• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    14°C 11.8°C / 16.1°C
    1 BF
    78%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    10°C 7.6°C / 12.8°C
    1 BF
    81%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 13.0°C / 16.5°C
    3 BF
    77%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 12.0°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    13°C 6.3°C / 12.9°C
    3 BF
    76%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 11.2°C
    2 BF
    80%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 4.5°C / 7.4°C
    2 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 15.1°C / 15.6°C
    2 BF
    93%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.7°C / 15.8°C
    4 BF
    72%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.9°C / 7.9°C
    5 BF
    80%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    17°C 15.1°C / 17.4°C
    5 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    13°C 13.5°C / 13.5°C
    4 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.3°C / 16.3°C
    5 BF
    74%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 5.5°C
    0 BF
    93%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    11°C 5.5°C / 15.0°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 10.8°C / 14.8°C
    1 BF
    79%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 12.0°C / 16.3°C
    2 BF
    55%
  • Καβάλα
    Σποραδικές νεφώσεις
    11°C 7.7°C / 11.0°C
    1 BF
    85%
  • Κατερίνη
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.7°C / 12.8°C
    1 BF
    75%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    96%

Κατερίνα Μπαλκούρα

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Για εκείνους που θα έρθουν»

  • A-
  • A+
Πολύ το αίμα των νέων παιδιών που χύθηκε για τη λευτεριά και την αξιοπρέπεια. Και η συγγραφέας γράφει με το αίμα των αγωνιστών. Είναι μαζί τους.

Μπορώ ανεπιφύλακτα να πω πως το βιβλίο «Μέρες Κατοχής στην Αθήνα» με υπότιτλο «Ζωγράφου-Γουδί-Κουπόνια», που κυκλοφόρησε πρόσφατα σε έναν καλαίσθητο τόμο 397 σελίδων από τις εκδόσεις «24 γράμματα», αποτελεί για τη συγγραφέα του έργο ζωής.

Η Κατερίνα Μπαλκούρα με πολλή συνέπεια, πείσμα και αγάπη, αλλά και με πολύ κόπο ανέσυρε από την ταραγμένη τριετία 1941-1944 της γερμανικής κατοχής και της αντίστασης ανεκτίμητα διαμάντια της νεότερης ιστορίας.

Θα πρέπει να διευκρινιστεί, ωστόσο, πως έργα όπως αυτό παραμένουν πάντα ανοιχτά. Ο/η συγγραφέας αισθάνεται πως το υλικό δεν είναι μόνο δικό του. Ανήκει και σ’ άλλους. Συνιστά ένα δάνειο που το διεκδικούν πολλοί.

Πρόκειται γι’ αυτό που πολύ εύστοχα η Μπαλκούρα σημειώνει στην εισαγωγή της: «Χρωστάμε σ’ εκείνους που πρόσφεραν, χρωστάμε σ’ εκείνους που έφυγαν, χρωστάμε όμως και σ’ εκείνους που θα έρθουν». Και πατώντας πάνω σ’ αυτή την ανάγκη παραδίδει στο αναγνωστικό κοινό και στον χρόνο το πόνημά της.

Η Μπαλκούρα ανήκει στους ερευνητές και συγγραφείς που τρέχουν να προλάβουν. Να προλάβουν τους ανθρώπους-ζωντανές αποθήκες αναμνήσεων. Τους καιρούς που αλλάζουν ραγδαία. Τη ζωή, πριν αρχίσει να πέφτει η αυλαία μιας εποχής, πονεμένης και ηρωικής, και να σωριάζεται πάνω της η σκόνη του χρόνου. Ενας αγώνας δρόμου και μια σκληρή αναμέτρηση με τον χρόνο η ζωή, όταν επιθυμείς διακαώς να σώσεις τη ζώσα Ιστορία μέσα από προφορικές μαρτυρίες.

Η όλη αφήγηση δημιουργεί την αίσθηση πως η συγγραφέας βρίσκεται παντού. Γέννημα-θρέμμα του Ζωγράφου, γνωρίζει άριστα τον τόπο της, αλλά και τους ανθρώπους του: την ψυχοσύνθεσή τους, τις διαπροσωπικές σχέσεις, τη στάση ζωής, τον αέρα τους.

Γι’ αυτό και μοιάζει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του αγώνα κατά του κατακτητή και των συνεργατών του. Αλλά βρίσκεται ταυτόχρονα και σ’ έναν διάλογο με αυτούς που επέζησαν μέσα στο καμίνι του θανάτου και της φωτιάς. Σε όλη την ανάγνωση έχεις την εικόνα όχι μιας συγγραφέως αλλά ενός πολεμικού ανταποκριτή.

Πολύ το αίμα των νέων παιδιών που χύθηκε για τη λευτεριά και την αξιοπρέπεια. Και η συγγραφέας γράφει με το αίμα των αγωνιστών. Είναι μαζί τους. Με εκείνους που δεν τους φόβιζε ο θάνατος μπροστά στον ιερό σκοπό να διώξουν τους κατακτητές απ’ τον τόπο τους.

«Γι’ αυτό πήγαιναν στο στρατοδικείο και στη συνέχεια για εκτέλεση φορώντας τα καλύτερά τους ρούχα σαν να πήγαιναν σε γιορτή... Πήγαιναν με το κεφάλι ψηλά», γράφει. Αλλά όσα και να γράψεις για τα παιδιά αυτά του ονείρου και της ουτοπίας, όσα και να πράξεις, αισθάνεσαι πως δεν φτάνουν ποτέ για να φέρουν μέσα σου τη γαλήνη και τη δικαίωση πως έπραξες το καθήκον σου απέναντί τους. Γιατί θα πρέπει να υπογραμμιστεί πως βιβλία όπως το «Μέρες κατοχής στην Αθήνα» δεν γράφονται από τη συνείδηση του χρέους και του καθήκοντος· γράφονται από την εσώτερη ανάγκη να τιμήσεις με τις δικές σου δυνάμεις, με το περίσσευμα της ψυχής σου, τους νέους αυτούς «με τα πρησμένα πόδια που τους έλεγαν αλήτες».

Τους νέους της Αθήνας που στήνονταν για την εκτέλεση στον τοίχο φωνάζοντας «Ζήτω η Ελλάδα»! Το χρέος μπορεί κάποτε να επιστραφεί ή να παραγραφεί. Μα η ανάγκη δεν έχει όρια. Δεν επιστρέφεται και δεν παραγράφεται.

Στα 16 κεφάλαια του βιβλίου ο αναγνώστης παρακολουθεί μιαν αδιάκοπη έντονη δράση. Τρομερές οι αντιθέσεις που δέρνουν και μαστιγώνουν ανηλεώς την κοινωνία. Πρόσωπα και ομάδες κινούνται σαν εκκρεμές πότε προς το μεγαλείο και πότε προς την τραγωδία. Την τραγωδία όχι του πολέμου. Την τραγωδία του ανθρώπου που συντάσσεται με τον κατακτητή και γίνεται ελεεινότερος και κτηνωδέστερος απ’ αυτόν.

Γιατί βρέθηκαν εύκολα και στον δικό μας τόπο τα «φιλόδοξα και ιδιοτελή καθάρματα», που φιλοδόξησε να βρει παντού ο Χίτλερ για να εξυπηρετήσουν πρόθυμα τους σκοπούς του. Και φάνηκαν οι Ελληνες συνεργάτες του πιο ναζιστές κι απ’ τους αυθεντικούς Γερμανούς ναζί.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου περνούν όλα τα μεγάλα γεγονότα που σημάδεψαν την ταραγμένη αυτή εποχή και κατέστησαν την Αθήνα πεδίο αδυσώπητης μάχης. Αλλά η συγγραφέας μένει προσηλωμένη στο θέμα της: στόχος της είναι να επικεντρώσει την αφήγησή της στο μερικό, όπως αυτό τοποθετείται μέσα στο γενικό.

Στόχος της είναι να ακουστεί η φωνή των απλών ανθρώπων του Ζωγράφου και να μείνουν οι μαρτυρίες τους ως μια ιερή παρακαταθήκη, που μπορεί να κάνει καλύτερους τους ανθρώπους του μέλλοντος. Η Κατερίνα Μπαλκούρα, μια νέα επιστήμων, βάζει το δάχτυλο στην πληγή. Με το βλέμμα της προς το μέλλον.

* Φιλόλογος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η προσφυγιά ως μοίρα
Ο Λιβανέζος συγγραφέας Ελιάς Χούρι ζωντανεύει την πορεία και αναδεικνύοντας τον αγώνα ενός ολόκληρου λαού.
Η προσφυγιά ως μοίρα
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο άνθρωπος που έσωσε την τέχνη
Στο βιβλίο «Φάκελος απόδρασης» η Τζούλι Οριντζερ ασχολείται με τις αρχές του 1941, που τα τύμπανα του πολέμου χτυπούσαν δυνατά σε κάθε γωνία της Ευρώπης.
Ο άνθρωπος που έσωσε την τέχνη
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Αστυ»: το ιστορικό σινεμά γίνεται κοιτίδα κινηματογραφικής γνώσης
Ένας νέος χώρος για την ιστορία του σινεμά με συλλεκτικά είδη, βιβλία και περιοδικά άνοιξε τις πόρτες του στον κινηματογράφο «Άστυ».
«Αστυ»: το ιστορικό σινεμά γίνεται κοιτίδα κινηματογραφικής γνώσης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας
Η αλήθεια της γλώσσας που χρησιμοποιεί ο Α. Λιάκος, η σωστή χρήση της και ο σεβασμός που την αντιμετωπίζει, κάνουν συμμέτοχους τους αναγνώστες στην κατανόηση της ιστορικής αφήγησης.
Η τοιχογραφία της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενας αδιέξοδος έρωτας
Ιστορικό ντοκουμέντο αποτελεί το «Ημερολόγιο Μόσχας» του Βάλτερ Μπένγιαμιν κατά τη διάρκεια της δίμηνης διαμονής του στη ρωσική πρωτεύουσα.
Ενας αδιέξοδος έρωτας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η εθνεγερσία στη μικροκλίμακα
Το νέο βιβλίο του Ανδρέα Κυτέα ασχολείται με την «μικροϊστορία» δίνοντας λεπτομέρειες για το τι συμβαίνει στο μικροεπίπεδο της κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής ζωής.
Η εθνεγερσία στη μικροκλίμακα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας