• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 0.8°C / 7.3°C
    1 BF
    74%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    2°C -0.1°C / 4.9°C
    0 BF
    57%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 2.0°C / 9.0°C
    1 BF
    62%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    -5°C -5.1°C / -0.3°C
    0 BF
    93%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    0°C -0.1°C / -0.1°C
    0 BF
    69%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    1°C -1.0°C / 3.6°C
    2 BF
    64%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -4.6°C / -2.7°C
    1 BF
    54%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    2°C 1.6°C / 4.6°C
    1 BF
    63%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 4.3°C / 7.0°C
    2 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    -5°C -5.1°C / -5.1°C
    2 BF
    55%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.5°C / 7.4°C
    1 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.6°C / 4.6°C
    3 BF
    54%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 9.5°C / 9.5°C
    2 BF
    61%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    0°C -2.5°C / -0.1°C
    0 BF
    73%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    6°C -2.5°C / 6.2°C
    1 BF
    67%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    6°C 0.8°C / 6.0°C
    1 BF
    38%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    4°C 1.0°C / 7.5°C
    1 BF
    71%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    4°C 4.4°C / 4.4°C
    0 BF
    52%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    2°C -0.3°C / 5.0°C
    1 BF
    66%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -4°C -4.2°C / -4.2°C
    1 BF
    55%

Από το εξώφυλλο του βιβλίου του Βαγγέλη Σακκάτου «Το Σοβιετικό Θερμιδώρ»

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Οκτωβριανή Επανάσταση: Η διαρκής διερώτηση

  • A-
  • A+
Σκέψεις πάνω σε μια τριλογία του Βαγγέλη Σακκάτου

«Να είμαστε πιστοί στην πατρίδα μας μέσα στον χρόνο» – στην εποχή μας. Σε μια εποχή πολέμων και επαναστάσεων σαν τη δική μας. Αυτή ήταν η προτροπή του Λεβ Νταβίντοβιτς Τρότσκι. Κι η προτροπή αυτή ζευγαρώνεται παραδόξως με μιαν άλλη, αυτή του Φρίντριχ Νίτσε – του «ποιητή της φιλοσοφίας και φιλόσοφου της ποίησης», όπως τον ονόμασε πάλι ο Τρότσκι στην κριτική που του αφιέρωσε το 1900: «Να ενεργείς μέσα στην εποχή, δηλαδή ενάντια στην εποχή και συνεπώς επί της εποχής και, είθε, υπέρ μιας μελλοντικής εποχής».

Στη μεταβατική εποχή μας των μεγάλων αναστατώσεων, των στροβίλων κι αιφνίδιων στροφών, μπορεί να χρειαστεί μερικές φορές ένας πρωτοπόρος να παλεύει ενάντια στο ρεύμα, χωρίς να φοβάται την απομόνωση, μένοντας πιστός στα βαθύτερα ρεύματα της εποχής, εάν η απομόνωση είναι αναγκαία για να γεννηθεί το καινούργιο, η μελλοντική εποχή. Ετσι κι αλλιώς, πάντα πρέπει να αντιπαλεύει το κυρίαρχο Πνεύμα της Εποχής που δεν είναι άλλο από την κυρίαρχη ιδεολογία των κυριάρχων.

Βαγγέλης Σακκάτος

Πιστός στην πατρίδα του μέσα στον χρόνο κι αντιπαλεύοντας πεισματικά τους κάθε λογής κυρίαρχους, κεφαλαιοκράτες και γραφειοκράτες, στάθηκε διά βίου κι ο 91χρονος Κεφαλονίτης αγωνιστής, προλετάριος, συγγραφέας και δημοσιογράφος Βαγγέλης Σακκάτος.

Τον καιρό της Κατοχής, στην Κεφαλονιά, συμμετείχε στα αετόπουλα του ΕΑΜ. Από το 1946, εργάτης στην Αθήνα, μαθητής στο Νυκτερινό Γυμνάσιο, εντάσσεται στην Αριστερά στα δύσκολα μετακατοχικά και στα πέτρινα μετεμφυλιοπολεμικά χρόνια. Σύντομα προσχωρεί στο τροτσκιστικό κίνημα – μια ακλόνητη επιλογή ζωής και μια ανυποχώρητη στάση ζωής, με όποιο τίμημα αυτό συνεπάγεται.

Διαβάζει ακατάπαυστα, γράφει, δημοσιογραφεί, εκδίδει βιβλία. Διασταυρώνεται ο δρόμος του με σημαντικούς ποιητές όπως ο Νίκος Καββαδίας και ο Νίκος Καρούζος. Ο Καρούζος θα χαρίσει στον Σακκάτο τους παρακάτω στίχους για τον Τρότσκι.

«Η λησμονιά δεν σ’ ανταμώνει εσένα στης Ιστορίας τους φαρδιούς δρόμους

γιατί ήσουνα μες στην Ρωσία

το πιο κόκκινο άνθος της»

Είναι ένα από τα ποιήματα που αφιερώνει ο Καρούζος στον ιδρυτή του Κόκκινου Στρατού και της Τέταρτης Διεθνούς, συμπεριλαμβανομένου και του ακροτελεύτιου ποιήματος, «Μια λάμψη που δεν έχει τέλος», που γράφτηκε λίγες μέρες πριν πεθάνει και χαρίζεται σ’ αυτόν που γράφει τις γραμμές τούτες.

Το 1960, ο Βαγγέλης Σακκάτος θα διωχθεί από την Ιερά Σύνοδο για την έκδοση του σημαντικού βιβλίου του Ανατόλ Λουνατσάρσκυ, «Εισαγωγή στην Ιστορία των Θρησκευμάτων».

Θα υποχρεωθεί να μεταναστεύσει στη Γερμανία, όπου θα μείνει 32 χρόνια εργαζόμενος ως μηχανουργός. Δραστήριος στην κοινότητα των Ελλήνων μεταναστών, συνδικαλιστικό στέλεχος της IG Metall, ενεργός πάντα στις τεταρτοδιεθνιστικές γραμμές. Ιδιαίτερα, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της πάλης ενάντια στη χούντα. Και μετά την επιστροφή στην Ελλάδα, έμεινε και μένει δραστήριος σε όλα τα επίπεδα μέχρι τώρα.

Πολιτική Διαθήκη, Βαγγέλης Σακκάτος, Εκδόσεις «Δρόμων»

Τελευταίος καρπός της συγγραφικής του εργασίας η έκδοση τριών αλληλένδετων τομιδίων πάνω στη «Διαθήκη του Λένιν», «Το Σοβιετικό Θερμιδώρ» και «Η Οκτωβριανή Επανάσταση - Η Ρόζα Λούξεμπουργκ, οι Σάιλοκ, οι αετοί και οι κότες».

Ο ίδιος ο Σακκάτος τα ονομάζει «τριλογία», τονίζοντας όχι απλά τη χρονική διαδοχή έκδοσης αλλά τη στενή αλληλοσύνδεσή τους. Πρωτοείδαν το φως στις φιλόξενες σελίδες της «Εφημερίδας των Συντακτών», συχνά σε αντιπαράθεση με δημοσιεύματα που είχανε δημοσιευτεί στην ίδια εφημερίδα.

Ο τόνος συχνά έχει το ύφος πολεμικής για τη διασαφήνιση της αλήθειας. Ο λόγος του Σακκάτου, και στην τριλογία του αυτή, έχει το αλάτι του κεφαλονίτικου χιούμορ και διαπνέεται από αυτό που ο ίδιος ο συγγραφέας ονομάζει «λασκαράτεια διάθεση φιλονικίας».

Η «φιλονικία» αφορά τη διαρκή διερώτηση γύρω από την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 που κάθε άλλο παρά έπαψε με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης το 1991. Αντίθετα, μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι έχει ενταθεί διεθνώς αλλά, σε έναν βαθμό, και στην Ελλάδα. Πέρα από τις προθέσεις ή την ποιότητα των επιχειρημάτων των «διαφιλονικούντων», δεν είναι τυχαίο ότι η διαμάχη συνεχίζεται.

Δεν αφορά μόνο την αλήθεια για το παρελθόν αλλά για τη δυναμική του παρόντος και το μέλλον της χειραφέτησης.

Ο Οκτώβρης 1917 συνεχίζει να διαπερνά την εποχή μας και δεν μπορεί κανένας να τον θάψει ούτε ευλαβικά σαν μούμια σε μαυσωλείο ούτε με αποτροπιασμό σε Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων.

Ο Βαγγέλης Σακκάτος τον υπερασπίζεται με πάθος. Επίκεντρο, της πρόσφατης τριλογίας του, είναι η περίφημη Πολιτική Διαθήκη του Λένιν, το Γράμμα προς το Συνέδριο που απέστειλε ο Λένιν στα τέλη του 1922-αρχές του 1923.

Το Σοβιετικό Θερμιδώρ, Βαγγέλης Σακκάτος, Εκδόσεις «Δρόμων»

Εμεινε στο σκοτάδι απαγορευμένη από τη σταλινική γραφειοκρατία, το ΚΚΣΕ και τα κατά τόπους Κ.Κ. μέχρι το 20ό Συνέδριο του ΚΚΣΕ το 1956 και τη λεγόμενη «Μυστική Εκθεση» του Χρουστσόφ κατά της κατ’ ευφημισμόν ονομαζόμενης «προσωπολατρίας του Στάλιν».

Η κυκλοφορία της από την Αριστερή Αντιπολίτευση του Τρότσκι στην 10η επέτειο της Οκτωβριανής Επανάστασης το 1927, ήταν η τελευταία δημόσια εμφάνιση της μπολσεβίκικης Αντιπολίτευσης στην ΕΣΣΔ που αμέσως κατεστάλη κι όσοι μοιράζανε τότε αντίτυπά της –όπως ο μέγας συγγραφέας Βαρλαάμ– συνελήφθησαν και στάλθηκαν εξόριστοι σε γκούλαγκ.

Η ωμή λογοκρισία, σε βάρος του πρωτεργάτη της νίκης της Οκτωβριανής Επανάστασης, από επιγόνους που δημόσια τον προσκυνούσανε σαν είδωλο, ήταν ζωτική ανάγκη για τη νομιμοποίηση της θερμιδωριανής γραφειοκρατίας που σφετεριζόταν τη σοβιετική εργατική εξουσία.

Δεν φανέρωνε μόνο τη ρήξη ανάμεσα στον Λένιν και τον Στάλιν. Μαζί με τα άλλα τελευταία, επίσης απαγορευμένα, κείμενα του Λένιν για το γεωργιανό εθνικό ζήτημα και την ίδρυση της ίδιας της ΕΣΣΔ ή το για το κρατικό μονοπώλιο του εξωτερικού εμπορίου (τώρα μπορεί να τα βρει κανείς στον τόμο 45 των Απάντων) αποδεικνύουν την αγεφύρωτη ρήξη ανάμεσα στην Οκτωβριανή Επανάσταση που γέννησε και την ΕΣΣΔ από τη μια, και τον σταλινισμό, την αντιδιεθνιστική πολιτική του και τα εγκλήματά του από την άλλη, που την διέλυσαν.

Η Οκτωβριανή Επανάσταση, Βαγγέλης Σακκάτος, Εκδόσεις «Δρόμων»

Αυτήν την αλήθεια υπερασπίζεται και αναδεικνύει ο Βαγγέλης Σακκάτος.

Ενάντια στον ιστορικό αποπροσανατολισμό που ακόμα κυριαρχεί μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, παρ’ όλη τη διάψευση του μύθου του «τέλους της Ιστορίας» από την ίδια την παγκόσμια καπιταλιστική κρίση, η πάλη για την καθολική ανθρώπινη χειραφέτηση, τον κομμουνισμό, απαιτεί όσο ποτέ μια πολιτική της αλήθειας.

Κι όπως δεν παύει να διατρανώνει ο σύντροφος Βαγγέλης Σακκάτος: Μόνον η αλήθεια είναι επαναστατική.

*Γιατρός, γενικός γραμματέας του Εργατικού Επαναστατικού Κόμματος

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Ο αγνοημένος ήρωας
Ανάμεσα στους 200 εκτελεσθέντες της Καισαριανής ήταν και μια τραγική προσωπικότητα, ένας άγνωστος ήρωας, ο Στυλιανός Σκλάβαινας. Σήμερα η «Εφ.Συν.» -τιμώντας την ματωμένη Πρωτομαγιά του ’44- φέρνει στη...
Ο αγνοημένος ήρωας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η σύλληψη του Νίκου Ζαχαριάδη
Ο Νίκος Ζαχαριάδης υπήρξε η μεγαλύτερη πολιτική μορφή του ΚΚΕ και από τους επιφανέστερους ηγέτες του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Η Αστυνομία τον αποκαλούσε «Φαντομά». Αδύνατον να τον εντοπίσουν και να...
Η σύλληψη του Νίκου Ζαχαριάδη
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η μνήμη δεν εκτοπίζεται από τη Μακρόνησο
Η Μακρόνησος. Ενας χώρος που θυμίζει έντονα και με κατάμαυρα γράμματα τα βασανιστήρια των νικητών στους ηττημένους. Τη βαναυσότητα και την επίδειξη δύναμης σε ανθρώπους που πίστεψαν σε κάτι. Δίνοντας ακόμη και...
Η μνήμη δεν εκτοπίζεται από τη Μακρόνησο
ΑΝΟΧΥΡΩΤΗ ΠΟΛΗ
Οι πόλεμοι της μνήμης
Είναι καμιά φορά περίεργο να ξεκινάς ένα άρθρο που έχει να κάνει με την τρέχουσα πολιτική επικαιρότητα με στίχους του Τ.Σ. Ελιοτ. Το βάθος του λόγου του Ελιοτ έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το τετριμμένο και το...
Οι πόλεμοι της μνήμης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η ριζοσπαστική Αριστερά έχει πολλά να διδαχθεί
Ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης, διδάκτωρ Συγκριτικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, στο βιβλίο του «Ευρωκομμουνισμός: Από την κομμουνιστική στη ριζοσπαστική ευρωπαϊκή Αριστερά», καταθέτει μια υποδειγματικά...
Η ριζοσπαστική Αριστερά έχει πολλά να διδαχθεί
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η προσφυγιά ως μοίρα
Ο Λιβανέζος συγγραφέας Ελιάς Χούρι ζωντανεύει την πορεία και αναδεικνύοντας τον αγώνα ενός ολόκληρου λαού.
Η προσφυγιά ως μοίρα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας