετίας του 1930, περισσότερα από σαράντα χρόνια μετά τη ματωμένη Πρωτομαγιά του 1886, όταν οι αστυνομικοί σκότωσαν τους εργάτες στο Σικάγο.

Την ημέρα που μιλάμε, είναι επίσης Πρωτομαγιά, ο καιρός είναι θαυμάσιος, και μια από τις κεντρικές λεωφόρους του Μανχάταν είναι πλημμυρισμένη από κόσμο. Εκατοντάδες, ίσως χιλιάδες άνθρωποι με τα κυριακάτικά τους, άντρες, γυναίκες, ακόμα και μικρά παιδιά, παρελαύνουν ειρηνικά, χαμογελαστοί, κρατώντας κόκκινες σημαίες με σφυροδρέπανα, με σηκωμένες γροθιές, ενώ κρατούν πανό που λένε: «Προλετάριοι όλων των χωρών ενωθείτε»! Τη διαδήλωση, που πράγματι μοιάζει με παρέλαση, επιβλέπουν αστυνομικοί, πεζοί και έφιπποι, βλοσυροί, που όμως δεν επεμβαίνουν.

Δεν είναι αυτονόητο να επέμβουν, παρόλο που από τις αρχές του 20ού αιώνα μέχρι τη μέρα της παρέλασης, πολλοί κομμουνιστές μετανάστες εργάτες, ελληνικής και άλλης καταγωγής, έχουν σκοτωθεί από το οπλισμένο χέρι του κεφαλαίου, τους αστυνομικούς και τους εθνοφύλακες: ενδεικτικά, ο Κρητικός ανθρακωρύχος Λούης Τίκας, στο Λάντλοου, τη Δευτέρα του Πάσχα του 1914 από εθνοφύλακες, οι Ιταλοί αναρχικοί Σάκο και Βαντσέτι δεκατρία χρόνια μετά, τον Αύγουστο του 1927, στη Μασαχουσέτη, που εκτελέστηκαν για ένα έγκλημα που δεν είχαν διαπράξει.

Ακόμα, το 1930, ο ομογενής εργάτης Στιβ Κατόβις που δολοφονήθηκε από αστυνομικό στη Νέα Υόρκη, ή ο Νικ Κουντουράκις, που σκοτώθηκε το 1934 στο Σαν Φρανσίσκο κατά τη διάρκεια απεργίας.

Παρ’ όλες λοιπόν τις διώξεις και τις απελάσεις των «πρακτόρων της Μόσχας» (ή ίσως εξαιτίας αυτών...), το ριζοσπαστικό, αντιφασιστικό και εργατικό κίνημα στις ΗΠΑ είναι δυνατό τη δεκαετία του 1930. Μετά το Κραχ και το επακόλουθο Νιου Ντιλ του Ρούζβελτ, τα εργατικά συνδικάτα είναι ισχυρά, και το Κομμουνιστικό Κόμμα Αμερικής είναι κι αυτό ισχυρό, τηρουμένων φυσικά των αναλογιών, αν και δρα μέσα στη Μέκκα του καπιταλισμού: αριθμεί ογδόντα χιλιάδες οργανωμένα μέλη, που ενδυναμώνουν τις τοπικές κοινότητες των εργατών.

Στο πλαίσιο αυτών των συνδέσμων, των ενώσεων, οι εργάτες έχουν βαλθεί να μορφώνονται, να αυτοβελτιώνονται και να διαβάζουν πολιτικά και λογοτεχνικά βιβλία, δημιουργώντας ένα πολιτικό και κοινωνικό πολιτισμό, πρωτοφανέρωτο στη Γη της Ευκαιρίας...

Κάποιες από αυτές τις κοινότητες είναι ελληνικές, αποτελούμενες από Ελληνες μετανάστες, που είναι πολλοί: μόνο στην περίοδο 1881-1920, από τα 23 εκατομμύρια μεταναστών που έφτασαν στις ΗΠΑ από την Ευρώπη, οι Ελληνες ήταν περισσότεροι από μισό εκατομμύριο, που μαζί με τους αλλοεθνείς συντρόφους τους παράγουν στα εργοστάσια, στις οικοδομές, στις βιοτεχνίες, στην εστίαση αυτό που λέγεται «αμερικανικό όνειρο».

Ολοι αυτοί οι ριζοσπάστες εργάτες και οι οικογένειές τους, είναι οργανωμένοι στα σωματεία τους και εμφορούνται από αγωνιστικό πάθος για τα δικαιώματά τους – ειδικά οι ελληνικής καταγωγής. Οι ελληνικοί εκπαιδευτικοί κομουνιστικοί σύνδεσμοι εκδίδουν εφημερίδες και πληροφοριακά έντυπα – όπου φιγουράρει το αισιόδοξο σύνθημα: «Διάβαζε σήμερα, κυβέρνα αύριο!»

Οι εργάτες, έχοντας αφομοιώσει όλη τη σοσιαλιστική, κομμουνιστική κι εν γένει ριζοσπαστική παράδοση που κουβάλησαν στα μπαγκάζια τους από τις πατρίδες τους, και συντονισμένοι με την πρόσφατη Οκτωβριανή Επανάσταση στην ΕΣΣΔ, συνθέτουν μια νέα προλεταριακή συνείδηση στην Αμερική, προσαρμοσμένη όχι τόσο στις παλιές εθνικές καταβολές τους όσο στο παρόν που βιώνουν καθημερινά. Λένε: «Ο κομμουνισμός είναι ο αμερικανισμός του σήμερα!»

Πραγματικά, το θέαμα που παρουσιάζουν οι διαδηλωτές στη νεοϋορκέζικη λεωφόρο, είναι απόκοσμο για τα χρηστά πολιτικά ήθη της Αμερικής – το σφυροδρέπανο μαζί με το δολάριο. Το πλήθος στα πεζοδρόμια παρακολουθεί την παρέλαση με ανάμεικτα συναισθήματα: αυτοί που δεν είναι με το μέρος των εργατών και των διεκδικήσεών τους δεν αντιδρούν, ενώ οι φίλα προσκείμενοι στους ριζοσπάστες κομμουνιστές εργάτες και στα συνδικάτα τούς χειροκροτούν.

Κάποιοι κρατούν εφημερίδες, όπως το «Εμπρός», που διαδέχθηκε, από το 1923, τη «Φωνή του Εργάτου», η οποία πρωτοκυκλοφόρησε το 1918, μια έκδοση της Ελληνικής Ομοσπονδίας του Σοσιαλιστικού Κόμματος Αμερικής.

Αλλοι ίσως να έχουν στην τσέπη τους το «Κράτος και Επανάσταση» του Λένιν, που η πρώτη του μετάφραση στην ελληνική γλώσσα έγινε ακριβώς από τις κοινότητες των Ελλήνων κομουνιστών που μετανάστευσαν στην Αμερική – η ίδια ακριβώς έκδοση ανατυπωνόταν συνεχώς, κυκλοφορώντας και στην Ελλάδα μέχρι και τη Μεταπολίτευση, το 1974, προφανώς γιατί κανείς άλλος μέχρι τότε δεν είχε μπει στον κόπο να μεταφράσει στα ελληνικά το βιβλίο του πρωτεργάτη της Οκτωβριανής Επανάστασης...

Κι ίσως κάποιοι από τους εργάτες, που εκδηλώνουν περήφανα την πολιτική και ιδεολογική τους τοποθέτηση στη Νέα Υόρκη, να έχουν στο μυαλό τους αυτή την ημέρα μια πραγματικά μοναδική λέξη: την «ταξισυνειδησία». Είναι ένας όρος που δεν έχει λεξικογραφηθεί επισήμως, μια και δημιουργήθηκε ακριβώς από τους Ελληνοαμερικανούς κομμουνιστές, για να περιγράψει μονολεκτικά, περιεκτικά και θαυμάσια την ταξική συνείδηση, την «working class consciousness».

Αυτή η ωραία λέξη είναι και ο τίτλος του ντοκιμαντέρ για τον ελληνοαμερικανικό ριζοσπαστισμό, ή αλλιώς για τη συμβολή των Ελλήνων μεταναστών στην ανάπτυξη του αριστερού, σοσιαλιστικού και κομμουνιστικού κινήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες τις Αμερικής, από τα τέλη του 19ου μέχρι τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια.

Τότε που το Κομουνιστικό Κόμμα Αμερικής πήρε την πρωτοφανή απόφαση να αυτοδιαλυθεί (!), ελπίζοντας πως οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ενωση θα έφερναν τη δημοκρατία και την ειρήνη στο κόσμο, ενάντια στις παλιές αποικιοκρατικές δυνάμεις...

Οι Αμερικανοί κομμουνιστές εκτίμησαν, εντελώς λανθασμένα όπως αποδείχτηκε, πως την επόμενη ημέρα μετά τη φρίκη του Παγκοσμίου Πολέμου η μάχη δεν θα δοθεί για την παγκόσμια επανάσταση, αλλά ενάντια στις συντηρητικές δυνάμεις μέσα στις ΗΠΑ, που θα επιδίωκαν μια σύγκρουση με την ΕΣΣΔ! Και μετά απ’ όλα αυτά, έγιναν βορά του Μακάρθι, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία.

Η «ταξισυνειδησία» είναι μια θαυμάσια δουλειά, να προσθέσω, με κυριολεκτικά πρωτοφανή ιστορικά ντοκουμέντα, που προέκυψαν από την έρευνα του ιστορικού στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης Κωστή Καρπόζηλου, και αξιοποιήθηκαν καλλιτεχνικά από τον σκηνοθέτη Κώστα Βάκκα.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Το ρεμπέτικο μέσα από τις προσφυγικές εργατικές γειτονιές
Οι γειτονιές στις οποίες άνθησε το ρεμπέτικο τραγούδι είναι ακριβώς οι εργατικές και οι προσφυγικές γειτονιές στις οποίες βλέπουμε την ανάπτυξη της μισθωτής εργασίας αλλά και την εμφάνιση «κυμαινόμενου...
Το ρεμπέτικο μέσα από τις προσφυγικές εργατικές γειτονιές
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ολα τούτα είναι ένα χάος κι εγώ που αγαπώ το χάος χαίρουμε»
Ο Νίκος Καζαντζάκης ήταν από τους ανθρώπους που ταξίδεψε πολύ στη ζωή του, παρά τις δεδομένες δυσκολίες που επικρατούσαν στην εποχή του. Η Ρωσία αποτέλεσε έναν από τους πιο σημαντικούς προορισμούς του....
«Ολα τούτα είναι ένα χάος κι εγώ που αγαπώ το χάος χαίρουμε»
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Είναι η Οικονομία, ηλίθιε...
Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση υψώνει τείχη, στη Γερμανία διαπιστώνεται η ανάγκη για 400.000 πρόσθετα εργατικά χέρια ετησίως από μετανάστες και στη Βρετανία οι επιχειρήσεις «κλαίνε» που τους έχασαν.
Είναι η Οικονομία, ηλίθιε...
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ο φασισμός φόρεσε… στιβάνια
Κρητικοί νταήδες διασκέδασαν σπάζοντας στο ξύλο Πακιστανούς εργάτες γης στο Οροπέδιο Λασιθίου ● Παρόλο που εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν, παραμένουν ασύλληπτοι λόγω παρέλευσης του αυτόφωρου.
Ο φασισμός φόρεσε… στιβάνια
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Η γυναίκα ως μετανάστευση
Η ποίηση της Γκέρβιτζ είναι μια ποίηση που προσεγγίζει το γυναικείο φαινόμενο με τρόπο πολυπρισματικό και ταυτόχρονα με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια.
Η γυναίκα ως μετανάστευση
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η μεγάλη απόδραση από τα Βούρλα
Οπως κατέγραψε η σύζυγος του Κώστα Λατίφη, Κατίνα Τέντα-Λατίφη, τη θεαματική ενέργεια 27 υπόδικων και καταδικασμένων κομμουνιστών στις 17 Ιουλίου 1955.
Η μεγάλη απόδραση από τα Βούρλα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας