• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    20°C 17.8°C / 21.7°C
    1 BF
    72%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.7°C / 19.4°C
    1 BF
    88%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    15°C 12.2°C / 18.0°C
    1 BF
    82%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.4°C / 13.0°C
    1 BF
    94%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.9°C / 18.9°C
    0 BF
    73%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.9°C
    2 BF
    69%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    1 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    19°C 18.0°C / 20.0°C
    1 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 18.0°C / 19.4°C
    1 BF
    82%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    2 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.0°C / 21.0°C
    1 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    1 BF
    70%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 21.1°C / 21.1°C
    3 BF
    73%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.0°C / 18.9°C
    1 BF
    82%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.7°C / 17.8°C
    1 BF
    83%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 22.0°C / 22.8°C
    3 BF
    78%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.6°C / 17.2°C
    2 BF
    82%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    19°C 19.0°C / 19.4°C
    1 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    18°C 18.3°C / 18.3°C
    2 BF
    91%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 12.0°C / 12.0°C
    1 BF
    100%
Τα στοιχειά της μνήμης του

Τζων λε Καρέ: «Η σήραγγα των περιστεριών», Εκδόσεις Bell, Μετάφραση: Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα στοιχειά της μνήμης του

  • A-
  • A+
Ολη του τη ζωή έγραφε πεισματικά μόνο με το χέρι και υπήρχαν φορές μέσα στη νύχτα που ευχόταν να μην είχε δώσει ποτέ καμία συνέντευξη. «Πρώτα επινοείς τον εαυτό σου κι έπειτα καταλήγεις να πιστέψεις την επινόησή σου», έλεγε.
Ακολουθήστε μας στο Google news

«Ολα σχεδόν τα βιβλία μου είχαν κάποια στιγμή τον προσωρινό τίτλο “Η σήραγγα των περιστεριών”. Η εξήγηση είναι εύκολη. Ημουν στα μέσα της εφηβείας μου όταν ο πατέρας μου αποφάσισε να με πάρει σε μία από τις εξορμήσεις αναψυχής του στον κόσμο των τυχερών παιχνιδιών στο Μόντε Κάρλο. […]

Κάτω από τη φυτεμένη με γκαζόν έκταση υπήρχαν μικρές παράλληλες σήραγγες που κατέληγαν όλες στη σειρά στην άκρη της θάλασσας. Μέσα σε αυτές τις σήραγγες έβαζαν ζωντανά περιστέρια που είχαν εκκολαφθεί και παγιδευτεί στη στέγη του καζίνου.

Ο σκοπός ήταν τα πουλιά να διασχίσουν φτεροκοπώντας τις κατασκότεινες σήραγγες και, βγαίνοντας από τα στόμια στην άλλη άκρη τους, με φόντο τον μεσογειακό ουρανό, να χρησιμεύουν ως στόχοι για τους χορτάτους και καλοζωισμένους σπόρτσμεν που περίμεναν όρθιοι ή ξαπλωμένοι με τα κυνηγετικά τους όπλα προτεταμένα.

Τα περιστέρια που γλίτωναν ή τραυματίζονταν απλώς ελαφρά στα φτερά έκαναν αυτό που κάνουν πάντα τα περιστέρια: επέστρεφαν στο μέρος που είχαν γεννηθεί, στη σκεπή του καζίνου, όπου τα περίμεναν οι ίδιες παγίδες. Το γιατί ακριβώς η εικόνα αυτή με στοιχειώνει τόσα χρόνια τώρα είναι κάτι που ίσως ο αναγνώστης μπορεί να κρίνει καλύτερα απ’ ό,τι εγώ. (Τζον Λε Καρέ, Ιανουάριος 2016)

Με αυτά τα λόγια, τέσσερα χρόνια πριν τον θάνατό του, αρχίζει το αυτοβιογραφικό βιβλίο του «Η Σήραγγα των περιστεριών» (Εκδόσεις Bell, μετάφραση: Βεατρίκη Κάντζολα-Σαμπατάκου), ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους συγγραφείς που έχουν υπάρξει: ο ιδιοφυής Βρετανός συγγραφέας Τζον Λε Καρέ. Το όνομά του είναι συνυφασμένο με αυτό που ονομάζουμε «κατασκοπική μυθιστοριογραφία».

Το πραγματικό του όνομα ήταν Ντέιβιντ Τζον Μουρ Κόρνγουελ. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης και στο Λίνκολν Κόλετζ της Οξφόρδης, δίδαξε για δύο χρόνια στο Ιτον και από το 1959 ώς το 1964 υπηρέτησε στο Βρετανικό Διπλωματικό Σώμα. Δημοσίευσε το πρώτο του μυθιστόρημα «Η τελευταία κλήση» το 1961.

Ηξερε πολύ καλά για τι έγραφε. Βλέπετε, τότε ήταν ακόμα συνεργάτης των μυστικών υπηρεσιών MI5 και MI6 και ανακριτής των φυγάδων του ανατολικού μπλοκ την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου. Και ίσως να συνέχιζε να είναι αν ο διάσημος διπλός πράκτορας Κιμ Φίλμπι, που αυτομόλησε στην ΕΣΣΔ, δεν έδινε στις μυστικές υπηρεσίες έναν κατάλογο με ονόματα Βρετανών πρακτόρων, ανάμεσα στα οποία και το όνομα του Ντέιβιντ Κόρνγουελ.

Γράφει το «Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι» λοιπόν και εκεί θα θυμηθεί τον Φίλμπι και θα δώσει τα χαρακτηριστικά του στο πρόσωπο του «Τυφλοπόντικα». «Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο», το τρίτο του μυθιστόρημα, του χάρισε τη διεθνή αναγνώριση. Ηταν το πρώτο του μπεστ-σέλερ και θεωρείται από πολλούς το καλύτερό του. Ο ίδιος ο συγγραφέας είχε πει πως γράφτηκε λόγω της απέχθειας που ένιωθε για την κατασκευή του Τείχους του Βερολίνου.

Συνεχίζει με τα «Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται», «Μια μικρή πόλη στη Γερμανία» και «The naive and sentimental lover», η κλασική πλέον τριλογία του Τζορτζ Σμάιλι («Κι ο κλήρος έπεσε στον Σμάιλι», «Ο εντιμότατος μαθητής» και «Οι άνθρωποι του Σμάιλι»), «Η μικρή τυμπανίστρια», «Ενας τέλειος κατάσκοπος», «Η ρωσική εστία» και άλλα που εδραίωσαν τη φήμη του και απέσπασαν πολλές τιμητικές διακρίσεις, όπως τα βραβεία Εντγκαρ και Σόμερσετ Μομ.

Ο Ψυχρός Πόλεμος κάποτε τελείωσε. Και ο Τζων Λε Καρέ μάς δίνει έπειτα σπουδαία βιβλία, όπως «Ο ράφτης του Παναμά», «Σινγκλ & Σίνγκλ», «Ο επίμονος κηπουρός», αποδεικνύοντας ότι μπορεί πέρα από συγγραφέας κατασκοπικών ιστοριών να είναι ένας εξίσου καλός λογοτέχνης και σε άλλα πεδία.

Οι ήρωες του βέβαια έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν είχαν μόνο το λούστρο του πράκτορα, ο Σμάιλι δεν είχε καμία σχέση με τον Τζέιμς Μποντ του Ιαν Φλέμινγκ κι ας έγιναν οι περιπέτειες του ταινίες που το κοινό αγάπησε πολύ. Ο Σμάιλι, ήταν χαμηλών τόνων, έστεκε πάντα με κριτική ματιά απέναντι στο «καθήκον» του προς τις μυστικές υπηρεσίες της χώρας του και την καθοδηγούμενα κλιμακούμενη ένταση μεταξύ των χωρών που μοίραζαν τον κόσμο μεταξύ τους.

Ομολογώ πως διαβάζοντας τη «Σήραγγα των περιστεριών» ένιωσα την συγκίνηση που νιώθει κάποιος όταν ένα πρόσωπο που θαυμάζει του εξομολογείται προσωπικές του στιγμές πίσω από την κοινή θέα. Οπως, ας πούμε, όταν συναντούσε ισχυρούς ανθρώπους, άντρες και γυναίκες, που τον προσέλκυαν μεν αλλά αργότερα, στο δωμάτιό του, προσπαθούσε να βρει λογικό νόημα σε όσα είχε ακούσει ή είχε δει.

Δεν μπορώ παρά να μη χαμογελάσω σαν τον σκέφτομαι να γράφει παντού, πολλές φορές στο πόδι, σε τρένα και καφέ κι έπειτα να γυρίζει σπίτι του και να ξεδιαλέγει τη «λεία» του. Ολη του τη ζωή έγραφε πεισματικά μόνο με το χέρι και υπήρχαν φορές μέσα στη νύχτα που ευχόταν να μην είχε δώσει ποτέ καμία συνέντευξη. «Πρώτα επινοείς τον εαυτό σου κι έπειτα καταλήγεις να πιστέψεις την επινόησή σου», έλεγε.

Δεν μπορώ φυσικά να καταλάβω το «Η κατασκοπεία μού επιβλήθηκε από τη στιγμή που γεννήθηκα, σε μεγάλο βαθμό υποθέτω όπως επιβλήθηκε η θάλασσα στον Σ.Σ Φόρεστερ ή Ινδία στον Πολ Σκοτ», αλλά το πιστεύω, γιατί μέσα στον κρυφό κόσμο των κατασκόπων έφτιαξε για μας ένα ανοιχτό παράθυρο για να βλέπουμε όσα υποψιαζόμαστε, αλλά δεν γνωρίζουμε.

Εστω και καλυμμένα από τη σπουδαία αχλή της λογοτεχνικής ματιάς ενός συγγραφέα. Αλλωστε ο ίδιος θα πει πολλές φορές : «πρώτα έρχεται η φαντασία και μετά η έρευνα και η πραγματικότητα».

Στα κεφάλαια του βιβλίου «Η σήραγγα των περιστεριών» γέλασα με το «Μη φέρεστε απαίσια στη Μυστική Υπηρεσία σας», θύμωσα με τους «Νόμους του Δόκτορα Γκλόμπκε», διάβασα με προβληματισμό το «Με το δάχτυλο στη σκανδάλη», αναρωτήθηκα για το τι σημαίνει δίκαιο στους «Τροχούς της βρετανικής δικαιοσύνης» και συνέχισα στις υπόλοιπες ιστορίες ανακαλύπτοντας ξανά και ξανά το «φαινόμενο» Τζον Λε Καρέ. Τον συγγραφέα που μπορούσε να χωρέσει τον κόσμο όλο σε ένα βιβλίο.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Ενα βιβλίο απ’ τ’ Αλγέρι…
Ο Πιερ Λοτί (1850-1923), ένας από τους αντιπροσωπευτικότερους «οριενταλιστές» Γάλλους λογοτέχνες, με τις δύο νουβέλες της παρούσας έκδοσης, «Οι τρεις γυναίκες της κάσμπας» και η «Σουλεϊμά», ανοίγει το παραβάν...
Ενα βιβλίο απ’ τ’ Αλγέρι…
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα φεγγάρια του Παβέζε
Σύμφωνα με τον συγγραφέα «Το φεγγάρι και οι φωτιές» ήταν ένα βιβλίο που κουβαλούσε μέσα του πολύ καιρό και που απόλαυσε περισσότερο γράφοντάς το.
Τα φεγγάρια του Παβέζε
ΝΗΣΙΔΕΣ
Κάτω από τον ήλιο της Κλάρας
Ο Καζούο Ισιγκούρο φαίνεται να γράφει όντως για ένα κοινό πράγμα: την αγάπη από και προς τα πλάσματα που δεν είναι «εντελώς ανθρώπινα».
Κάτω από τον ήλιο της Κλάρας
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
Η εργογραφία του Νίκου Καζαντζάκη, αποσπάσματα μελετητών του, αναλύσεις για αρκετά βιβλία του, η ποίηση και τα θεατρικά του έργα, μας παρουσιάζονται όλα μαζί συγκεντρωμένα σε έναν εξαιρετικό τόμο.
«Η φυγή δεν είναι νίκη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
Το «Εν Λαγκάδα» της Βίκυς Γεωργούλη είναι ένα βιβλίο που αφορά μια μακραίωνη σχέση του ελληνικού πολιτισμού με την θάλασσα και τους ανθρώπους της.
«Ανθρωπος στη θάλασσα»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Το κορίτσι και το λιμάνι
Tο «Κορίτσι του τεκέ» θα το βάλετε στην καρδιά σας. Ηταν μια μαχήτρια της ζωής που πήγε κόντρα στην ανδροκρατούμενη κοινωνία της εποχής και, παρότι εκπορνεύτηκε, δεν έχασε την ψυχή της.
Το κορίτσι και το λιμάνι

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας